IV SA/Po 53/25

WyrokWSA w Poznaniu2025-03-13

Skład orzekający: Maciej Busz, Tomasz Grossmann, Sebastian Michalski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy w sprawie określenia zasad ustalania wysokości i wypłaty diet dla radnych, która nie została opublikowana w wojewódzkim dzienniku urzędowym, jest nieważna?
Ratio decidendi
Uchwała rady gminy w sprawie ustalania zasad przyznawania diet radnym oraz zwrotu kosztów podróży służbowych jest aktem prawa miejscowego, który podlega obowiązkowi publikacji w wojewódzkim dzienniku urzędowym. Brak takiej publikacji stanowi istotne naruszenie prawa, skutkujące stwierdzeniem nieważności uchwały w całości.
Stan faktyczny
Prokurator Rejonowy w Wągrowcu zaskarżył uchwałę Rady Miejskiej w Budzyniu z dnia 31 stycznia 2022 r. nr XXIX/323/2022 w sprawie określenia zasad ustalania wysokości i wypłaty diet dla radnych. Zarzucono istotne naruszenie prawa, w szczególności przepisów ustawy o samorządzie gminnym i ustawy o ogłaszaniu aktów normatywnych, poprzez zaniechanie publikacji uchwały w wojewódzkim dzienniku urzędowym. Rada Miejska wniosła o oddalenie skargi, argumentując, że uchwała nie jest aktem prawa miejscowego. Sąd rozpoznał sprawę w trybie uproszczonym.
Rozstrzygnięcie
Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Busz (spr.) Sędzia WSA Tomasz Grossmann Asesor sądowy WSA Sebastian Michalski po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 13 marca 2025 r. sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego w Wągrowcu na uchwałę Rady Miejskiej w Budzyniu z dnia 31 stycznia 2022 r. nr XXIX/323/2022 w przedmiocie określania zasad ustalania wysokości i wypłaty diet dla radnych Rady Miejskiej w Budzyniu stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały. W dniu 31 stycznia 2022 r., Rada Miejska w Budzyniu - działając na podstawie art. 25 ust. 4, 6 i 8 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2021 r. poz. 1372 z późn. zm.) oraz § 3 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 października 2021 r. w sprawie maksymalnej wysokości diet przysługujących radnemu gminy (Dz. U. z 2021 r., poz. 1974) podjęła uchwałę nr XXIX/323/2022 w sprawie określenia zasad ustalania wysokości i wypłaty diet dla radnych Rady Miejskiej w Budzyniu. Uchwała określa zasady przyznawania i wysokość diet dla radnych. W § 5 zapisano, że uchwała wchodzi w życie z dniem 1 lutego 2022 r., tym samym przewidziano jej wejście w życie bez publicznego ogłoszenia w wojewódzkim dzienniku urzędowym. Prokurator Rejonowy w Wągrowcu wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na ww. uchwałę. Zaskarżonej uchwale zarzucono istotne naruszenie prawa, w szczególności przepisów art. 25 ust. 4 w zw. z art. 40 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2024,poz. 1465 r., dalej jako u.s.g.) w związku z art. 2 ust. 1, i art. 13 pkt. 2 ustawy z dnia 20 lipca 2000r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych (Dz.U. tj. z 2019r., poz. 1461, dalej jako u.o.a.n.) oraz art. 88 ust.1 Konstytucji RP, poprzez niezasadne zaniechanie opublikowania tej uchwały, stanowiącej akt prawa miejscowego w wojewódzkim dzienniku urzędowym, co spowodowało, że nie wiąże ona adresatów wskazanych w niej norm prawnych i nie wywołuje skutku prawnego. Wskazując na powyższe Prokurator na podstawie przepisu art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w całości i rozpoznanie skargi w trybie uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 2 p.p.s.a. Rada Miejska w Budzyniu w odpowiedzi na skargę wniosła o : 1. oddalenie skargi jako bezzasadnej, ewentualnie; 2. umorzenie postępowania w przypadku podjęcia przez