I SAB/Wa 141/25
PostanowienieWSA w Warszawie2025-09-04
Skład orzekający: Przemysław Żmich
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga na bezczynność Rzecznika Praw Obywatelskich w przedmiocie rozpoznania skargi na naruszenie przepisów o AML i ochronie danych osobowych jest dopuszczalna przed sądem administracyjnym?Ratio decidendi
Skarga na bezczynność Rzecznika Praw Obywatelskich jest niedopuszczalna, ponieważ Rzecznik nie jest organem administracji publicznej w rozumieniu przepisów prawa administracyjnego, a jego działania nie stanowią aktów podlegających kontroli sądów administracyjnych. W konsekwencji, sąd administracyjny nie ma właściwości do rozpoznania skargi na bezczynność Rzecznika.Stan faktyczny
Skarżący P. H. wniósł skargę na bezczynność Rzecznika Praw Obywatelskich w związku z brakiem interwencji w sprawie naruszeń ustawy o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz przepisów o ochronie danych osobowych przez podmioty rynku finansowego. Skarżący wielokrotnie zwracał się do Rzecznika, który jednak odmówił podjęcia działań, wskazując, że nie jest właściwy do rozpatrzenia tych spraw. Skarga została wniesiona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.Rozstrzygnięcie
Odrzucił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Przemysław Żmich (spr.) po rozpoznaniu w dniu 4 września 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z skargi P. H. na bezczynność Rzecznika Praw Obywatelskich w przedmiocie rozpoznania skargi z 11 marca 2025 r. postanawia: odrzucić skargę.
P. H. w piśmie z 10 czerwca 2025 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Rzecznika Praw Obywatelskich w przedmiocie rozpoznania jego skargi z 11 marca 2025 r. zarzucając Rzecznikowi niedopełnienie obowiązków poprzez brak interwencji u UODO (Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych) i u GIIF (Główny Inspektor Informacji Finansowej) w sprawie braku reakcji tych podmiotów publicznych na zgłaszane przez P. H. od 2024 r. do tych Instytucji rażące i powszechne łamania prawa – ustawy z dnia 1 marca 2018 r. o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowania terroryzmu (Dz.U. z 2025 r. poz. 644) – dalej zwanej "ustawą o AML", przepisów o ochronie danych oraz o RODO (rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE - Dz.U.UE.L.2016.119.1, sprostowane w Dz.U.UE.L.2018.127.2 i Dz.U.UE.L.2021.74.35) i przez to naruszanie podstawowych praw obywatelskich. Skarżący podał, że w piśmie z 11 marca 2025 r. skierował do Rzecznika Praw Obywatelskich skargę podając, że w Polsce na masową skalę łamana jest ustawa o AML, ponieważ podmioty rynku finansowego (np. Allegro, OLX) dokonują błędnej weryfikacji tożsamości osób dokonujących transakcji finansowych w Internecie w oparciu o skan dokumentu tożsamości takiej osoby, a nie – zgodnie z ustawą o AML- poprzez okazanie dokumentu tożsamości albo przy pomocy eIDAS, Podał, że GIIF dopuszcza również weryfikację Video. W piśmie z 25 kwietnia 2025 r. skierowanym do Rzecznika Praw Obywatelskich P. H. ponowił prośbę o interwencję w tej sprawie. Mimo odpowiedzi od Rzecznika Praw Obywatelskich w pismach z 7 kwietnia 2025 r. i 7 maja 2025 r. Rzecznik nie zajął się tym problemem, a jedynie poinformował, że skarżącemu przysługuje odwołanie do sądu bowiem Rzecznik nie zajmuje się sprawami weryfikacji tożsamości oraz że skarżący oczekuje interwencji w sprawie zmian ustawowych w tym obszarze. Skarżący podał, że to nie było przedmiotem jego skargi. Wobec tego skierował do Rzecznika Praw Obywatelskich ponaglenie w piśmie z 27 maja 2025 r. W odpowiedzi Rzecznik Praw Obywatelskich podtrzymał wcześniejsze stanowisko.
