I GSK 874/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Apollo (spr.) Sędzia NSA Hanna Kamińska Sędzia del. WSA Jacek Boratyn Protokolant asystent sędziego Małgorzata Krawiec po rozpoznaniu w dniu 14 stycznia 2025 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej R. L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 listopada 2020 r. sygn. akt V SA/Wa 214/20 w sprawie ze skargi R. L. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] listopada 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne oddala skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 10 listopada 2020 r., sygn. akt V SA/Wa 214/20 oddalił skargę R.L. (dalej: skarżący) na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z 28 listopada 2019 r. w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł skarżący. Zaskarżając wyrok w całości zarzucił mu naruszenie: 1. na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej: p.p.s.a.) prawa materialnego poprzez błędną wykładnię tj.: a). art. 28 ust. 3a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2019 r" poz. 300 ze zm., dalej: u.s.u.s.) w zw. z § 3 ust. 1 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne (Dz. U. Nr 141, poz. 13651 (dalej: rozporządzenie), wyrażający się w mylnym rozumieniu treści wskazanych norm prawnych, tj. poprzez niewłaściwe stwierdzenie, że ww. przepisy nie znajdują zastosowania w sprawie skarżącego, bez ich odnoszenia do realiów n/n sprawy, podczas gdy w n/n postępowaniu sytuacja majątkowa i rodzinna skarżącego jest na tyle zła, iż egzekucja należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne pociągnęłaby dla skarżącego i jego rodziny zbyt ciężkie skutki; b). art. 28 ust. 3a i 4 u.s.u.s. w zw. z § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia, poprzez błędne przyjęcie, iż przepis ten wskazuje zamknięty katalog przypadków, w których organ może umorzyć należności z tytułu składek, co stoi w opozycji z utrwalonym poglądem orzecznictwa wskazujący, że katalog ten ma charakter otwarty, o czym świadczy użycie w tym przepisie zwrotu "w szczególności", co oznacza, że przyznanie tej ulgi jest też możliwe wówczas, gdy w sprawie nie stwierdzono tych przypadków, lecz całokształt okoliczności danej sprawy pozwala na ocenę, że zobowiązany wykazał, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny. Takie ukształtowanie w tym przepisie przesłanki umorzenia należności z tytułu składek nakłada na organ obowiązek wszechstronnej oceny okoliczności danej sprawy. Należy podkreślić, że uznaniowy charakter rozstrzygnięcia w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek nie zwalnia organu z obowiązku przestrzegania zasad gromadzenia i oceny materiału dowodowego sprawy (m.in. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego siedziba w Olsztynie z dnia 1 października 2020 r., I SA/Ol 546/20); 2. na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy tj.: a). art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez nie odniesienie się w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku do wszystkich zarzutów zgłoszonych przez skarżącego w pisemnej skardze, podczas gdy rozpoznanie tych zarzutów miało istotne znaczenie dla oceny braku podstaw do odmowy umorzenia należności z tytułu składek; b). at. 6 w zw. z art. 10 w zw. art. 91 § 1 w zw. z art. 94 § 1 p.p.s.a. poprzez brak wymaganego zawiadomienia skarżącego o przekazaniu n/n sprawy do rozpoznania w trybie niejawnym na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID- 19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. 2020 r., poz. 372, dalej: ustawa o zwalczaniu COVID), albowiem skarżący stawiwszy się w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w dniu 10.11.2020 r., zgodnie z zawiadomieniem z dnia 2.10.2020 r., nie został dopuszczony do posiedzenia, jak i nie udzielono mu informacji w zakresie podstaw odmowy udziału w posiedzeniu; c). art. 133 § 1 p.p.s.a. poprzez rozpoznanie sprawy bez oparcia się na całości akt sprawy, a wyłącznie na treści decyzji będących przedmiotem skargi. W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Jednocześnie złożył wniosek o przeprowadzenie rozprawy. Argumenty na poparcie zarzutów przytoczono w uzasadnieniu skargi kasacyjnej. Zdaniem skarżącego, WSA w Warszawie nie dokonał merytorycznego ustalenia, że uznanie administracyjne w sprawie przejawiało się wyłącznie w dowolności organu administracji publicznej co do rozstrzygnięcia, z uwagi na brak prawidłowego ustalenia, zebrania i zweryfikowania materiału dowodowego dotyczącego sytuacji skarżącego. To zaś doprowadziło do niezasadnego stwierdzenia, że sytuacja skarżącego nie dawała dostatecznych podstaw do umorzenia jego zaległych należności składkowych. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, jako niezasadnej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu zaś bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Z akt sprawy nie wynika, by zaskarżone orzeczenie zostało wydane w warunkach nieważności, której przesłanki określa art. 183 § 2 p.p.s.a. Podkreślenia wymaga, że stosownie do normy art. 193 zdanie drugie p.p.s.a., uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną winno zawierać ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. W ten sposób wyraźnie został określony zakres, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wydany wyrok, w przypadku gdy oddala skargę kasacyjną. Regulacja ta, jako mająca charakter szczególny, wyłącza przy tego rodzaju rozstrzygnięciach odpowiednie stosowanie do postępowania przed tym Sądem wymogów dotyczących elementów uzasadnienia wyroku, przewidzianych w art. 141 § 4 w związku z art. 193 zdanie pierwsze p.p.s.a. (por. wyroki NSA: z dnia 25 listopada 2016 r., sygn. akt I FSK 1376/16, z dnia 17 stycznia 2017 r., sygn. akt. I GSK 1294/16, z dnia 8 lutego 2017 r., sygn. akt I GSK 1371/16, z dnia 5 kwietnia 2017 r., sygn. akt I GSK 91/17; z dnia 27 czerwca 2017 r., sygn. akt II GSK 1869/17; baza orzeczeń nsa.gov.pl). Omawiany przepis ogranicza wymogi, jakie musi spełniać uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną wyłącznie do, niemającej swojego odpowiednika w art. 141 § 4 p.p.s.a., oceny zarzutów skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny uzyskał fakultatywne uprawnienie do przedstawienia, zależnie od własnej oceny, wyłącznie motywów zawężonych do aspektów prawnych świadczących o braku usprawiedliwionych podstaw skargi kasacyjnej albo o zgodnym z prawem wyrokowaniu przez sąd pierwszej instancji, mimo nieprawidłowego uzasadnienia. Przystępując do rozważań na tle wskazanych w skardze kasacyjnej podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia, oraz uwzględniając wyżej przedstawione stanowisko, że według art. 193 zdanie drugie p.p.s.a. uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny, kontrolując zaskarżony wyrok, zobowiązany jest ograniczyć się do zbadania, czy wyrok ten uchybia przepisom wskazanym w skardze kasacyjnej w ramach podstaw z art. 174 p.p.s.a. Zaś stosownie do tego przepisu skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej polega na tym, że jest on władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą. Ze względu na ograniczenia wynikające ze wskazanych regulacji prawnych, Naczelny Sąd Administracyjny nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich, ani w inny sposób korygować. W sytuacji, gdy autor skargi kasacyjnej zarzuca naruszenie zarówno prawa materialnego, jak i naruszenie przepisów postępowania, w pierwszej kolejności należy ustosunkować się do zarzutów, które dotyczą naruszenia przez sąd tych ostatnich przepisów. Dopiero po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty przez sąd w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy albo, że nie został skutecznie podważony, można przejść do skontrolowania procesu subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany w sprawie przepis prawa materialnego. W rozpoznawanej sprawie skarga kasacyjna została oparta na obu podstawach kasacyjnych wymienionych w art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. tj. naruszeniu prawa materialnego oraz naruszeniu przepisów postępowania. W ramach naruszenia przepisów prawa procesowego skarżący w pierwszej kolejności zarzucił naruszenie przez Sąd pierwszej instancji art. 141 § 4 p.p.s.a. Powołany artykuł stanowi, że uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Powołane unormowanie reguluje jedynie obligatoryjne elementy uzasadnienia i do ich zbadania sprowadza się kontrola instancyjna zaskarżonego orzeczenia. Uzasadnienie wyroku albo jest sporządzone według wzorca określonego w 141 § 4 p.p.s.a., albo nie jest. Zarzut naruszenia powyższego przepisu może stanowić podstawę kasacyjną, jeżeli uzasadnienie wojewódzkiego sądu administracyjnego nie zawiera stanowiska, co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia. Przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. można naruszyć wtedy, gdy uzasadnienie orzeczenia nie pozwala jednoznacznie ustalić przesłanek, jakimi kierował się sąd pierwszej instancji podejmując zaskarżone orzeczenie, a wada ta nie pozwala na kontrolę instancyjną orzeczenia lub brak jest uzasadnienia któregokolwiek z rozstrzygnięć sądu, albo gdy uzasadnienie obejmuje rozstrzygnięcie, którego nie ma w sentencji orzeczenia. Jeśli uzasadnienie nie spełnia przesłanek określonych w tym przepisie na tyle, że nie jest możliwa kontrola instancyjna, wówczas zaskarżony wyrok podlega uchyleniu. Natomiast inną kwestią jest siła przekonywania zawartych w nim argumentów, co prowadzi do wniosku, że brak przekonania strony o trafności rozstrzygnięcia sprawy, w tym do przyjętego kierunku wykładni i zastosowania prawa, czy też odnośnie oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, której rezultat nie koresponduje z oczekiwaniami strony, nie oznacza jeszcze wadliwości uzasadnienia wyroku i to w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Fakt więc, że stanowisko zajęte przez Sąd pierwszej instancji jest odmienne od prezentowanego przez skarżącego nie oznacza, iż uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wady konstrukcyjne, nie poddaje się kontroli kasacyjnej, czy też, że jest wadliwe w stopniu uzasadniającym uchylenie wydanego w sprawie rozstrzygnięcia. Dlatego polemika ze stanowiskiem Sądu pierwszej instancji nie może sprowadzać się do zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Poprzez zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie można bowiem skutecznie zwalczać, ani prawidłowości przyjętego za podstawę orzekania stanu faktycznego, ani stanowiska sądu co do wykładni bądź zastosowania prawa (por. wyroki NSA: z 26 listopada 2014 r. sygn. akt II OSK 1131/13; z 20 stycznia 2015 r. sygn. akt I FSK 2081/13; z 12 marca 2015 r. sygn. akt I OSK 2338/13; z 18 marca 2015 r. sygn. akt I GSK 1779/13; publ. w CBOSA). Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, uzasadnienie kontrolowanego wyroku nie uniemożliwia przeprowadzenia kontroli prawidłowości tego orzeczenia, co prowadzi do wniosku, że Sąd pierwszej instancji uczynił zadość obowiązkowi sporządzenia uzasadnienia w sposób uwzględniający konsekwencje wynikające z towarzyszącej uzasadnieniu każdego orzeczenia sądowego funkcji kontroli trafności wydanego rozstrzygnięcia. Lakoniczne sformułowanie zarzutu naruszenia tego przepisu - poprzez wskazanie jedynie, że Sąd pierwszej instancji nie odniósł się do wszystkich zarzutów w skardze, brak jego rozwinięcia w uzasadnieniu skargi kasacyjnej a przede wszystkim niewykazanie wpływu zarzucanego naruszenia prawa na wynik sprawy, uniemożliwia Naczelnego Sądowi Administracyjnemu jego rozpoznanie. Jak już podkreślono wyżej, sąd pierwszej instancji zobowiązany jest doi sporządzenia uzasadnienia, które pozwala na ustalenie, jakimi przesłankami się kierował, podejmując zaskarżone orzeczenie. To zaś nie oznacza skrupulatnego odniesienia się do każdego punktu zawartego w skardze. Odnosząc się do zarzutu naruszenia przez Sąd pierwszej instancji przepisu art. 133 § 1 p.p.s.a. wyjaśnić należy, że z przyjętej na jego gruncie regulacji wynika, iż sąd administracyjny orzeka na podstawie akt sprawy (z wyjątkiem sytuacji, o której mowa w art. 55 § 2 p.p.s.a.), co oznacza, iż sąd ten orzeka na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego przez organy administracji publicznej w toku prowadzonego postępowania administracyjnego, uwzględniając przy tym, jak to wynika z art. 106 § 4 p.p.s.a. powszechnie znane fakty, a także dowody uzupełniające z dokumentów – art. 106 § 3 p.p.s.a. Zatem naruszenie art. 133 § 1 p.p.s.a. może stanowić usprawiedliwioną podstawą kasacyjną wówczas, gdy sąd przyjął i wnioskował o jakimś fakcie na podstawie źródła znajdującego się poza aktami sprawy, naruszył zakaz wyprowadzania oceny prawnej na podstawie faktów i dowodów niewynikających z akt sprawy, a tym samym zakaz wykraczania poza materiał dowodowy zebrany w postępowaniu zakończonym decyzją (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 19 października 2010 r., sygn. akt II OSK 1645/09; z dnia 12 czerwca 2014 r., sygn. akt I GSK 67/13). Orzekanie na postawie akt sprawy oznacza również uwzględnienie znajdujących się w tych aktach decyzji administracyjnych. Skarżący nie wyjaśnił zaś, na jakiej postawie stwierdził, że Sąd pierwszej instancji oparł się jedynie na decyzjach, a nie na całości akt sprawy. Zwłaszcza, że informacje o jego sytuacji rodzinnej i majątkowej sam dołączył do akt sprawy. Wbrew zarzutom skargi kasacyjnej dopuszczalne było rozpoznanie złożonej skargi na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs⁴ ust. 3 ustawy o zwalczaniu COVID-19, gdyż Przewodniczący Wydziału V uznał, że powinno to mieć miejsce z uwagi na powołane w zarządzeniu przepisy powszechnie obowiązujące. Te zaś nie uzależniały możliwości skierowania sprawy przez przewodniczącego do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym, od zgody strony (w tym zakresie por. m.in. wyroki NSA z 19 sierpnia 2021 r. sygn. akt I FSK 203/21; 15 lipca 2021 r. sygn. akt III OSK 3550/21, III OSK 3642/21, III OSK 3743/21, III OSK 3688/21). Ocena, czy zachodzą w konkretnym przypadku okoliczności, o których mowa w art. 15zzs⁴ ust. 3 ustawy o zwalczaniu COVID-19 należy więc do przewodniczącego wydziału orzeczniczego. Ponadto w skardze kasacyjnej nie wykazano, w jaki sposób rozpoznanie sprawy miało wpłynąć na jej wynik. Zwłaszcza w sytuacji, gdy Sąd pierwszej instancji oceniał wydaną już zaskarżoną decyzję. Wobec powyższego należało stwierdzić, że stan faktyczny przyjęty przez Sąd pierwszej instancji nie został skutecznie zakwestionowany, a to oznacza, że stanowi on podstawę do oceny prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego. Z ustalonego przez Sąd pierwszej instancji stanu faktycznego wynika więc, że zaskarżoną decyzją z dnia 28 listopada 2019 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych, po ponownym rozpatrzeniu sprawy, odmówił skarżącemu umorzenia należności z tytułu składek osoby ubezpieczonej będącej jednocześnie płatnikiem składek, w łącznej wysokości 7.464,20 zł. Zdaniem Sądu pierwszej instancji prawidłowe było ustalenie organu, że przypadku skarżącego w ogóle nie wystąpiła przesłanka całkowitej nieściągalności, o której mowa w art. 28 ust. 3 u.s.u.s. Ustalono, że aktualnie skarżący osiąga dochód z tytułu prac dorywczych. Według Kompleksowego Systemu Informatycznego ZUS nie posiada żadnego tytułu ubezpieczenia, nie figuruje również jako osoba bezrobotna zarejestrowana w Powiatowym Urzędzie Pracy. Skarżący nie korzysta z pomocy społecznej ani innych form pomocy. Prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z matką, która uzyskuje dochód z tytułu zatrudnienia oraz ojcem, który pobiera świadczenie rentowe. W stosunku do skarżącego nie było prowadzone postępowanie upadłościowe ani likwidacyjne. Wobec zaległości figurujących na koncie skarżącego aktualnie postępowanie egzekucyjne nie jest prowadzone. Zakład podjął czynności przedegzekucyjne i nie wyczerpał okresu dochodzenia należności. Naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy nie stwierdził braku majątku, z którego można prowadzić egzekucję. Organ szczegółowo rozważył także przesłanki umorzenia należności określone w § 3 ust. 1 pkt 1-3 rozporządzenia stwierdzając, że żadna z sytuacji wskazanych w tym rozporządzeniu nie zachodzi w przypadku skarżącego. Problemy zdrowotne zobowiązanego lub konieczność sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny może stanowić przesłankę umorzenia należności z tytułu składek tylko wtedy, gdy pozbawia płatnika możliwości uzyskiwania dochodu niezbędnego do opłacenia należności. Taka sytuacja nie ma miejsca w rozpoznawanej sprawie. Z dokumentacji sprawy wynika, że Skarżący jest osobą młodą, studiującą na studiach dziennych, która zawiesiła działalność gospodarczą. Zgromadzony materiał dowodowy nie wskazuje również na to, że zadłużenie powstało na skutek nadzwyczajnych zdarzeń losowych, lecz było wyłącznie wynikiem nieopłacania w ustawowym terminie płatności składek na ubezpieczenia społeczne w czasie prowadzonej działalności gospodarczej. W ramach zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego skarżący zarzucił naruszenie art. 28 ust. 3a i 4 u.s.u.s. oraz § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia poprzez ich błędną wykładnię, mylne rozumienie ich treści i niewłaściwe stwierdzenie, że nie mają one zastosowania w jego sprawie, podczas gdy sytuacja skarżącego jest na tyle zła, że egzekucja należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne pociągnęłaby dla niego i jego rodziny zbyt ciężkie skutki. Podkreślić należy – na co również zwrócił uwagę Sąd pierwszej instancji - że w świetle art. 28 ust. 3a u.s.u.s. w związku z § 3 ust. 1 rozporządzenia to ubiegający się o umorzenie należności z tytułu składek ma wykazać, że ze względu na stan majątkowy, sytuację rodzinną lub zdrowotną nie jest w stanie opłacić tych należności, gdyż pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny. Skarżący takich okoliczności nie wykazał. Zgodzić się należało w organem jak i Sądem pierwszej instancji, że trudna sytuacja materialna nie jest wystarczającą przesłanką do umorzenia należności. Każdy zobowiązany powinien w taki sposób układać bieg swoich interesów oraz podejmować takie decyzje finansowe, by pozwoliły mu na wywiązywanie się z ciążących na nim należności publicznoprawnych. Udzielenie ulgi, w tym umorzenie zaległych składek, nie może być traktowane jako sposób na rozwiązywanie problemów finansowych, co skutkuje przerzuceniem ciężarów podatkowych na resztę społeczeństwa. Fakt opłacania składek nie jest okolicznością nadzwyczajną, a spełnieniem obowiązku wynikającego z przepisów prawa, natomiast umorzenie zaległości nie może być traktowane jako kredytowanie zobowiązanego. Przesłanką umorzenia należności nie mogą stanowić problemy zdrowotne zobowiązanego, czy też konieczność sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżący wybiórczo podał okoliczności swojej rzeczywistej sytuacji majątkowej, nie przedstawił jej rzetelnie, ani też nie przedłożył dowodów świadczących o tym, że ta sytuacja jest krytyczna i w ogóle zagraża egzystencji jego oraz rodziny. Uzyskiwane przez skarżącego i jego rodzinę dochody w łącznej wysokości 2.611,35 zł nie wystarczają na pełne pokrycie ponoszonych wydatków w łącznej kwocie 4.270,21 zł (czynsz - 247,95 zł + miesięczne opłaty z tytułu opłat eksploatacyjnych - 429,10 zł + koszty związane z leczeniem 400,00 zł + inne wydatki - 600,00 + zobowiązania - 2 593,16 zł). W związku z tym przedstawiona sytuacja finansowa mogła wzbudzić wątpliwości organu rozpoznającego wniosek o umorzenie zaległości. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że skarżący jest osoba aktywną zawodowo, osiąga jednak bardzo niski dochód z prac dorywczych, posiada inne zobowiązania pieniężnie z tytułu zaciągniętych kredytów, które reguluje. Zasadnie zarówno WSA jak i organ podkreślili, że nie można poczytywać osoby, które nie dysponują środkami na wykonanie zobowiązań publicznoprawnych jedynie z uwagi na preferowanie wykonania zobowiązań cywilnoprawnych, za spełniające przesłanki do umorzenia należności. Jest to bowiem nieuprawnione uprzywilejowanie podmiotów prawa cywilnego kosztem Skarbu Państwa. Naczelny Sąd Administracyjny w obecnym składzie podziela pogląd wypowiedziany w wyroku tego Sądu z dnia 17 stycznia 2018 r. sygn. akt II GSK 2937/17, w którym wskazano, że nie dopuszczalna interpretacja art. 28 ust. 3a i § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia wykonawczego prowadząca do przyjęcia, że przedsiębiorca, który nie wywiązywał się z obowiązku odprowadzania składek na ubezpieczenia społeczne doprowadzając do kumulacji należności, może uniknąć spłaty zaległości z tego tylko powodu, że powołał się na niewysokie dochody i związaną z tym dysproporcję między tymi dochodami a zaległościami. W opisanej sytuacji należało zgodzić się ze stanowiskiem organu i Sądu pierwszej instancji, że przedstawiona sytuacja materialna jest mało wiarygodna, skoro wydatki przekraczają prawie dwukrotnie uzyskiwane przez skarżącego i jego rodzinę dochody, a sam skarżący reguluje zobowiązania z tytułu zaciągniętych kredytów, nie korzysta z innych form wsparcia socjalnego i nie jest zarejestrowany jako osoba bezrobotna. Wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy pozwalał na swobodną jego ocenę oraz podjęcie decyzji w granicach uznania administracyjnego. Przedstawiona w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji argumentacja wskazuje, że organ przed wydaniem decyzji dokonał wnikliwej analizy sytuacji materialnej, rodzinnej i zdrowotnej strony, a tym samym wywiązał się z ciążącego na nim obowiązku - wszechstronnego rozważenia przesłanek umorzenia należności. To, że wynik tego postępowania nie dał oczekiwanego przez skarżącego rezultatu nie świadczy jeszcze o tym, że doszło do naruszenia przepisów prawa. Należy podkreślić, że skarżący, formułując zarzut naruszenia prawa materialnego, w istocie kwestionuje ustalony w sprawie stan faktyczny i dokonaną przez organ i Sąd pierwszej instancji ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Tymczasem za ugruntowane należy uznać stanowisko sądów administracyjnych, zgodnie z którym niedopuszczalne jest zastępowanie zarzutu naruszenia przepisów postępowania zarzutem naruszenia prawa materialnego i za jego pomocą kwestionowanie ustaleń faktycznych. Próba zwalczenia ustaleń faktycznych poczynionych przez sąd pierwszej instancji nie może skutecznie nastąpić przez zarzut naruszenia prawa materialnego. (m.in. wyroki NSA z dnia 29 stycznia 2013 r., sygn. akt I OSK 2747/12, z dnia 6 marca 2013 r., sygn. akt II GSK 2327/11). Ocena zarzutu naruszenia prawa materialnego może być dokonana wyłącznie na podstawie konkretnego stanu faktycznego, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który skarżący uznaje za prawidłowy (wyroki NSA z dnia 6 marca 2013 r., sygn. akt II GSK 2328/11; z dnia 14 lutego 2013 r., sygn. akt II GSK 2173/11). Wobec powyższego skargę kasacyjną, jako niezasadną, na podstawie art. 184 P.p.s.a oddalono.