Radę Miejską w Budzyniu uchwały uchylającej zaskarżoną przez Prokuratora uchwałę i doręczenia jej Sądowi przed terminem rozprawy, z uwagi na bezprzedmiotowość dalszego postępowania; 3. przeprowadzenie rozprawy również w przypadku nieobecności pełnomocnika lub przedstawiciela Rady Miejskiej w Budzyniu; 4. zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Wyjaśniono, że Rada Miejska w Budzyniu podjęła w dniu 31 stycznia 2022 r. uchwałę Nr XXIX/323/2022 w sprawie określenia zasad ustalania wysokości i wypłaty diet dla radnych Rady Miejskiej w Budzyniu i postanowiła, że uchwała wchodzi w życie z dniem 1 lutego 2022 r. Rada Miejska w Budzyniu nie zgodziła się ze stanowiskiem Prokuratora zaprezentowanym w skardze. Zdaniem Rady zaskarżona uchwała nie jest aktem prawa miejscowego, a zatem nie podlega obowiązkowi publikacji w dzienniku urzędowym. Uchwała nie zawiera norm o charakterze abstrakcyjnym, lecz zawiera normę o charakterze indywidualnym. W uchwale o dietach brak jest norm. które byłyby skierowane do nieokreślonej grupy adresatów, znajdujących się na zewnątrz administracji i nadających się do wielokrotnego zastosowania. Zaskarżona uchwała to typowy akt kierownictwa wewnętrznego mający moc wiążącą jedynie wewnątrz danego określonego układu organizacyjnego. Postanowienia tej uchwały dotyczą bowiem tylko radnych i regulują jedną z kwestii związanych z wykonywaniem przez nich mandatu, tj. rekompensaty poniesionych kosztów. Adresatem tego aktu nie jest społeczność lokalna gminy, a jedynie ograniczony krąg wybranych adresatów, ściśle powiązanych ze strukturą organów gminy. Co więcej, uchwała nie ma żadnego wpływu na sferę praw i obowiązków mieszkańców gminy. Rada podkreśliła, że organ nadzoru, tj. Wojewoda Wielkopolski, nie miał żadnych zastrzeżeń co do trybu wejścia w życie zaskarżonej uchwały, gdyż nie wydał żadnego rozstrzygnięcia nadzorczego co do tej uchwały. Ponadto zauważyła, że w okresie poprzedzającym podjęcie zaskarżonej uchwały zarówno w orzecznictwie sądów administracyjnych, jak i piśmiennictwie prawniczym dominował pogląd, w myśl którego przedmiotowe uchwały nie są aktami prawa miejscowego, czego potwierdzeniem jest fakt braku ich publikacji w dziennikach urzędowych województw. Rada Miejska w Budzyniu złożyła również alternatywny wniosek o umorzenie postępowania w przypadku podjęcia przez Radę nowej uchwały w sprawie diet dla radnych, uchylającej równocześnie zaskarżoną uchwałę i doręczenia jej Sądowi przed terminem rozprawy, z uwagi na bezprzedmiotowość dalszego postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2024 r., poz. 1264, t.j.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Zakres kontroli działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne, stosownie do art. 3 § 2 pkt 5 i 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.) - dalej jako: "p.p.s.a.", obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego oraz akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej. Podkreślić należy, że zgodnie z art. 134 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przepis art. 147 p.p.s.a. stanowi, że Sąd, uwzględniając skargę na uchwałę, o jakiej mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 p.p.s.a., stwierdza nieważność tej uchwały w całości lub w części albo stwierdza, że została wydana z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie jej nieważności. Przedmiotem tak rozumianej kontroli sądowej była w niniejszej sprawie uchwała nr XXIX/323/2022 Rady Miejskiej w Budzyniu z dnia 31 stycznia 2022 r. w sprawie określenia zasad ustalania wysokości i wypłaty diet dla radnych Rady Miejskiej w Budzyniu. Istotą sprawy jest, to że powyższa uchwała nie została opublikowana w dzienniku urzędowym. Zgodnie z art. 25 ust. 4 u.s.g. na zasadach ustalonych przez radę gminy radnemu przysługują diety oraz zwrot kosztów podróży służbowych. W myśl art. 91 ust. 1 u.s.g. uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne. Natomiast zgodnie z art. 91 ust. 4 u.s.g., nie stwierdza się nieważności uchwały lub zarządzenia w przypadku tzw. nieistotnego naruszenia prawa. Wprowadzając sankcję nieważności, jako następstwo sprzeczności z prawem uchwały lub zarządzenia, ustawodawca nie określił rodzaju naruszenia prawa, które prowadziłoby do zastosowania takiej sankcji. Do istotnych naruszeń prawa zalicza się między innymi naruszenie przepisów prawa ustrojowego oraz prawa materialnego, a także przepisów regulujących procedury podejmowania uchwał (por. wyrok NSA z dnia 25 lutego 2011 r. sygn. akt I OSK 1983/10, dostępny jw.). Nie stwierdza się nieważności uchwały organu gminy po upływie jednego roku od dnia jej podjęcia, chyba że uchybiono obowiązkowi przedłożenia uchwały w terminie, o którym mowa w art. 90 ust. 1, albo jeżeli uchwała jest aktem prawa miejscowego (art. 94 ust. 1 u.s.g.). Z kolei zgodnie z art. 87 ust. 2 Konstytucji akty prawa miejscowego są źródłami powszechnie obowiązującego prawa na obszarze działania organów, które je ustanowiły. Natomiast w art. 94 Konstytucja wskazuje, że organy samorządu terytorialnego ustanawiają akty prawa miejscowego na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawie. Ustawa określa zasady i tryb wydawania aktów prawa miejscowego. Zaliczenie aktu prawa miejscowego do źródeł prawa powszechnie obowiązującego skutkuje koniecznością odnoszenia do takiego aktu wszystkich zasad charakteryzujących tworzenie i obowiązywanie systemu źródeł prawa powszechnie obowiązującego. Akt prawa miejscowego wydany przez organ gminy powinien zostać opublikowany w wojewódzkim dzienniku urzędowym, zgodnie z art. 13 pkt 2 u.o.a.n. w zw. z art. 42 u.s.g. Przepis art. 13 pkt 2 u.o.a.n. stanowi bowiem, że w wojewódzkim dzienniku urzędowym ogłasza się akty prawa miejscowego stanowione m.in. przez organ gminy. Zgodnie zaś z art. 2 tej ustawy ogłoszenie aktu normatywnego w dzienniku urzędowym jest obowiązkowe (ust. 1), przy czym odrębna ustawa może wyłączyć obowiązek ogłoszenia aktu normatywnego niezawierającego przepisów powszechnie obowiązujących (ust. 2). Z kolei art. 4 ust. 1 u.o.a.n. stanowi, że akty normatywne, zawierające przepisy powszechnie obowiązujące, ogłaszane w dziennikach urzędowych wchodzą w życie po upływie czternastu dni od dnia ich ogłoszenia, chyba że dany akt normatywny określi termin dłuższy. Brak publikacji uchwały stanowiącej akt prawa miejscowego powoduje, że uchwała ta nie może wejść w życie. Sąd wyjaśnia, że w pełni podziela wyrażony w judykaturze pogląd, zgodnie z którym uchwały w sprawie ustalenia zasad przyznawania diet radnych i zwrotu kosztów podróży służbowych są aktami prawa miejscowego. W orzecznictwie wielokrotnie podnoszono, że aktem prawa miejscowego jest taki akt, który zawiera normy postępowania o charakterze generalnym i abstrakcyjnym. Normatywny charakter aktu oznacza, że zawiera on wypowiedzi wyznaczające adresatom pewien sposób zachowania się, przybierający postać nakazu, zakazu lub uprawnienia. Dla kwalifikacji danej uchwały jako aktu prawa miejscowego decydujące znaczenie ma charakter norm prawnych i ich oddziaływanie na sytuację prawną adresatów. Uznaje się również, że jeżeli uchwała zawiera przynajmniej jedną normę o charakterze generalnym i abstrakcyjnym, stanowi ona akt prawa miejscowego podlegający ogłoszeniu (por. wyroki NSA z dnia: 19 czerwca 2019 r. sygn. akt II OSK 2048/17, 14 czerwca 2022 r. sygn. akt III OSK 5279/21, 17 listopada 2021 r. sygn. akt III OSK 4382/21 i 28 kwietnia 2020 r. sygn. akt II OSK 570/19 - dostępne j.w.). W judykaturze ugruntowane jest już stanowisko, że tego rodzaju aktem jest uchwała w sprawie ustalenia diet i zwrotu kosztów podróży służbowych dla radnych jednostki samorządu terytorialnego, w tym uchwała dotycząca radnych gminnych (por. np. wyroki NSA z dnia: 11 lipca 2023 r. sygn. akt III OSK 2602/21, 27 czerwca 2023 r. sygn. akt III OSK 2472/21, 14 czerwca 2022 r. sygn. akt III OSK 5279/21, 14 kwietnia 2022 r. sygn. akt III OSK 5279/21, 28 kwietnia 2020 r. sygn. akt II OSK 570/19, 7 listopada 2017 r. sygn. akt II OSK 2794/16 - dostępne j.w.). Należy podkreślić, że przedmiotowa uchwała zawiera normy abstrakcyjne, ponieważ odnosi się do zasad ustalania zwrotu kosztów podróży służbowych dla radnych, które to należności mają charakter powtarzalny, odnosząc się do zbioru obejmującego wszystkich radnych gminy. Regulacje zawarte w tej uchwale nie dotyczą więc konkretnego, pojedynczego zdarzenia. Przepisy te mają charakter generalny, gdyż ich adresatem nie jest konkretna osoba, ale każda osoba, która pełni funkcję radnego. Adresaci uchwały zostali określeni zatem poprzez wskazanie pewnej ich kategorii, nie zaś w sposób zindywidualizowany. Wprawdzie krąg adresatów tej uchwały nie jest zbyt liczny, jednak poprzez określenie go wspólną cechą, jaką jest pełnienie funkcji radnego, przepisy te mają charakter generalny i abstrakcyjny. Zaskarżona uchwała nie jest aktem kierownictwa wewnętrznego, wiążącym jedynie określony układ organizacyjny. Akty kierownictwa wewnętrznego kierowane są do jednostek organizacyjnych podporządkowanych organowi, który je wydaje. Radny nie jest częścią wewnętrznej administracji samorządowej. Samo pełnienie funkcji radnego, jak i zajmowanie konkretnego stanowiska w radzie, nie wiąże się z nawiązaniem stosunku pracy ani innego stosunku prawnego, z którego wynikałaby zależność służbowa radnego od organów gminy lub gminnej administracji (por. np. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 19 października 2023 r. sygn. akt III SA/Gd 344/23, dostępny jw.). Zakwestionowana uchwała, jako akt prawa miejscowego, powinna była zostać opublikowana w wojewódzkim dzienniku urzędowym, zgodnie z art. 13 pkt 2 u.o.a.n. w zw. z art. 42 u.s.g. Przepis art. 13 pkt 2 u.o.a.n. stanowi bowiem, że w wojewódzkim dzienniku urzędowym ogłasza się akty prawa miejscowego stanowione m.in. przez organ gminy. Zgodnie zaś z art. 2 tej ustawy ogłoszenie aktu normatywnego w dzienniku urzędowym jest obowiązkowe (ust. 1), przy czym odrębna ustawa może wyłączyć obowiązek ogłoszenia aktu normatywnego niezawierającego przepisów powszechnie obowiązujących (ust. 2). Z kolei art. 4 ust. 1 u.o.a.n. stanowi, że akty normatywne, zawierające przepisy powszechnie obowiązujące, ogłaszane w dziennikach urzędowych wchodzą w życie po upływie czternastu dni od dnia ich ogłoszenia, chyba że dany akt normatywny określi termin dłuższy. Brak publikacji uchwały stanowiącej akt prawa miejscowego powoduje, że uchwała ta nie może wejść w życie. Niespełnienie wymagań w zakresie należytej publikacji uchwały stanowiącej akt prawa miejscowego, wynikających z art. 40 ust. 1, art. 41 ust. 1 oraz art. 42 u.s.g. w zw. z art. 13 pkt 2 u.o.a.n., jest istotnym naruszeniem prawa, powodującym konieczność stwierdzenia jej nieważności w całości (por. wyrok NSA z dnia 20 marca 2009 r. sygn. akt II OSK 1526/08, dostępny j.w.). Prawidłowe ogłoszenie aktu prawa miejscowego ma zasadnicze znaczenie dla jego obowiązywania, jest bowiem – jak to już wyżej wskazano – warunkiem jego wejścia w życie. Akt normatywny, który nie został opublikowany (ogłoszony) zgodnie z obowiązującą procedurą i we właściwym trybie, nie może wiązać adresatów utworzonych w nim norm prawnych i nie odnosi skutku prawnego. Dotyczy to całego zakresu normatywnego tego aktu, czyli wszystkich norm prawnych w nim zamieszczonych (por. wyrok NSA z dnia 1 marca 2010 r. sygn. akt II OSK 2038/09 i wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 16 września 2009 r. sygn. akt III SA/Wr 238/09 - orzeczenia dostępne jw.). Z powyższych względów Sąd stwierdził, że wady zaskarżonej uchwały, polegające na braku określenia obowiązku publikacji tego aktu w dzienniku urzędowym, wskazują na to, że przedmiotowa uchwała została podjęta z naruszeniem art. 4 ust. 1 i art. 13 pkt 2 u.o.a.n. Uchybienie to ma charakter istotnego naruszenia prawa, co uzasadnia przypisanie tejże uchwale cechy nieważności na podstawie art. 91 ust. 1 u.s.g. W konsekwencji należało stwierdzić nieważność zaskarżonej uchwały w całości, zgodnie z żądaniem skargi. Sąd administracyjny posiada bowiem kompetencję do stwierdzenia nieważności uchwały, czyli do orzeczenia o jej wadliwości od chwili podjęcia uchwały (ex tunc). Wówczas uchwałę tę należy traktować tak, jakby nigdy nie została podjęta (por. np. wyrok NSA z dnia 27 września 2007 r. sygn. akt II OSK 1046/07, dostępny j.w.). Skutki stwierdzenia nieważności uchwały, polegające na orzeczeniu o jej nieważności od daty podjęcia są dalej idące niż uchylenie uchwały, wywierające skutki wyłącznie od daty uchylenia tego aktu. Tym samym uchylenie przez organ zaskarżonej uchwały nie kreuje podstaw do umorzenia postępowania sądowego. Sąd wskazuje przy tym, że ugruntowanie linii orzeczniczej od 2022 roku w zakresie uznawania przedmiotowych uchwał za akty prawa miejscowego nie zmienia faktu, że uchwały te miały charakter aktów prawa miejscowego również w przeszłości. Nie ma na to wpływu również brak reakcji organów nadzoru i prokuratury w tym zakresie w przeszłości. Należy również podkreślić, że stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, co do charakteru uchwał dotyczących diet, jako aktów prawa miejscowego prezentowane było również w przeszłości, m.in. w wyroku z 29 stycznia 2015 r., sygn. akt II OSK 3270/14. W dniu 03.03.2025 r. do tut. Sądu wpłynęła uchwała nr X/72/2025 Rady Miejskiej w Budzyniu z dnia 29 stycznia 2025 r. w sprawie określenia zasad ustalania wysokości i wypłaty diet dla radnych Rady Miejskiej w Budzyniu w której § 4 uchwalono, że traci moc uchwała nr XXIX/323/2022 Rady Miejskiej w Budzyniu z dnia 31 stycznia 2022 r. w sprawie określenia zasad ustalania wysokości i wypłaty diet dla radnych Rady Miejskiej w Budzyniu. Z kolei § 5 uchwały nr X/72/2025 stanowi, że uchwała ta ma zastosowanie od dnia 01 lutego 2022 r., a więc dokładnie od daty wejścia w życie uchwały nr XXIX/323/2022 Rady Miejskiej w Budzyniu z dnia 31 stycznia 2022 r. W myśl § 6 tej uchwały wchodzi ona w życie po upływie 14 dni od daty jej ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Województwa Wielkopolskiego. Obydwie w/w uchwały w istocie są tożsamej treści w zakresie ich § 1-3. Jak słusznie zauważył WSA w Poznaniu w prawomocnym wyroku z dnia 09.10.2024 r. o sygn. IV SA/Po 667/24 (publ. CBOSA) – uchylenia zaskarżonej uchwały nie można uznać jako dokonanego w trybie tzw. autokontroli z art. 54 § 3 p.p.s.a. W świetle tego przepisu organ musiałby bowiem, po pierwsze, "w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości", co – mając na uwadze treść żądania skargi Prokuratora – oznaczałoby konieczność "stwierdzenia nieważności" uchwały w całości, a więc jej wyeliminowania z obrotu prawnego ze skutkiem ex tunc ("od wtedy", tj. od momentu jej uchwalenia, co skutkowałoby przyjęciem fikcji prawnej, że uchwała nigdy nie została podjęta). Tymczasem Rada Miejska zaskarżoną uchwałę jedynie "uchyliła" – tak bowiem należy odczytywać formułę "traci moc", użytą przez organ w § 4 uchwały nr X/72/2025 – czyli wyeliminowała ją z obrotu prawnego ze skutkiem ex nunc ("od teraz", tj. od momentu jej uchylenia, na przyszłość). Nie jest to oczywiście zarzut pod adresem Rady, gdyż nie ma ona kompetencji do stwierdzania nieważności swoich uchwał (ex tunc), a jedynie do ich uchylania (ex nunc). Powyższe stanowisko znajduje oparcie w dominującym nurcie orzecznictwa sądowego, w którym trafnie zauważa się, że "uchylenie zaskarżonej uchwały przez organ, który ją podjął, przed wydaniem zaskarżonego wyroku nie czyni bezprzedmiotowym rozpoznania skargi na tą uchwałę. Uchylenia zaskarżonej uchwały przez organ, który ją wydał nie można także traktować w kategoriach autoweryfikacji zaskarżonego aktu przez organ, który akt ten wydał na podstawie art. 54 § 3 p.p.s.a. W przepisie tym jest mowa o uwzględnieniu skargi w zakresie właściwości tego organu. W skardze do Sądu wniesiono o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały. Rada Gminy nie ma zaś kompetencji ani do stwierdzenia nieważności swojej uchwały ani do stwierdzenia jej niezgodności z prawem. Tak więc uchylenia uchwały nie można utożsamiać z uwzględnieniem skargi" (zob. wyrok NSA z 08.11.2017 r., I OSK 1055/17; zob. też wyrok NSA z 07.09.2007 r., II OSK 1046/07; por. wyrok NSA z 27.01.2020 r., II OSK 3562/18, i tam przywołane dalsze orzeczenia NSA nieaprobujące uprawnienia do autokontroli uchwał przez organy samorządu terytorialnego). Po drugie, zgodnie z art. 54 § 3 zd. trzecie p.p.s.a., uwzględniając skargę w trybie autokontroli, "organ stwierdza jednocześnie, czy działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce bez podstawy prawnej albo z rażącym naruszeniem prawa". Należy w pełni podzielić stanowisko, że konsekwencją tak ukształtowanej treści przepisu jest płynący z niego nakaz rozstrzygnięcia, zarówno pozytywnego, jak i negatywnego, w kwestii, czy działanie, bezczynność lub przewlekłość nastąpiły bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa (zob. wyrok NSA z 26.01.2016 r., II GSK 424/14). Tymczasem Rada Miejska, uchylając zaskarżoną uchwałę, takiego rozstrzygnięcia nie podjęła. Również ta okoliczność przemawia przeciwko możliwości przyjęcia, że w kontrolowanej sprawie organ dokonał "autokontroli", o jakiej mowa w art. 54 § 3 p.p.s.a. Z kolei za koniecznością stwierdzenia nieważności zaskarżonej uchwały przemawia dodatkowo ta okoliczność, że Rada Miejska, przyjmując uchwałę nr X/72/2025, postanowiła (zob. § 5 in fine tej uchwały) – skądinąd, co do zasady, słusznie – o rozciągnięciu jej mocy obowiązującej wstecz: od 01 lutego 2022 r. Jednakże w tej sytuacji uczynienie przez Sąd zadość żądaniu pełnomocnika organu i umorzenie postępowania sądowego w niniejszej sprawie skutkowałoby tym, że w odniesieniu do okresu od 01 lutego 2022 r. (zob. § 5 zaskarżonej uchwały) do daty opublikowania uchwały nr X/72/2025 kwestię diet radnych Rady Miejskiej normowałyby, przynajmniej formalnie, równolegle dwa różne akty prawne, a mianowicie: (i) przyjęta z mocą wsteczną uchwała nr X/72/2025 oraz (ii) zaskarżona uchwała, która została/zostanie wszak uchylona dopiero z datą opublikowania uchwały nr X/72/2025 – co należy ocenić jako sytuację niedopuszczalną, a na pewno niepożądaną. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło