III SAB/Gl 36/25
WyrokWSA w Gliwicach2025-05-06
Skład orzekający: Marzanna Sałuda, Dorota Fleszer, Beata Machcińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka z udziałem jednostki samorządu terytorialnego, w której gmina posiada pozycję dominującą, jest zobowiązana do udostępnienia informacji publicznej dotyczącej wydatków zarządu, delegacji, samochodów służbowych oraz uchwał rady nadzorczej akceptującej wykonanie celów zarządczych i ustalenia wynagrodzenia zmiennego, nawet jeśli nie dotyczą one bezpośrednio zadań publicznych lub majątku publicznego?Ratio decidendi
Spółka z udziałem jednostki samorządu terytorialnego, w której gmina ma pozycję dominującą, jest zobowiązana do udostępnienia informacji publicznej bez ograniczeń, nawet jeśli nie dotyczą one bezpośrednio zadań publicznych lub majątku publicznego. Wynika to z faktu, że całość działalności takiego podmiotu, związanej z gospodarowaniem majątkiem gminy lub dysponowaniem dochodami z majątku publicznego, podlega kontroli społecznej w oparciu o przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej. Bezczynność organu w tym zakresie, nawet jeśli wynika z błędnej interpretacji przepisów, nie jest rażącym naruszeniem prawa, jeśli nie jest wynikiem celowego działania lub lekceważenia praw strony.Stan faktyczny
Skarżący, redaktor naczelny portalu, złożył skargę na bezczynność spółki z udziałem gminy w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Wniosek dotyczył m.in. uchwał dotyczących wynagrodzeń zarządu, akceptacji celów zarządczych, umów z członkami zarządu, wykazu wydatków zarządu z kart płatniczych, delegacji oraz informacji o samochodach służbowych. Spółka odmówiła udostępnienia większości informacji, twierdząc, że nie stanowią one informacji publicznej lub są już opublikowane w BIP. Sąd uznał spółkę za zobowiązaną do udostępnienia informacji publicznej i stwierdził jej bezczynność, jednak bez rażącego naruszenia prawa.Rozstrzygnięcie
1. Stwierdzono, że organ dopuścił się bezczynności bez rażącego naruszenia prawa. 2. Zobowiązano organ do rozpoznania wniosku w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej w terminie 14 dni od dnia zwrotu akt z prawomocnym orzeczeniem. 3. Zasądzono od organu na rzecz strony skarżącej kwotę 597 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzanna Sałuda, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Fleszer (spr.), Sędzia WSA Beata Machcińska, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 6 maja 2025 r. sprawy ze skargi A. M. – redaktora naczelnego portalu "[...]" na bezczynność K. [...] Sp. z o.o. w K. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności bez rażącego naruszenia prawa; 2. zobowiązuje organ do rozpoznania wniosku w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej w terminie 14 dni od dnia zwrotu akt z prawomocnym orzeczeniem; 3. zasądza od K. [...] Sp. z o.o. w K. na rzecz strony skarżącej kwotę 597 (słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Pismem z 10 stycznia 2025 r. A.M. (dalej: Skarżący) złożył skargę na bezczynność K Sp. z o.o. z siedzibą w K. (dalej: Spółka) w udostępnieniu informacji publicznej.
W skardze Skarżący podniósł, że złożył w formie e-mail w dniu 22 grudnia 2024r. do Spółki wniosek o udostępnienie następujących informacji publicznej:
Uchwałę o kształtowaniu wynagrodzenia zarządu spółki.
Uchwałę rady nadzorczej akceptującej wykonanie celów zarządczych za 2023 rok i ustalenie wysokości wypłaty Wynagrodzenia Zmiennego.
Umów/kontaktów-członków zarządu zanonimizowanych o takie dane personalne jak np. nr pesel, dowodu osobistego czy adres.
Proszę o informacje odnośnie wykazu wydatków zarządu dokonywanych przy pomocy kart kredytowych i kart płatniczych za 2023 rok i do listopada 2024 roku.
Proszę o informację odnośnie delegacji członków zarządu w 2023 roku i do listopada 2024r.
Proszę o informacje odnośnie ilości samochodów służbowych, które zostają do dyspozycji spółki, Marka, rocznik, ilość przejechanych kilometrów, formuła prawna - np. własność, leasing etc. Od kiedy dany pojazd znajduje się w spółce.
Proszę o informacje, które z pojazdów są użytkowane przez zarząd. Czy członkowie zarządu mają możliwość wykorzystywania pojazdów w celach prywatnych? Jeżeli tak to proszę o udzielenie informacji, kto udzielił takiej zgody.
Pismem z 3 stycznia 2025r. (wysłanym w formie e-mail w dniu 7 stycznia 2025r.) Spółka poinformowała, że uchwała w sprawie zasad kształtowania wynagrodzeń członków organu zarządzającego, o której mowa w art. 11 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 9 czerwca 2016 r. o zasadach kształtowania wynagrodzeń osób kierujących niektórymi spółkami (t.j. Dz.U. z 2020r. poz. 1907) jest opublikowana w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej podmiotu uprawnionego do wykonywania praw udziałowych - BIP Urzędu Miasta K., stąd nie podlega udostępnieniu na wniosek.
W pozostałym zakresie żądana informacja nie ma charakteru informacji publicznej, co wynika z wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 maja 2024r. sygn. akt III OSK 1108/22. Nie każda bowiem informacja będąca w dyspozycji Spółki bądź odnosząca się do funkcjonowania tej Spółki, a tym bardziej jej majątku, jest informacją publiczną podlegającą udostępnieniu w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej, lecz tylko ta, która odnosi się do wykonywania zadań publicznych.
Wnosząc do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na bezczynność Spółki Skarżący domagał się skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym; przeprowadzenie dowodu z dokumentów powołanych w uzasadnieniu niniejszej skargi; uznanie, że organ pozostaje w bezczynności w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej; zobowiązanie organu do rozpatrzenia wniosku skarżącego o udostępnienie informacji publicznej oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w szczególności zwrotu kwoty wpisu sądowego i wynagrodzenia radcy prawnego z tytułu zastępstwa procesowego w sprawie, zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz kwoty 17 zł tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.
Skarżący wskazał, że stanowisko Spółki zajęte w jej piśmie z 3 stycznie 2025 r., iż informacje o których udostępnienie wnosił Skarżący nie stanowią informacji publicznej jest bezzasadne. Jest to bowiem Spółka z udziałem jednostki samorządu terytorialnego - Miasta K., prowadząca gospodarkę komunalną zwłaszcza w zakresie gminnego budownictwa mieszkaniowego (art 1 ustawy o gospodarce komunalnej w zw. z art. 7 ust 1 pkt 7 ustawy o samorządzie gminnym). Wobec tego Spółka jest z jednej strony jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej na podstawie art 4 ust 1 pkt 4 ustawy o dostępie do informacji publicznej, gdyż stanowi ona osobę prawną samorządu terytorialnego, o której mowa w tym przepisie. Z drugiej zaś strony Spółka stanowi osobę prawną, w której jednostka samorządu terytorialnego (Miasto K.) posiada pozycję dominują, poprzez posiadanie w niej 99% udziałów, stąd jest więc również podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej. W obu powyższych przypadkach organ zobowiązany jest do udostępnienia informacji bez ograniczenia na które powołuje się organ w swoim piśmie tj. rzekomego obowiązku organu do udostępnienia wyłącznie tych informacji które związane są zadaniami publicznymi realizowanymi przez organ lub majątkiem publicznym którym dysponuje organ. Na potwierdzenie swojego stanowiska przywołał stanowisko doktryny. Podał także, że powołane w piśmie organu z dnia 3 stycznia 2025 r. orzeczenie NSA z 9 maja 2024 r., sygn. akt III OSK 1108/22 odnosi się do odmiennego stanu faktycznego. Wobec powyższego Spółka jest zobowiązana do udostępnienia informacji i dokumentów o której udostępnienie wnosi Skarżący, gdyż stanowią one informację publiczną.
W odpowiedzi na skargę Spółka podtrzymując swoje stanowisko w sprawie wniosła o oddalenie skargi.
W uzasadnieniu podała, że została utworzona na podstawie art. 23 ustawy z dnia 26 października 1995r. o społecznych formach rozwoju mieszkalnictwa przez Miasto K. oraz [...] Spółdzielnię Mieszkaniową i do chwili obecnej posiada taką strukturę kapitałową. [...] Spółdzielnia Mieszkaniowa posiada mniej niż 10 % udziałów w kapitale zakładowym, stąd jej dane jako wspólnika nie są ujawnione w Krajowym Rejestrze Sądowym zgodnie z art. 38 pkt 8 lit. c ustawy z dnia 20 sierpnia 1997r. o Krajowym Rejestrze Sądowym.
Spółka nie jest "samorządową osobą prawną", o której mowa w art. 4 ust. 1 pkt 4 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Na poparcie swojego stanowiska podał orzeczenie sądów administracyjnych.
W Spółce Miasto K. ma pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów i jest podmiotem, o którym mowa w art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 5d i e udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności o majątku podmiotów, o których mowa w art 4 ust. 1 pkt 5. pochodzącym z zadysponowania majątkiem, o którym mowa w lit, a-c. oraz pożytkach z tego majątku i jego obciążeniach oraz dochodach i stratach spółek handlowych, w których podmioty, o których mowa w lit, a-c, mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów Kodeksu spółek handlowych, oraz dysponowaniu tymi dochodami i sposobie pokrywania strat".
Zgodnie z powyższym w przedmiotowym stanie faktycznym informacją publiczną jest informacja o majątku Spółki pochodzącym z zadysponowania majątkiem Miasta K. oraz o pożytkach z tego majątku i jego obciążeniach.
Skarżący zwrócił się o udostępnienie min. "informacji odnośnie wykazu wydatków zarządu dokonywanych przy pomocy kart kredytowych i krat płatniczych za 2023 rok i do listopada 2024r., Informacji odnośnie ilości samochodów służbowych, które zostają do dyspozycji spółki, w tym marki, rocznika, ilości przejechanych kilometrów, formy prawnej używania-np. własność, leasing etc oraz informacji od kiedy dany pojazd znajduje się w spółce. Informacji, które z pojazdów są użytkowane przez zarząd. Czy członkowie zarządu mają możliwość wykorzystywania pojazdów w celach prywatnych, w tym kto udzielił zgody na użytkowanie". Powyższe informacje nie stanowią informacji publicznej, gdyż nie odnoszą się do majątku Spółki pochodzącego z zadysponowania majątkiem Miasta K.
Skarżący zwrócił się także o udostępnienie dokumentów "uchwały rady nadzorczej akceptująca wykonanie celów zarządczych za 2023 i ustalenia wysokości wypłaty Wynagrodzenia Zmiennego oraz umów/kontraktów-członków zarządu zanonimizowanych o dane personalne jak np. nr pesel, dowodu osobistego czy adres", które nie stanowią informacji publicznej. Zgodnie z art. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej informacją publiczną jest "każda informacja o sprawach publicznych". Natomiast według art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 26 października 1995r. o społecznych formach rozwoju mieszkalnictwa "Przedmiotem działania SIM, w tym SIM, której udziałowcem jest gmina, jest budowanie domów mieszkalnych i ich eksploatacja na zasadach najmu". Z kolei art. 27 ust. 2 ww ustawy "S/M, w tym SIM, której udziałowcem jest gmina, może również:
nabywać lokale mieszkalne i budynki mieszkalne oraz niemieszkalne, w celu rozbudowy, nadbudowy i przebudowy, w wyniku której powstaną lokale mieszkalne;
przeprowadzać remonty i modernizację obiektów przeznaczonych na zaspokajanie potrzeb mieszkaniowych na zasadach najmu;
wynajmować lokale użytkowe znajdujące się w budynkach SIM;
sprawować na podstawie umów zlecenia zarząd nieruchomościami mieszkalnymi i niemieszkalnymi niestanowiącymi jego własności;
4a) sprawować zarząd nieruchomościami wspólnymi stanowiącymi w ułamkowej części jego współwłasność;
prowadzić inną działalność związaną z budownictwem mieszkaniowym i infrastrukturą towarzyszącą, w tym budować lub nabywać budynki w celu sprzedaży znajdujących się w tych budynkach lokali mieszkalnych lub lokali o innym przeznaczeniu;
dzierżawić SAN lokale mieszkalne w celu wynajmowania tych lokali osobom fizycznym wskazanym przez gminę, no zasadach określonych w rozdziale 3a, w przypadku gdy z budową lokalu nie było związane zawarcie umowy, o której mowo w art. 29 ust. l-2b lub w art. 29a ust. 1".
Spółka prowadzi działalność w zakresie, który nie mieści się w sferze zadań publicznych czy w sferze gospodarowania mieniem komunalnym a min. sprawuje zarząd nieruchomościami wspólnymi stanowiącymi w ułamkowej części jego współwłasność i prowadzi inną działalność związaną z budownictwem mieszkaniowym i infrastrukturą towarzyszącą, w tym buduje budynki w celu sprzedaży znajdujących się w tych budynkach lokali mieszkalnych lub lokali o innym przeznaczeniu, jak i wynajmuje lokale.
Skarżący zwrócił się także o "uchwałę o kształtowaniu wynagrodzenia zarządu spółki". Zgodnie z art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 9 czerwca 2016r. o zasadach kształtowania wynagrodzeń osób kierujących niektórymi spółkami (tekst jedn. Dz.U. z 2020r. poz. 1907) w spółce, w stosunku do której podmiot określony w art. 1 ust. 1 posiada uprawnienia takie jak przedsiębiorca dominujący w rozumieniu art. 4 pkt 3 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów:
uchwała w sprawie zasad kształtowania wynagrodzeń członków organu zarządzającego,
uchwała, o której mowa w art. 10,
uzasadnienie, o którym mowa w art. 4 ust. 3,
uzasadnienie, o którym mowa w ort. 9 ust. 4
- z wyłączeniem informacji dotyczących celów zarządczych, wagi tych celów, a także kryteriów ich realizacji i rozliczania, są jawne, nie podlegają ochronie danych osobowych ani tajemnicy przedsiębiorstwa i są publikowane w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej podmiotu uprawnionego do wykonywania praw udziałowych".
Przedmiotowa uchwała jest opublikowana w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej podmiotu uprawnionego do wykonywania praw udziałowych- Miasta K., stąd nie podlega udostępnieniu na wniosek.
Z opisanych powyżej względów skargę należy uznać za bezzasadną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r. poz. 1267 z późn. zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm.; dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Stosownie natomiast do art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 - 4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. W tym zakresie przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Instytucja skargi na bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania ma na celu ochronę praw strony przez doprowadzenie do wydania w sprawie rozstrzygnięcia lub podjęcia innej czynności dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Powyższe determinuje zakres kontroli sądu, sprowadzającej się w tym wypadku do oceny, czy sprawa podlega załatwieniu przez organ w drodze określonego przez ustawodawcę aktu administracyjnego lub czynności i czy organ pozostaje w zwłoce w rozpatrzeniu wniosku.
W postępowaniu przed sądem wszczętym na podstawie skargi na bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przedmiotem kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji publicznej, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w określonej formie i w przewidzianym przez prawo terminie (wyrok WSA w Gliwicach z 21 maja 2021 r., sygn. akt II SAB/Gl 34/21). Nie ma wątpliwości, że kontrola sądowa - w trybie art. 149 p.p.s.a. -prowadzenia postępowania przez organ w następstwie skargi na bezczynność organu, a także - na przewlekłe prowadzenie takiego postępowania przez organ jest dokonywana na dzień wniesienia skargi, co potwierdzają uchwały siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego (NSA) z 22 czerwca 2020 r. sygn. akt II OPS 5/19 oraz z 7 marca 2022 r. o sygn. akt II OPS 1/21).
W pierwszej kolejności Sąd przywołując stanowisko NSA uznał, że skarga na bezczynność organu w przedmiocie udzielenia informacji publicznej nie musi być poprzedzona żadnym środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej. Konsekwencją powyższego stanowiska jest uznanie, że skarga na bezczynność w sprawie dostępu do informacji publicznej może być wniesiona do sądu administracyjnego bez wezwania do usunięcia prawa (wyrok NSA z 21 lipca 2011 r., sygn. akt I OSK 678/11; wyrok NSA z 30 sierpnia 2011 r., sygn. akt I OSK 1048/11).
Wobec powyższego skargę wniesioną w niniejszej sprawie Sąd uznał za dopuszczalną.
Uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania Sąd orzeka na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a., który określa, że w tym przypadku sąd:
1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;
2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;
3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.
W myśl art. 149 § 1a p.p.s.a., jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Ponadto, na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a., sąd może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. lub przyznać od organu na rzec skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a.
Ponadto, stosownie do treści art. 119 pkt 4 ustawy p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Z tego względu Sąd rozpoznał sprawę w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym - bez wyznaczania rozprawy.
Przedmiot tak rozumianej kontroli Sądu w rozpoznawanej sprawi stanowiła bezczynność, której zdaniem Skarżącego dopuściła się Spółka w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej poprzez nieudostępnienie Skarżącemu informacji, o której udostępnienie wniósł w dniu 22 grudnia 2024r.
W pierwszej kolejności wymaga ustalenia, czy Spółka jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej.
Jak stwierdził NSA, krąg podmiotów zobligowanych do udzielenia informacji publicznej nie jest ograniczony wyłącznie do podmiotów mieszczących się w pojęciu administracji w sensie organizacyjnym, ale obejmuje również podmioty mieszczące się w pojęciu administracji w sensie funkcjonalnym. Wykonywanie zadań z zakresu administracji publicznej nie należy wyłącznie do organów administracji rządowej i organów samorządu terytorialnego, lecz i do innych podmiotów nienależących do aparatu administracji publicznej, takich jak na przykład samorządy zawodowe, spółdzielnie, spółki prawa handlowego, a nawet podmioty prywatne (por. E. Ochendowski - Prawo administracyjne, część ogólna, Toruń 1999 r.). W orzecznictwie sądowowadministracyjnym podkreśla się, że wymienione w art. 4 ust. 1 u.d.i.p. pojęcie "zadania publiczne" jest szersze od zakresu pojęcia "zadania władzy publicznej" i cechuje je powszechność oraz użyteczność dla ogółu, a także sprzyjanie osiąganiu celów określonych w Konstytucji RP lub ustawie (por. wyroki NSA z 18 sierpnia 2010 r., I OSK 851/2010 i z 13 grudnia 2013 r., I OSK 1858/13). Zatem każdy podmiot jest zobowiązany do udostępniania informacji publicznej, jeśli wykonuje zadania publiczne lub dysponuje majątkiem publicznym. Natomiast spółka zakwestionowała stanowisko sądu I instancji odnoszące się do zakresu informacji, których zobowiązana jest udzielić (por. wyrok NSA z 22 stycznia 2025 r., sygn. akt III OSK 3001/23).
Zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jedn. Dz. U. z 2022r. poz. 902; dalej: u.d.i.p.) obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.
W realiach sprawy nie ma sporu co do tego, że Miasto K. ma pozycję dominującą w Spółce. Jak wynika z KRS [...] (stan na dzień 27 stycznia 2025r.) Rubryka 7 jest właścicielem [...] udziałów o łącznej wartości [...] zł. Natomiast wartość kapitału zakładowego to [...] zł. Nie ma zatem podstaw aby negować fakt, że Spółka dysponuje majątkiem publicznym.
Skoro tak, w pełni uzasadniony jest wniosek, że Spółka jest podmiotem, o którym mowa w art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p., a więc podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej będącej w jej posiadaniu. Sąd podziela stanowisko wyrażone przez NSA w wyroku z 17 stycznia 2024 r., sygn. akt III OSK 3460/21 z którego wynika, że tego faktu nie zmienia okoliczność, że adresat wniosku dostępowego działa w formie spółki handlowej a więc zasadniczo z nastawieniem na zysk. Z art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. wynika bowiem, że obowiązek informacyjny przewidziany w omawianej ustawie spoczywa nie tylko na władzy publicznej, lecz na każdym podmiocie, który wykonuje zadania publiczne lub - co ma w sprawie fundamentalne znaczenie - dysponuje majątkiem publicznym.
Kwestią sporną jest natomiast kwalifikacja żądanych przez Skarżącego informacji jako informacji publicznej. W ocenie Spółki:
- uchwała rady nadzorczej akceptująca wykonanie celów zarządczych za 2023 rok i ustalenia wysokości wypłaty wynagrodzenia Zmiennego
-umowy/kontrakty-członków zarządu z zanonimizowanymi danymi personalnymi jak np. nr pesel, dowodu osobistego czy adres.
- wykaz wydatków zarządu dokonywanych przy pomocy kart kredytowych i krat płatniczych za 2023 rok i do listopada 2024 r.
- informacja odnośnie delegacji członków zarządu w 2023 r. i do listopada 2024r.
- informacje odnośnie ilości samochodów służbowych, które zostają do dyspozycji spółki, marka, rocznik, ilość przejechanych kilometrów, formuła prawna - np. własność, leasing etc. oraz od kiedy dany pojazd znajduje się w spółce.
- informacje, które z pojazdów są użytkowane przez zarząd. Czy członkowie zarządu mają możliwość wykorzystywania pojazdów w celach prywatnych? Jeżeli tak to proszę o udzielenie informacji, kto udzielił takiej zgody.
nie stanowią informacji publicznej. Stanowisko w tej sprawie Spółka zajęła w piśmie z 3 stycznia 2025r.
Analizę tak zarysowanego sporu należy rozpocząć od wyznaczenia zakresu przedmiotowego pojęcia "informacji publicznej". Pojęcie informacji publicznej ma szeroki charakter i odnosi się do wszelkich spraw publicznych również wówczas, gdy wiadomość ta nie została wytworzona przez podmioty publiczne, a jedynie odnosi się do nich. Zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p. każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną. Tę definicję doprecyzowuje art. 6 ust. 1 u.d.i.p., który wymienia rodzaje spraw, jakich mogą dotyczyć informacje o charakterze informacji publicznych, czyniąc to w sposób otwarty, czemu służy zwrot "w szczególności". (por. wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 13listopada 2024 r., sygn. akt II SAB/Go 80/24). Z art. 6 ust. 1u.d.i.p. wynika, że udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności o organach i osobach sprawujących w nich funkcje i ich kompetencjach (art. 6 ust. 1 pkt. 2 lit. d u.d.i.p.); zasadach funkcjonowania podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1 (art. 6 ust. 1 pkt. 3 u.d.i.p.) oraz o majątku publicznym (art. 6 ust. 1 pkt. 5 u.d.i.p.). Sąd podziela przy tym pogląd wyrażony przez tutejszy Sąd w wyroku z 7 czerwca 2023 r., sygn. akt III SAB/Gl 116/23 co do tego, że art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. f u.d.i.p. stanowi, że udostępnieniu podlega informacja publiczna o podmiotach, o których mowa w art. 4 ust. 1, w tym o majątku, którym dysponują, bez ograniczenia, że chodzi tylko o majątek uzyskany z wykonywania zadań publicznych.
Jednocześnie NSA w wyroku z 22 stycznia 2025 r., sygn. akt III OSK 3001/23 wskazał na przyjmowany w orzecznictwie sądów administracyjnych pogląd, według którego od wskazanych w art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. podmiotów nie można żądać innych informacji, niż z zakresu wykonywania zadań publicznych czy gospodarowania mieniem publicznym. Byłoby to bowiem nadmierną ingerencją w sferę informacyjną tych podmiotów, wykraczającą ponad standard konstytucyjny (por. wyrok NSA z 7 października 2015 r., I OSK 1974/14; wyrok NSA z 5 sierpnia 2016 r., I OSK 415/16; wyrok NSA z 22 marca 2019 r., I OSK 1098/17; wyrok NSA z 9 maja 2024 r., III OSK 1108/22). Zatem nie każda informacja będąca w dyspozycji spółki bądź odnosząca się do jej funkcjonowania jest informacją publiczną podlegającą udostępnieniu przez tę spółkę w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej, lecz tylko ta, która odnosi się do wykonywania zadań publicznych lub gospodarowania mieniem publicznym (por. wyrok NSA z 27 czerwca 2017 r., I OSK 2245/15 i powołane tam orzecznictwo). Powyższe stanowisko dotyczy podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 5 zdanie pierwsze u.d.i.p., a więc "podmiotów reprezentujących inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym". Z kolei podmioty wymienione w zdaniu drugim, tj. "osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów" są obowiązane do udostępniania informacji publicznej bez ograniczeń.
W przywołanym wyżej wyroku NSA z 22 stycznia 2025 r. o sygn. III OSK 3001/23 Sąd podtrzymał konsekwentnie wyrażany jest pogląd sądów administracyjnych co do tego, że wydatkowanie środków publicznych, czy dysponowanie majątkiem publicznym stanowi informację publiczną. Jest nią także wysokość wynagrodzeń finansowanych ze środków publicznych (vide poglądy wyrażone w wyrokach NSA: z 14 lutego 2020 r. sygn. akt I OSK 578/19, z 10 grudnia 2019 r. sygn. akt I OSK 240/19, z 26 czerwca 2019 r. sygn. akt I OSK 3451/18, z 19 czerwca 2019 r. sygn. akt I OSK 2929/17, z 19 czerwca 2019 r. sygn. akt 2737/17, z 16 kwietnia 2019 r. sygn. akt 1705/17, z 14 października 2019 r. sygn. akt I OSK 4205/18, z 5 lutego 2019 r. sygn. akt I OSK 840/17, z 28 listopada 2017 r. sygn. akt I OSK 1432/17, z 28 lipca 2017 r. sygn. akt I OSK 1775/16, z 21 listopada 2018 r. sygn. akt I OSK 2945/16). Dodatkowo Sąd podkreślił, że przepisy prawa nie przewidują możliwości prowadzenia odrębnej księgowości w sposób zapewniający wydzielenie dysponowania dochodami i gospodarowania majątkiem publicznym i tą częścią majątku spółki, która pochodzi ze źródeł prywatnych. Nie jest zatem możliwe udzielenie informacji publicznej w odniesieniu do tej części działalności spółki, która jest związana i opiera się na majątku publicznym, od tej części, która jest prowadzona na majątku publicznym. Oba źródła kapitału stanowią i tworzą jednolity z punktu widzenia normatywnego kapitał spółki. Ze względu zaś na dominującą pozycję gminy w takich spółkach, całość ich działalności związanej z gospodarowaniem jej majątkiem lub dysponowaniem dochodami płynącymi z majątku publicznego podlega zatem udostępnieniu jako informacja o sprawach publicznych.
Oznacza to zatem - wbrew stanowisku Spółki – że wniosek Skarżącego z 22 grudnia 2024r. – obejmował zapytanie o informację publiczną. Wynika to bowiem z faktu posiadania dominującej pozycji podmiotu publicznego (Miasta K.) w Spółce, co uzasadnia poddanie całości działalności tego podmiotu kontroli społecznej wykonywanej w oparciu o przepisy u.d.i.p.
W tym stanie rzeczy, skoro wniosek dotyczy informacji publicznej, Spółka winna była go załatwić według zasad określonych w ustawie o dostępie do informacji publicznej.
Zauważyć przy tym wypada, że według art.23 ust. 1 pkt.1 ustawy z 26 października 1995r. o społecznych formach rozwoju mieszkalnictwa (tekst jedn. Dz.U. z 2024 poz.1440; dalej: u.s.f.r.m.) społeczne inicjatywy mieszkaniowe mogą być tworzone w formie spółek z ograniczoną odpowiedzialnością. Dochody SIM –o czym stanowi art. 24 ust. 2 u.s.f.r.m.- nie mogą być przeznaczane do podziału między wspólników lub członków. Przeznacza się je w całości na działalność statutową SIM. Przedmiot działania SIM, w tym SIM, której udziałowcem jest gmina, jest budowanie domów mieszkalnych i ich eksploatacja na zasadach najmu (por. art. 27 ust. 1 u.s.f.r.m.). SIM, w tym SIM, której udziałowcem jest gmina, może również wykonywać inną działalność, która wymieniona została w art. 27 ust. 1 u.s.f.r.m.
Niezależnie od powyższego Sąd podziela stanowisko Spółki co do przyjętego sposobu realizacji wniosku Skarżącego w zakresie dostępu do uchwały w sprawie zasad kształtowania wynagrodzeń członków organu zarządzającego. Tryb jej udostępnienia został określony w art. 11 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 9 czerwca 2016 r. o zasadach kształtowania wynagrodzeń osób kierujących niektórymi spółkami (tekst jedn. Dz.U. z 2020r. poz. 1907) w ten sposób, że jest publikowana w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej podmiotu uprawnionego do wykonywania praw udziałowych.
Wobec tak dokonanych ustaleń należy odnieść się do zarzutu bezczynności Spółki w realizacji wniosku Skarżącego. Stosownie do art. 13 ust. 1 u.d.i.p udostępnianie informacji publicznej na wniosek powinno nastąpić bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z wyjątkiem sytuacji przewidzianej w art. 13 ust. 2 i art. 15 ust. 2 u.d.i.p. Przy czym u.d.i.p. nie przewiduje żadnej szczególnej formy udzielenia informacji publicznej i jej udostępnienie jest czynnością materialno-techniczną. W art. 16 ust. 1 u.d.i.p. przewidziana została forma decyzji dla odmowy udostępnienia informacji publicznej oraz dla umorzenia postępowania w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 u.d.i.p.
Bezczynność podmiotu zobowiązanego do rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej ma miejsce wówczas, gdy organ będąc w posiadaniu żądanej informacji publicznej, nie podejmuje stosownej czynności materialno-technicznej w postaci udzielenia tej informacji (art. 10 ust. 1 u.d.i.p.) lub nie wydaje decyzji o odmowie jej udostępnienia (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.). Natomiast w formie zwykłego pisma informuje się wnioskodawcę o tym, że podmiot nie jest zobowiązany do udostępnienia informacji publicznych, dana informacja nie jest informacją publiczną, organ lub podmiot zobowiązany taką informacją nie dysponuje, ze wskazaniem przyczyn takiego stanu rzeczy, czy też, że zachodzi sytuacja wskazana w art. 1 ust. 2 u.d.i.p., a więc, że informacja publiczna podlega udostępnieniu na podstawie innych ustaw, które ten tryb odmiennie regulują (por. wyrok WSA w Olsztynie z 11 stycznia 2022 r., sygn. akt II SAB/Ol 166/21; wyrok NSA z 27 września 2017 r., sygn. akt I OSK 7/17).
Zaznaczyć należy, że przy badaniu zasadności skargi na bezczynność nie ma znaczenia, z jakich powodów określony akt czy czynność nie została dokonana przez organ. Wskazać należy, że Sąd bierze pod uwagę stan sprawy istniejący w chwili orzekania. Skarga na bezczynność organu ma bowiem na celu przede wszystkim wymuszenie na organie administracji załatwienie sprawy (por. wyrok WSA w Opolu z 2 czerwca 2016 r., sygn. akt II SAB/Op 32/16; wyrok WSA w Warszawie z 5 grudnia 2018 r., II SAB/Wa 379/18).
W realiach rozpoznawanej sprawy zaistniała sytuacja tego rodzaju, że odpowiadając na wniosek Skarżącego pismem z 3 stycznia 2025r. Spółka nie udostępniła żądanej informacji publicznej. Nie wydała także rozstrzygnięcia o odmowie jej udostępnienia. Spółka powinna była załatwić wniosek przez udostępnienie żądanej informacji publicznej w drodze czynności materialno-technicznej lub przez wydanie decyzji odmownej, jeśli stwierdziłby okoliczności wskazane w art. 16 ust. 1 w związku z art. 5 ust. 2 u.d.i.p., skutkujące zaistnieniem ustawowych przeszkód do udzielenia tej informacji w całości lub w części. Wobec powyższego Sąd stwierdził w pkt. 1 sentencji wyroku, że organ dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku.
Jednocześnie dokonując oceny charakteru stwierdzonej bezczynności Sąd uznał, że naruszenie prawa w tym zakresie, nie miało rażącego charakteru. Sąd miał bowiem na względzie, że o rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw strony. W orzecznictwie przyjmuje się, że z rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym bez żadnej wątpliwości można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Dla uznania, rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające zaś samo przekroczenie ustawowych obowiązków, w tym terminu do załatwienia sprawy, ale musi być ono znaczne bądź też przejawiać się w całkowitym braku reakcji na wniosek strony (por. wyrok NSA z 21 czerwca 2012 r., sygn. I OSK 675/12; postanowienie NSA z 27 marca 2013 r., sygn. akt II OSK 468/13). Zdaniem Sądu, bezczynność Spółki nie wynikała z jej celowego działania czy też lekceważącego podejścia do obowiązku udostępnienia informacji publicznej, a jedynie z zakwalifikowania żądanej informacji jako nie podlegającej przepisom u.d.i.p., z którą Sąd się nie zgodził. Nie można zatem uznać, że stwierdzona bezczynność organu w sposób rażący uchybia przepisom u.d.i.p. Także sposób przedstawienia swojego stanowiska w sprawie, zaprezentowanego przez Spółkę w odpowiedzi na skargę wskazuje, że nie ma podstaw do przyjęcia, że po jej stronie zachodziła zła wola świadcząca o rażącym naruszeniu prawa.
Ponieważ Spółka do dnia rozpoznania przez Sąd niniejszej skargi na bezczynność nie zakończyła postępowania w sprawie udostępnienia informacji publicznej w żadnej z prawem przewidzianych form, to zasadne jest uznanie, że nadal pozostaje w bezczynności w kwestii rozpatrzenia wniosku Skarżącego. W aktach sądowych brak jest bowiem informacji odnoszącej się do wydania przez Spółkę decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej lub też jej faktycznym udostępnieniu. W konsekwencji w punkcie 2 sentencji wyroku Sąd, zobowiązał Spółkę do realizacji wniosku w terminie 14 dni od daty otrzymania akt sądowych.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z §14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 1935 z późn. zm.), zasądzając od Spółki zwrot opłaty w wysokości 597 zł. Składają się na nią wpis w kwocie 100zł, wynagrodzenie radcy prawnego w wysokości 480 zł oraz opłata skarbowa od udzielonego pełnomocnictwa w wysokości 17 zł.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło