III FZ 276/24

Dnia 29 sierpnia 2024 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Bogusław Dauter po rozpoznaniu w dniu 29 sierpnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia A. sp. z o.o. z siedzibą w G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 27 maja 2024 r., sygn. akt I SA/Gd 381/24 w przedmiocie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi A. sp. z o.o. z siedzibą w G. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 15 marca 2024 r., nr 2201-IEW.4263.1.2024./UP w przedmiocie ulgi płatniczej postanawia oddalić zażalenie. Postanowieniem z 27 maja 2024 r., I SA/Gd 381/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił skargę A. sp. z o.o. z siedzibą w G. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z 15 marca 2024 r. w przedmiocie ulgi płatniczej. W uzasadnieniu postanowienia sąd pierwszej instancji wskazał, że znajdujące się w aktach sprawy pełnomocnictwo na druku PPS-1 z 4 grudnia 2023 r. nie obejmuje swym zakresem uprawnienia do reprezentowania spółki przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gdańsku, gdyż wyraźnie w jego treści zostało wskazane, że obejmuje procedurę odwoławczą od decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w G. z 1 grudnia 2023 r. w sprawie odmowy umorzenia odsetek od zaległości podatkowych w podatku VAT. W ocenie sądu treść pełnomocnictwa jest jednoznaczna i nie budzi wątpliwości, że jego zakres nie obejmuje umocowania do reprezentacji skarżącej spółki w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Ponadto, mając na względzie treść art. 34 § 2 p.p.s.a., sąd wskazał, że analiza akt sprawy oraz dokumentów przedłożonych przez pełnomocnika nie pozwoliła na ustalenie, że osoba wnosząca skargę jest pracownikiem skarżącej spółki. Sąd pierwszej instancji wezwał skarżącą (za pośrednictwem pełnomocnika) do nadesłania prawidłowego pełnomocnictwa i wykazania spełniania przez pełnomocnika wymogów z art. 35 p.p.s.a. Strona skarżąca nie uzupełniła wskazanych braków skargi, co skutkowało jej odrzuceniem. W zażaleniu na powyższe postanowienie strona wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, a także zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Z treści art. 37 § 1 zd. 1 p.p.s.a. wynika, iż pełnomocnik obowiązany jest przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa. Adwokat, radca prawny, rzecznik patentowy, a także doradca podatkowy mogą sami uwierzytelnić odpis udzielonego im pełnomocnictwa oraz odpisy innych dokumentów wykazujących ich umocowanie. Sąd może w razie wątpliwości zażądać urzędowego poświadczenia podpisu strony. Ponadto, zgodnie z art. 46 § 3 p.p.s.a. do pisma w postępowaniu sądowym należy dołączyć pełnomocnictwo, jeżeli pismo wnosi pełnomocnik, który przedtem nie złożył pełnomocnictwa. Nieprzedłożenie takiego pełnomocnictwa jest brakiem formalnym pisma procesowego, uniemożliwiającym nadanie mu prawidłowego biegu. Stosownie do treści art. 49 § 1 p.p.s.a., sytuacja taka prowadzi do wydania zarządzenia wzywającego do usunięcia braku formalnego. Nieuzupełnienie braków formalnych skargi, mimo prawidłowego wezwania w tym zakresie, stanowi przesłankę odrzucenia tego pisma procesowego w myśl art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. W przedmiotowej sprawie pełnomocnictwo we właściwej formie nie zostało złożone równocześnie ze skargą. Zatem prawidłowo zostało wystosowane do pełnomocnika wezwanie o jego przedłożenie. Z akt przedmiotowej sprawy wynika, że odpis zarządzenia wzywającego do nadesłania prawidłowego pełnomocnictwa i wykazania spełniania przez pełnomocnika wymogów z art. 35 p.p.s.a. doręczono pełnomocnikowi strony skarżącej w dniu 15 maja 2024 r., co wynika z urzędowego poświadczenia doręczenia. Siedmiodniowy termin na uzupełnienie braków skargi upłynął w dniu 22 maja 2024 r. Pomimo upływu terminu pełnomocnik strony skarżącej nie uzupełnił wskazanych braków skargi. Wskazać należy, że znajdujące się w aktach sprawy pełnomocnictwo na druku PPS-1 z 4 grudnia 2023 r. nie obejmuje swym zakresem uprawnienia do reprezentowania spółki przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gdańsku, gdyż wyraźnie w jego treści zostało wskazane, że obejmuje procedurę odwoławczą od decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w G. z 1 grudnia 2023 r. w sprawie odmowy umorzenia odsetek od zaległości podatkowych w podatku VAT. Z treści pełnomocnictwa wynika, że jego zakres nie obejmuje umocowania do reprezentacji skarżącej spółki w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Naczelny Sąd Administracyjny nie uwzględnił także poglądu, że nieuzupełnienie braków formalnych skargi przez pełnomocnika, który złożył skargę (zwłaszcza w zakresie dokumentu pełnomocnictwa) nie wywołuje skutków z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. - mimo zawarcia rygoru zastosowania tego przepisu w wezwaniu - lecz wymaga od sądu wystosowania kolejnego wezwania, tym razem bezpośrednio do strony postępowania. Należy wskazać, że zgodnie z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie jej braków formalnych. Sformułowanie przepisu wskazuje, że sąd nie ma uprawnienia do odstąpienia od jego zastosowania w sytuacji, gdy zostaną spełnione warunki w tym przepisie wymienione. Skoro bowiem art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w sposób jednoznaczny przewiduje obowiązek odrzucenia skargi w przypadku nieuzupełnienia w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi, to sąd nie ma kompetencji do uznania, że nieuzupełniony istotny brak formalny skargi (jakim jest brak pełnomocnictwa dla sporządzającego skargę) może stać się innego rodzaju brakiem formalnym (brakiem podpisu strony pod skargą), który w dalszym ciągu podlegałby uzupełnieniu (por. np. postanowienie NSA z 25 października 2010 r., I FSK 916/10; 13 marca 2012 r., I FSK 628/11; 11 lutego 2014 r., II GSK 138/14; 12 czerwca 2014 r., I FSK 426/14; 14 października 2014 r., II GSK 2009/14; 17 listopada 2014 r., I FSK 1509/14; 17 listopada 2014 r., I FSK 1505/14; 22 kwietnia 2015 r., II OSK 825/15; 11 czerwca 2015 r., I FSK 637/15). Nieuzupełnienie braku formalnego skargi w sytuacji, gdy brak był istotny, a wezwanie precyzyjne i prawidłowo doręczone, obliguje wojewódzki sąd administracyjny do odrzucenia skargi, nie dając mu w tym zakresie żadnego wyboru, w związku z czym stanowisko skarżącej, że sąd pierwszej instancji powinien był zignorować obowiązek odrzucenia skargi, mimo spełnienia przesłanek z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., nie znajduje uzasadnienia w przepisach prawa. W konsekwencji nie można się zgodzić z tym, że doszło do naruszenia art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. z uwagi na niewezwanie skarżącej spółki do uzupełnienia braków skargi. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł o kosztach postępowania zażaleniowego, ponieważ nie przewiduje tego art. 209 w związku z art. 203 i art. 204 p.p.s.a. Zwrot kosztów postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym przysługuje tylko w przypadkach wskazanych w art. 203 i art. 204 p.p.s.a., te zaś przepisy nie dotyczą zażaleń.