W odpowiedzi na skargę Rzecznik Praw Obywatelskich wniósł o jej odrzucenie na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.) – dalej zwanej "ppsa". W uzasadnieniu wskazał, że 11 czerwca 2025 r. do Rzecznika Praw Obywatelskich wpłynęła skarga P. H. skierowana do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na bezczynność Rzecznika Praw Obywatelskich. We wniesionej w sprawie skardze P. H. nawiązał do swojej sprawy prowadzonej w Biurze Rzecznika Praw Obywatelskich pod sygnaturą [...], w której zwrócił się z wnioskiem o pomoc w ochronie swoich praw i wolności. Sprawa, o której wyżej mowa była przedmiotem rozpoznania w Biurze Rzecznika Praw Obywatelskich i w pisemnej odpowiedzi z 7 kwietnia 2025 r. Rzecznik Praw Obywatelskich wskazał skarżącemu, iż Rzecznik może działać tylko w granicach wyznaczonych ustawą z dnia 15 lipca 1987 r. o Rzeczniku Praw Obywatelskich (Dz.U. z 2024 r. poz. 1264 ze zm.) – dalej zwanej "uRPO". Zgodnie z art. 1 ust. 3 uRPO w sprawach o ochronę wolności i praw człowieka i obywatela Rzecznik bada, czy wskutek działania lub zaniechania organów, organizacji i instytucji, obowiązanych do przestrzegania i realizacji tych wolności i praw, nie nastąpiło naruszenie prawa, a także zasad współżycia i sprawiedliwości społecznej oraz zasad równego traktowania. Zadaniem Rzecznika jest więc podejmowanie interwencji, gdy prawa obywatela naruszane są wskutek działania organów władzy publicznej. Platformy/serwisy sprzedażowe nie są organami władzy publicznej, stąd też działalność tych podmiotów znajduje się poza sferą oddziaływania Rzecznika Praw Obywatelskich. Rzecznik podniósł, iż prowadzenie postępowania w sprawie naruszenia przepisów o ochronie danych osobowych jest przede wszystkim kompetencją Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych (dalej UODO), któremu - jak wynika z korespondencji skarżącego i z załączonych do niej dokumentów - skarżący przedstawił problem. Jednakże po zapoznaniu się ze sprawą Prezes UODO odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie omawianej skargi. Jednakże organ ten pouczył skarżącego o prawie zaskarżenia postanowienia do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Rzecznik Praw Obywatelskich zauważył także, że zawarta z serwisem Internetowym umowa o świadczenie usług jest umową cywilną. Natomiast jedną z fundamentalnych zasad prawa cywilnego jest zasada swobody zawierania umów, polegająca na przyznaniu podmiotom prawnym (stronom umowy) ogólnej możliwości zawierania i kształtowania treści umów cywilnych. W dalszej korespondencji skierowanej do skarżącego z 25 kwietnia 2025 r. Rzecznik Praw Obywatelskich podniósł, iż aktualne pozostaje z jego strony stanowisko wyrażone we wcześniejszej korespondencji kierowanej do skarżącego. Poza tym działając na podstawie uRPO nie jest on uprawniony do wydania opinii w indywidualnej sprawie.
RPO podkreślił, że wejście Polski do Unii Europejskiej nakłada na nią, jako kraj członkowski, pewne obowiązki, w tym wdrożenie do krajowego porządku prawnego prawa unijnego - w omawianym przypadku rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) w sprawie identyfikacji elektronicznej i usług zaufania nr 910/2014, które weszło w życie 23 lipca 2014 r., implementowanego ustawą z dnia 5 września 2016 roku o usługach zaufania oraz identyfikacji elektronicznej (Dz.U. z 2024 r. poz. 1725). Z powyższego wynika, że uwzględnienie uwag skarżącego wymagałoby zmiany przepisów prawa unijnego, a żaden z organów, którym skarżący przedstawił problem nie posiada instrumentów prawnych pozwalających im na podjęcie takiej inicjatywy. Rozwiązaniem, być może, byłoby przedstawienie sprawy Eurodeputowanym, którzy w ramach swoich prerogatyw mogą także złożyć propozycję aktu prawnego. Wprawdzie inicjatywa ustawodawcza w Unii Europejskiej należy wyłącznie do Komisji Europejskiej, niemniej Europosłowie mogą w ten sposób wywierać presję na KE, aby wzięła pod uwagę ich postulaty w proponowaniu nowego prawa. W pismach z 7 maja 2025 r. i 3 czerwca 2025 r. Rzecznik Praw Obywatelskich podtrzymał swoje stanowisko w sprawie.
Rzecznik podał, że zgodnie z art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa. Rzecznik Praw Obywatelskich jest konstytucyjnym organem ochrony prawa, którego zadaniem jest stanie na straży praw i wolności człowieka i obywatela. Podstawy prawne działania Rzecznika Praw Obywatelskich określa Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej w art. 208-212 oraz uRPO. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej w art. 80 stanowi, iż każdy ma prawo wystąpienia, na zasadach określonych w ustawie do Rzecznika Praw Obywatelskich o pomoc w ochronie swoich wolności lub praw naruszonych przez organy władzy publicznej. Wspomniana uRPO w art. 1 ust. 3 stanowi natomiast, iż w sprawach o ochronę wolności lub praw człowieka i obywatela Rzecznik bada, czy wskutek działania lub zaniechania organów, organizacji lub instytucji, zobowiązanych do ich przestrzegania nie nastąpiło naruszenie prawa, zasad współżycia i sprawiedliwości społecznej. Czynności, które Rzecznik Praw Obywatelskich może podjąć po zapoznaniu się z każdym skierowanym do niego wnioskiem określa art. 11 uRPO zgodnie z którym Rzecznik Praw Obywatelskich może: (a) podjąć sprawę, (b) poinformować wnioskodawcę o przysługujących mu środkach działania, (c) przekazać sprawę innemu organowi według właściwości lub (d) sprawy nie podjąć - zawiadamiając o tym wnioskodawcę i osobę, której sprawa dotyczy. Rzecznik Praw Obywatelskich pragnie zauważyć, iż w myśl uregulowań art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa. W obowiązującym obecnie porządku prawnym nie istnieje jakakolwiek norma prawna obligująca Rzecznika Praw Obywatelskich do podejmowania żądanych przez obywateli działań we wszystkich sprawach, w których zwracają się do Rzecznika Praw Obywatelskich. Decyzja o podjęciu lub niepodjęciu sprawy zależy bowiem wyłącznie od suwerennej oceny Rzecznika co do tego, czy w danej sprawie wystąpiły przesłanki uzasadniające działanie Rzecznika, to jest naruszenie wolności lub praw człowieka i obywatela. Stanowisko takie znajduje potwierdzenie w utrwalonej już linii orzeczniczej sądów powszechnych, w sprawach przeciwko Skarbowi Państwa - Rzecznikowi Praw Obywatelskich (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 31 marca 2005 r. sygn. akt l ACa 916/04, wyrok Sądu Okręgowego w Białymstoku z 16 listopada 2004 r. sygn. akt ll Ca 675/04, wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie z 4 maja 2005 r. sygn. akt I C 2148/04). Co więcej, także orzecznictwo sądów administracyjnych konsekwentnie odrzuca jako niedopuszczalne skargi na bezczynność Rzecznika (np. orzeczenie NSA z dnia 9 kwietnia 1998 r. sygn. akt l SAB 41/98; orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: z 4 maja 2005 r. sygn. akt IV SA/Wa 659/05; z 11 maja 2005 r. sygn. akt I SAB/Wa 36/05; z 30 czerwca 2005 r. sygn. akt lV SAB/Wa 88/05; z 19 sierpnia 2005 r. sygn. akt IV SO/Wa 194/05; z 6 sierpnia 2009 r. sygn. akt Vll SAB/Wa 41/09; z 30 maja 2023 r. sygn. akt II SAB/Wa 105/23, z 22 czerwca 2023 r. sygn. akt II SAB/Wa 116/23; z 2 października 2023 r. sygn. akt I SAB/Wa 117/23; z 22 czerwca 2023 r. sygn. akt I SAB/Wa 133/23; z 25 sierpnia 2023 r. sygn. akt I SAB/Wa 151/23; z 5 września 2023 r. sygn. akt I SAB/Wa 181/23; z 31 sierpnia 2023 r. sygn. akt I SAB/Wa 187/23; z 17 października 2023 r. sygn. akt I SAB/Wa 224/23; z 2 sierpnia 2024 r. sygn. akt IV SAB/Wa 189/24; z 2 sierpnia 2024 r. sygn. akt IV SAB/Wa 188/24; z 4 kwietnia 2024 r. sygn. akt I SAB/Wa 66/24; z 11 września 2024 r. sygn. akt I SAB/Wa 190/24; z 9 stycznia 2025 r. sygn. akt I SAB/Wa 253/24. W świetle zaprezentowanych powyżej okoliczności zasadne jest od odrzucenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga jest niedopuszczalna.
Zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne został określony w ustawie z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U z 2024 r. poz. 1267) – dalej zwanej "pusa". Zgodnie z art. 1 tej ustawy sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola, o której mowa wyżej sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Według art. 3 § 2 ppsa kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r. poz. 572), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2023 r. poz. 2383 i 2760), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz.U. z 2023 r. poz. 615, ze zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających, opinie w sprawie opodatkowania wyrównawczego, opinie zabezpieczające w sprawie opodatkowania wyrównawczego i odmowy wydania opinii zabezpieczających w sprawie opodatkowania wyrównawczego; 4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Według art. 3 § 2a ppsa sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz w sprawach sprzeciwów od postanowień, do których odpowiednie zastosowanie ma przepis art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (kpa).
Z kolei art. 3 § 3 ppsa przewiduje, że sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach.
Z opisanego wyżej stanu prawnego wynika, że kontrola sądowoadministracyjna obejmuje działalność organów administracji publicznej lub organów bądź podmiotów, które z mocy prawa lub poprzez powierzenie wykonują zadania z zakresu administracji publicznej.
Skarżący pomija to, że Rzecznik Praw Obywatelskich jest organem państwowym – organem ochrony prawa, który stoi na straży wolności i praw człowieka i obywatela określonych w Konstytucji oraz w innych aktach normatywnych, co wynika z przepisów Rozdziału IX Konstytucji RP z 1997 r. (art. 208 ust. 1 i art. 210 Konstytucji RP). Nie jest to jednak organ administracji publicznej w rozumieniu art. 79 Konstytucji RP i art. 1 ust. 1 pusa.
Skarżący pomija także to, że kontrola sprawowana przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie wyłącznie w sprawach ściśle przez ustawę określonych. W konsekwencji, sprawy dotyczące aktów lub czynności organów, niewymienionych w art. 3 ppsa nie są objęte właściwością sądu administracyjnego. Oznacza to, że dopuszczalność skargi na bezczynność organu administracji publicznej występuje wówczas, gdy organ zwleka z wydaniem decyzji, postanowienia albo aktu lub dokonaniem czynności dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, a sprawa ma charakter sprawy z zakresu administracji publicznej. Warunkiem dopuszczalności skargi na bezczynność jest zatem przede wszystkim wystąpienie podstawy prawnej do określonego zachowania się organu wobec żądania strony, zaś kontrola sądu sprowadza się do sprawdzenia, czy sprawa podlega załatwieniu przez organ w drodze aktu administracyjnego lub czynności z zakresu administracji publicznej.
W ocenie Sądu, rozpoznawana skarga na bezczynność Rzecznika Praw Obywatelskich nie mieści się w katalogu spraw podlegających kontroli sądowoadministracyjnej. Zakres i sposób działania Rzecznika Praw Obywatelskich określa ustawa (art. 208 ust. 2 Konstytucji RP). W ten sam sposób zakres działania Rzecznika określony został w art. 1 ust. 2-5 uRPO (Dz.U. z 2024 r. poz. 1264 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem Rzecznik Praw Obywatelskich stoi na straży wolności i praw człowieka i obywatela określonych w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz w innych aktach normatywnych, w tym również na straży realizacji zasady równego traktowania. W sprawach dzieci Rzecznik współpracuje z Rzecznikiem Praw Dziecka. W sprawach mikroprzedsiębiorców oraz małych i średnich przedsiębiorców w rozumieniu ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców (Dz.U. z 2024 r. poz. 236 i 1222). Rzecznik współpracuje z Rzecznikiem Małych i Średnich Przedsiębiorców. W sprawach o ochronę wolności i praw człowieka i obywatela Rzecznik bada, czy wskutek działania lub zaniechania organów, organizacji i instytucji, obowiązanych do przestrzegania i realizacji tych wolności i praw, nie nastąpiło naruszenie prawa, a także zasad współżycia i sprawiedliwości społecznej. Rzecznik wykonuje funkcje organu wizytującego do spraw zapobiegania torturom i innemu okrutnemu, nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu albo karaniu (krajowy mechanizm prewencji) w rozumieniu Protokołu fakultatywnego do Konwencji w sprawie zakazu stosowania tortur oraz innego okrutnego, nieludzkiego lub poniżającego traktowania albo karania, przyjętego przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych w Nowym Jorku dnia 18 grudnia 2002 r. (Dz.U. z 2007 r. poz. 192). Rzecznik wykonuje zadania określone w ustawie z dnia 14 czerwca 2024 r. o ochronie sygnalistów (Dz.U. poz. 928).
Z art. 210 Konstytucji RP wynika, że Rzecznik Praw Obywatelskich jest w swojej działalności niezawisły, niezależny od innych organów państwowych i odpowiada jedynie przed Sejmem. Rzecznik Praw Obywatelskich, jako że nie jest organem administracji publicznej w rozumieniu art. 5 § 2 pkt 3 kpa, ani innym organem państwowym, o którym mowa w art. 1 pkt 2 kpa. Rzecznik nie może ani wszcząć, ani prowadzić postępowania w trybie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Organ ten nie podejmuje czynności w formie decyzji administracyjnych, postanowień wydanych w postępowaniu administracyjnym oraz innych aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Podkreślić także trzeba, że żadne obowiązujące przepisy nie przyznają Rzecznikowi Praw Obywatelskich uprawnień władczych, które mogłyby stanowić podstawę do podejmowania działań, które mogłyby stać się przedmiotem skargi, o których mowa w art. 3 ppsa.
Zgodnie z art. 11 ust. 1 uRPO Rzecznik po zapoznaniu się z każdym skierowanym do niego wnioskiem może: 1) podjąć sprawę, 2) poprzestać na wskazaniu wnioskodawcy przysługujących mu środków działania, 3) przekazać sprawę według właściwości, 4) nie podjąć sprawy - zawiadamiając o tym wnioskodawcę i osobę, której sprawa dotyczy. Według art. 14 uRPO po zbadaniu sprawy Rzecznik może: 1) wyjaśnić wnioskodawcy, że nie stwierdził naruszenia wolności i praw człowieka i obywatela; 2) skierować wystąpienie do organu, organizacji lub instytucji, w których działalności stwierdził naruszenie wolności i praw człowieka i obywatela; wystąpienie takie nie może naruszać niezawisłości sędziowskiej; 3) zwrócić się do organu nadrzędnego nad jednostką, o której mowa w pkt 2, z wnioskiem o zastosowanie środków przewidzianych w przepisach prawa; 4) żądać wszczęcia postępowania w sprawach cywilnych, jak również wziąć udział w każdym toczącym się już postępowaniu - na prawach przysługujących prokuratorowi; 5) żądać wszczęcia przez uprawnionego oskarżyciela postępowania przygotowawczego w sprawach o przestępstwa ścigane z urzędu; 6) zwrócić się o wszczęcie postępowania administracyjnego, wnosić skargi do sądu administracyjnego, a także uczestniczyć w tych postępowaniach - na prawach przysługujących prokuratorowi; 7) wystąpić z wnioskiem o ukaranie, a także o uchylenie prawomocnego rozstrzygnięcia w postępowaniu w sprawach o wykroczenia, na zasadach i w trybie określonych w odrębnych przepisach; 8) wnieść kasację lub rewizję nadzwyczajną od prawomocnego orzeczenia, na zasadach i w trybie określonych w odrębnych przepisach.
Zatem działania podejmowane przez Rzecznika Praw Obywatelskich na podstawie przepisów ustawy o Rzeczniku Praw Obywatelskich, nie należą do aktów podlegających kontroli sądu administracyjnego, tym samym nie mogą być przedmiotem skargi na bezczynność organu, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 8 i 9 ppsa.
Skoro więc działania Rzecznika Praw Obywatelskich podejmowane na podstawie przepisów uRPO nie należą do aktów podlegających kontroli sądu administracyjnego, to należy uznać, że wniesiona w niniejszej sprawie skarga na bezczynność jest niedopuszczalna.
Z uwagi na powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 ppsa orzekł, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło