I OSK 2210/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Maciej Dybowski (sprawozdawca) Sędziowie: Sędzia NSA Monika Nowicka Sędzia del. WSA Anna Wesołowska Protokolant starszy asystent sędziego Krzysztof Ważny po rozpoznaniu w dniu 17 stycznia 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej K.T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 maja 2021 r. sygn. akt I SA/Wa 2218/20 w sprawie ze skarg: K.T. i [...] spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w C. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 sierpnia 2020 r. nr GZ.sp.621.11.2020 w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji I. uchyla zaskarżony wyrok w punktach: 1 (pierwszym) i 3 (trzecim); II. przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania; III. zasądza od Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na rzecz K.T. kwotę 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego; IV. oddala wniosek [...] spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w C. o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 27 maja 2021 r. sygn. akt I SA/Wa 2218/20 po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 27 maja 2021 r. sprawy ze skarg K.T. oraz [...] Sp. z o.o. w C. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 sierpnia 2020 r. nr GZ.sp.621.11.2020 w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji 1. uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję Wojewody Podkarpackiego z dnia 12 czerwca 2018 r. nr N-VII.7581.4.2.2016; 2. zasądził od Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na rzecz K.T. kwotę 680 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; 3. zasądził od Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na rzecz [...] Sp. z o.o. w C. kwotę 697 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi (dalej Minister) decyzją z 14 sierpnia 2020 r. nr GZ.sp.621.11.2020 (dalej decyzja z 14 sierpnia 2020 r.), po rozpatrzeniu odwołania [...] sp. z o.o. w C. (dalej Spółka), utrzymał w mocy decyzję Wojewody Podkarpackiego z 12 czerwca 2018 r. nr N-VII.75.81.4.2.2016 (dalej decyzja z 12 czerwca 2018 r.), stwierdzają w części nieważność decyzji Urzędu Powiatowego, Wydziału Rolnictwa, Leśnictwa i Skupu w M. z 6 lutego 1974 r. nr RG.PFZ-162/1/74 (dalej decyzja z 6 lutego 1974 r.). Decyzja z 14 sierpnia 2020 r. Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym: Wydaną na podstawie § 3 pkt 1 [lit. a], § 7 ust. 2 i § 17 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 listopada 1968 r. w sprawie przekazywania nieruchomości rolnych i niektórych innych nieruchomości stanowiących własność państwową, położonych na terenie gromad pomiędzy jednostkami gospodarki uspołecznionej (Dz.U. z 1969 r. nr 1, poz. 1, dalej rozporządzenie z 1968 r.) decyzją z 6 lutego 1974 r., Urząd Powiatowy - Wydział Rolnictwa, Leśnictwa i Skupu w M., przekazał w użytkowanie nieodpłatnie na rzecz [...] w C., nieruchomość Państwowego Funduszu Ziemi, położoną w C., objętą księgą wieczystą KW [...], składającą się między innymi z parceli gruntowych o nr: [...] do [...], [...] do [...], [...] i [...] wraz ze wszystkimi przynależnościami, jak budynki, park i sad. Nieruchomości te, stanowiły dawną własność K.T. i zostały w sposób bezprawny przejęte na rzecz Skarbu Państwa na cele reformy rolnej. Bezprawność owego przejęcia potwierdził ostatecznie Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z 15 czerwca 2016 r. nr GZrn.-625-339/13 (dalej decyzja z 15 czerwca 2016 r.), utrzymując w mocy decyzję Wojewody Podkarpackiego z 21 czerwca 2013 r. (dalej decyzja z 21 czerwca 2013 r.) w zakresie jej punktu pierwszego, w którym organ ten stwierdził, że nieruchomość zabudowana zespołem dworsko-parkowym w C., stanowiąca byłą własność K.H., składająca się z parceli gruntowych nr: [...], [...], [...], [...] [...], [...], [...] [...] i [...] oraz parceli budowlanych nr [...] i [...], ujawnionych w Iwh [...] ks. tab. gm. kat. C. stanowiąca obecnie część działki ewidencyjnej nr [...], nie podpadała pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz.U. z 1945 r. nr 3 poz. 13 ze zm., dalej dekret o reformie rolnej). Wnioskiem z 12 "maja" [winno być "lipca" - uw. NSA] 2013 r. K.T. (dalej wnioskodawca lub Skarżący kasacyjnie) - spadkobierca K.T. [odpis prawomocnego postanowienia z 6 maja 1982 r. I Ns 257/82/S Sądu Rejonowego dla Krakowa-Śródmieścia w Krakowie] - wystąpił o stwierdzenie nieważności decyzji Urzędu Powiatowego w M. Wydziału Rolnictwa, Leśnictwa i Skupu z 6 lutego 1974 r. [wnosząc o stwierdzenie, że decyzja z 6 lutego 1974 r. ["wydana została z naruszeniem prawa" - uw. NSA] w części dotyczącej parcel gruntowych nr: [...] (pow. [...] ha), [...] (pow. [...] ha), [...] (pow. [...] ha), [...] (pow. [...] ha), [...] (pow. [...] ha), [...] (pow. [...] ha), [...] (pow. [...] ha), [...] (pow. [...] ha), [...] (pow. [...] ha) oraz parcel budowlanych nr [...] (pow. [...] ha) i nr [...] (pow. [...] ha), stanowiących obecnie część działki ewidencyjnej nr [...] [o pow. [...] ha - uw. NSA], wskazując na bezprawność ich przejęcia na rzecz Skarbu Państwa, a przez to brak możliwości legalnego nimi zadysponowania przez organ w trybie rozporządzenia z 1968 r. [w błędnie nieponumerowanych aktach Wojewody]. W efekcie przeprowadzonego zainicjowanego tym wnioskiem postępowania nadzorczego, Wojewoda Podkarpacki decyzją z 12 czerwca 2018 r., powołując art. 156 § 1 pkt 2, art. 157 § 1 i art. 157 § 1 kpa (Dz.U. z 2017 r. poz. 1257) w zw. z art. 16 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych ustaw (Dz.U. z 2017 r. poz. 935), stwierdził nieważność decyzji Urzędu Powiatowego - Wydziału Rolnictwa, Leśnictwa i Skupu w M. z 6 lutego 1974 r. w części dotyczącej przekazania w użytkowanie, na rzecz [...[ w C. nieruchomości gruntowej Państwowego Funduszu Ziemi, położonej w C. objętej KW nr [...], składającej się z parcel gruntowych nr: [...], [...], [...], [...] [...], [...], [...] [...] i [...] oraz parceli budowlanych nr [...] i [...], stanowiących obecnie część działki ewidencyjnej nr [...]. Wskazując na odpadnięcie ze skutkiem ex tunc tytułu Skarbu Państwa do ww. nieruchomości (co obyło konsekwencją decyzji z 15 czerwca 2016 r.), wywodził, że nie mogł[a] on[a] być przekazana w użytkowanie na zasadach określonych w rozporządzeniu z 1968 r. Takiemu przekazaniu podlegały jedynie nieruchomości państwowe. Wojewoda stał na stanowisku, że kontrolowana przezeń decyzja przekazująca nieruchomość w użytkowanie na czas nieokreślony, nie może być traktowana jako taka, która wywołuje nieodwracalne skutki prawne, których zaistnienie uniemożliwiałoby stwierdzenie jej nieważności. Od decyzji z 12 czerwca 2018 r. odwołanie wniosła spółka [...] sp. z o.o., kwestionując stanowisko organu co do niewywołania przez decyzję Urzędu Powiatowego - Wydziału Rolnictwa, Leśnictwa i Skupu w M. nieodwracalnych skutków prawnych. Decyzją z 10 października 2019 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi uchylił w całości decyzję Wojewody Podkarpackiego z 12 czerwca 2018 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji podnosząc, że Wojewoda winien ustalić, czy parcele budowlane nr [...] i [...] były przedmiotem postępowania zakończonego decyzją z 6 lutego 1974 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, prawomocnym wyrokiem z 27 stycznia 2020 r., sygn. akt IV SA/Wa 2888/19 (dalej wyrok IV SA/Wa 2888/19), po rozpoznaniu sprawy ze sprzeciwu K.T., uchylił decyzję z 10 października 2019 r. z uwagi na brak podstaw do wydawania decyzji kasacyjnej w przedmiotowej sprawie. Odnosząc się do okoliczności przywoływanych przez Ministra, które miały lec u podstaw wydania decyzji z 10 października 2019 r, Sąd zwrócił uwagę, że "wobec powzięcia wątpliwości, co do tego, czy decyzja Urzędu Powiatowego z 1974 r. faktycznie objęła parcele budowlane nr [...] i [...], organ odwoławczy winien sam dokonać stosownych ustaleń i w razie konieczności przeprowadzić w tym zakresie uzupełniające postępowanie dowodowe. Organ II instancji powinien ustalić, czy pomimo braku enumeratywnego wymienienia w tej decyzji parcel budowlanych nr [...] i [...] nie zostały one jednak nią objęte, tj. czy inne wskazane w decyzji nieruchomości nie obejmowały spornych parcel budowlanych". Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi po ponownym rozpoznaniu sprawy, decyzją z 14 sierpnia 2020 r. utrzymał w mocy decyzję z 12 czerwca 2018 r. Odwołując się do treści § 7 ust. 2 rozporządzenia z 1968 r., który to przepis stanowił materialnoprawną podstawę weryfikowanej decyzji z 6 lutego 1974 r. wskazywał, że zgodnie nim przekazane w użytkowanie na cele produkcji rolniczej państwowym jednostkom [...] mogły być jedynie nieruchomości stanowiące własność Państwa. W świetle decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 15 czerwca 2016 r., w dniu 6 lutego 1974 r. właścicielem nieruchomości położonej w C., objętej KW nr [...], składającej się z działek ewidencyjnych nr: [...], [...], [...], [...] [...], [...], [...] [...] i [...] oraz parceli budowlanych nr [...] i [...], stanowiących obecnie część działki ewidencyjnej nr [...], pozostawała osoba fizyczna (K.T.), a nie Skarb Państwa. W konsekwencji, stwierdzenie przekazania w użytkowanie tych gruntów na rzecz [...] w C., nastąpiło z rażącym naruszeniem prawa. Minister wywiódł, że Wojewoda prawidłowo uznał, że na mocy decyzji Urzędu Powiatowego w Mielcu przekazane w użytkowanie były również parcele budowlane nr [...] i [...], choć nie zostały wymienione wprost w sentencji decyzji z 6 lutego 1974 r. Były one bowiem ujawnione w księdze hipotecznej Iwh. [...] ks. tab. gm. kat. C. Po dokonaniu wpisu Skarbu Państwa do ww. księgi jako właściciela nieruchomości, parcele te następnie przeniesiono do księgi wieczystej nr [...]. Potwierdzenie przeniesienia szeregu działek i parcel (w tym nr [...] i [...]) do księgi wieczystej nr [...], znajduje się również w odpisie wyciągu hipotecznego z 1 października 1990 r., sporządzonym przez Wojewódzkie Biuro Geodezji i Terenów Rolnych w Rzeszowie Oddział Rejonowy w M., L.ks zam. [...] (wydane przez Państwowe Biuro Notarialne w M. w dniu 27 września 1990 r. Lks zam. [...]). Również treść odpisu księgi wieczystej nr [...] (s. 3 pt. "Oznaczenie nieruchomości") wskazuje, że właśnie do tej księgi włączono m. in. parcele budowlane nr [...] i [...] z Iwh. [...]. Z decyzji Urzędu Powiatowego wynika, że w użytkowanie przekazano nieruchomość Państwowego Funduszu Ziemi, położoną w C., objętą księgą wieczystą nr [...], o obszarze 158,65 ha, wraz ze wszystkimi przynależnościami jak budynki, park i sad. Decyzją z 6 lutego 1974 r. objęto cały zespół dworsko-parkowy, na który składały się także dawne parcele nr [...] i [...]. Z akt nie wynika, by część z przejętego na własność Państwa zespołu dworsko-parkowego pochodzącego z majątku C. była wyłączona i przekazana innemu podmiotowi. Wreszcie, gdyby przyjąć, że parcele budowlane nr [...] i [...] nie były objęte decyzją z 6 lutego 1974 r., należałoby uznać, że ich użytkownikiem wieczystym nie jest [...] sp. z o.o. w C., gdyż nie ma do tego podstawy prawnej. Tymczasem ani organy obu instancji orzekające o niepodpadaniu pod dekret o reformie rolnej wspomnianych parcel, ani Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie i Naczelny Sąd Administracyjny (które badały prawidłowość tych decyzji), nie kwestionowały legitymacji Spółki do udziału w sprawie jako użytkownika wieczystego w zakresie parceli budowlanych nr [...] i [...]. Odnosząc się do kwestii skutków prawnych wywołanych badaną decyzją i podnoszonej w tym aspekcie argumentacji Spółki, która jako nieodwracalny skutek prawny tej decyzji wskazywała fakt uzyskania przez Instytut Zootechniki Państwowy Instytut Badawczy (do którego włączono m.in. w 1986 r. Zootechniczny Zakład Doświadczalny w C.) prawa użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości, na podstawie art. 64a ustawy z dnia 25 lipca 1985 r. o jednostkach badawczo-rozwojowych (Dz.U. z 1989 r. nr 45 poz. 244 ze zm.), dodanego do tej ustawy na mocy jej nowelizacji dokonanej ustawą z dnia 22 lutego 1991 r. (Dz.U. nr 19 poz. 81), Minister wywodził, że ów przepis należy czytać w ten sposób, że grunty wymienione w ust. 1 nie mogły stać się z mocy prawa przedmiotem użytkowania wieczystego (a budynki własnością), jeśli naruszałoby to prawa osób trzecich. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego istniejące prawa majątkowe osób trzecich stoją na przeszkodzie w nabywaniu przez państwową osobę prawną wieczystego użytkowania gruntu niezależnie od tego, kiedy zostały ujawnione (przed datą wejścia ustawy wprowadzającej art. 64a, czy też po tej dacie). NSA w orzeczeniach wielokrotnie podkreślał, że w państwie prawnym nie powinno ulegać wątpliwości, że pierwszeństwo powinna mieć zasada ochrony własności (wyrok NSA z 3.12.1997 r. IV SA 1197/97). W rozpoznawanej sprawie, nabycie użytkowania wieczystego (i własności budynków) bezspornie naruszałoby niekwestionowane prawo osób trzecich do przedmiotowej nieruchomości, stąd też Instytut Zootechniki nie mógł z mocy prawa nabyć użytkowania wieczystego (i własności budynków). Minister uznał, że nie zasługują na aprobatę podniesione przez odwołującą się argumenty, że wstąpienie w miejsce podmiotu, który był jedynie użytkownikiem nieruchomości, podmiotu, który jest obecnie użytkownikiem wieczystym i właścicielem budynków spowodowało zaistnienie w sprawie nieodwracalnych skutków prawnych, o których mowa w art. 156 § 2 kpa. W ocenie Ministra, nie powoduje też nieodwracalnych skutków późniejsza umowa (z 1 czerwca 2001 r.), na mocy której Instytut Zootechniki przeniósł na wyodrębnioną z Instytutu Spółkę [...] sp. z o.o. w C. własność budynków oraz prawo wieczystego użytkowania gruntów, co do których tak naprawdę nie posiadał tytułu prawnego [s. 5 akapit 1 decyzji z 14 sierpnia 2020 r. - uw. NSA]. Skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli: K.T. oraz [...] sp. z o.o. w C. K.T. zarzucił decyzji z 14 sierpnia 2020 r. naruszenie art. 158 § 2 w zw. z art. 156 § 2 kpa przez ich niezastosowanie i stwierdzenie nieważności decyzji Urzędu Powiatowego w M. Wydziału Rolnictwa, Leśnictwa i Skupu z 6 lutego 1974 r. w sytuacji, gdy wywołała ona nieodwracalne skutki prawne i z tego powodu należało wydać decyzję stwierdzającą wydanie decyzji z naruszeniem prawa. W ocenie skarżącego Minister wyraził błędną ocenę co do kwestii nieodwracalności skutków prawnych decyzji, której prawidłowość była przedmiotem badania. Organ tylko jednym zdaniem odniósł się do umowy w formie aktu notarialnego z 1 czerwca 2001 r., Rep. A nr [...], na mocy której Instytut Zootechniki Państwowy Instytut Badawczy przeniósł użytkowanie wieczyste nieruchomości na spółkę [...] sp. z o.o. w C. Tymczasem wspomniana czynność prawna została dokonana w wykonaniu uchwały o podwyższeniu kapitału zakładowego i polegała na wniesieniu wkładu do spółki z ograniczoną odpowiedzialnością (aportu). Nie ulega wątpliwości, że na skutek decyzji z 6 lutego 1974 r., powstał stan prawny, który umożliwił Instytutowi Zootechniki Państwowemu Instytutowi Badawczemu wnieść użytkowanie wieczyste nieruchomości jako wkład do spółki z o.o. Jest to ostatnia wydana przez organy decyzja obejmująca przedmiotową nieruchomość i organ nie ma możliwości przywrócenia stanu poprzedniego wskutek indywidualnego aktu administracyjnego. Z tych względów wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych (k. 3-6 akt I SA/Wa 2218/20). [...] Sp. z o.o. zarzuciła decyzji z 14 sierpnia 2020 r. naruszenie: a. art. 107 § 1 pkt 5 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 kpa, przez nieprawidłowe utrzymanie w mocy decyzji I instancji, zawierającej nieprawidłowo sformułowaną treść rozstrzygnięcia, niepozwalającą na wykonanie decyzji w oparciu wyłącznie o sentencję tej decyzji, a wymagającej podjęcia dodatkowych, szczególnych działań w celu wykonania tej decyzji; b. art. 7 i 77 § 1 kpa przez brak przeprowadzenia postępowania dowodowego w niezbędnym zakresie i brak ustalenia obecnego stanu prawnego nieruchomości, który świadczy o wywołaniu przez decyzję Urzędu Powiatowego w M. z 6 lutego 1974 r. nieodwracalnych skutków prawnych; c. art. 156 § 2 kpa, przez nieprawidłowe uznanie, że decyzja z 6 lutego 1974 r. nie wywołała nieodwracalnych skutków prawnych; d. art. 156 § 2 kpa w zw. z § 3 pkt 1, § 7 ust. 2 i § 17 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 listopada 1968 r., przez błędne uznanie, że decyzja Urzędu Powiatowego w M. z 6 lutego 1974 r. została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Spółka wniosła o: uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy organowi administracyjnemu do ponownego rozpoznania; zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego, według norm przepisanych (k. 2-4 akt I SA/Wa 2371/20). W odpowiedziach na skargi Minister wniósł ich oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu decyzji (k. 14-14v akt I SA/Wa 2218/20; k. 10-10v akt I SA/Wa 2371/20). O [uwzględni]enie skargi [...] sp. z o.o., [ale jedynie z przyczyn jakie zostały wskazane w skardze prof. K.T. oraz częściowo w skardze tej spółki] wniósł K.T. (k. 48-54 akt I SA/Wa 2218/20). Postanowieniem z 12 kwietnika 2021 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie sprawy wywołane tymi skargami połączył do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia. Sąd I instancji uznał, że skargi należało uwzględnić ze względu na zasadność zarzutu podniesionego przez [...] sp. z o.o., dotyczącego naruszenia przez organy art. 156 § 1 pkt 2 kpa (w punkcie d skargi omyłkowo zapisanego jako "art. 156 § 2"), przez błędne uznanie, że kontrolowana w postępowaniu nadzorczym decyzja wydana został z rażącym naruszeniem prawa. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej jest postępowaniem szczególnym, w którym nie rozstrzyga się meriti sprawy administracyjnej zakończonej kontrolowaną decyzją, ale jedynie bada, czy na podstawie ściśle określonych przesłanek, wbrew wyrażonej w art. 16 § 1 kpa zasadzie trwałości decyzji administracyjnych, można taką decyzję wyeliminować z obrotu prawnego ze skutkiem ex tunc (od dnia wydania). Skoro stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej jest wyjątkiem od zasady stabilności decyzji, może mieć ono miejsce jedynie w przypadku, gdy badana w tym trybie decyzja dotknięta jest w sposób oczywisty przynajmniej jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 pkt 1-7 kpa, które mają charakter materialny. Jedną z nich jest wada w postaci "rażącego naruszenia prawa" (art. 156 § 1 pkt 2 kpa). Na tę wadliwość decyzji Urzędu Powiatowego w M., Wydziału Rolnictwa, Leśnictwa i Skupu z 6 lutego 1974 r. o przekazaniu Zootechnicznemu Zakładowi Doświadczalnemu w C. w nieodpłatne użytkowanie nieruchomości Państwowego Funduszu Ziemi, położonej w C., uregulowanej w księdze wieczystej nr [...], składającą się między innymi z parceli gruntowych o nr: [...] do [...], [...] do [...], [...] i [...] wraz ze wszystkimi przynależnościami, wskazały organy. Upatrywały jej w objęciu decyzją nieruchomości, co do której Skarbowi Państwa w rzeczywistości nie przysługiwał wówczas tytuł prawny. Miało to wynikać z ustalenia w postępowaniu prowadzonym w trybie § 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz.U. z 1945 r. nr 10 poz. 51 ze zm., dalej rozporządzenie z 1945 r.), zakończonym ostateczną decyzją Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 15 czerwca 2016 r., że ww. nieruchomości, jak też dawne parcele budowlane nr [...] i [...] (niewymienione wprost w decyzji z 1974 r., ale faktycznie objęte ujętym w niej rozstrzygnięciem) nie podlegały pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu PKWN o przeprowadzeniu reformy rolnej. Rozumowanie to zakłada, że konsekwencją wydania decyzji o niepodleganiu nieruchomości pod działanie przepisów ww. dekretu, była restytucja z mocą wsteczną przynależnego do niej pierwotnemu właścicielowi tytułu prawnorzeczowego. Dla tej konstatacji organów zdaje się nie mieć jakiegokolwiek znaczenia fakt ujawnienia w dacie wydawania kontrolowanej decyzji Urzędu Powiatowego w M. w dziale II księgi wieczystej prowadzonej dla przedmiotowej nieruchomości (jak też obecnie) jako właściciela Skarbu Państwa. Opiera się ono na wnioskowaniu, że skoro odpadła podstawa owego wpisu, to również znaczenia relewantnego pozbawiony jest sam wpis. Tymczasem takie podejście, w świetle ustanowionej w art. 3 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz.U. z 2019 r. poz. 2204, dalej kwh) zasadzie jawności materialnej i wynikającej z niej domniemaniom prawnym, było niedopuszczalne. Stosownie do treści tego przepisu domniemywa się, że prawo jawne z księgi wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym. Domniemanie to - jak wskazuje się w judykaturze - jest nieodłącznym atrybutem ksiąg wieczystych i idzie w parze z ustrojową funkcją ustalania stanu prawnego nieruchomości w trybie wpisu do księgi wieczystej i zasadą jawności ksiąg wieczystych (wyrok NSA z 29.4.2019 r. I OSK 3703/18, Lex 2677671). Zasada, że prawo jawne wpisane jest do księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym uzasadnia konstatację, że prawo wpisane istnieje, przysługuje podmiotowi oznaczonemu we wpisie, treść praw jest zgodna z wpisem, a prawo to ma pierwszeństwo wynikające z wpisu. Dotyczy ono także prawa, które wygasło, a nie zostało wykreślone z księgi wieczystej. Oczywiście domniemanie to jest wzruszalne, jednakże kwestia przeprowadzenia przeciwko niemu dowodu jest zagadnieniem prawa cywilnego. Jedynym sposobem jego wzruszenia jest przeprowadzenie postępowania przed sądem powszechnym, np. z powództwa o uzgodnienie stanu prawnego nieruchomości ujawnionego w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym na podstawie art. 10 kwh, czy powództwa o ustalenie na podstawie art. 189 kpc, czy w postępowaniu o zasiedzenie. Tego rodzaju postępowania przed sądem powszechnym, po wydaniu decyzji ustalającej, że nieruchomości wchodzące aktualnie w skład działki nr [...], a stanowiące pierwotnie parcele gruntowe nr: [...], [...], [...], [...] [...], [...], [...] [...] i [...] oraz parceli budowlanych nr [...] i [...],, po wydaniu decyzji stwierdzającej, że nie podlegają one pod działanie przepisów dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej, nie zostało w sprawie przeprowadzone. Nadal jako jej właściciel ujawniony pozostaje w obecnie prowadzonej dla niej księdze wieczystej nr [...], Skarb Państwa. Organ administracyjny nie miał możliwości, by w toku postępowania, jakie przed nim się toczyło, dokonywać odmiennych ustaleń prawnych od tych, jakie wynikają z wpisów dokonanych w księdze wieczystej. Te są orzeczeniami sądu cywilnego, których treść, w myśl art. 365 § 1 kpc, wiąże wszystkie inne sądy oraz organy. Jak wyjaśnił to NSA w wyroku z 6.4.1999 r. IV SA 2338/98, Lex 47173, a który to pogląd podzielił skład orzekający w niniejszej sprawie, zasada wyrażona w art. 3 kwh wyklucza jakąkolwiek kontrolę w postępowaniu administracyjnym, dotyczącą treści wpisów własności w tychże księgach. Przyjęcie poglądu odmiennego, polegającego na tym, że domniemanie, wynikające z art. 3 ust. 1 kwh, mogłoby być obalone także w postępowaniu administracyjnym, prowadziłoby do sytuacji, w której w istocie rzeczy organ administracji publicznej zastępowałby sąd powszechny, bo wydawałby rozstrzygnięcie w kwestii zastrzeżonej dla postępowań cywilnych. Sytuacja taka nie jest oczywiście prawnie dopuszczalna (wyroki NSA z: 1.6.2016 r. I OSK 2100/14, Lex 2106421; 10.5. 2006 r. I OSK 755/05, Lex 269975; 23.6.2006 r. I OSK 1010/05, Lex 266309). Analogiczna zasada obowiązywała także w stanie prawnym obowiązującym w dacie wydania przez Urząd Powiatowy w M. decyzji przekazującej nieruchomości w nieodpłatne użytkowanie. Była ona wówczas uregulowana w art. 18 § 1 dekretu z dnia 11 października 1946 r. Prawo rzeczowe (Dz.U. nr 57 poz. 319 [ze zm.], dalej pr). Oznacza to, że również ówcześnie rozstrzygając sprawę dotyczącą tej nieruchomości organ administracji publicznej obligowany był przyjąć za miarodajny taki jej stan prawny wynikający z treści księgi wieczystej. Jeśli, kierując się treścią ujawnionego w księdze wieczystej stanu prawnego, [Urząd Powiatowy] przyjął tak jak z niego wynikało, że nieruchomości stanowił[y] własność Skarbu Państwa - a tylko takowe mogły być przekazywane pomiędzy jednostkami gospodarki uspołecznionej w trybie rozporządzenia z 1968 r. (co wynika wprost z § 1 ust. 1, jak również § 7 rozporządzenia) - to nie można mu obecnie skutecznie postawić zarzutu, że dysponując nieruchomością jako państwową, naruszył przepisy tego rozporządzenia, a tym bardziej że naruszył je w sposób rażący w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa. O rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa; charakter przepisu, który został naruszony; racje ekonomiczne lub gospodarcze - skutki, które wywołuje decyzja (np. wyrok SN z 8.4.1994 r. III ARN 13/94, OSN 1994/3/36; wyrok NSA z 18.7.1994 r. V SA 535/94, ONSA 1995/2/91). Oczywistość naruszenia prawa polega na rzucającej się w oczy sprzeczności między treścią rozstrzygnięcia a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. Takiej sprzeczności między treścią ujętego w kontrolowanej decyzji rozstrzygnięcia, a stanowiących jego materialną podstawę przepisów, tj. przepisami § 3 pkt 1 lit. a w zw. § 1 ust. 1 oraz § 7 ust. 2 rozporządzenia z 1968 r. [nie ma - uw. NSA]. W tym stanie rzeczy, wobec nie stwierdzenia żadnej innej kwalifikowanej wady prawnej decyzji z 6 lutego 1974 r., brak było podstaw do jej eliminacji z obrotu prawnego w drodze stwierdzenia nieważności. Podejmując tej treści rozstrzygnięcie Wojewoda Podkarpacki naruszył art. 156 § 1 pkt 2 kpa, przez jego zastosowanie w stanie faktycznym, który do tego go nie uprawniał. W konsekwencji czego jako obarczona tożsamą wadą prawną oceniana musi być utrzymująca jego decyzję w mocy zaskarżona decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, co prowadzi do ich uchylenia. Brak zaistnienie przesłanki pozytywnej nieważności decyzji, czyni zbędnym analizowanie potencjalnej możliwości wystąpienia w sprawie przesłanki negatywnej z art. 156 § 2 in fine kpa i odnoszenie się do formułowanych na tym tle zasadniczych zarzutów obu wniesionych w sprawie skarg. Zagadnienie to aktualizuje się dopiero wówczas, gdy ustalone zostanie, że weryfikowana w postępowaniu nadzorczym decyzji obarczona jest co najmniej jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 kpa. Sąd nie kwestionuje wstecznego oddziaływania decyzji o niepodpadaniu określonej nieruchomości pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu PKWN o przeprowadzeniu reformy rolnej. W ocenie składu orzekającego w sprawie, wobec deklaratoryjnego charakteru decyzji wydawanej w trybie § 5 rozporządzenia wykonawczego do ww. dekretu, jego wyłączną konsekwencją jest wiążące prawnie ustalenie, że do ustawowej nacjonalizacji nieruchomości w dacie wejścia w życie dekretu (13 września 1944 r.) nie doszło. Wydana na tej podstawie kilkadziesiąt lat po wejściu w życie dekretu negatywna decyzja, nie oznacza w szczególności, że prawo własności majątku ziemskiego, automatycznie "wraca" w naturze do byłego właściciela (jego spadkobierców). Uzyskanie takiego rozstrzygnięcia ma w tym przypadku walor historyczny i znaczenie prawne dla ewentualnych przyszłych postępowań ukierunkowanych na jego restytucję (o ile taka w ogóle będzie możliwa, choćby ze względu na działanie rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych), względnie odpowiedzialności odszkodowawczej Skarbu Państwa, za nielegalne odjęcie własności. Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej ppsa), orzekł jak w sentencji wyroku. W przedmiocie kosztów postępowania sądowego należnych każdej ze stron skarżących orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 ppsa oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015 r. poz. 1800 ze zm.). W zasądzonych na rzecz Spółki kosztach postępowania uwzględniono także kwotę uiszczonej opłaty skarbowej od złożonego pełnomocnictwa. Rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym nastąpiło na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r. poz. 1842 ze zm.). Wskazania co do dalszego postępowania wynikają wprost z oceny prawnej sformułowanej w uzasadnieniu niniejszego wyroku i sprowadzają się do obowiązku ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy w sposób tę ocenę respektujący (k. 92, 97-102 akt sądowych). Skargę kasacyjną wywiódł K.T., reprezentowany przez adwokata P.B., zaskarżając wyrok I SA/Wa 2218/20 w części (w punktach 1 i 3), zarzucając wyrokowi naruszenie: 1, przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy: a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa w zw. z art. 7, 77 § 1, art. 80 i 107 § 1 kpa przez ich błędne zastosowanie i uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej są decyzji Wojewody Podkarpackiego z 12 czerwca 2018 r. nr N-VII.75.81.4.2.2016 z naruszeniem zasady prawdy obiektywnej, bez przeprowadzenia z urzędu postępowania zmierzającego do ujawnienia prawdziwych obiektywnie faktów, a zgodnie z ową obiektywną prawdą Skarb Państwa nie był właścicielem nieruchomości w dniu wydania przez Urząd Powiatowy Wydział Rolnictwa, Leśnictwa i Skupu w M. decyzji z 6 lutego 1974 r., objętej wnioskiem o stwierdzenie nieważności, zatem przekazanie w nieodpłatne użytkowanie nieruchomości i poprzednika prawnego Skarżąc[ego] na rzecz Zootechnicznego Zakładu Doświadczalnego w C. stanowi rażące naruszenie prawa art. 156 § 1 pkt 2 kpa, podczas gdy zgodnie z art. 7 kpa organy administracji publicznej winny stać na straży praworządności, z urzędu podejmować wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli; b. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ppsa w zw. z art. 7, 77 § 1, art. 80 kpa przez ich błędne zastosowanie i uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji z 12 czerwca 2018 r. na skutek dokonania błędnej oceny dowodów w szczególności decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z "16" [winno być "15" - uw. NSA] czerwca 2016 r. nr GZrn.-625-339/13, utrzymującej w mocy decyzję Wojewody Podkarpackiego z 21 czerwca 2013 r. nr N.VII.7716-4/09 w przedmiocie niepodpadania parcel gruntowych [...], [...], [...], [...] [...], [...], [...] [...] i [...] oraz parceli budowlanych nr [...] i [...], odpowiadających części działki ewidencyjnej nr [...], stanowiących własność K.T. pod działanie art. 156 § 1 pkt 2 kpa; c. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ppsa w zw. z art. 76 § 1 kpa przez pominięcie związania Sądu I instancji treścią wpisu prawa własności Skarbu Państwa dla parcel gruntowych [...], [...], [...], [...] [...], [...], [...] [...] i [...] oraz parceli budowlanych nr [...] i [...], objętych Lwh [...] gm. kat. C., który zastał dokonany dnia 10 lipca 1946 r. (L.620/46 - karta B tegoż Lwh-a) na podstawie zaświadczenia Wojewódzkiego Urzędu Ziemskiego w Rzeszowie z 6 lipca 1946 r. L. VII/598/46 stwierdzającego między innymi, że przedmiotowe parcele podpadały pod art. 2 ust. 1 lit. e dekretu PKWN o przeprowadzeniu reformy rolnej, a który to dokument i wpis nie podlegał ocenie ani badaniu w niniejszym postępowaniu przed Sądem I instancji, a jedynie wpis w księdze wieczystej [...], która to księga nie istniała (nie była prowadzona przez Sąd wieczystoksięgowy - wówczas Państwowe Biuro Notarialne) w dacie wydania kontrolowanej w postępowaniu nadzwyczajnym decyzji z 6 lutego 1974 r.; d. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ppsa w zw. z art. 8 kpa w zw. z art. 16 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017 r. poz. 935, dalej ustawa z 7 kwietnia 2017 r.; obecnie art. 8 § 1 i 2 kpa) w zw. z art. 32 ust. 1 i 2 w zw. z art. 64 ust. 1 i 2 w zw. z art. 8 ust. 2 Konstytucji RP przez uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej są decyzji Wojewody Podkarpackiego z 12 czerwca 2018 r. w oparciu o przesłanki pozostające w jaskrawej sprzeczności z ugruntowanym w orzecznictwie stanowiskiem sądów, a przez to naruszenie zasady jednolitości orzecznictwa i co za tym idzie zasady zaufania obywatela do władzy publicznej i organów państwa, co stanowi naruszenie zasady równości wobec prawa, a także konsekwencji do naruszenia gwarantowanej przez Konstytucję RP gwarancji ochrony własności; e. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ppsa w zw. z art. 8 kpa w zw. z art. 16 ustawy z 7 kwietnia 2017 r. (obecnie art. 8 § 1 i 2 kpa) w zw. z art. 2 w zw. z art. 8 ust. 2 Konstytucji RP przez uchylenie [zaskarżonej] decyzji i poprzedzającej są decyzji Wojewody Podkarpackiego z 12 czerwca 2018 r., mimo braku po temu podstaw prawnych i przez to naruszenie zasady pewności i przewidywalności prawa wynikającej z konstytucyjnej zasady demokratycznego państwa prawa (art. 2 Konstytucji RP); f. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ppsa w zw. z art. 6 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r. (Dz.U. z 1993 r. nr 61 poz. 284 [ze zm.], dalej Konwencja lub EKPC), przez uchylenie [zaskarżonej] decyzji i poprzedzającej ją decyzji Wojewody Podkarpackiego z 12 czerwca 2018 r., mimo braku podstaw prawnych dla takiego rozstrzygnięcia, co stanowi naruszenie prawa do rzetelnego procesu sądowego, bowiem to ostatnie jest również powiązane z wymogami jednolitego stosowania prawa; g. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa w zw. z art. 14 Konwencji w zw. z art. 1 Protokołu nr 1 do Konwencji przez uchylenie [zaskarżonej] decyzji i poprzedzającej ją decyzji Wojewody Podkarpackiego z 12 czerwca 2018 r., co stanowi naruszenie zasady jednolitości orzecznictwa, a przez to przejaw dyskryminacji niektórych obywateli w stosunku do innych, bowiem prowadzi do uprzywilejowania niektórych podsądnych względem innych; h. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ppsa w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 kpa przez ich błędne zastosowanie i uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Wojewody Podkarpackiego z 12 czerwca 2018 r. podczas gdy - w przypadku prawidłowego uznania, że decyzja Urzędu Powiatowego Wydziału Rolnictwa, Leśnictwa i Skupu w M. w przedmiocie przekazania w nieodpłatne użytkowanie z 6 lutego 1974 r. rażąco narusza prawo możliwe i zasadne było merytoryczne rozstrzygnięcie przez Sąd I instancji i stwierdzenie wydania tej decyzji z rażącym naruszeniem prawa; i. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 153 ppsa w zw. z art. 138 § 1 pkt 2 kpa przez błędną ocenę prawną i wskazania zawarte w zaskarżonym wyroku polegające na przyjęciu, że organy administracyjne I i II instancji naruszyły art. 156 § 1 pkt 2 kpa, podczas gdy w uzasadnieniu winna znaleźć się ocena i wskazania uwzględniające skargę K.T. i polegające na tym, że Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi w decyzji z 14 sierpnia 2020 r. zasadnie uznał, że kontrolowana decyzja została wydana została z rażącym naruszeniem prawa, ale naruszył jedynie art. 158 § 2 kpa w zw. z art. 156 § 2 kpa przez ich niezastosowanie i stwierdzenie nieważności decyzji Urzędu Powiatowego Wydziału Rolnictwa, Leśnictwa i Skupu w M. z 6 lutego 1974 r. w sytuacji, gdy kontrolowana decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne i z tego powodu należało wydać decyzję stwierdzającą wydanie decyzji z 6 lutego 1974 r. z naruszeniem prawa; - co miało ten wpływ na wynik sprawy, że Sąd I instancji nieprawidłowo uznał, że zaskarżona decyzja narusza art. 156 § 1 pkt 2 kpa przez niewłaściwą ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego w postępowaniu administracyjnym mający wpływ na wynik sprawy, co skutkowało nieuzasadnionym uchyleniem zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji z 12 czerwca 2018 r. w przypadku uznania, że decyzja z 6 lutego 1974 r. nie wywołała nieodwracalnych skutków prawnych, a w przypadku uznania, że wywołała ona nieodwracalne skutki prawne niezasadnym uchyleniem decyzji z 12 czerwca 2018 r., co miało ten wpływ na wynik sprawy, a gdyby Sąd I instancji zastosował prawidłowo prawo, to zapadłoby zupełnie odmienne rozstrzygnięcie; 2. prawa materialnego: a. art. 153 w zw. z art. 170 ppsa przez ich błędne zastosowanie i uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji z 12 czerwca 2018 r., z pominięciem oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania zawartych w wiążącym Sąd I instancji prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 stycznia 2020 r. sygn. akt IV SA/Wa 2888/19 orzeczonym w niniejszej sprawie, w którym stwierdzono, że: "Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie istniała możliwość wydania merytorycznego rozstrzygnięcia przez organ odwoławczy"; b. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a [ppsa] w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 kpa w zw. z § 7 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 listopada 1968 r. w sprawie przekazywania nieruchomości rolnych i niektórych innych nieruchomości stanowiących własność państwową, położonych na terenie gromad pomiędzy jednostkami gospodarki uspołecznionej (Dz.U. z 1969 r. nr 1 poz. 1) przez błędne przyjęcie, że nieruchomość niestanowiąca własności państwowej mogła zostać przekazana na mocy powołanej normy w nieodpłatne użytkowanie na rzecz Zootechnicznego Zakładu Doświadczalnego w C.; c. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a [ppsa] w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 kpa przez jego błędne zastosowanie i uchylenie decyzji nadzorczej w sytuacji powzięcia wątpliwości czy decyzja ta dotyczyła przedmiotu, którego objęcie nią powoduje jej częściową wadliwość, mimo że w sytuacji takiej wątpliwości w celu jej usunięcia konieczne jest wyjaśnienie tej okoliczności przez stwierdzenie nieważności decyzji w tym zakresie w celu wyeliminowania z obrotu prawnego orzeczenia, które funkcjonuje jako podstawa nabycia tego przedmiotu na podstawie tego orzeczenia; d. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a [ppsa] w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 kpa w zw. z § 3 pkt 1, § 7 ust. 2 i § 17 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 listopada 1968 r. w sprawie przekazywania nieruchomości rolnych i niektórych innych nieruchomości stanowiących własność państwową, położonych na terenie gromad pomiędzy jednostkami gospodarki uspołecznionej (Dz.U. z 1969 r. nr 1 poz. 1) przez błędne przyjęcie, że decyzja z 6 lutego 1974 r. w przedmiocie nieodpłatnego przekazania nieruchomości nie będącej własnością państwową w użytkowanie Zootechnicznemu Zakładowi Doświadczalnemu w C. na mocy powołanej wyżej normy nie stanowi rażącego naruszenia prawa; e. art. 6 w zw. z art. 5 kwh przez ich niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że rękojmia wiary publicznej ksiąg wieczystych chroni nabycie nieodpłatne, a także chroni nabycie własności nieruchomości w wyniku innych zdarzeń aniżeli czynności cywilnoprawne; f. art. 3 w zw. z art. 6 ust. 1 w zw. z art. 5 i 9 kwh w zw. z art. 45 ust. 1 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP i art. 18 § 1 dekretu z dnia 11 października 1946 r. Prawo rzeczowe (Dz.U. nr 57 poz. 319, dalej pr) - przez bezpodstawne przyjęcie wbrew poglądowi ugruntowanemu w orzecznictwie, że podważenie domniemania wynikającego z art. 18 § 1 pr, jak i z art. 3 kwh (Dz.U. z 1982 r. nr 19 poz. 147) jest w postępowaniu sądowoadministracyjnym niedopuszczalne, a na skutek wydania decyzji administracyjnej na podstawie § 5 rozporządzenia w przedmiocie niepodpadania nieruchomości pod działania dekretu PKWN o przeprowadzeniu reformy rolnej nie dochodzi do restytucji z mocą wsteczną przynależnego pierwotnemu właścicielowi tytułu prawnorzeczowego do tej nieruchomości, a prawo własności majątku ziemskiego nie wraca "w naturze" do właściciela a tym samym wyrok narusza zagwarantowane Konstytucją RP prawo do sądu i zasadę proporcjonalności; g. art. 365 § 1 kpc w zw. z art. 3 kwh i art. 18 § 1 pr - przez ich niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że podważenie domniemania z art. 3 kwh w niniejszej sprawie naruszałoby powołaną ostatnio normę, podczas gdy w rzeczywistości w takiej sytuacji sąd nie ustala niezgodności wpisu z rzeczywistym stanem prawnym w sentencji orzeczenia, lecz jedynie w uzasadnieniu orzeczenia (jako przesłankę rozstrzygnięcia), a tym samym z obaleniem domniemania w takim postępowaniu nie wiążą się skutki przewidziane w art. 365 kpc (orzeczenie SN z 17.6.1960 r. sygn. akt 3 CR 328/60, Lex 1634043); h. art. 2, art. 32 ust. 1 i 2, art. 64 ust. 1 i 2, art. 8 ust. 2 Konstytucji RP przez ich niezastosowanie prowadzące o uznania, że wynikające z tych przepisów: zasada państwa demokratycznego, zasada państwa prawnego, zasada sprawiedliwości społecznej, a także zasady równości i zakazu dyskryminacji oraz poszanowania własności, które winny być stosowane bezpośrednio, pozostającego jaskrawej sprzeczności z ugruntowanym w orzecznictwie sądów administracyjnych stanowiskiem zajmowanym dotychczas konsekwentnie w analogicznych sprawach, a przez to naruszenie zasad: jednolitości orzecznictwa i co za tym idzie zasady zaufania obywatela do organów władzy państwowej, zasady równości wobec prawa, a także w konsekwencji do naruszenia prawa do poszanowania własności; i. art. 6 i art. 14 Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności - sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r. (Dz.U. z 1993 r. nr 61 poz. 284 [ze zm.], przez ich niezastosowanie prowadzące do odmowy przyznania ochrony uprawnieniu Skarżącego do sprawiedliwego, rzetelnego procesu sądowego, które to uprawnienie należy interpretować w świetle preambuły do Konwencji. Która uznaje, że rządy prawa są częścią wspólnego dziedzictwa jej państw - stron a obecnie za jeden z fundamentalnych aspektów rządów prawa uznaje się zasadę pewności prawnej, która m. in. gwarantuje pełną stabilność sytuacji prawnych pozostających ze sobą w jaskrawym konflikcie decyzji sądowych prowadzi do braku pewności prawnej, ograniczającej publiczne zaufanie do systemu sądowego, w sytuacji gdy stanowi ona jedną z istotnych części składowych państwa opartego na rządach prawa, a także prowadzi do dyskryminacji niektórych podmiotów będących stronami procesów sądowych w stosunku do innych; j. art. 1 Protokołu nr 1 do Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, sporządzonego w Paryżu dnia 20 marca 1952 r. (Dz.U. z 1995 r. nr 35 poz. 175, dalej Protokół nr 1 do EKPC) w zw. z art. 14 Konwencji przez ich niezastosowanie i odmowę Skarżącemu prawa do ochrony i poszanowania jego mienia i dyskryminację Skarżącego, podczas gdy w innych sprawach, w analogicznych stanach faktycznych i prawnych sądy udzielały stronom ochrony prawnej i wydawały rozstrzygnięcia pozostające w jaskrawej sprzeczności z treścią zaskarżonego wyroku z 27 maja 2021 r., Skarżący uzyskał ostateczną decyzję z 21 czerwca 2013 r., że jego nieruchomość nie podlegała wywłaszczeniu na podstawie przepisów dekretu o reformie rolnej, miał więc uprawnione oczekiwanie zaspokojenia swojego roszczenia wynikającego z rozsądnego zaufania do aktu prawnego mającego mocną podstawę prawną, tym bardziej że mienie takie (w rozumieniu art. 1 Protokołu nr 1 do EKPC) w analogicznych przypadkach innych osób podlegało ochronie prawnej; k. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 135 ppsa (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) przez bezpodstawne uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji z 12 czerwca 2018 r. z powołaniem na zasadę niezwiązania sądu administracyjnego granicami skargi, podczas gdy z normy tej wynika, że warunkiem zastosowania trybu określonego w tym przepisie jest niezbędność takiego rozstrzygnięcia do końcowego załatwienia prawy, a tryb taki nie tylko nie był niezbędny, ale w był w niniejszej sprawie wręcz niedopuszczalny z uwagi na brak naruszenia prawa materialnego przez organ I i II instancji w zakresie stanowiącym podstawę zaskarżonego wyroku. Skarżący kasacyjnie wniósł o: uchylenie zaskarżonego wyroku w pkt 1 i 3, i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie; ewentualnie o zmianę zaskarżonego wyroku w pkt 1 i 3 i oddalenie skargi [...] sp. z o.o. w C.; zasądzenie na rzecz Skarżąc[ego kasacyjnie zwrotu] kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych; rozpoznanie skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym zrzekając się rozprawy (k. 113-158 akt sądowych). [...] Sp. z o.o. w C., reprezentowany przez adwokata M.B., wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej z uwagi na nieistnienie usprawiedliwionych podstaw kasacyjnych; zasądzenie od Skarżącego na rzecz Spółki [zwrotu] kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych; rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie (k. 204-205v akt sądowych). W pismach z: 29 sierpnia 2022 r., 7 lipca 2023 r., 30 listopada 2023 r., 14 marca 2024 r., 12 grudnia 2024 r. pełnomocnik Skarżącego kasacyjnie wskazał konkretne wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego i Wojewódzkich Sądów Administracyjnych, zapadłych - w ocenie pełnomocnika Skarżącego kasacyjnie - w "analogicznych stanach faktycznych i prawnych sprawach jak niniejsza sprawa", które w ocenie pełnomocnika Skarżącego kasacyjnie przemawiają za uwzględnieniem skargi kasacyjnej (k. 218-218v, 225-225, 233-234, 241-243, 255-262 akt sądowych). Na rozprawie dnia 17 stycznia 2025 r. pełnomocnik skarżącego kasacyjnie wnosił jak w skardze kasacyjnej i dalszych pismach złożonych w sprawie. Pełnomocnik uczestnika postępowania [...] Sp. z o.o. w C. wniósł jak w odpowiedzi na skargę kasacyjną (k. 278-278v akt sądowych). Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W świetle art. 183 ppsa (Dz.U. z 2024 r. poz. 935, zm. poz. 1685) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej i bierze z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania; bada przy tym wszystkie podniesione przez skarżącego zarzuty naruszenia prawa (uchwała pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 października 2009 r. I OPS 10/09, ONSAiWSA 2010 z. 1 poz. 1). W sprawie nie zachodzą przesłanki skutkujące nieważnością postępowania, określone w art. 183 § 2 pkt 1-6 ppsa, zatem należy ograniczyć się do zagadnień wynikających z zarzutów zawartych w podstawach skargi kasacyjnej. Nie jest dopuszczalne przemienne (bez zachowania koniecznej odrębności obu podstaw skargi kasacyjnej) przytaczanie na ich poparcie argumentacji pomijającej rozdzielność tych podstaw (wyrok NSA z 21.2.2005 r. GSK 1310/04, akceptowany przez J. Drachala, A. Wiktorowską, R. Stankiewicza w: red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, C.H. Beck 2023, s. 874, nb 5, 6). Autor skargi kasacyjnej dokonał rozdzielenia zarzutów materialnoprawnych od zarzutów procesowych, lecz rozdzielenie to nie było konsekwentne. Mimo wskazania tego samego wzorca kontroli (art. 156 § 1 pkt 2 kpa wskazanego samoistnie lub w związku z innymi wzorcami kontroli), Autor skargi kasacyjnej kwalifikował je w ramach drugiej podstawy kasacyjnej (zarzut 1 lit. h), by następnie przywołać je w ramach pierwszej podstawy kasacyjnej (zarzut 2 lit. b, c, d petitum skargi kasacyjnej). Zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ppsa w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 kpa (pkt 1 lit. h petitum skargi kasacyjnej) jest w istocie zarzutem naruszenia prawa materialnego, z pierwszej podstawy kasacyjnej (art. 174 pkt 1 ppsa). Utrwalonym w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego jest pogląd, że art. 156 § 1 pkt 2 kpa, choć jest zawarty w ustawie proceduralnej, ma charakter prawnomaterialny (wyrok NSA z 15. 5.2013 r. I OSK 2160/11, Lex 1328357) i stanowi on podstawę skargi kasacyjnej, określoną w art. 174 pkt 1 ppsa, tak jak art. 155 kpa (H. Knysiak-Molczyk, Skarga kasacyjna w postępowaniu sądowoadministracyjnym, LexisNexis 2010 s. 222, przypis 20). Mimo tej niekonsekwencji, zarzuty zawierające jako wzorzec kontroli art. 156 § 1 pkt 2 kpa, nadawały się do rozpatrzenia. Autor skargi kasacyjnej trafnie opowiada się zakwalifikowaniem wzorca kontroli z art. 365 § 1 kpc jako przepisu prawa materialnego. Tak też kwalifikuje te przepisy orzecznictwo NSA i doktryna (wyroki NSA z: 22.3.2005 r. FSK 1437/04; 3.6.2008 r. I OSK 1269/07, aprobowane przez H. Knysiak-Molczyk - op. cit., s. 222, przypis 20). Naczelny Sąd Administracyjny w obecnym składzie pogląd ten podziela. Kluczowe dla rozstrzygnięcia kontrolowanej sprawy są zagadnienia materialnoprawne, przeto w pierwszej kolejności należało rozpatrzyć zarzuty z pierwszej podstawy kasacyjnej (art. 174 pkt 1 ppsa). Ponieważ część wzorców kontroli podniesiona została w kilku zarzutach, przeto zarzuty te wymagały łącznego rozpoznania. Zasadnymi okazały się zarzuty naruszenia: art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ppsa w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 kpa, wskazane jako samoistne wzorce kontroli (zarzuty 1 lit. h, 2 lit. c petitum skargi kasacyjnej), jak i w związku z: § 7 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 listopada 1968 r. w sprawie przekazywania nieruchomości rolnych i niektórych innych nieruchomości stanowiących własność państwową, położonych na terenie gromad pomiędzy jednostkami gospodarki uspołecznionej (Dz.U. z 1969 r. nr 1 poz. 1); § 3 pkt 1, § 7 ust. 2, § 17 rozporządzenia z 1968 r. (zarzuty 2 lit. b, d petitum skargi kasacyjnej). Ostateczną i prawomocną decyzją z 15 czerwca 2016 r. nr GZrn.-625-339/13 Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, utrzymał w mocy decyzję Wojewody Podkarpackiego z 21 czerwca 2013 r. w zakresie jej punktu pierwszego, w którym Wojewoda na podstawie § 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz.U. nr 10 poz. 51, zm. z 1946 r. nr 34 poz. 215 i z 1947 r. nr 72 poz. 456, dalej rozporządzenie z 1945 r.) stwierdził, że nieruchomość zabudowana zespołem dworsko-parkowym w C., stanowiąca byłą własność K.T., składająca się z parceli gruntowych nr [...], [...], [...], [...] [...], [...], [...] [...] i [...] oraz parceli budowlanych nr [...] i [...], ujawnionych w Iwh [...] ks. tab. gm. kat. C. stanowiąca obecnie część działki ewidencyjnej nr [...], nie podpadała pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz.U. z 1945 r. nr 3 poz. 13 ze zm., dalej dekret o reformie rolnej lub dekret z 1944 r.). Wyrokiem z dnia 1 lutego 2018 r. sygn. akt I OSK 949/17 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną [...] Sp. z o.o. w C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 stycznia 2017 r. sygn. akt I SA/Wa 1264/16 oddalającego skargę [...] Sp. z o.o. w C. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 15 czerwca 2016 r. nr GZrn-625-339/13. Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale składu siedmiu sędziów z 5.6.2006 r. I OPS 2/06 (ONSAiWSA 2006/5/123, dalej uchwała I OPS 2/06) stwierdził, że przepis § 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz.U. nr 10 poz. 51 ze zm.) może stanowić podstawę do orzekania w drodze decyzji administracyjnej o tym, czy dana nieruchomość bądź jej część wchodzi w skład nieruchomości ziemskiej, o której mowa w art. 2 ust. 1 lit. e dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz.U. z 1945 r. nr 3 poz. 13 ze zm.). Dla rozstrzygania tego rodzaju sporów przyjęta została w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 r. droga administracyjna: sprawom tym nadano charakter spraw administracyjnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnych. Tym samym wyłączona została droga przed sądami powszechnymi w zakresie rozstrzygania o tym, czy określona nieruchomość (część nieruchomości) podpada pod przepisy dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej. Takie stanowisko zostało ukształtowane ostatecznie w orzecznictwie Sądu Najwyższego (najpełniej w uchwale siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z 13.10.1951 r. sygn. akt C 427/51, OSN 1953/1/1 (uzasadnienie uchwały składu siedmiu sędziów NSA z 10.1.2011 r. I OPS 3/10, ONSAiWSA 2011/1/23 s. 55, dalej uchwała I OPS 3/10). W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego i w doktrynie jednoznacznie wskazuje się, że z chwilą złożenia wniosku przez właściciela nieruchomości, wyłącznie decyzja wydana na podstawie § 5 rozporządzenia rozstrzyga o tym, czy dana nieruchomość podpadała pod art. 2 ust. 1 lit. e dekretu z 1944 r. i to w brzmieniu pierwotnym (Dz.U. z 1944 r. nr 4 poz. 17), bowiem owo nabycie z mocy prawa nastąpiło w dniu 13 września 1944 r., tj. w dniu wejścia w życie dekretu w brzmieniu pierwotnym (F. Longchamps, Prawo agrarne, Gebethner i Wolff 1949, s. 47-48, uw. 5). Istota postanowień dekretu 1944 r. polegała na przejściu określonych nieruchomości [ziemskich o charakterze rolniczym] na własność Skarbu Państwa z dniem ogłoszenia tego dekretu i nie było podstaw do przejęcia na podstawie tego dekretu na własność Skarbu Państwa nieruchomości w innym, późniejszym terminie (uzasadnienie uchwały I OPS 3/10, ONSAiWSA 2011/1/23 s. 53-54). Pogląd o deklaratoryjnym charakterze decyzji wydanej na podstawie § 5 rozporządzenia podtrzymuje orzecznictwo NSA i Sądu Najwyższego (przykładowo: wyrok NSA z 4.12.2019 r. I OSK 4302/18, cbosa; wyrok SN z 9.8. 2016 r. II CSK 760/15, Lex 2107094). W żaden sposób nie wyklucza to poglądu, że decyzja deklaratoryjna zawiera w sobie sui generis element konstytutywny, bowiem dopiero wydanie decyzji na podstawie § 5 rozporządzenia z 1945 r. umożliwia osobie, która ową decyzję uzyskała powoływanie się na swe prawo własności nieruchomości w obrocie cywilnoprawnym a także wobec podmiotu, który uprzednio uzyskał na swą rzecz wpis prawa własności w dziale II księgi wieczystej, prowadzonej dla nieruchomości, co do której zapadła na podstawie § 5 rozporządzenia z 1945 r. ostateczna i prawomocna decyzja o niepodpadaniu danej nieruchomości pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu o reformie rolnej. Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale I OPS 3/10, stwierdził, że § 5 rozporządzenia może stanowić podstawę do orzekania w drodze decyzji administracyjnej o tym, czy dana nieruchomość lub jej cześć wchodzi w skład nieruchomości ziemskiej, o której mowa w art. 2 ust. 1 lit. e dekretu. W orzecznictwie prezentowany jest pogląd, według którego decyzja administracyjna wydana na podstawie § 5 rozporządzenia, stwierdzająca że określony grunt nie wchodzi w skład nieruchomości ziemskiej, o której mowa w art. 2 ust. 1 lit. e dekretu, ma charakter deklaratoryjny i wywiera skutek rzeczowy (w tym sensie, że stwierdza, iż prawo własności przysługiwało pierwotnemu właścicielowi bez konieczności powrotnego przeniesienia tego prawa). Taka decyzja stanowi wyłączną podstawę do uzyskania przez byłych właścicieli lub ich spadkobierców wiedzy, że Skarb Państwa nie nabył z mocy prawa własności nieruchomości na podstawie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu (wyroki Sądu Najwyższego z: 22.11.2012 r. II CSK 128/12, OSNC 2013/6/79; 28.3.2019 r. I CSK 41/18, Lex 2652492). Ostateczna decyzja stwierdzająca, że określona nieruchomość nie wchodzi w skład nieruchomości ziemskiej, o której mowa w art. 2 ust. 1 lit. e dekretu z 1944 r. przesądza o tym, że przejście gruntu na własność Skarbu Państwa nie nastąpiło z mocy prawa (dekretu o reformie rolnej). W orzecznictwie i doktrynie przyjęto podział decyzji administracyjnych na deklaratoryjne i konstytutywne oraz skutków jakie one wywołują, to jest odpowiednio: ex tunc i ex nunc. Praktyczna przydatność owej systematyki budzi spory, zwłaszcza w doktrynie prawa administracyjnego (przeglądu stanowisk w tej materii dokonał D.R. Kijowski, Akt konstytutywny czy deklaratoryjny?, w: Prawo administracyjne wobec współczesnych wyzwań. Księga jubileuszowa dedykowana profesorowi Markowi Wierzbowskiemu, Warszawa 2018, s. 435-442). Decyzja orzekająca, że określony grunt nie wchodzi w skład nieruchomości ziemskiej, o której mowa w art. 2 ust. 1 lit. e dekretu, jest aktem administracyjnym, który władczo stwierdza, że wskazana w nim nieruchomość nie stała się własnością Skarbu Państwa na podstawie dekretu. Tego rodzaju akt administracyjny poświadcza w odniesieniu do określonego gruntu, że skutek nacjonalizacji nie nastąpił. Wspomniana decyzja, jak każdy niewzruszony w prawem przewidzianej procedurze akt administracyjny, korzysta z domniemania legalności i dowodzi tego co w jej sentencji wskazano. Jest oczywiste, że stwierdzenie w niej zawarte odnosi się do oceny prawnej własności określonego gruntu na dzień upaństwowienia - według postanowień dekretu o reformie rolnej (w jego brzmieniu pierwotnym). Rozstrzygnięcie zawarte w takiej decyzji jest w istocie oceną prawną, która dotyczy zaistnienia skutku nacjonalizacji w odniesieniu do konkretnego gruntu. Decyzja wydana na podstawie § 5 rozporządzenia z 1945 r. ma skutek wsteczny w tym sensie, że podmioty zainteresowane mogą powoływać się na jej treść i wywodzić z niej skutki prawne w odniesieniu do zdarzeń od dnia wejścia w życie dekretu, to jest daty według której grunt miał stać się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa (wyrok NSA z 20.1.2021 r. I OSK 2027/20 - dalej wyrok I OSK 2027/20, cbosa). Trafnie Skarżący kasacyjnie podnosi, że ostateczna i prawomocna decyzja z 15 czerwca 2016 r. nr GZrn.-625-339/13 Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, utrzymująca w mocy decyzję Wojewody Podkarpackiego z 21 czerwca 2013 w zakresie jej punktu 1 (pierwszego), w którym Wojewoda Podkarpacki na podstawie § 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz.U. z 1945 r. nr 10 poz. 51 [, zm. z 1946 r. nr 34 poz. 215; z 1947 r. nr 72 poz. 456 - uw. NSA]) stwierdził, że nieruchomość zabudowana zespołem dworsko-parkowym w C., stanowiąca byłą własność K.T., składająca się z parceli gruntowych nr: [...], [...], [...], [...] [...], [...], [...] [...] i [...] oraz parceli budowlanych nr [...] i [...], ujawnionych w Iwh [...] ks. tab. gm. kat. C. stanowiąca obecnie część działki ewidencyjnej nr [...], nie podpadała pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz.U. z 1945 r. nr 3, poz. 13 ze zm.) [w aktach administracyjnych błędnie nieponumerowanych], pociągnęła za sobą skutki ex tunc. Tym samym Skarb Państwa nie nabył prawa własności przedmiotowej nieruchomości od początku (od dnia 13 września 1944 r.; art. 21 dekretu o reformie rolnej w brzmieniu pierwotnym) i nie legitymował się prawem własności ani w dniu dokonywania wpisu prawa własności w księdze wieczystej, ani w dniu wejścia w życie rozporządzenia z 1968 r., ani w dniu wydania decyzji z 6 lutego 1974 r. O rażącym naruszeniu prawa decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa; charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne, gospodarcze lub społeczne - skutki które wywołuje decyzja. Skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo, to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności - skutki gospodarcze lub społeczne naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa (wyrok NSA z 9.2.2005 r. OSK 1134/04, Lex 165717; odpowiednio - wyrok NSA z 30.9.2010 r. I OSK 1617/09; 18.3.2015 r. II OSK 1954/13, Lex 1654675; B. Adamiak w: J. Borkowski/B. Adamiak, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, C.H. Beck 2021, s. 1015-1017, nb 61-63). W doktrynie prawa administracyjnego koncepcję wadliwości decyzji wyprowadza się przy uwzględnieniu dwu podstawowych wartości: praworządnego działania administracji publicznej (art. 7 i 2 Konstytucji) i ochrony praw nabytych na podstawie działania administracji publicznej. Te konkurujące ze sobą dwie przeciwstawne wartości są podstawą wypracowania gradacji wad decyzji, uwzględniającej rodzaj naruszonego prawa i ciężar wady. Założenie ciężaru wady jako podstawa wadliwości decyzji administracyjnej jest niezależne od rodzaju naruszenia przepisu prawa (pkt I, II i IV uzasadnienia uchwały 7 Sędziów NSA z 13 listopada 2012 r. I OPS 2/12, ONSAiWSA 2013/1/1 s. 25-28). Sąd I instancji nietrafnie uznał, że w kontrolowanej sprawie nie zachodziła rzucająca się w oczy sprzeczność między treścią rozstrzygnięcia zawartego w decyzji z 6 lutego 1974 r. a "stanowiących jego materialną podstawę przepisów, tj. przepisami § 3 pkt 1 lit. a w zw. z § 1 ust. 1 oraz § 7 ust. 2 rozporządzenia z dnia 22 listopada 1968 r." (s. 10 akapit 1 uzasadnienia wyroku I SA/Wa 2218/20). Warunkiem koniecznym przekazania nieruchomości rolnych w trybie wskazanych przepisów rozporządzenia z 1968 r. było to, by przekazywana była "nieruchomość stanowiąca własność państwową lub własność jednostek gospodarki uspołecznionej" (verba legis - § 1 ust. 1 rozporządzenia z 1968 r.). O tym, że przedmiotowa nieruchomość nigdy nie była "nieruchomością stanowiącą własność państwową lub własność jednostek gospodarki uspołecznionej", w sposób jednoznaczny rozstrzygnęła ze skutkiem ex tunc ostateczna i prawomocna decyzja z 15 czerwca 2016 r., co nakazywało Ministrowi uznać, że spełniona została pozytywna przesłanka rażącego naruszenia prawa (art. 156 § 1 pkt 2 kpa), czego Sąd I instancji nietrafnie nie dostrzegł. Zasadnie skarżący kasacyjnie podnosi, że z tej przyczyny decyzja z 6 lutego 1974 r. spełniała przesłanki rażącego naruszenia prawa (art. 156 § 1 pkt 2 kpa w zw. z § 3 pkt 1, § 7 ust. 2 i § 17 rozporządzenia z 1968 r.). Skoro nieruchomość opisana w punkcie 1 decyzji z 21 czerwca 1913 r. nie stanowiła własności państwowej lub własności jednostek gospodarki uspołecznionej, to brak było podstaw do wydania decyzji z 6 lutego 1974 r., przekazującej nieruchomości, która nie była od początku "nieruchomością stanowiącą własność państwową" w rozumieniu § 1 pkt 1 rozporządzenia z 1968 r., w użytkowanie na cele produkcji rolniczej państwowym jednostkom [...] nieodpłatnie, czego Sąd I instancji z naruszeniem art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ppsa w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 kpa w zw. z § 3 pkt 1, § 7 ust. 2 i § 17 rozporządzenia z 1968 r. nie uwzględnił, nietrafnie powołując się na niedopuszczalność wnioskowania, że skoro odpadła podstawa wpisu w dziale II księgi wieczystej Skarbu Państwa, to ów wpis pozbawiony jest relewantnego znaczenia. Zasadne okazały się zarzuty naruszenia: art. 3 w zw. z art. 6 ust. 1 w zw. z art. 5 i 9 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz.U. z "1982 r. nr 19 poz. 147" [winno być "2019 r. poz. 2204" - tempus regit actum, dalej kwh) w zw. z art. 45 ust. 1 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. nr 78 poz. 483; sprost. z 2001 r. nr 28 poz. 319; zm. z 2006 r. nr 200 poz. 1471; z 2009 r. nr 114 poz. 946, dalej Konstytucja RP) oraz art. 3 kwh w zw. z 365 § 1 kpc i art. 18 § dekretu z dnia 11 października 1946 r. Prawo rzeczowe (Dz.U. nr 57 poz. 319, zm. z 1950 r. nr 34 poz. 312, dalej pr). Wbrew stanowisku Sądu I instancji, mimo że domniemywa się, że prawo jawne z księgi wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym (art. 3 ust. 1 kwh - Dz.U. z 2019 r. poz. 2204), to domniemanie to może być wzruszone nie tylko w postępowaniu przed sądem powszechnym, np. z powództwa o uzgodnienie stanu prawnego nieruchomości ujawnionego w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym (art. 10 kwh) lub w drodze powództwa o ustalenie na podstawie art. 189 kpc, czy w postępowaniu o zasiedzenie. W doktrynie wskazuje się, że nie ulega wątpliwości, że domniemanie zgodności wpisu w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym jest zwykłym domniemaniem wzruszalnym (praesumptio iuris tantum). Różne jednak drogi wiodą do jego obalenia. Generalnym rozwiązaniem proceduralnym jest uzgodnienie księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym (w szczegółach Nb 151-168). Niezależnie od tego można je obalić dowodem przeciwnym w każdym postępowaniu, w którym do stwierdzenia rzeczywistego stanu prawnego zależy treść rozstrzygnięcia (B. Barłowski, E. Janeczko, Księgi wieczyste, W. Pr. 1988, s. 35-36; E. Gniewek, Prawo rzeczowe, 2010, s. 297-298; J. Ignatowicz, J. Wasilkowski, w: System prawa cywilnego, t. II, s. 911; A. Menes, Domniemania, s. 66; K. Piasecki, Księgi wieczyste i hipoteka. Komentarz, OW Branta 1995, s. 18 uw. 2, s. 19-20, uw. 7; S. Rudnicki, Ustawa o księgach wieczystych i hipotece. Przepisy o postępowaniu w sprawach wieczystoksięgowych. Komentarz, LexisNexis 2010, s. 37-38, uw. 3 i aprobowane przez Komentatora: uchwała SN z 26.3.1993 r. III CZP 14/93, OSNCP 1993/11/196; wyrok SN z 21.3.2001 r. II CKN 325/00). Trzeba zauważyć, że obalenie w takim postępowaniu domniemania zgodności wpisu w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym wywołuje skutki prawne jedynie w zakresie osądzonej sprawy i zapadającego tam rozstrzygnięcia. Sam wpis w księdze wieczystej utrzymuje się nadal i w dalszym ciągu, wyłączywszy osądzoną sprawę, funkcjonuje domniemanie zgodności wpisu z rzeczywistym stanem prawnym (E. Gniewek, Prawo rzeczowe, 2012, s. 291; E. Gniewek w: red. E. Gniewek, System prawa prywatnego. Prawo rzeczowe, t. 3, C.H. Beck, Instytut Nauk Prawnych PAN 2013, s. 198, nb 198). K. Piasecki jednoznacznie wskazuje, że w celu obalenia domniemania z art. 3 kwh mogą być wykorzystane dwa tryby: a. w postępowaniu wieczystoksięgowym (art. 10, 31 ust. 2 kwh), b. w każdym innym postępowaniu jako przesłanka rozstrzygnięcia o prawie. Jak to wyjaśnił SN w orzeczeniu z 17.6.1960 r. 3 CR 328/60, OSPiKA 1962/6/ 162), dowód przeciwko treści wpisu może być przeprowadzony nie tylko w postępowaniu o uzgodnienie księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym. Domniemanie z art. 3 kh (poprzednio art. 18 pr) można obalić w każdym postępowaniu opierając się na wszelkich dostępnych środkach dowodowych. Postępowanie z art. 524 kpc nie jest tu wyjątkiem (K. Piasecki - op. cit., s. 19-20, uw. 7). Za możliwością obalenia domniemania z art. 3 kwh zarówno w postępowaniu o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, jak i w każdym innym postępowaniu, w którym ocena prawidłowości wpisu ma dla rozstrzygnięcia sprawy istotne znaczenie, opowiedział się Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 21.7.2004 r. SK 57/03, OTK-A 2004/7/69, jak i doktryna (K. Zaradkiewicz, Domniemanie zgodności treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym a proces dotyczący nieujawnionego bądź ujawnionego błędnie, Palestra 2005/3-4/230; B. Jelonek-Jarco w: red. J. Pisuliński, Księgi wieczyste i hipoteka. Postępowanie wieczystoksięgowe, LexisNexis 2014, s. 101- 103, uw. 27-33). Nikt nie podważa tezy, że w każdym postępowaniu sądowym (i administracyjnym) można obalić domniemanie zgodności treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, gdy ujawnienie prawa (czy jego wykreślenie) nastąpiło w trybie wpisu deklaratywnego, rejestrującego zmianę stanu prawnego nieruchomości. [...] Jednak bez wahania trzeba tutaj stanowczo wesprzeć współczesne stanowisko doktryny (k. Gołębiowski, O domniemaniach, cz. 1, s. 90-92; także B. Jelonek-Jarco w: [red.] J. Pisuliński - op. cit., s. 101), wyrażające tezę, że również w przypadku konstytutywnego wpisu obalenie domniemania może nastąpić w każdym postępowaniu (sądowym i administracyjnym), jeżeli od tego zależy (przy zakwestionowaniu domniemania) rozstrzygnięcie sprawy. W żadnym razie nie jest tu konieczne uprzednie "konstytutywne wykreślenie prawa"; zwłaszcza na podstawie wyroku wydanego w trybie art. 10 KWU. Nie można również posługiwać się fałszywym argumentem, że wpis do księgi wieczystej jest orzeczeniem, a po uprawomocnieniu wiąże inne sądy (art. 365 KPC) i nie może być obalony w innym postępowaniu (zob. ponownie uzasadnioną krytykę K. Gołębiowskiego, O domniemaniach, cz. 1, s. 91; także B. Jelonek-Jarco - op. cit., s. 102-103; E. Gniewek, Księgi wieczyste. Art. 1-582 KWU. Art. 6261-62613 KPC. Komentarz, C.H. Beck 2018, s. 92-93, nb 44 do art. 3). Poglądy te Naczelny Sąd Administracyjny w niniejszym składzie w pełni podziela. Art. 31 ust. 2 kwh (Dz.U. z 1982 r. nr 19 poz. 147 ze zm.) pozwala na uaktualnienie treści wpisu bez potrzeby wytaczania powództwa przewidzianego w art. 10 tej ustawy, jeżeli niezgodność ta zostanie wykazana orzeczeniem sądowym lub innymi odpowiednimi dokumentami, bez potrzeby czynienia dodatkowych ustaleń, niedopuszczalnych w postępowaniu wieczystoksięgowym (art. 6268 § 2 kpc), albo w uwzględnieniu skutków prawnych następujących ex lege. Dokumentem takim jest ostateczna decyzja administracyjna, także wtedy, gdy została zaskarżona do sądu administracyjnego (postanowienie SN z 4.10.2010 r. I CSK 637/10, aprobowane przez J. Gudowskiego, Kodeks postępowania cywilnego. Orzecznictwo. Piśmiennictwo, t. IV, GUDI LEX, Wolters Kluwer 2020, s. 448 do art. 6268 § 2 kpc). Taką decyzją w postępowaniu kontrolowanym w sprawie I OSK 2210/21 jest ostateczna i prawomocna decyzja z 15 czerwca 2016 r. Domniemanie z art. 3 kwh należy do domniemań wzruszalnych (prostych), które dopuszczają dowód na przeciwieństwo (paesumptiones iuris tantum); domniemanie z art. 5 kwh należy do domniemań niezbitych (niewzruszalnych; K. Piasecki w: red. J. Jodłowski, K. Piasecki, Kodeks postępowania cywilnego z komentarzem, W. Pr. 1989, t. 2 s. 416-417, uw. 1, 3, 4, 7 do art. 234 kpc). W wyroku z 10.10.1997 r. II CKN 378/97, (OSP 1998/6/111 z glosą A. Szpunara), Sąd Najwyższy przyjął, że sąd może z urzędu dopuścić dowód przeciwko domniemaniu prawnemu, jeżeli ustawa tego nie wyłącza (T. Ereciński w: red. T. Ereciński, Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz, LexisNexis 2016, t. II s. 313-314, uw. 1, 4, 5 do art. 234 kpc). Naczelny Sąd Administracyjny w niniejszym składzie nie podziela poglądu Sądu I instancji, że z mocy art. 3 kwh, treść wpisu prawa własności Skarbu Państwa w księdze wieczystej w dacie wydania decyzji Urzędu Powiatowego w M. (jak też obecnie), "zdaje się nie mieć żadnego znaczenia". Takie stanowisko Sądu I instancji prowadzi w istocie do zanegowania możliwości ustalenia prawdy obiektywnej (art. 7 kpa) i przypisuje wadliwym, ale istniejącym w określonej dacie wpisom w księgach wieczystych charakter, którego nie mają. Art. 3 kwh, wprowadzając domniemania prawne, w tym m.in. domniemanie, że prawo jawne z księgi wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym, ma na celu wzmocnienie zaufania uczestników obrotu do ksiąg wieczystych jako rejestru publicznego. Uczestnicy obrotu mogą ufać temu, że prawo podmiotowe, które ujawniono w księdze wieczystej, jest zgodne z rzeczywistym stanem prawnym, jak również że prawo, które wykreślono z księgi wieczystej, nie istnieje. Art. 3 kwh wzmacnia wiarygodność informacji zamieszczonych w księdze wieczystej. Należy podkreślić, że przewidziana powyższą regulacją ochrona zaufania nie ma charakteru bezwzględnego, a domniemania wyznaczone treścią tegoż przepisu mogą zostać wzruszone. Tak więc domniemanie wskazane w art. 3 ust. 1 kwh zwalnia osobę powołującą się na wpis z obowiązku przeprowadzania dowodu na okoliczność istnienia prawa ujawnionego w księdze wieczystej, ale nie przesądza automatycznie o skutkach czynności prawnej, która stanowiła podstawę wpisu (uchwała SN z 8.9.2021 r. III CZP 28/21, OSNC 2022/2/14). Obalenie powyższego domniemania w prawnie dopuszczalny sposób otwiera drogę do weryfikacji, m.in. z punktu widzenia legalności, czynności prawnych i rozstrzygnięć podjętych na podstawie wpisu w księdze wieczystej, którego domniemanie zgodności z rzeczywistym stanem prawnym zostało obalone. Rządząca postępowaniem administracyjnym zasada prawdy materialnej (art. 7 kpa) uniemożliwia przyjęcie, że formalna treść wpisów w księdze wieczystej, istniejąca w dniu podjęcia decyzji albo w innej dacie istotnej z punktu widzenia okoliczności sprawy, w każdej sytuacji rozstrzyga o ocenie legalności decyzji podjętej na podstawie takiegoż wpisu. [...] Rzecz jasna, możliwość takiej weryfikacji, chociażby przez to, że stanowi odejście od zasady trwałości decyzji administracyjnej (art. 16 § 1 kpa), jest ściśle reglamentowana i podlega określonym przez prawo ograniczeniom, jednak powodem odmowy wzruszenia takiej decyzji nie może być stwierdzenie, że w czasie jej podjęcia pozostawała ona formalnie w zgodzie z wpisem prawa ujawnionego w księdze wieczystej (wyroki NSA z: 20.1.2021 r. I OSK 2027/20; 19.9.2023 r. I OSK 464/22; 25.3.2024 I OSK 2885/20, cbosa). W orzecznictwie NSA trafnie wskazuje się, że skoro przejście gruntu na cele reformy rolnej następowało z mocy prawa, a możliwość zanegowania działań ówczesnych organów PRL następuje wyłącznie w trybie § 5 rozporządzenia z 1945 r., to wydanie decyzji stwierdzającej "niepodpadanie" gruntu pod reformę rolną, według utrwalonego już orzecznictwa, jest władczym stwierdzeniem, bo w formie decyzji administracyjnej, że grunt nie przeszedł na własność Skarbu Państwa z mocy postanowień dekretu z 1944 r. Decyzja wydana na podstawie § 5 rozporządzenia ma skutek wsteczny w tym sensie, że podmioty zainteresowane mogą powoływać się na jej treść i wywodzić z niej skutki prawne w odniesieniu do zdarzeń od dnia wejścia w życie dekretu, to jest daty według której grunt miał stać się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa (wyrok I OSK 2027/20). Skoro jest w obrocie prawnym ostateczna i prawomocna decyzja Ministra Rolnictwa z 15 czerwca 2016 r. stwierdzająca, że ów grunt nie podpadał pod art. 2 ust. 1 lit. e dekretu z 1944 r., to domniemanie prawne o prawdziwości wpisu w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, na potrzeby niniejszego postępowania administracyjnego zostało obalone, o ile podstawą wpisu w księdze wieczystej były postanowienia dekretu lub aktów wydanych na jego podstawie. Domniemanie, o którym mowa w art. 3 ust. 1 kwh, może zostać obalone także w postępowaniu administracyjnym. Domniemanie ma zasadniczo ten walor prawny, że przerzuca ciężar dowodu na stronę przeciwną, która kwestionuje zgodność tego domniemania z rzeczywistym stanem. W postępowaniu administracyjnym prowadzi się postępowanie dowodowe, a zatem trudno znaleźć argumenty, które wykluczałyby możliwość obalenia domniemania zgodności wpisu w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym w ramach postępowania administracyjnego w sytuacji, gdy ustalenie własności stanowi przesłankę rozstrzygnięcia o żądaniach w tym postępowaniu zgłoszonych. W okresie poprzedzającym zmiany polityczne i ustrojowe, które dokonały się w Polsce w 1989 r., wyrażany był pogląd, że w tzw. sprawach ustrojowych (czyli także wynikających z postanowień dekretu z 1944 r.) rękojmia wiary publicznej ksiąg wieczystych jest wyłączona. Pogląd taki prezentowano, mimo że nie istniał żaden przepis wyłączający wiarę publiczną ksiąg wieczystych w takich sprawach. Przyjmowano, że charakter ówczesnego prawa, cele ustroju, a także szczególny tryb nabycia przez państwo własności, nie mieszczący się w zakresie obrotu cywilnoprawnego, uzasadniają takie stanowisko. Prezentowano wówczas pogląd, że skoro rękojmia jest instytucją prawa cywilnego pomyślaną dla ochrony obrotu cywilnoprawnego, to niezgodność musi oznaczać niezgodność z prawem cywilnym, a nie z prawem publicznym, a więc ustawami i dekretami regulującymi ustrój polityczny i społeczno-gospodarczy (uchwała siedmiu sędziów SN z 13.10.1951 r. C 427/51, OSN 1953/1/1; orzeczenie SN z 24.9.1965 r. II CR 372/65, OSNCP 1966/5/82; wyrok I OSK 2027/20). Przeważająca część dotychczasowego orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sądu Najwyższego i Trybunału Konstytucyjnego akceptuje stanowisko, że na podstawie § 5 rozporządzenia z 1945 r. można orzekać nie tylko w zakresie norm obszarowych, o których mowa w art. 2 ust. 1 lit. e dekretu, tym samym nie wyłączając możliwości orzekania o tym, czy dana nieruchomość jest nieruchomością ziemską o charakterze rolniczym (w części bądź w całości), a jeśli taką nie jest, to czy w takim razie pozostawała w związku funkcjonalnym (łączności) z nieruchomością ziemską (uchwała Trybunału Konstytucyjnego z 19.9.1990 r. W 3/89, OTK 1990 poz. 26, s. 174; uchwała SN z 27.9.1991 r. III CZP 90/91, OSNC 1992/5/72; wyroki SN z: 25.1.1995 r. III ARN 77/94, OSNP 1995/14/167; 13.2.2003 r. III CKN 1492/00, Lex 78867; 28.7.2004 r. III CK 296/03, Biul. SN 2005/1/11; [...]; wyroki NSA z: 28.12.1994 r. II SA 250/94, ONSA 1996/1/22; [...]; 22.4.2004 r. OSK 46/04, ONSAiWSA 2004/1/20; 18.10.2005 r. OSK 1518/04; uzasadnienie uchwały I OPS 2/06, ONSAiWSA 2006/5/123, s. 30, 42/43). Skoro jedyną podstawą nabycia przedmiotowej nieruchomości przez Skarb Państwa mógł być art. 2 ust. 1 lit. e dekretu z 1944 r., a ostateczną i prawomocną decyzją z 15 czerwca 2016 r. Minister Rolnictwa utrzymał ww. decyzję w mocy z 21 czerwca 2013 r. w punkcie 1), to decyzja z 6 lutego 1974 r. nie mogła przekazać w użytkowanie nieodpłatnie Zootechnicznemu Zakładowi Doświadczalnemu w C. nieruchomości, której Skarb Państwa nigdy nie nabył prawa własności z mocy prawa, w zakresie wynikającym z decyzji z 15 czerwca 2016 r. W uzasadnieniu uchwały I OPS 2/06 - w zakresie istotnym dla rozstrzygnięcia kontrolowanej sprawy - NSA wskazał: "[...] dwa następne punkty (d i e), są niekiedy wskazywane jako dające podstawę do przejmowania w ramach reformy rolnej innych nieruchomości, niż nieruchomości ziemskie, np. pałaców, dworów, czy też budynków mieszkalnych, co rzekomo odpowiada celom tam określonym. Jednak nie zwraca się uwagi na to, że mowa jest tam o zarezerwowaniu "odpowiednich terenów" na realizację określonych celów, a nie o zarezerwowaniu odpowiednich obiektów. Wyraz "teren" w języku polskim jest jednoznaczny, tym bardziej, jeżeli teren ma być zarezerwowany dla określonych instytucji lub pod rozbudowę miast, kolonii mieszkaniowych, czy też na potrzeby wojskowe, komunikacji publicznej lub melioracji (wyrok SN z 22 kwietnia 2005 r. II CK 653/04, OSNC 2006, nr 3, poz. 56). To, że niekiedy w ramach reformy rolnej przejmowano pałace, dwory, czy też inne obiekty o wartości historyczno-kulturalnej na siedziby władz, domów kultury, bibliotek, kółek rolniczych, państwowych gospodarstw rolnych, czy też różnych organizacji społecznych, świadczy tylko o tym, że w praktyce dekret o przeprowadzeniu reformy rolnej był nierzadko tylko pretekstem, zaś rzeczywiste cele działania ówczesnych władz, były odległe od tych wskazanych w art. 1 ust. 2 dekretu." (ONSAiWSA 2006/5/123, s. 38/39). Skoro wolą prawodawcy (dawnego - który wprowadził w życie dekret o reformie rolnej i rozporządzenie z 1945 r.), zgodnie z którym, to nie orzeczenie Sądu powszechnego rozstrzyga o niepodpadaniu "nieruchomości ziemskiej o charakterze rolniczym" pod przepis art. 2 ust. 1 lit. e dekretu z 1944 r. w brzmieniu pierwotnym) i współczesnego (który nie prowadził nowej regulacji, w szczególności przekazującej postępowanie w tych sprawach do Sądów powszechnych (art. 177 in princ. Konstytucji RP; uchwały: I OPS 2/06; I OPS 3/10), to o braku podstaw do nabycia prawa własności przedmiotowej nieruchomości w trybie nacjonalizacji J. Ignatowicz, Prawo rzeczowe, W.Pr. PWN 1998 r., s. 118, § 19 pkt II) orzekać musiał w trybie prejudycjalnym Minister Rolnictw deczyzją z 15 czerwca 2916 r. Wykładnia art. 3 w zw. z art. 6 ust. 1 w zw. z art. 5 kwh przyjęta w zaskarżonym wyroku narusza art. 2, art. 32 ust. 1, art. 64 ust. 1 i 2, art. 8 ust. 2 Konstytucji RP, bowiem w sposób nieproporcjonalny narusza prawo skarżącego do należytej ochrony jego majątku (art. 64 ust. 1 i 2 Konstytucji RP i art. 1 ust. 1 Protokołu 1 do EKPC). Zasadnie Skarżący kasacyjnie podniósł, że rękojmia wiary publicznej ksiąg wieczystych nie chroni rozporządzeń nieodpłatnych (verba legis - art. 6 ust. 1 in princ. kwh) i nie chroni nabycia własności nieruchomości w wyniku innych zdarzeń niż cywilnoprawne. Kierowanie Skarżącego kasacyjnie na drogę postępowania przed Sądem cywilnym, w sytuacji w której skarżący uzyskał prawomocną i ostateczną decyzję z 15 czerwca 2016 r. (wyrokiem z 1 lutego 2018 r. I OSK 949/17 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną [...] sp. z o.o. w C. od wyroku z 17 stycznia 2017 r. I SA/Wa 1264/16, którym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę tejże Spółki na decyzję z decyzję z 15 czerwca 2016 r. o niepodpadaniu części nieruchomości pod art. 2 ust. 1 lit. e dekretu z 1944 r., które to rozstrzygnięcie w polskim systemie prawnym mogło zapaść wyłącznie w postępowaniu administracyjnym na podstawie § 5 rozporządzenia z 1945 r.), naruszałoby zasadę demokratycznego państwa prawnego, zasadę sprawiedliwości społecznej (art. 2 Konstytucji RP; W treści "zasady zasad" - zasady państwa prawnego (art. 2 Konstytucji RP; W. Sokolewicz, M. Zubik w: red. L. Garlicki, M. Zubik, Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz, Wyd. Sejmowe 2016, t. I, s. 102-103, uw. 7) mieści się zasada dostatecznej określoności [prawa] (B. Banaszak, Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz, C.H. Beck 2012, s. 33-5, nb 9, p. 5; W. Sokolewicz, M. Zubik - w tym zasady "równoległe" - w szczególności zasada równości wobec prawa (art. 32 ust. 1 Konstytucji RP - op. cit., s. 109-110, uw. 13; zasada pewności prawa wraz z wyprowadzonymi z niej zasadami jawności, stabilności i jasności prawa - tamże s. 111 uw. 15; przy czym prawo do rzetelnej procedury nie dotyczy tylko procedury sądowej, lecz także poprzedzającej ją procedury administracyjnej - uw. NSA). Usprawiedliwiony okazał się zarzut naruszenia art. 6 Konwencji w zakresie gwarancji pewności prawnej. Zasada dostatecznej określoności prawa (w zakresie, w jakim art. 2 Konstytucji RP odpowiada normatywnie art. 6 Konwencji), nakładał na Sąd I instancji obowiązek szczególnie głębokiego rozważenia, czy wobec ostatecznej prawomocnej decyzji z 15 czerwca 2016 r. wnioskodawca nie wykazał należycie pozytywnej przesłanki nieważności decyzji z 6 lutego 1974 r., co Sąd I instancji nietrafnie ocenił odmiennie i błędnie uznał za zbędne analizowanie przesłanki negatywnej z art. 156 § 2 in fine i art. 158 § 2 kpa w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania kontrolowanej decyzji. Skoro organy obu instancji prawidłowo ustaliły, że w przypadku decyzji z 6 lutego 1974 r. zaszła pozytywna przesłanka nieważności decyzji, to zastosowanie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 135 ppsa nie naruszało wskazanych wzorców kontroli, wobec nie rozstrzygnięcia przez organy nadzoru, że decyzja z 6 lutego 1974 r. wywołała nieodwracalne skutki prawne. Sąd I instancji naruszył w tym zakresie art. 153 ppsa, formułując nietrafną ocenę prawną co do braku zaistnienia przesłanki pozytywnej z art. 156 § 1 pkt 2 kpa w zw. z § 1 ust. 1, § 3 ust. 1 lit. a i § 7 ust. 2 rozporządzenia z 1968 r. oraz niewskazania, że organy winny orzec na podstawie art. 156 § 2 in fine i art. 158 § 2 kpa. W orzecznictwie Europejskiego Trybunału Praw Człowieka i piśmiennictwie wskazuje się, że mienie/własność oznacza istniejące mienie/własność lub majątek, z roszczeniami włącznie (wyrok ETPCz Draon, par. 65). W konsekwencji art. 1 może mieć zastosowanie do różnorodnych roszczeń wchodzących w skład majątku (A. Wróbel w: red. L. Garlicki, Konwencja o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności. Komentarz, C.H. Beck 2011, t. II, s. 481, nb 22). Pojęcia własność/property i mienie/possessions zawarte w art. 1 Protokołu nr 1 mają znaczenie autonomiczne, używane są zamiennie, nie ograniczając się do własności rzeczy w ujęciu cywilistycznym i należy je rozumieć szeroko jako własność (w sensie cywilnoprawnym) oraz wszelkie inne prawa majątkowe (A. Wróbel - op. cit., s. 471-473, nb 2-5). W sprawie Tarnowski Trybunał wydaje się przyjmować wprost konstrukcję wywłaszczenia de facto w odniesieniu do sytuacji skarżącego [w innej sprawie rozstrzyganej przed organami Rzeczypospolitej Polskiej - uw. NSA], który został pozbawiony własności nieruchomości na podstawie dekretu o reformie rolnej, jednakże odnośne władze nie wydały stosownych decyzji administracyjnych, uznając że nieruchomości przeszły na własność państwa w ramach reformy rolnej (par. 5-6). Trybunał stwierdził następnie, że decyzja prezydenta Kielc z 1997 r. uznająca, że niektóre z wywłaszczonych nieruchomości powinny były być przedmiotem wywłaszczenia, daje skarżącemu lub jego następcom prawo do żądania zwrotu tych nieruchomości lub, gdy jest to niemożliwe, prawo do odszkodowania (par. 76; A. Wróbel – op. cit., s. 535, nb 79 Ad 2). Tym samym skarżący może skutecznie dochodzić swego roszczenia (claim) także w zakresie odszkodowania za przejęcie mienia w trybie nacjonalizacji z rażącym naruszeniem ówcześnie obowiązującego prawa (A. Wróbel - op. cit., s. 526-535, nb 72-79), także w zakresie odszkodowania). W szczególności drogi tej nie może zamykać nietrafna wykładnia wskazanych wyżej wzorców kontroli, spadkobiercy danego właściciela, który uzyskał ostateczną i prawomocną decyzję z 15 czerwca 2016 r. Zaskarżony wyrok narusza art. 64 ust. 1 i 2 oraz art. 8 ust. 2 Konstytucji RP. Gwarancją art. 64 ust. 1 i 2 konstytucji należy objąć rozmaite kategorie roszczeń odszkodowawczych, zapewniające ochronę kompensacyjną w sytuacji, gdy ze względów faktycznych lub prawnych nie jest możliwe przywrócenie (restytucja) stanu pierwotnego (SK 51/05, p. III.4.2). [...] przyjmuje się, iż "prawo do odszkodowania, jako prawo majątkowe podlega ochronie konstytucyjnej. Jego ograniczenia nie mogą zamykać drogi sądowej ani nie mogą prowadzić do naruszenia zasady równej ochrony prawa majątkowych" (wyrok z 21.7.2014 r. SK 36/13, p. III.2.3 oraz tam przywołane wcześniejsze wyroki). Za prawa majątkowe w orzecznictwie TK uznano np.: odszkodowanie za nieruchomości wywłaszczone na podstawie tzw. dekretu warszawskiego (wyrok TK z 13.6.2011 r. SK 41/09, p. III.7.3, - ww. wyroki aprobowane przez L. Garlickiego, S. Jarosz-Żukowską, Konstytucja RP. Komentarz, Wyd. Sejm. 2016, t. II, s. 596, uw. 21). Nie ulega wątpliwości, że także prawo do odszkodowania na podstawie art. 4171 § 2 kc w zw. z art. 156 § 2 in fine i art. 158 § 2 kpa (w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji), także podlega ochronie konstytucyjnej i z art. 1 Protokołu 1 Konwencji. W kontrolowanej sprawie nie doszło do naruszenia zakazu dyskryminacji (art. 32 ust. 2 Konstytucji RP; art. 14 Konwencji). W istocie Skarżący kasacyjnie w kontrolowanym postępowaniu nie był dyskryminowany. Dowodnie świadczy o tym to, że organy obu instancji stwierdziły nieważność decyzji z 6 lutego 1974 r., a Minister, powołując orzecznictwo NSA wskazał, że "wielokrotnie podkreślano, że w państwie prawnym nie powinno ulegać wątpliwości, że pierwszeństwo powinna mieć zasada ochrony własności (wyrok NSA z 3.12. 1997 r. IV SA 1197/97; s. 5 decyzji z 14 sierpnia 2020 r.). Zatem organy dążyły do udzielenia Skarżącemu kasacyjnie ochrony jego mienia. Organy nietrafnie postrzegały nieodwracalne skutki prawne (s. 6 decyzji z 12 czerwca 2018 r.; s. 5 decyzji z 14 sierpnia 2020 r.), które w ogóle należy ocenić jako jedno z trudniejszych w praktyce stosowania prawa w nieważnościowych postępowaniach administracyjnych (B. Adamiak - op. cit., s. 1003-1005, nb 38-41 do art. 156 kpa). Natomiast Sąd I instancji, nietrafnie stwierdzając "Brak zaistnieni[a] przesłanki pozytywnej nieważności decyzji" błędnie uznał, że czyniło to zbędnym analizowanie potencjalnej możliwości wystąpienia w sprawie przesłanki negatywnej z art. 156 § 2 in fine kpa. Art. 9 kwh nie jest w kontrolowanej sprawie relewantny, bowiem przepis ten rozciąga postanowienia art. 5-8 kwh także na rozporządzanie prawami osobistymi i roszczeniami, które na podstawie art. 16 kwh mogą być ujawnione w księdze wieczystej - rozporządzenia inne niż przeniesienie własności lub innego prawa rzeczowego - i na sytuację, w której na podstawie wpisanego prawa zostaje spełnione świadczenie na rzecz osoby uprawnionej według treści księgi (S. Rudnicki - op. cit., s. 65-69, uw. 1-5). W kontrolowanej sprawie żadne prawo osobiste i roszczenia o których mowa w art. 16 ksh nie były ujawnione. Z tych przyczyn słusznie Skarżący kasacyjne zarzucił nietrafne uznanie przez Sąd I instancji, że "Brak zaistnieni[a] przesłanki pozytywnej nieważności decyzji, czyni z kolei zbędnym analizowanie potencjalnej możliwości wystąpienia w sprawie przesłanki negatywnej z art. 156 § 2 in fine kpa". Skoro, wbrew stanowisku Sądu I instancji, decyzja z 6 lutego 1974 r. dotknięta była wadą rażącego naruszenia prawa (art. 156 § 1 pkt 2 kpa), czego Sąd I instancji nie uwzględnił, to wyrok ten narusza także art. 158 § 2 w zw. z art. 156 § 2 kpa. W przypadku ustalenia, że występuje przesłanka pozytywna i jednocześnie jedna z przesłanek negatywnych, organ wydaje decyzję o stwierdzeniu wydania decyzji z naruszeniem prawa (art. 158 § 2 kpa), która nie usuwa z obrotu prawnego wadliwej decyzji, ale otwiera drogę do weryfikacji tego załatwienia sprawy w toku instancji administracyjnych i przez sąd administracyjny, dając podstawę do wystąpienia z roszczeniem odszkodowawczym - na drodze sądowej (art. 4171 § 2 kc). Problematyka nieodwracalności skutków prawnych była wielokrotnie przedmiotem orzecznictwa sądów administracyjnych. W orzecznictwie tym ugruntowane jest stanowisko z którego wynika, że jeżeli do "odwrócenia" skutków prawnych decyzji dotkniętej wadą nieważności niezbędne są działania, których organ administracyjny z braku podstawy prawnej nie może podjąć (ani przepisy prawa materialnego, ani przepisy procesowe, stanowiące podstawę działania organu administracji publicznej, nie czynią tego organu właściwym do cofnięcia nieodwracalnego skutku prawnego przez wydanie decyzji), ani nie może wydać aktu administracyjnego indywidualnego, ani nie może wszcząć postępowania administracyjnego, to skutek prawny ma cechę nieodwracalnego. Zbycie prawa użytkowania wieczystego w drodze czynności cywilnoprawnej stanowi przeszkodę do stwierdzenia nieważności decyzji, gdyż żaden organ administracji publicznej działający w granicach obowiązywania norm prawa publicznego nie ma umocowania do "odwrócenia" tego skutku, tj. doprowadzenia do sytuacji w której prawo użytkowania wieczystego na rzecz podmiotu wpisanego do księgi wieczystej przestanie istnieć. Nieodwracalność skutków prawnych nie dotyczy skutków wynikających z samego wydania decyzji nieważnej, lecz z podjęcia kolejnej czynności prawnej dokonanej w związku ze skutkami decyzji obarczonej wadą nieważności (M. Wincenciak, O tzw. "nieodwracalnych skutkach prawnych" decyzji administracyjnej, w: red. J. Niczyporuk, Kodyfikacja postępowania administracyjnego. Na 50-lecie K.P.A., Wyd. WSPA Lublin 2010, s. 901-902, 904). Taką czynnością w kontrolowanej sprawie było przeniesienie przez osoby działające w imieniu Instytutu Zootechniki w K. w wykonaniu zobowiązań wynikających z podwyższenia kapitału zakładowego Spółki "[...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością" z siedzibą w miejscowości C., pokrytego między innymi wkładami niepieniężnymi, a objętego uchwałą nr 1 z dnia 01 czerwca 2001 r., zawartą w protokole z Nadzwyczajnego Zgromadzenia wspólników objętego aktem notarialnym sporządzonym w tutejszej kancelarii dnia 01 czerwca 2001 r., do Rep. A nr [...] - że przenoszą na Spółkę "[...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością" z siedzibą w miejscowości C., szczegółowo opisane prawa - w tym w szczególności: "b/ prawo użytkowania wieczystego zabudowanych działek nrnr: [...] [...] o powierzchni [...] [pkt IV lit. b aktu notarialnego z dnia 01 czerwca 2001 r. Repertorium A nr [...]; poświadczona za zgodność z oryginałem przez adwokata kserokopia aktu notarialnego z 1 czerwca 2001 r. Repertorium A nr [...] w aktach Wojewody; nieruchomości objęte decyzją z 6 lutego 1974 r. stanowią obecnie część nieruchomości objętych punktem 1 decyzji z 6 lutego 1974 r, i zostały wymienione w decyzji Wojewody z 12 czerwca 2018 r.]. W doktrynie wskazuje się, że rękojmia chroni nabycie nieruchomości, prawa użytkowania wieczystego, [...] wniesionych do spółki kapitałowej jako wkład niepieniężny. Niewątpliwie czynność wniesienia przedsiębiorstwa, nieruchomości czy prawa użytkowania wieczystego do spółki kapitałowej tytułem aportu jest tożsama z czynnością ich zbycia, a tym samym należy ją uznać za czynność rozporządzającą (S. Sołtysiński, w: S. Sołtysiński, A. Szajkowski, A. Szumański, J. Szwaja, Kodeks spółek handlowych. Komentarz, C.H. Beck 2008 t. III, s. 158, nb 6 do art. 3121 ksh; B. Swaczyna w: red. J. Pisuliński - op. cit., s. 159, uw. 147 do art. 5 kwh; takoż S. Sołtysiński, w: S. Sołtysiński, A. Szajkowski, A. Szumański, J. Szwaja, Kodeks spółek handlowych. Komentarz, C.H. Beck 2013 t. III, s. 144, nb 7 do art. 3121 ksh). Wniesienie wkładu niepieniężnego w postaci prawa opisanego w punkcie IV lit. b aktu notarialnego z dnia 01 czerwca 2001 r. Repertorium A nr [...] do majątku Spółki stanowiło kolejną czynność - rozporządzającą, dokonaną w związku ze skutkami decyzji z 6 lutego 1974 r., obarczonej wadą nieważności, której skutku żaden organ administracji publicznej działający w granicach obowiązywania norm prawa publicznego nie ma umocowania do "odwrócenia" tego skutku. Skarżący kasacyjnie konsekwentni - zarówno we wniosku z 12 lipca 2013 r. o stwierdzenie nieważności decyzji z 6 lutego 1974 r. (art. 156 § 1 pkt 2 i art. 156 § 2 in fine kpa), wnosił o stwierdzenie, że decyzja z 6 lutego 1974 r. wydana została z naruszeniem prawa w części dotyczącej zabudowanej części działki ewidencyjnej nr [...] o pow. [...] ha; jak i w skardze z 8 września 2020 r. - wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji z 14 sierpnia 2020 r., nie zgadzając się z rozstrzygnięciem Ministra Rolnictwa w zakresie oceny, że kontrolowana decyzja administracyjna nie wywołała nieodwracalnych skutków prawnych (k. 3-6 akt I SA/Wa 2218/20). Wobec powyższego Sąd I instancji nietrafnie nie uznał, że w kontrolowanej sprawie nie zachodziła pozytywna przesłanka z art. 156 § 1 pkt 2 kpa, przy czym organy obu instancji, prawidłowo uznając, że decyzja z 6 lutego 1974 r. spełniała pozytywną przesłankę rażącego naruszenia prawa, winny były uznać, że decyzja z 6 lutego 1974 r. wywołała nieodwracalne skutki prawne, a Wojewoda winien był wydać decyzję stwierdzającą wydanie decyzji z 6 lutego 1974 r. z naruszeniem prawa (art. 156 § 2 in fine w zw. z art. 156 § 2 kpa w brzmieniu obowiązujący w dacie wydania zaskarżonej decyzji (tempus regit actum). Zarzut naruszenia art. 153 w zw. z art. 170 ppsa okazał się niezasadny. Wyrok IV SA/Wa 2888/19 zapadł w wyniku rozpoznania sprzeciwu (art. 64a ppsa). W postępowaniu wszczętym sprzeciwem nie uczestniczyły osoby, które brały udział w postępowaniu administracyjnym, a nie wniosły sprzeciwu (art. 64b § 3 ppsa; P. Pietrasz, J. Jagielski, J. Piecha w: red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, C.H. Beck 2023, s. 506-507, nb 2 do art. 64b). Rozpoznając sprzeciw od decyzji, sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 [...] kpa. Sąd rozstrzygając o sprzeciwie nie jest uprawniony do badania meritum sprawy administracyjnej, ale w myśl komentowanego przepisu kontroli sądowej podlega tylko i wyłącznie istnienie przesłanek do wydania decyzji kasacyjnej. [...] Wydaje się, że ocena prawna, o której mowa w art. 153 ppsa w przypadku orzeczenia wydanego na skutek wniesienia do sądu sprzeciwu na decyzję kasacyjną powinna sprowadzać się wyłącznie do oceny w odniesieniu do przesłanek wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 kpa (P. Pietrasz, J. Jagielski, J. Piecha - op. cit., s. 528-529, 531, nb 5, 6, 8 do art. 64e). Wbrew stanowisku Skarżącego kasacyjnie, wskazanie, że "również zbyt ogólne, zdaniem organu II instancji, uzasadnienie organu I instancji w zakresie przesłanki negatywnej stwierdzenia nieważności decyzji tj. wywołania nieodwracalnych skutków prawnych, nie mogło być podstawą do wydania decyzji kasacyjnej. Organ II instancji winien sam skorygować ten częściowy, zdaniem organu odwoławczego, brak uzasadnienia decyzji organu I instancji, poprzez jego rozwinięcie i uzupełnienie.", nie nakładało na Ministra obowiązku orzeczenia, że decyzja z 6 lutego 1974 r. "wywołała nieodwracalne skutki prawne". Zaskarżony wyrok nie narusza art. 153 w zw. z art. 170 ppsa. Niezasadne okazały się zarzuty naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 pkt 1 lit. c ppsa w zw. z: art. 7, 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 1 kpa. Wbrew stanowisku Skarżącego kasacyjnie organy nie naruszyły zasady prawdy obiektywnej (art. 7 kpa), obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego (art. 77 § 1 kpa), zasad swobodnej oceny dowodów (art. 80 kpa), wymogu prawidłowego uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji art. 107 § 1 kpa. W istocie bowiem organy prawidłowo zebrały dowody i trafnie je oceniły. Skarżący kasacyjnie nie wskazuje żadnego dowodu, który organy by przeinaczyły. Organy dokonały natomiast błędu w subsumcji w tej części, w której prawidłowo uznawszy, że decyzja 6 lutego 1974 r. rażąco narusza prawo, nietrafnie przyjęły, że decyzja ta nie wywołała nieodwracalnych skutków prawnych, mimo że prawidłowo ustalając treść umowy z dnia 1 czerwca 2001 r. Repertorium A nr [...] przeniesienia własności oraz prawa wieczystego użytkowania, w istocie umowa ta skutkowała obowiązkiem uznania, że poprzedzającą umowę decyzja z 6 lutego 1974 r. wywołała nieodwracalne skutki prawne. Fakty wskazujące na to, że Skarb Państwa nie był właścicielem przedmiotowej nieruchomości w dniu wydania decyzji z 6 lutego 1974 r., wynikały z poświadczonych z zgodność z oryginałem odpisów: decyzji z 21 czerwca 2013 r. Wojewody Podkarpackiego; decyzji z 15 czerwca 2016 r. Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi; wyroku WSA z 17 stycznia 2017 r. I SA/Wa 1264/16; wyroku NSA z 1 lutego 2018 r. I OSK 949/17, które zostały zgromadzone w aktach Wojewody N-VIII.7581.4.2.2016 (błędnie nieponumerowanych) i prawidłowo ocenione przez organy obu instancji. Zaskarżony wyrok nie narusza art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa w zw. z art. 76 § 1 kpa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd I instancji nietrafnie uznał, że wpis w księdze wieczystej Skarbu Państwa jako właściciela, z uwagi na zasadę wyrażoną w art. 3 kwh, wyklucza jakąkolwiek kontrolę w postępowaniu administracyjnym, a organ administracji publicznej zobligowany był przyjąć za miarodajny taki stan prawny nieruchomości, jaki wynikał z treści księgi wieczystej (s. 9-10 uzasadnienia wyroku I SA/Wa 2218/20). Zagadnienie to, jako dotyczące zarzutów z pierwszej podstawy kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny przedstawił wyżej i dla uniknięcia zbędnych powtórzeń należy się do tych rozważań w tym miejscu odwołać. To ostateczna i prawomocna decyzja z 15 czerwca 2016 r. rozstrzyga o odpadnięciu podstawy wpisu Skarbu Państwa jako właściciela nieruchomości objętej tenorem decyzji z 21 czerwca 2013 r. zarówno w księdze wieczystej prowadzonej dla tej nieruchomości pierwotnie, jak i w księdze wieczystej, do której owa nieruchomość została przeniesiona. Trafne okazały się zarzuty naruszenia: art. 145 § 1 pkt 1 pkt 1 lit. c ppsa w zw. z art. 8 kpa w zw. z art. 16 ustawy zmieniającej kpa (Dz.U. z 2017 r. poz. 935) w zw. z: art. 32 ust. 1 w zw. z art. 64 ust. 1 i 2 w zw. z art. 8 ust. 2 Konstytucji RP; tychże wzorców kontroli w zw. z art. 2 w zw. z art. 8 ust. 2 Konstytucji RP; w zw. z art. 6 Konwencji; w zw. z art. 1 Protokołu 1 do EKPC; art. 145 § 1 pkt 1 pkt 1 lit. a ppsa w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Wszystkie te normy dopełnienia mają charakter materialnoprawny i zostały szczegółowo ocenione podczas badania odpowiednich zarzutów z pierwszej podstawy kasacyjnej. Zarzuty naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa w zw. z art. 32 ust. 2 Konstytucji RP i art. 14 Konwencji nie zasługiwały na uwzględnienie. Dla uniknięcia zbędnych powtórzeń należy odwołać się do argumentów wyżej przedstawionych przy ocenie zarzutów zawierających te same wzorce kontroli z pierwszej podstawy kasacyjnej. Zasadny okazał się zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa w zw. z art. 153 ppsa w zw. z art. 138 § 1 pkt kpa. Zaskarżony wyrok, naruszający wyżej szczegółowo omówione wzorce kontroli, zawarł błędną ocenę prawną co do braku zaistnienia pozytywnej przesłanki rażącego naruszenia prawa przez decyzję z 6 lutego 1974 r. (art. 156 § 1 pkt 2 kpa w zw. z § 1 ust. 1, § 3 ust. 1 lit. a i § 7 ust. 2 rozporządzenia z 1968 r.) oraz niewskazania, że organy winny były orzec na podstawie art. 156 § 2 in fine i art. 158 § 2 kpa. Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wynikają ze stanowiska przedstawionego w uzasadnieniu wyroku I OSK 2210/21. Na podstawie art. 185 § 1 ppsa należało zaskarżony wyrok uchylić w punkcie 1 (pierwszym) i 3 (trzecim) i w tej części przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Na podstawie art. 203 pkt 1 w zw. z art. 205 § 2 ppsa w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015 r. poz. 1800, zm. z 2016 r. poz. 166; z 2017 r. poz. 1797) orzeczono o zwrocie kosztów postępowania kasacyjnego. Wniosek uczestnika o zwrot kosztów postępowania kasacyjnego oddalono wobec braku podstaw do jego uwzględnienia (art. 203 i 204 ppsa).