III OSK 661/23

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2024-12-13

Skład orzekający: Zbigniew Ślusarczyk, Wojciech Jakimowicz, Mariusz Kotulski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej pozostaje w bezczynności w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej, jeśli udzielił odpowiedzi na wniosek, ale skarżący uważa je za niewystarczające, a organ wskazał inne podmioty właściwe do udzielenia części informacji lub stwierdził, że część żądań nie stanowi informacji publicznej?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie pozostaje w bezczynności, jeśli udzielił odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji publicznej, nawet jeśli skarżący uważa je za niewystarczające. W sytuacji, gdy część żądanych informacji nie stanowi informacji publicznej lub znajduje się w posiadaniu innych organów, organ właściwy powinien wskazać te okoliczności i ewentualnie podmioty właściwe do udzielenia informacji. Skuteczne postawienie zarzutu dotyczącego udzielenia niepełnych odpowiedzi wymaga precyzyjnego wskazania, które odpowiedzi są niejasne i w jakim zakresie powinny zostać uzupełnione.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o udostępnienie informacji publicznej dotyczący szczepień, w tym danych o odporności, osób uchylających się od szczepień, statystyk szczepień u określonych grup narodowościowych, odroczonych szczepień, nałożonych grzywien na lekarzy, zgonów i niepożądanych odczynów poszczepiennych (NOP) po szczepieniach, odszkodowań za NOP, zgodności przymuszania do szczepień z Konstytucją, możliwości ubiegania się o odszkodowanie oraz sposobu wykluczenia nadwrażliwości na składniki szczepionki. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Koninie udzielił odpowiedzi, wskazując, że część pytań nie mieści się w jego kompetencjach, część dotyczy szczepień zalecanych, a nie obowiązkowych, a w innych przypadkach wskazał inne właściwe organy lub punkty konsultacyjne. Skarżący wniósł skargę na bezczynność, twierdząc, że odpowiedzi były niewystarczające. WSA oddalił skargę, uznając odpowiedzi za wyczerpujące i właściwe. NSA oddalił skargę kasacyjną.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną. Zasądzono od A. B. na rzecz Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Koninie kwotę 360 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk (spr.) sędzia NSA Wojciech Jakimowicz sędzia del. WSA Mariusz Kotulski Protokolant starszy asystent sędziego Wojciech Wiktorowski po rozpoznaniu w dniu 13 grudnia 2024 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 24 listopada 2022 r. sygn. akt II SAB/Po 163/22 w sprawie ze skargi A. B. na bezczynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Koninie w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od A. B. na rzecz Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Koninie kwotę 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z 24 listopada 2022 r., sygn. akt II SAB/Po 163/22, wydanym po rozpoznaniu sprawy ze skargi A. B. na bezczynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Koninie w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.), dalej "p.p.s.a.", oddalił skargę. Wyrok został wydany w poniższym stanie faktycznym i prawnym. Wnioskiem z 17 czerwca 2022 r. skarżący, powołując się na art. 2 w związku z art. 15 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jednolity Dz. U. z 2022 r., poz. 902, dalej "u.d.i.p."), zwrócił się do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Koninie o udostępnienie informacji publicznej i udzielenia odpowiedzi na pytania: 1. Ile lat maksymalnie utrzymuje się odporność po podaniu szczepionki osobno dla każdej: przeciwko błonicy, tężcowi, krztuścowi, poliomyelitis, inwazyjnemu zakażeniu haemophilus influenzae, gruźlicy, wirusowemu zapaleniu wątroby, odrze, śwince, różyczce oraz pneumokokom u osób szczepionych na terenie działania Państwa urzędu? 2. Czy Państwa urząd posiada listę osób dorosłych powyżej 19 roku życia uchylających się od szczepień i czy są one obarczone przymusem administracyjnym? Jaka to liczba za ostatnie 5 lat? Jeśli nie to dlaczego? 3. Według informacji od prof. [...] ogniska odry w Polsce związane są z migracjami (chorują osoby narodowości romskiej, czeczeńskiej i ukraińskiej). Jakie są statystyki wykonanych u takich osób szczepień za ostatnie 5 lat na terenie działania Państwa urzędu? 4. Ile szczepień zostało odroczonych przez lekarzy w ciągu ostatnich 5 lat na terenie działania Państwa urzędu i kto ustala listę przeciwwskazań do szczepień w Polsce? Kto ponosi odpowiedzialność za te ustalenia? 5. Ile nałożono grzywien na lekarzy, którzy nie wywiązali się z ustawowego obowiązku zgłoszenia niepożądanego odczynu poszczepiennego w ciągu ostatnich 5 lat na terenie działania Państwa urzędu? 6. Ile dzieci i dorosłych do 19 roku życia zmarło do 4 tygodni od szczepienia na terenie działania Państwa urzędu w ciągu ostatnich 5 lat? 7. Ile odnotowano ciężkich niepożądanych odczynów poszczepiennych na terenie działania Państwa urzędu w ciągu ostatnich 5 lat? Jakie to były niepożądane odczyny poszczepienne? 8. Za ile z tych niepożądanych odczynów poszczepiennych wypłacono odszkodowanie? 9. Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 21 grudnia 2010 r. w sprawie niepożądanych odczynów poszczepiennych oraz kryteriów ich rozpoznawania wyróżnia trzy rodzaje niepożądanych odczynów poszczepiennych: łagodne, poważne i ciężkie. Czy przymuszanie do szczepień, które mogą wywołać te odczyny nie jest sprzeczne z art. 47 Konstytucji RP, który gwarantuje każdemu prawo do ochrony życia prywatnego, rodzinnego oraz do decydowania o swoim życiu osobistym? 10. W jaki sposób możemy ubiegać się o odszkodowanie za śmierć lub uszczerbek na zdrowiu na skutek niepożądanych odczynów poszczepiennych wymienionych w rozporządzeniu Ministra Zdrowia? 11. W jaki sposób lekarz może wykluczyć nadwrażliwość na składniki szczepionki przed szczepieniem? Proszę wymienić konkretne badania, które można wykonać w celu wykluczenia nadwrażliwości na składniki szczepionki lub niedoborów odporności. 12. Czy prawdą jest, że Światowa Organizacja Zdrowia zaleca szczepienia ochronne? Czy zaleca przymuszanie do szczepień? Jeśli tak, to w jakiej formie? W piśmie z 27 czerwca 2022 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Koninie udzielił następujących odpowiedzi na opisany wyżej wniosek: Ad 1. Odpowiedz na powyższe pytania nie jest przedmiotem informacji publicznej mieszczącej się w kompetencji Powiatowego Inspektora. Pytania należy skierować do Rady Sanitarno-Epidemiologicznej działającej przy Głównym Inspektorze Sanitarnym, która opiniuje Program Szczepień Ochronnych zawierający czas i rodzaj podawanych szczepionek oraz dawek przypominających. Ad 2. Profilaktyka chorób zakaźnych za pomocą szczepień ochronnych skupia się na populacji dziecięcej ze względu na fakt, że dzieci nie posiadają naturalnej odporności i dlatego są najbardziej narażone na skutki zachorowań. Szczepienia ochronne osób dorosłych nie są objęte obowiązkiem administracyjnym, gdyż dotyczą szczepień zalecanych, a nie obowiązkowych wynikających z ustawy. Ad 3. Na terenie działalności Powiatowego Inspektora w okresie ostatnich pięciu lat nie wystąpiły zachorowania na odrę. Ad 4. Inspekcja sanitarna nie prowadzi statystyk dotyczących czasowego czy stałego odroczenia od szczepień, kwestia odroczenia leży w kompetencjach lekarza. Z zapytaniem dotyczącym odpowiedzialności za listę przeciwwskazań wykazywanych w ulotkach preparatów szczepionkowych należy zwrócić się do Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych lub Inspektora Nadzoru Farmaceutycznego. Powyższe powinien też wyjaśnić lekarz przeprowadzający badanie kwalifikacyjne do szczepień u dziecka. Ad 5. Powiatowy Inspektor w ciągu ostatnich pięciu lat (w roku 2019) ukarał jednego lekarza za nieterminowe zgłoszenia niepożądanego odczynu poszczepiennego. Ad 6. Powiatowy Inspektor w ciągu ostatnich 5 lat nie odnotował zgonów w związku z wystąpieniem Niepożądanego Odczynu Poszczepiennego. Wszystkie przypadki NOP zakończyły się pełnym powrotem do zdrowia. Ad 7. Na terenie działalności Powiatowego Inspektora w okresie ostatnich pięciu lat odnotowano 4 odczyny poszczepienne ciężkie: 2021 rok – 3 odczyny, 2022 rok – 1 odczyn. Ad 8. Odpowiedź na powyższe pytania nie jest przedmiotem informacji publicznej mieszczącej się w kompetencji Powiatowego Inspektora. Ad 9. W pierwszej kolejności należy wskazać, iż nie istnieje przymuszanie do szczepień. Istnieje jedynie obowiązek egzekwowania przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej obowiązku szczepień wynikającego z ustawy. Organ zauważa, że nie jest kompetentny do rozwiązywania wątpliwości prawnych wnioskodawców. Należy podkreślić, że skoro jednak prawodawca uchwalił Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 21 grudnia 2010 r. w sprawie niepożądanych odczynów poszczepiennych i kryteriów ich rozpoznawania to uczynił to ze świadomością obowiązywania art. 47 Konstytucji RP. Wnioskować należy, że treść ww. rozporządzenia nie jest sprzeczna z prawem do ochrony życia prywatnego, rodzinnego oraz prawem do decydowania o swoim życiu osobistym. Wniosek ten wzmocniony jest także tym, że istnieje zasada domniemania zgodności z Konstytucją aktów prawnych i rozporządzeń. Ad 10. Odpowiedź na powyższe pytania nie jest przedmiotem informacji publicznej mieszczącej się w kompetencji Powiatowego Inspektora. Pytanie należy kierować do Ministerstwa Zdrowia. Ad 11. Organ nie posiada wiedzy o sposobie wykluczenia nadwrażliwości na składniki szczepionki przed szczepieniem. Z zapytaniem należy zwrócić się do lekarza kwalifikującego dziecko do szczepień lub w przypadku dalszych wątpliwości do Punktu Konsultacyjnego dla województwa wielkopolskiego który znajduje się w Poznaniu przy ul. Spornej 16 (tel. 61 85 90 321), gdzie po umówieniu wizyty rodzice osobiście mogą porozmawiać na temat swoich obaw ze specjalistami w dziedzinie pediatrii i wakcynologii. Ad 12. Powiatowy Inspektor informuje, że w Polsce nie ma szczepień przymusowych, jedynie zgodnie z rekomendacjami szczepienia są obowiązkowe. Ich harmonogram oparty jest na rekomendacjach Pediatrycznego Zespołu Ekspertów ds. Programu Szczepień Ochronnych przy Ministrze Zdrowia oraz Rady Sanitarno-Epidemiologicznej przy Głównym Inspektorze Sanitarnym. Rekomendacje wynikają z analizy krajowych danych o zachorowaniach na poszczególne choroby zakaźne i zakażenia. Uwzględniają również zalecenia i raporty Komitetu Doradczego do spraw Szczepień Europejskiego Centrum Zapobiegania i Kontroli Chorób oraz zalecania Światowej Organizacji Zdrowia. Skarżący w piśmie z 9 września 2022 r. wniósł skargę na bezczynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Koninie w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Stwierdził, że Powiatowy Inspektor "udzielił odpowiedzi udzielając w nikłym stopniu odpowiedzi na pytania". Przesłane odpowiedzi, były zdaniem skarżącego, niewystarczające, aby móc mówić o zrealizowaniu obowiązku udzielenia informacji publicznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uznał, ze skarga była niezasadna. Wyjaśnił, że adresat wniosku – państwowy powiatowy inspektor sanitarny – jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej. Zgodnie bowiem z art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. jest organem władzy publicznej. Odnosząc się do treści wniosku skarżącego i zarzutu skargi dotyczącej bezczynności organu w jego rozpatrzeniu, stwierdził, że co do zasady stanowią informację publiczną informacje zbierane i wytwarzane przez organy inspekcji sanitarnej, zgodnie z art. 2 w zw. z art. 5 pkt 1, 2, 3 i 5 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2021 r. poz. 195 ze zm.), w ramach prowadzonego nadzoru sanitarnego, w tym sanitarnego zabezpieczania granic państwa, analiz i ocen epidemiologicznych, opracowywania programów i planów działalności zapobiegawczej i epidemiologicznej dla podmiotów leczniczych, ustalenia zakresu i terminów szczepień ochronnych oraz sprawowania nadzoru w tym zakresie. Przede wszystkim informację publiczną stanowią informacje zbierane przez organ dotyczące niepożądanych odczynów poszczepiennych, które gromadzone są w powiatowym rejestrze zgłoszeń niepożądanych odczynów poszczepiennych. Powyższe dane stanowią informację publiczną w rozumieniu art. 6 u.d.i.p. Jednakże, w ocenie Sadu I instancji, z obszernego zakresu przedstawionych we wniosku skarżącego pytań, nie wszystkie z podniesionych kwestii mogły być uznane za żądanie udzielenia przez organ informacji publicznej, czyli informacji, które odnoszą się do publicznej sfery działalności tego organu, wytworzone lub posiadane przez ten organ. Część podnoszonych kwestii, jak zauważył dalej, dotyczy informacji ogólnych dotyczących ochrony zdrowia, w szczególności związanych z problematyką szczepień, w których posiadaniu są inne organy. Do takich informacji zalicza się kwestie opisane w pytaniu nr 1, 4, 8 i 10. Według Sądu I instancji, Powiatowy Inspektor słusznie zaznaczył, że nie jest właściwym adresatem powyższych żądań i wskazał organy, które tego rodzaju informacje posiadają. W konsekwencji Sąd uznał, że w rozpoznanej sprawie Powiatowy Inspektor udzielił odpowiedzi na wniosek skarżącego z 17 czerwca 2022 r., pismem z 27 czerwca 2022 r., nadanym w tym samym dniu, a zatem nie przekroczył terminu określonego w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. Odnosząc się do głównego zarzutu skargi, wedle którego to zarzutu przesłane odpowiedzi są niewystarczające, aby móc mówić o zrealizowaniu obowiązku udzielenia informacji publicznej, Sąd podkreślił, że skuteczne postawienie zarzutu dotyczącego udzielenia niewyczerpujących odpowiedzi na pytania postawione we wniosku o udostępnienie informacji publicznej wymaga precyzyjnego wskazania, które odpowiedzi są niejasne (niepełne) oraz w jakim zakresie organ powinien je uzupełnić. Ogólne zatem wskazanie, że organ udzielił "w nikłym stopniu odpowiedzi na pytania" jest niewystarczające. Zdaniem Sądu, organ udzielił precyzyjnych i wyczerpujących odpowiedzi na wszystkie zadane pytania. W zapytaniach dotyczących kwestii niebędących w zakresie kompetencji Powiatowego Inspektora, organ wskazał, w jakich specjalistycznych jednostkach można uzyskać odpowiedzi. Tym samym, zdaniem Sądu I instancji, żadne z dwunastu przesłanych pytań nie pozostało bez odpowiedzi. Natomiast brak dokładnego wskazania przez skarżącego, w jakim zakresie – jego zdaniem – odpowiedzi były "nikłe", nie pozwala na szersze ustosunkowanie się do tego zarzutu. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł skarżący, reprezentowany przez adwokata. Zaskarżył wyrok w całości i wniósł o jego uchylenie również w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi i instancji. Oświadczył, że wnosi o rozpoznanie sprawy na rozprawie oraz składa wniosek o zasądzenie na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Skarżący kasacyjnie zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie prawa materialnego, tj. art. 13 ust. 1 oraz art. 14 ust. 1 w zw. z art. 10 ust. 1 u.d.i.p. przez ich niezastosowanie dla oceny działania organu, skutkujące uznaniem, że organ udostępnił skarżącemu informacje publiczne, zgodnie z wnioskiem skarżącego, podczas gdy organ administracji publicznej nie udzielił pełnych odpowiedzi na pytania. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniósł, że Sąd zaniechał przeprowadzenia dokładnej analizy odpowiedzi na wniosek. Zaznaczył, że obowiązkiem Sądu jest zbadanie całości sprawy, w tym okoliczności niepodniesionych w skardze przez skarżącego. Obowiązek ten, jak wskazał, wynika z art. 134 § 1 p.p.s.a. Gdyby zatem Sąd sprostał swojemu obowiązkowi, musiałby dojść do wniosku, iż udzielone przez organ odpowiedzi są niepełne, a więc organ pozostaje w bezczynności. W odpowiedzi na skargę kasacyjną, organ, reprezentowany przez adwokata, wniósł o jej oddalenie w całości. Wystąpił o zasądzenie od skarżącego na rzecz organu niezbędnych kosztów postępowania kasacyjnego (art. 204 pkt 1 p.p.s.a w zw. z art. 205 § 1 i § 2 p.p.s.a.).Oświadczył, że wnosi o rozpoznanie skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym, ponieważ zrzeka się rozprawy (art. 182 § 2 p.p.s.a.). Uzasadniając tak złożony wniosek procesowy podniósł, że jakkolwiek skarżący nie zgadza się, że informacja publiczna została udzielona w pełnym zakresie, to nie wskazuje, na które z pytań nie udzielono odpowiedzi lub odpowiedź jest niepełna. Nie określa również w jakim zakresie i z jakich przyczyn odpowiedź na konkretne pytanie jest niepełna. Ponadto, zdaniem organu, skarżący wniósł skargę kasacyjną obarczoną wadą - dopiero w uzasadnieniu skarżący odwołuje się do art. 134 § 1 p.p.s.a., gdy tymczasem zarzutu naruszenia tego przepisu nie wskazuje w podstawach kasacyjnych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 259) zwanej dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. i nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku. W tych okolicznościach w sprawie badaniu podlegały wyłącznie zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej na uzasadnienie przytoczonych podstaw kasacyjnych. W skardze kasacyjnej podniesiono jeden zarzut - naruszenia prawa materialnego, tj. art. 13 ust. 1 u.d.i.p. oraz art. 14 ust. 1 u.d.i.p. w zw. z art. 10 ust. 1 u.d.i.p. przez "ich niezastosowanie do oceny działania organu, skutkujące uznaniem, że organ udostępnił skarżącemu informacje publiczne zgodnie z jej wnioskiem, podczas gdy organ administracji publicznej nie udzielił pełnych odpowiedzi na pytania". Podstawy, na których można oprzeć skargę kasacyjną zostały określone w art. 174 p.p.s.a. Przepis art. 174 pkt 1 p.p.s.a. przewiduje dwie postacie naruszenia prawa materialnego, a mianowicie błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. W odniesieniu do podniesionego w rozpoznanej skardze kasacyjnej zarzutu należy wskazać, że naruszenie prawa materialnego może przejawiać się w dwóch postaciach: jako błędna wykładnia albo jako niewłaściwe zastosowanie określonego przepisu prawa. Podnosząc zarzut naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię wykazać należy, że sąd mylnie zrozumiał stosowany przepis prawa, natomiast uzasadniając zarzut niewłaściwego zastosowania przepisu prawa materialnego wykazać należy, że sąd stosując przepis popełnił błąd subsumcji, czyli że niewłaściwie uznał, iż stan faktyczny przyjęty w sprawie nie odpowiada stanowi faktycznemu zawartemu w hipotezie normy prawnej zawartej w przepisie prawa. W obu tych przypadkach autor skargi kasacyjnej wykazać musi, jak w jego ocenie powinien być rozumiany stosowany przepis prawa, czyli jaka powinna być jego prawidłowa wykładnia. Jednocześnie należy podkreślić, że ocena zasadności zarzutu naruszenia prawa materialnego może być dokonana wyłącznie na podstawie ustalonego w sprawie stanu faktycznego, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który skarżący uznaje za prawidłowy (por. wyrok NSA z 13 sierpnia 2013 r., II GSK 717/12; wyrok NSA z 4 lipca 2013 r., I GSK 934/12). W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego prezentowane jest stanowisko, zgodnie z którym nie jest dopuszczalne w świetle brzmienia art. 174 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi formułowanie zarzutu skargi kasacyjnej jako naruszenie przepisu prawa "przez jego niezastosowanie" czy "pominięcie" (por. wyrok NSA z 3 grudnia 2008 r., I OSK 1807/07; wyrok NSA z 14 maja 2007 r., I OSK 1247/06; wyrok NSA z 28 marca 2007 r., I OSK 31/07; postanowienie NSA z 2 marca 2012 r., I OSK 294/12). Niezastosowany przez sąd w procesie kontroli przepis prawa materialnego może stanowić podstawę skargi kasacyjnej tylko, jeżeli w konkretnym stanie faktycznym istniały podstawy do dokonania subsumcji (zob. B. Dauter: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz do art. 174 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, teza 5, Lex 2013; wyrok NSA z 16 marca 2011 r., II GSK 400/10). Podkreślić należy, że w skardze kasacyjnej nie sformułowano zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego przez ich błędną wykładnię, lecz wyłącznie przez ich niezastosowanie. Tym samym w skardze kasacyjnej powinno się wykazać dlaczego w przyjętym przez Sąd stanie faktycznym, który nie jest kwestionowany, miały zastosowanie lub niezastosowanie powołane w zarzucie przepisy prawa materialnego – co nie ma jednak miejsca zarówno w treści zarzutu, jak i w uzasadnieniu skargi kasacyjnej. Strona skarżąca kasacyjnie nie kwestionuje kwalifikacji, dokonanej przez Sąd I instancji, wnioskowanych informacji jako częściowo publicznych a częściowo niepublicznych. Natomiast w istocie kwestionuje sposób zastosowania przepisów wskazanych w skardze kasacyjnej w świetle ustaleń dotyczących stanu faktycznego sprawy, które są w jej ocenie nieprawidłowe. Jednak próba zwalczenia ustaleń faktycznych poczynionych przez Sąd I instancji nie może następować przez zarzut naruszenia prawa materialnego (zob. wyrok NSA z 29 stycznia 2013 r., I OSK 2747/12, LEX nr 1269660; wyrok NSA z 6 marca 2013 r., II GSK 2327/11, LEX nr 1340137). Ocena zarzutu prawa materialnego może być dokonana wyłącznie na podstawie konkretnego stanu faktycznego, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który skarżący uznaje za prawidłowy (zob. wyrok NSA z 6 marca 2013 r., II GSK 2328/11; wyrok NSA z 14 lutego 2013 r., II GSK 2173/11). Jeżeli skarżący kasacyjnie uważa, że ustalenia faktyczne są błędne, ponieważ wadliwie oceniono treść odpowiedzi na wniosek jako pełne, w sytuacji gdy zdaniem skarżącego odpowiedzi były niepełne, to zarzut naruszenia prawa materialnego przez błędne niezastosowanie przepisów prawa materialnego jest co najmniej przedwczesny. Zarzut naruszenia prawa materialnego nie może opierać się na wadliwym (kwestionowanym przez stronę) ustaleniu faktów (zob. wyrok NSA z 13 marca 2013 r., II GSK 2391/11), a odpowiedź na wniosek w postępowaniu o udostępnienie informacji publicznej podlegająca ocenie w tym postępowaniu, wchodzi właśnie w zakres stanu faktycznego sprawy. Niezastosowanie przepisów materialnoprawnych (również jako następstwo ich błędnej wykładni) zasadniczo każdorazowo pozostaje w ścisłym związku z ustaleniami stanu faktycznego sprawy i może być wykazane pod warunkiem wcześniejszego obalenia tych ustaleń czy też szerzej - dowiedzenia ich wadliwości. Aby konkretna informacja posiadała walor informacji publicznej, to musi odnosić się do sfery faktów (czyli do istniejącego już stanu rzeczy oraz do czynności dokonanych już przez organ władzy publicznej), a nie do sfery przypuszczeń. Z ustaleń Sądu I instancji wynika, że wniosek skarżącego w części dotyczył informacji publicznej i zdaniem tego Sądu organ udzielił ją w pełnym zakresie. W odpowiedzi na część pytań organ z uwagi na nieposiadanie tej informacji wskazał inne podmioty, które są właściwe do jej udostępnienia. Wreszcie co do części pytań organ wskazał, że żądane informacje nie stanowią informacji publicznej. Tych ustaleń Sądu I instancji nie można skutecznie podważać zarzutem naruszenia przepisów prawa materialnego przez ich niezastosowanie. W ustalonych przez Sąd okolicznościach, działanie organu uwalniało go od zarzutu bezczynności w rozpoznaniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Jak to wskazał autor skargi kasacyjnej, tylko brak pełnej odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji publicznej, czy nieadekwatnej do treści wniosku skutkować mogło uwzględnieniem skargi na bezczynność. Z niepodważonych w skardze kasacyjnej ustaleń Sądu I instancji wynika, że taka sytuacja w niniejszej sprawie nie miała miejsca. Skutkowało to prawidłowym oddaleniem skargi przez ten Sąd. W konsekwencji nie są uzasadnione zarzuty naruszenia art. 13 ust. 1 u.d.i.p. oraz 14 ust. 1 u.d.i.p. w zw. z art. 10 ust. 1 u.d.i.p. Odnosząc się do argumentacji podniesionej w lakonicznym uzasadnieniu skargi kasacyjnej należy zauważyć, że autor skargi kasacyjnej pomimo zarzucania udzielenia niepełnej informacji (odpowiedzi na pytania) nie wskazał, na które z pytań nie udzielono odpowiedzi lub odpowiedź jest niepełna. Brak jest też określenia w jakim zakresie, z jakich przyczyn odpowiedź na konkretne pytanie jest niepełna. Jest to tym bardziej istotne, że zarzut ten był już formułowany w skardze, ale zarówno w tej skardze jak i w postępowaniu przed Sądem pierwszej instancji, te pytania pozostały bez odpowiedzi. W tych okolicznościach niemożliwe jest odniesienie się do tak przedstawionego stanowiska strony skarżącej kasacyjnie. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że Sąd I instancji zaniechał przeprowadzenia dokładnej analizy odpowiedzi na wniosek a było to obowiązkiem Sądu wynikającym z art. 134 § 1 p.p.s.a. Tymczasem zarzutu naruszenia tego przepisu nie wskazuje się w podstawach kasacyjnych. A na autorze skargi kasacyjnej określającym podstawy kasacyjne ciąży obowiązek konkretnego wskazania, które przepisy zostały przez Sąd naruszone zaskarżonym orzeczeniem. Jak już wyjaśniono wyżej, Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami kasacyjnymi, które determinują zakres kontroli dokonywanej przez ten Sąd. Sąd ten, w odróżnieniu od wojewódzkiego sądu administracyjnego, nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność podstaw kasacyjnych. Odnosząc się do argumentacji związanej z nieposiadaniem przez organ żądanych we wniosku informacji, Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnia, że stosownie do treści art. 4 ust. 3 u.d.i.p obowiązane do udostępniania informacji publicznej są tylko podmioty będące w posiadaniu takich informacji. W skardze kasacyjnej nie podważono ustalenia Sądu, że organ nie posiada części żądanych informacji a dodatkowo nie zarzucono naruszenia art. 4 ust. 3 u.d.i.p. Mając na uwadze powyższe wywody, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, dlatego na mocy art. 184 p.p.s.a. ją oddalił. O kosztach postępowania kasacyjnego od skarżącego na rzecz organu, ograniczających się do wynagrodzenia adwokata, orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło