II SA/Op 299/22
WyrokWSA w Opolu2023-01-12
Skład orzekający: Elżbieta Kmiecik, Daria Sachanbińska, Krzysztof Sobieralski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba, która opuściła miejsce pobytu stałego z powodu konfliktu z małżonkiem i groźby odwieszenia kary pozbawienia wolności, a następnie nie podjęła skutecznych kroków prawnych w celu powrotu do lokalu, może zostać wymeldowana z tego miejsca?Ratio decidendi
Sąd uznał, że opuszczenie miejsca pobytu stałego miało charakter trwały i świadomy, nawet jeśli było spowodowane konfliktem z małżonkiem i groźbą odwieszenia kary. Kluczowe jest, że skarżący nie podjął skutecznych kroków prawnych umożliwiających powrót do lokalu, a jego centrum życiowe zostało przeniesione gdzie indziej. Samo wniesienie pozwu posesoryjnego po wszczęciu postępowania o wymeldowanie nie jest wystarczające do uznania braku dobrowolności opuszczenia lokalu.Stan faktyczny
Skarga dotyczyła decyzji o wymeldowaniu A. M. z pobytu stałego. A. M. opuścił lokal w marcu 2018 r. z powodu konfliktu z żoną i groźby odwieszenia kary pozbawienia wolności. Mimo że żona wymieniła zamki w drzwiach, skarżący nie podjął skutecznych kroków prawnych w celu odzyskania dostępu do lokalu. Organy administracji uznały, że opuszczenie lokalu miało charakter trwały i dobrowolny, ponieważ skarżący skoncentrował swoje życie w innym miejscu i nie wykazał woli powrotu do poprzedniego lokalu. WSA oddalił skargę, uznając decyzje organów za zgodne z prawem.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik Sędziowie Sędzia WSA Daria Sachanbińska Sędzia WSA Krzysztof Sobieralski (spr.) Protokolant Referent Marta Gajowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 stycznia 2023 r. sprawy ze skargi A. M. na decyzję Wojewody Opolskiego z dnia 26 marca 2021 r., nr SO.I.621.1.4.2021.ECZ w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego oddala skargę.
Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu przez A. M., reprezentowanego przez pełnomocnika adwokata B. S. (dalej jako skarżący), jest decyzja Wojewody Opolskiego z dnia 26 marca 2021 r., nr SO.I.621.1.4.2021.ECZ, utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza [...] z dnia 26 stycznia 2021 r., nr SO.EL.5343.1.29.2020, w sprawie wymeldowania skarżącego z pobytu stałego w [...] przy ul. [...].
Skarga została wniesiona w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Wnioskiem z dnia 23 lipca 2020 r. (data wpływu do organu 27 lipca 2020 r.) G. M. zwróciła się do Burmistrza [...] o wymeldowanie jej małżonka –A. M. z miejsca pobytu stałego w [...] przy ul. [...]. We wniosku tym podała, że ww. nie zamieszkuje pod wskazanym adresem od dnia 1 marca 2018 r., w lokalu tym nie ma też żadnych rzeczy osobistych. Obecny adres to ul. [...] w [...], gdzie wynajmuje pokój. Do wniosku załączyła w kserokopiach: umowę najmu lokalu mieszkalnego, wyrok Sądu Rejonowego w [...] Wydział [...] Karny z dnia 4 kwietnia 2012 r., sygn. akt [...]; wniosek A. M. o uchylenie obowiązku alimentacyjnego; potwierdzoną za zgodność z oryginałem kopię wyliczenia należności za lokal mieszkalny i potwierdzone za zgodność z oryginałem oświadczenie najemcy o liczbie osób zamieszkujących w lokalu.
W związku z powyższym pismem z dnia 29 lipca 2020 r., na podstawie art. 64 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm. [obecnie Dz. U. z 2022 r. poz. 2000] - zwanej dalej K.p.a.), organ wszczął postępowanie w sprawie, o czym zawiadomił A. M.
Przy piśmie z dnia 5 sierpnia 2020 r. ustanowiony w sprawie pełnomocnik A. M. przesłał do organu pierwszej instancji kopię przedsądowego wezwania do przywrócenia stanu poprzedniego nieruchomości i zaprzestania naruszania prawa do współkorzystania z nieruchomości z dnia 31 lipca 2020 r., które skierował do G. M. Wyznaczył w nim termin zaniechania naruszeń na trzy dni od chwili doręczenia wezwania. Jednocześnie wniósł o przesłuchanie A. M. oraz o weryfikację umowy najmu lokalu z dnia 13 stycznia 2015 r., a także o umorzenie postępowania i wydanie decyzji odmawiającej wymeldowania A. M. z przedmiotowego lokalu. Podniósł, że skarżący nie opuścił dobrowolnie lokalu mieszkalnego, gdyż G. M. wymieniła zamek w drzwiach wejściowych, uniemożliwiając skarżącemu dalsze korzystanie z lokalu, którego jest współnajemcą.
W toku prowadzonego postępowania organ pierwszej instancji, w dniu 22 września 2020 r., przesłuchał w charakterze świadków J. W. i M. W. zamieszkałych w [...] przy ulicy [...] oraz A. M.
Przesłuchana w charakterze świadka J. W. oświadczyła, że jej mieszkanie znajduje się naprzeciwko mieszkania nr [...] przy ul. [...] w [...], natomiast G. M. i A. M. zna z widzenia jako sąsiadów. Dodała, że A. M. nie widuje od około 2 lat. Obecnie widuje tylko G. M. i jej syna. Oświadczyła, że nie widziała jak A. M. wyprowadzał się z mieszkania. Nie była również świadkiem takiej sytuacji, żeby ww. chciał wejść do mieszkania, a G. M. nie chciała go do niego wpuścić. Zaprzeczyła, żeby kiedykolwiek odwiedzała strony w ich mieszkaniu. Dodała też, że nie zna powodu dłuższej nieobecności A. M. w przedmiotowym lokalu, ani też nie była świadkiem zmiany zamka w drzwiach wejściowych do mieszkania.
Przesłuchany w charakterze świadka M. W. oświadczył, że nie utrzymują bliższych kontaktów z G. M. i A. M. Podał, że A. M. widział ostatnio 1,5 - 2 lata temu. Jego zdaniem, nie mieszka on w mieszkaniu przy ul. [...]. Dodał, że nie wie co było powodem opuszczenia przez niego mieszkania, nie widział też jak się wyprowadzał. Nie był również świadkiem takiej sytuacji, żeby A. M. chciał wejść do mieszkania, a G. M. nie chciała go wpuścić. Oświadczył też, że nie był świadkiem wymiany zamka w drzwiach wejściowych oraz zaprzeczył, że kiedykolwiek był w mieszkaniu stron.
Natomiast przesłuchany w sprawie A. M. wskazał, że nie mieszka we wskazanym mieszkaniu od marca 2018 r. Jako powód opuszczenia lokalu podał zawieszoną karę za przemoc w rodzinie. Stwierdził, że żona zgłaszała kuratorowi, iż ją [...], w związku z czym wyprowadził się by uniknąć odwieszenia kary. Od czasu opuszczenia lokalu w marcu 2018 r. bywał w nim kilka razy w tygodniu w odwiedzinach u syna. Kilkukrotnie żona nie wpuściła go do mieszkania - podczas nieobecności syna. Jak stwierdził, nie robił wtedy "cyrku" ze względu na sąsiadów. Według strony - opuszczając mieszkanie nie zabrał swoich rzeczy osobistych. Wyszedł w tym co miał na sobie. W mieszkaniu pozostawił rzeczy osobiste oraz prawo jazdy i paszport. Gdy skończył się okres zawieszenia kary - jednego roku pozbawienia wolności zawieszonego na okres pięciu lat - próbował powrócić do mieszkania. Jednak G. M. wymieniła zamki w drzwiach. Zwrócił się więc do adwokata, który pismem wezwał jego żonę do udostępnienia mieszkania. G. M. nie zareagowała na to pismo. Zeznał też, że obecnie mieszka w [...] przy ul. [...] u swojego znajomego. Tam koncentruje swoje sprawy życiowe. Dodał, że w mieszkaniu przy ul. [...] ma do dyspozycji jeden pokój, a rzeczy które posiada zakupił po opuszczeniu lokalu przy ul. [...].
W dniu 23 października 2020 r. odbyło się przesłuchanie M. M. - syna G. M. i A. M., który na podstawie art. 83 § 1 K.p.a. odmówił złożenia zeznań.
Dla potwierdzenia istniejącego stanu faktycznego w dniu 23 października 2020 r. organ pierwszej instancji przeprowadził oględziny lokalu położonego w [...] przy ul. [...], w których wzięli udział G. M. i A. M. W wyniku przeprowadzonych oględzin stwierdzono, że A. M. nie zamieszkuje w przedmiotowym lokalu, nie zajmuje w nim żadnego z pomieszczeń i nie posiada tam rzeczy osobistych, przedmiotów użytkowych, dokumentów itp. W mieszkaniu obecnie zamieszkują G. M. wraz z synem stron – M. M.
Następnie, pismem z dnia 29 października 2020 r., organ pierwszej instancji wystąpił do A. Sp. z o.o. - administratora nieruchomości przy ul. [...] w [...] z prośbą o informację na temat zgłoszenia opuszczenia mieszkania przez A. M. oraz na temat ilości osób, za które naliczany jest czynsz za mieszkanie. W odpowiedzi, pismem z dnia 5 listopada 2020 r., A. poinformowała, że G. M. zgłaszała nieobecność męża w lokalu od dnia 3 kwietnia 2018 r., dlatego opłaty za lokal są naliczane za dwie osoby, tj. za G. M. i M. M. Natomiast A. M. nie zgłaszał zmiany adresu zamieszkania.
Dnia 29 października 2020 r. organ pierwszej instancji wystąpił do pełnomocnika A. M. o dołączenie do akt sprawy kserokopii wyroku Sądu Rejonowego w [...], na który powołuje się w swoim przedsądowym wezwaniu skierowanym do G. M. W odpowiedzi, pismem z dnia 9 listopada 2020 r., pełnomocnik strony przesłał: kserokopię wyroku Sądu Rejonowego w [...] z dnia 4 kwietnia 2012 r., sygn. akt [...], o wymierzeniu skarżącemu kary jednego roku pozbawienia wolności; kserokopię postanowienia Sądu Rejonowego w [...] z dnia 2 lipca 2015 r., sygn. akt [...], o zawieszeniu wykonania kary na okres próby lat pięciu i oddaniu A. M. pod nadzór kuratora oraz polecenia kuratora sądowego z dnia 16 lipca 2020 r. o wykreśleniu sprawy z elektronicznego systemu ewidencji.
Następnie w dniu 5 listopada 2020 r. organ pierwszej instancji wystąpił do Sądu Rejonowego w [...] [...] Wydział Cywilny z zapytaniem czy w latach 2018-2020 było bądź jest prowadzone postępowanie z powództwa A. M. w sprawie uniemożliwiania i utrudniania mu zamieszkiwania w lokalu przy ul. [...] w [...] (np. w sprawie o przywrócenie naruszonego posiadania art. 344 K.c.). W odpowiedzi, pismem z dnia 9 grudnia 2020 r., Sąd Rejonowy w [...] poinformował, że w Sądzie tym nie toczy się i nie toczyło postępowanie z wniosku A. M. przeciwko G. M.
W tak ustalonym stanie faktycznym, decyzją z dnia 26 stycznia 2021 r., nr SO.EL.5343.1.29.2020 Burmistrz [...], działając na podstawie art. 35 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz. U. z 2019 r. poz. 1397 ze zm. [na dzień orzekania przez organ odwoławczy Dz. U. z 2021 r. poz. 510] - zwanej dalej ustawą) oraz art. 104 K.p.a. orzekł o wymeldowaniu A. M. z miejsca pobytu stałego w [...] przy ul. [...]. W uzasadnieniu organ przedstawił stan faktyczny sprawy, po czym wskazał, że jedyną przesłanką warunkującą rozstrzygnięcie sprawy o wymeldowanie w myśl art. 35 ustawy o ewidencji ludności jest opuszczenie przez osobę jej dotychczasowego miejsca pobytu stałego. Podkreślił, że stosownie do art. 25 § 1 ustawy pobytem stałym jest zamieszkiwanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Z definicji zamieszczonej w tym przepisie wynika zatem, że aby uznać pobyt danej osoby za pobyt stały należy fizycznie zamieszkiwać pod oznaczonym adresem i mieć wolę stałego w nim przebywania, czyli koncentracji spraw życiowych. Miejscem pobytu danej osoby - jak zauważył organ - jest miejsce, w którym osoba ta stale realizuje swoje podstawowe czynności życiowe, tj. mieszka, nocuje, przygotowuje i spożywa posiłki, wypoczywa, przechowuje niezbędne rzeczy do bytowania, przyjmuje wizyty gości, czy też podejmuje korespondencję. W konsekwencji, gdy osoba nie ma już w mieszkaniu ześrodkowanych swoich spraw życiowych jest to równoznaczne z opuszczeniem lokalu. Poddając ocenie zgromadzony materiał dowodowy, tj. zeznania świadków: M. W. i J. W., A. M. oraz oględziny przeprowadzone w nieruchomości, organ uznał, że A. M. nie zamieszkuje - w rozumieniu art. 25 ustawy o ewidencji ludności - w lokalu położonym w [...] przy ul. [...], czyli nie skupia w niej swojego centrum życiowego. Organ podkreślił, że strona nie przedstawiła żadnych dowodów, które potwierdziłyby skuteczne kroki prawne w celu powrotu do miejsca pobytu stałego. W szczególności A. M. nie wystąpił do sądu w sprawie uniemożliwienia mu dostępu do miejsca pobytu stałego. Reasumując organ stwierdził, że ustalony w sprawie stan faktyczny w pełni odpowiada hipotezie przepisu art. 35 ustawy o ewidencji ludności, albowiem A. M. opuścił bez wymeldowania miejsce dotychczasowego pobytu stałego. Pozostawienie meldunku ww. w lokalu mieszkalnym w [...], przy ul. [...] stanowiłoby sankcjonowanie fikcji meldunkowej polegającej na rozbieżności stanu ewidencji ludności będącej dobrem chronionym przez gminę a stanem faktycznym. Natomiast przepisy ustawy nie przewidują sytuacji "utrzymywania zameldowania", jeżeli nie ma faktycznego zamieszkiwania w lokalu.
W odwołaniu od powyższej decyzji pełnomocnik A. M. domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji i orzeczenie o braku ziszczenia się przesłanek do wymeldowania skarżącego z lokalu przy ul. [...] w [...]. Zaskarżonej decyzji zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych polegający na bezpodstawnym uznaniu, że opuszczenie przedmiotowego lokalu mieszkalnego miało charakter trwały i dobrowolny, podczas gdy do czasowego opuszczenia mieszkania został zmuszonym przez bezpodstawne oskarżenia G. M., która groziła mu wszczęciem postępowania karnego, co mogło skutkować zarządzeniem wykonania kary pozbawienia wolności. Podniósł, że organ nie zweryfikował również zgłoszonych w trakcie oględzin faktów, tj. że jego żona ukryła w piwnicy znajdujące się w mieszkaniu rzeczy osobiste oraz dokumenty skarżącego, jak również, że dobrowolnie opuścił lokal, gdy tymczasem G. M. wymieniła zamki w drzwiach wejściowych.
W wyniku rozpoznania odwołania, opisaną na wstępie decyzją z dnia 26 marca 2021 r., Wojewoda Opolski utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy wskazał, że materialnoprawną podstawę do wymeldowania osoby z dotychczasowego miejsca pobytu stałego decyzją administracyjną - w sytuacji, gdy osoba sama nie wypełniła obowiązku meldunkowego - określa przepis art. 35 ustawy o ewidencji ludności. Podkreślił, że prawidłowe rozstrzygnięcie indywidualnej sprawy w postępowaniu administracyjnym uzależnione jest od dokładnego ustalenia stanu faktycznego - czyli czy nastąpiło trwałe i dobrowolne opuszczenie lokalu przez osobę. Postępowanie takie wymaga zgromadzenia materiału dowodowego oraz jego wszechstronnego rozważenia i oceny w myśl określonych w K.p.a. zasad regulujących postępowanie dowodowe. Ustalając zatem, czy nastąpiło opuszczenie lokalu, należy badać zarówno element przedmiotowy, czyli fizyczne opuszczenie miejsca pobytu stałego, jak i element podmiotowy, tj. zamiar stałego związania się z innym miejscem pobytu, urządzenia w nim swego trwałego centrum życiowego. Przy ustalaniu zamiaru nie można jednak poprzestać tylko na oświadczeniach zainteresowanej osoby. Dlatego dla oceny istotne znaczenie mieć będzie to, czy okoliczności istniejące w sprawie potwierdzają wolę osoby zainteresowanej, czy też pozostają z nią w sprzeczności. Do okoliczności takich należeć będą m.in.: sposób opuszczenia lokalu, koncentracja interesów życiowych w danym miejscu, a także obiektywna możliwość realizacji woli przebywania w nim. Uwzględniając powyższe, organ podzielił ugruntowany pogląd orzecznictwa, że w sytuacji wystąpienia okoliczności utrudniających przebywanie w lokalu, czy wręcz uniemożliwiających dostęp do niego istotne jest, że przesłanka istnienia woli opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu może zostać uznana za spełnioną, jeśli osoba nie podejmuje formalnych działań prawnych zmierzających do przywrócenia swojego pobytu w miejscu zameldowania. Stwierdził też organ, że ochrona prawna, o którą skarżący powinien zabiegać, aby powstrzymać skutek wymeldowania z lokalu realizowana jest na drodze powództwa posesoryjnego w trybie art. 344 § 1 Kodeksu cywilnego. Brak ww. działania skarżącego należy natomiast traktować jako dorozumianą i następczą akceptację stanu trwałego opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu. Zdaniem organu, samo wyrażenie woli dalszego zamieszkiwania w opuszczonym lokalu bez zobiektywizowania tej woli jest wystarczającą okolicznością do uznania, że doszło do dobrowolnego opuszczenia lokalu. Odnosząc się do zarzutu dotyczącego, że skarżący opuścił lokal w [...] przy ul. [...], będąc zmuszonym do tego przez bezpodstawne oskarżenia G. M. w sytuacji, gdy ciążył na nim wyrok o pozbawieniu wolności, Wojewoda stwierdził, że strona nie wykazała bezpodstawności tych oskarżeń. W zakresie zarzutu ukrycia rzeczy osobistych skarżącego przez jego żonę stwierdził, że G. M. potwierdziła fakt umieszczenia tych rzeczy w piwnicy, co zostało odnotowane w protokole oględzin lokalu. Stąd weryfikowanie tego faktu nie było potrzebne. Odnośnie do wymiany zamka w drzwiach wejściowych wskazał, że od dnia jego wymiany w lipcu 2020 r., A. M. nie miał dostępu do lokalu mieszkalnego. Pomimo tego nie wystąpił do Sądu z pozwem w sprawie uniemożliwienia mu i utrudnienia korzystania z lokalu. Organ wskazał, że skarżący sam przyznał, że wyprowadził się z lokalu w marcu 2018 r., zatem opuszczenie przez A. M. miejsca zamieszkania w [...] przy ul. [...] należało uznać za dobrowolne i trwałe. Dodał też, że za miejsce stałego pobytu danej osoby uważać należy miejsce, w którym osoba ta stale realizuje swoje podstawowe funkcje życiowe, tj. w szczególności mieszka, nocuje, spożywa posiłki, wypoczywa, przechowuje rzeczy niezbędne do codziennego funkcjonowania (odzież, żywność), przyjmuje wizyty członków rodziny lub znajomych, utrzymuje chociażby okazjonalne kontakty z sąsiadami. Podkreślił, że przepisy ustawy wskazują na typowo rejestracyjny charakter ewidencji ludności. Zameldowanie lub wymeldowanie jest czynnością materialno-techniczną polegającą na rejestracji stanu faktycznego. Natomiast ewidencja ludności gromadzi dane o miejscu faktycznego zamieszkiwania i pobytu osób i nie rozstrzyga spraw życiowych i bytowych.
Nie godząc się z treścią decyzji odwoławczej, A. M. - reprezentowany nadal przez pełnomocnika - wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu. Zaskarżonej decyzji zarzucił:
I. Błąd w ustaleniach faktycznych, mający wpływ na wynik sprawy, a polegający na przyjęciu, że:
1) opuszczenie lokalu przy ul. [...] miało charakter trwały i dobrowolny, podczas gdy zgromadzony w sprawie materiał dowodowy w sposób jednoznaczny wskazuje, że został zmuszony do czasowego opuszczenia lokalu wskutek zawieszonej kary pozbawienia wolności, która mogła zostać zarządzona do wykonania poprzez nagminne i bezpodstawne oskarżenia współlokatorki – G. M.;
2) stan lokalu oraz jego wyposażenie nie umożliwiają zlokalizowania centrum życiowego skarżącego w ww. lokalu, podczas gdy zasady doświadczenia życiowego oraz logicznego rozumowania nakazują przyjąć, że G. M. będąc odpowiednio wcześniej poinformowana o planowanym terminie oględzin, usunęła przedmioty należące do skarżącego z lokalu;
3) skarżący opuścił lokal, za czym przemawia brak jakichkolwiek jego rzeczy w mieszkaniu przy ul. [...], podczas gdy w czasie oględzin skarżący wskazywał urzędnikom, że w mieszkaniu znajdowały się jego rzeczy osobiste, dokumenty oraz ubrania, które G. M. prawdopodobnie przed oględzinami ukryła w piwnicy, a pomimo tych okoliczności urzędnicy dokonujący oględzin zaniechali zweryfikowania powyższych faktów;
4) skarżący dobrowolnie opuścił lokal, podczas gdy G. M. wymieniła zamek w drzwiach wejściowych, czego organ również nie zweryfikował w toku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego.
II. Naruszenie przepisów prawa procesowego, które miało wpływ na rozstrzygnięcie, a to:
1) art 7 K.p.a., art. 77 § 1 K.p.a. i art 80 K.p.a. poprzez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w szczególności poprzez brak przesłuchania w charakterze strony G. M. oraz w charakterze świadka M. M., a następnie oparcie wydanego rozstrzygnięcia na zeznaniach świadków (M. W. i J. W.), którzy nie utrzymują bliskich relacji ze stronami, nie bywają w mieszkaniu stron i nie znają powodów przymusowej wyprowadzki skarżącego z lokalu przy ul. [...], podczas gdy rzetelne ustalenie stanu faktycznego sprawy wymagało przesłuchania osób zamieszkujących w ww. lokalu, tj. A. M., M. M. i G. M.,
2) art. 107 § 3 K.p.a. poprzez brak rzetelnego uzasadnienia faktycznego, w tym nie wskazania, na jakich dowodach organ oparł się przy ferowaniu swego stanowiska, a jakim odmówił wiarygodności, jak również brak odniesienia się w uzasadnieniu decyzji do pominięcia przesłuchania G. M. oraz M. M., podczas gdy zeznania ww. osób były niezbędne do prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy.
III. Naruszenie prawa materialnego, a to art. 35 ustawy o ewidencji ludności poprzez przyjęcie, że opuszczenie lokalu miało charakter trwały i dobrowolny, pomijając fakt, że skarżący został zmuszony do czasowego opuszczenia mieszkania wskutek negatywnego zachowania G. M., która groziła mu wszczęciem postępowania karnego, co mogło skutkować zarządzeniem wykonania kary pozbawienia wolności.
Na podstawie powyższych zarzutów pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, a także zasądzenie na jego rzecz od organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego, według norm przepisanych. Ponadto wniósł o dokonanie oceny prawnej przedmiotowej sprawy i zawarcie w uzasadnieniu wyroku wskazań co do dalszego postępowania, wiążących dla organu oraz rozpoznanie sprawy również pod nieobecność skarżącego. Jednocześnie pełnomocnik skarżącego wskazał, że pozwem z dnia 26 kwietnia 2021 r. skarżący wystąpił do Sądu Rejonowego w [...] Wydział [...] Cywilny z powództwem posesoryjnym przeciwko G. M. i domaga się dopuszczenia do współkorzystania z lokalu przy ul. [...] w [...]. Dodał, że na dzień składania skargi sprawa nie została jeszcze zarejestrowana, stąd niemożliwym jest przedłożenie jej sygnatury.
W motywach skargi pełnomocnik skarżącego podniósł, że organy w sposób błędny przyjęły, że opuszczenie przez skarżącego lokalu przy ul. [...] miało charakter trwały. Zarzucił, że organy zaniechały również zweryfikowania, czy G. M. dokonała czasowego przeniesienia ruchomości stanowiących własność skarżącego do piwnicy, pomimo zgłaszanego w tym zakresie wniosku. Zdaniem pełnomocnika, zasady doświadczenia życiowego oraz logicznego rozumowania nakazują przyjąć, że G. M., będąc odpowiednio uprzedzona o dokładnej dacie oględzin lokalu mieszkalnego, mogła chwilowo przenieść rzeczy należące do skarżącego poza lokal, w którym była przeprowadzana wizja. Ponadto okoliczność tę potwierdziła podczas czynności oględzin G. M., a pomimo to osoby przeprowadzające oględziny nie ustaliły, kiedy przedmiotowe rzeczy zostały wyniesione, jak długo się tam znajdują i jakiego rodzaju są to rzeczy. Organ pominął też okoliczność, że G. M. od lat leczy się w Poradni [...] w [...], albowiem posiada zdiagnozowane [...], w związku z czym pozostaje pod wpływem silnych leków [...], co winno skutkować oceną jej zeznań z należytą dozą ostrożności. Dodał też pełnomocnik, że G. M. w przeszłości wielokrotnie, całkowicie bezpodstawnie, pomawiała skarżącego o popełnienie licznych przestępstw przeciwko [...], co było główną przyczyną czasowej jego wyprowadzki z mieszkania przy ul. [...] w [...]. Dodał ponadto, że czasową wyprowadzkę rekomendowała skarżącemu kurator w celu uniknięcia zaognienia m.in. powyższych sytuacji pomiędzy stronami, jak również w celu uniknięcia zarządzenia do wykonania warunkowo zawieszonej kary pozbawienia wolności. Podkreślił, że aktualnie skarżący zamieszkuje czasowo przy ul. [...] u znajomego i po upływie okresu próby podejmie działania w celu powrotu do swojego miejsca zamieszkania i centrum życiowego, co zostało pominięte przez organy. Zauważył też pełnomocnik, że na etapie postępowania wyjaśniającego skarżący czynił starania, celem wykazania, że prawo do korzystania i posiadania mieszkania przy ul. [...] w oparciu o zawartą umowę najmu z Gminą [...] nie stanowi wyłącznego prawa G. M., ale jest również jego uprawnieniem, z którego zamierza korzystać. W tym zakresie wyjaśnił, że umową najmu z dnia 13 stycznia 2015 r. skarżący nabył prawo do korzystania z lokalu mieszkalnego położonego przy ul. [...] w [...]. Stronami umowy zawartej z Gminą [...] są małżonkowie: A. M. i G. M. Przedmiotowa umowa została zawarta na czas nieokreślony i obowiązuje do dnia dzisiejszego. W związku z istniejącym konfliktem pomiędzy małżonkami i prawomocnie zakończoną sprawą karną A. M. został zmuszony do czasowego opuszczenia przedmiotowego mieszkania. Zauważył też pełnomocnik, że skarżący jest stale związany z powyższym miejscem, które stanowi jego trwałe centrum życiowe. Pomimo tego G. M. podjęła bezprawne działania zmierzające do wymiany zamka w drzwiach wejściowych. Skarżący podjął zaś przedsądowe działania zmierzające do przywrócenia stanu poprzedniego nieruchomości (powrotnej wymiany zamka w drzwiach wejściowych) oraz zaniechania naruszania prawa do współkorzystania z nieruchomości. Jako niezrozumiałe uznał pełnomocnik strony wystąpienie przez organ pierwszej instancji do Sądu Rejonowego w [...] w celu ustalenia czy toczyła się sprawa z powództwa A. M. przeciwko G. M. w sprawie utrudniania mu zamieszkiwania w lokalu, w sytuacji gdy organ został poinformowany, że sprawa znajduje się na etapie postępowania przedsądowego (pismo Kancelarii z dnia 31 Iipca 2020 r.). Do dnia dzisiejszego wezwanie to pozostaje bezskuteczne, co w konsekwencji spowoduje skierowanie sprawy na drogę postępowania sądowego. Odwołując się do treści art. 206 Kodeksu cywilnego pełnomocnik skarżącego stwierdził, że małżonkowie mieszkający w mieszkaniu, które stanowi przedmiot umowy najmu zawartej z Gminą [...], mogą przy odpowiednim zastosowaniu ww. przepisu domagać się podziału tego lokalu mieszkalnego. Zauważył również, że skarżący podjął próbę przywrócenia pobytu w miejscu zameldowania, albowiem pozwem z dnia 26 kwietnia 2021 r. wystąpił z powództwem posesoryjnym do Sądu Rejonowego w [...]. Wskazał również na wątpliwy walor dowodowy zeznań świadków: M. W. oraz J. W., którzy wskazywali wprost, że nie utrzymują bliższych relacji z G. M. i A. M., nie byli nigdy w mieszkaniu stron, nie znają przyczyn czasowego opuszczenia lokalu przez skarżącego, jak również nie byli naocznymi świadkami przeprowadzki skarżącego. Dlatego kluczowy walor dowodowy dla rozstrzygnięcia sprawy winny stanowić dowody w postaci przesłuchania stron – A. M. oraz G. M. i ich syna M. M., którzy zamieszkują w lokalu przy ul. [...]. Brak powyższych dowodów doprowadził do wadliwego ustalenia stanu faktycznego sprawy, a następnie oparcie wydanego rozstrzygnięcia na zeznaniach świadków (M. W. i J. W.), którzy nie utrzymują bliskich relacji ze stronami, nie bywają w mieszkaniu stron i nie znają powodów przymusowej wyprowadzki skarżącego z ww. lokalu, co stanowi naruszenie art. 7 K.p.a., art. 77 § 1 K.p.a., art. 80 K.p.a. oraz art. art. 107 § 3 K.p.a.
Przechodząc do zarzutu naruszenia prawa materialnego oraz podstawy prawnej, pełnomocnik skarżącego podkreślił, że przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu w rozumieniu art. 35 ustawy o ewidencji ludności jest spełniona, jeżeli opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne. Przesłanką do wymeldowania może być także sytuacja, w której osoba zameldowana została przymuszona do wyprowadzki. Jeżeli działanie takie było bezprawne, stronie służą roszczenia mające doprowadzić do przywrócenia posiadania mieszkania i usunięcia przeszkód do zamieszkiwania. Podjęcie zatem przez osobę zmuszoną do wyprowadzki kroków w tym kierunku, może uzasadniać przyjęcie, że w istocie nie doszło do opuszczenia miejsca zamieszkania. Podsumowując, pełnomocnik skarżącego stwierdził, że czasowe opuszczenie lokalu przy ul. [...] w [...] przez A. M. nie było dobrowolne, bowiem został on przymuszony do jego opuszczenia wskutek bezprawnego działania G. M. Dodatkowo mieszkanie to nadal stanowi jego centrum życiowe, w związku z czym nie została spełniona przesłanka trwałości opuszczenia lokalu. A. M. podjął również stosowne kroki zmierzające do przywrócenia współposiadania mieszkania przez co dał wyraz, że nadal chce zamieszkiwać w przedmiotowym lokalu.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda Opolski, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie, wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Z tego też powodu w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, trafność wykładni tych przepisów oraz prawidłowość zastosowania przyjętej procedury.
Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, który nie miał w sprawie zastosowania.
Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a., uwzględnienie skargi na decyzję następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). W przypadku braku wskazanych uchybień, jak również braku przyczyn uzasadniających stwierdzenie nieważności aktu bądź stwierdzenia wydania go z naruszeniem prawa (art. 145 § 1 pkt 2 i pkt 3 P.p.s.a.), skarga podlega natomiast oddaleniu na podstawie art. 151 P.p.s.a.
Przeprowadzona przez Sąd, według wskazanych wyżej kryteriów, kontrola legalności zaskarżonej decyzji, a także - z mocy art. 135 P.p.s.a. - poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, wykazała, że akty te nie naruszają prawa w stopniu uzasadniającym ich uchylenie. Sąd nie stwierdził nieprawidłowości zarówno co do ustalenia stanu faktycznego sprawy, jak i w zakresie zastosowania do niego przepisów prawa. W ocenie Sądu, postępowanie wyjaśniające zostało przeprowadzone prawidłowo, ustalenia organów nie pozostawiają wątpliwości, a ocena dokonana na podstawie przyjętych ustaleń znajduje umocowanie w zgromadzonym materiale dowodowym. Z tego powodu Sąd uznał, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa, a skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy cyt. wyżej ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności, nadal zwanej ustawą. Zgodnie z art. 35 ustawy, organ gminy, o którym mowa w art. 28 ust. 1, wydaje z urzędu lub na wniosek właściciela lub podmiotu wskazanego w art. 28 ust. 2 decyzję w sprawie wymeldowania obywatela polskiego, który opuścił miejsce pobytu stałego albo opuścił miejsce pobytu czasowego przed upływem deklarowanego okresu pobytu i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się.
Z treści powyższego przepisu wynika, że organ ma obowiązek z urzędu lub na wniosek strony orzec o wymeldowaniu osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego i nie dopełniła obowiązku wymeldowania. Zgodnie z przepisem art. 28 ust. 4 ustawy, zameldowanie na pobyt stały lub czasowy służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu osoby w miejscu, w którym się zameldowała. Obowiązek meldunkowy służy zatem, według obowiązujących przepisów prawa, celom wyłącznie ewidencyjnym i określenie miejsca zameldowania danej osoby na pobyt stały nie ma żadnego wpływu na sferę praw majątkowych tej osoby, czy też jej prawa do lokalu (nieruchomości).
Za pobyt stały uważa się zamieszkiwanie z zamiarem stałego pobytu, tj. z wolą koncentracji w danym miejscu swych spraw życiowych. Definicję pobytu stałego zawiera art. 25 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności, który stanowi, że pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania.
Z ugruntowanego orzecznictwa sądów administracyjnych, wypracowanego na bazie spraw meldunkowych wynika, że miejscem stałego pobytu osoby jest miejsce, w którym osoba ta stale realizuje swoje podstawowe funkcje życiowe, ma tam urządzone centrum życiowe, tj. mieszka, nocuje, spożywa posiłki, wypoczywa, przechowuje rzeczy, przyjmuje wizyty (por. wyroki NSA z dnia 25 listopada 2014 r., sygn. akt II OSK 1120/13, oraz z dnia 6 października 2011 r., sygn. akt II OSK 1478/10, wszystkie orzeczenia powołane w uzasadnieniu dostępne są na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Natomiast przez opuszczenie lokalu rozumie się fizyczne nieprzebywanie w nim połączone z zamiarem opuszczenia danego lokalu, z jednoczesnym zerwaniem związków z dotychczasowym lokalem i skoncentrowanie swoich interesów osobistych i majątkowych w nowym miejscu. Opuszczenie lokalu musi być oczywiste i trwałe. Innymi słowy chodzi o sytuację, w której osoba fizyczna nie przebywa w lokalu mieszkalnym, w którym miała zorganizowane centrum życiowe, a nieprzebywanie to jest wynikiem woli tej osoby.
Z trwałą zmianą miejsca pobytu mamy do czynienia w sytuacji, gdy dana osoba faktycznie nie przebywa w określonym lokalu i opuściła go na stałe, a zamiar ten jest związany z założeniem w innym, nowym miejscu, ośrodka osobistych i majątkowych interesów. Rezygnacja z przebywania w określonym lokalu może nastąpić w sposób wyraźny przez złożenie stosownego oświadczenia, ale także w sposób dorozumiany przez zachowanie, które w sposób niebudzący wątpliwości wyraża wolę danej osoby skoncentrowania swojej aktywności życiowej w innym miejscu. Trwałe opuszczenie dotychczasowego miejsca pobytu stałego związane jest zazwyczaj z jednoczesnym zerwaniem związków z dotychczasowym lokalem i brakiem woli powrotu do miejsca swojego dotychczasowego zameldowania (por. wyroki NSA: z dnia 14 lipca 2022 r., sygn. akt II OSK 2224/19; z dnia 19 lutego 2021 r., sygn. akt II OSK 2961/20; z dnia 1 lipca 2021 r., sygn. akt II OSK 2915/18; z dnia 1 marca 2018 r., sygn. akt II OSK 2068/17).
Odnośnie do przesłanki dobrowolności w orzecznictwie wskazuje się, że brak jej spełnienia nie stanowi jednoznacznie negatywnej przesłanki do orzeczenia wymeldowania. W ugruntowanym orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że na równi z dobrowolnością opuszczenia lokalu należy traktować te sytuacje, w których osoba podlegająca wymeldowaniu nie może zgodnie z prawem lub na skutek okoliczności faktycznych dalej zamieszkiwać w miejscu, w którym była zameldowana, to jest także wtedy, gdy deklaruje zamiar powrotu do lokalu, jednak z przyczyn obiektywnych zrealizowanie tego zamiaru nie jest już możliwe. Na równi z dobrowolnym opuszczeniem lokalu traktuje się również sytuację, gdy osoba w nim zameldowana została przymuszona w drodze przymusu psychicznego lub fizycznego do opuszczenia tego lokalu, jednak nie skorzystała we właściwym czasie z przysługujących jej środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu lub środki te nie były prawnie skuteczne. Wyczerpanie bezskuteczne tych środków lub rezygnację z ich zastosowania uznaje się za okoliczność usuwającą stan przymusu, a zatem otwierającą drogę do wymeldowania (por. wyroki NSA: z 11 stycznia 2018 r., sygn. akt II OSK 1177/17; z dnia 8 czerwca 2019 r., sygn. akt II OSK 2025/17; z dnia 18 grudnia 2019 r., sygn. akt II OSK 3427/18; z dnia 19 grudnia 2019 r., sygn. akt II OSK 3268/18).
W sprawie niniejszej słusznie przyjęły organy, że zgromadzony materiał dowodowy pozwalał na ustalenie i przyjęcie, iż skarżący nie zamieszkuje w lokalu położonym w [...] przy ul. [...] od marca 2018 r., a całokształt okoliczności faktycznych sprawy pozwala na przyjęcie, że opuszczenie lokalu miało charakter trwały. Jest to okoliczność przyznana przez samego skarżącego, jak również wynikająca z dokumentacji zaliczonej przez organ w poczet materiału dowodowego, tj. pisma A. z dnia 5 listopada 2020 r., z którego wynika, że od dnia 3 kwietnia 2018 r. opłaty za lokal są naliczane za dwie osoby, tj. za G. M. i M. M., protokołu oględzin mieszkania w [...] przy ul. [...] czy zeznań świadków: J. W. i M. W. zamieszkałych w [...] przy ulicy [...]. Według stanu faktycznego na dzień wydania decyzji przez organ odwoławczy skarżący w spornym lokalu nie przebywał od ponad 3 lat (decyzja została wydana w marcu 2021 r.). Z wyjaśnień skarżącego wynika, że w okresie tym swoje centrum życiowe zorganizował w [...] przy ul. [...]. Prawidłowo więc w sprawie przyjęto, że skarżący opuścił miejsce pobytu stałego i miało to charakter trwały.
Kwestią sporną w tej sprawie jest natomiast to, czy opuszczenie lokalu miało charakter dobrowolny. Skarżący jako powód opuszczenia lokalu mieszkalnego podał zawieszoną karę pozbawienia wolności za przemoc w rodzinie. Stwierdził, że żona zgłaszała kuratorowi, że ją [...], w związku z czym wyprowadził się by uniknąć zarządzenia wykonania kary pozbawienia wolności, a żona wykorzystując ten fakt wymieniła zamek w drzwiach wejściowych. Podał też, że od czasu opuszczenia lokalu w marcu 2018 r. bywał w nim kilka razy w tygodniu w odwiedzinach u syna. Kilkukrotnie żona nie wpuściła go do mieszkania - podczas nieobecności syna. Oświadczył ponadto, że obecnie mieszka w [...] przy ul. [...] u swojego znajomego, gdzie koncentruje swoje sprawy życiowe. Wyjaśnienia skarżącego, że do wyprowadzki został zmuszony na skutek zachowania jego małżonki, potwierdzają zatem ustalony przez organy obu instancji stan faktyczny, a w szczególności to, że skoncentrował on swoje czynności życiowe w innym miejscu - poza lokalem przy ul. [...]. To oznacza, że opuszczenie przez skarżącego miejsca pobytu stałego w danym momencie było świadome i dobrowolne. Nie można bowiem traktować decyzji skarżącego o opuszczeniu lokalu, podjętej z przyczyn osobistych (złe relacje z żoną), jako pozbawionej cech dobrowolności, gdyż chęć uniknięcia konfliktów z żoną niewątpliwie stanowi wyraz określonej woli strony. Ponadto na równi z dobrowolnym opuszczeniem lokalu traktuje się również sytuację, gdy osoba w nim zameldowana została przymuszona w drodze przymusu psychicznego lub fizycznego do opuszczenia tego lokalu, jednak nie skorzystała we właściwym czasie z przysługujących jej środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu lub środki te nie były prawnie skuteczne.
Ze zgromadzonego materiału dowodowego nie wynika, aby skarżący podejmował, we właściwym czasie, skuteczne środki prawne umożliwiające mu powrót do mieszkania, wobec czego brak jest podstaw do podważenia przesłanki wymeldowania z uwagi na brak dobrowolności opuszczenia miejsca pobytu stałego. Podkreślić również należy, że sam fakt wniesienia przez skarżącego powództwa posesoryjnego, na podstawie art. 344 § 1 ustawy z dnia z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2022 r. poz. 1360 ze zm.), nie może automatycznie świadczyć, iż zerwanie więzi z dotychczasowym miejscem pobytu stałego nie miało charakteru dobrowolnego (a nastąpiło na skutek bezprawnego działania osób trzecich). Okoliczność toczącego się przed sądem powszechnym sporu posesoryjnego podlega każdorazowo ocenie organów w toku prowadzonego postępowania i stanowi element stanu faktycznego, który organ powinien wziąć pod uwagę przy ocenie zaistnienia przesłanek z art. 35 ustawy. Żaden szczególny przepis nie uzależnia bowiem wydania decyzji w sprawie wymeldowania od zakończenia równolegle toczącego się postępowania posesoryjnego w sądzie powszechnym. Jeżeli wyrok sądu powszechnego rozstrzygający sprawę przywrócenia naruszonego posiadania został wydany przed rozstrzygnięciem sprawy o wymeldowanie, organ administracji jest niewątpliwie zobowiązany wziąć to orzeczenie pod uwagę oceniając zaistnienie przesłanek z art. 35 ustawy. Natomiast w sytuacji, gdy sprawa o przywrócenie posiadania nie została zakończona przed wydaniem decyzji w sprawie o wymeldowanie, samo żądanie przez daną osobę udzielenia jej przez sąd cywilny ochrony posesoryjnej danego lokalu może mieć wpływ na ocenę przez organ meldunkowy przesłanki dobrowolności opuszczenia przez nią tego lokalu. Wytoczenie powództwa posesoryjnego może bowiem wskazywać na fakt, iż dana osoba, korzystając z tego środka prawnego, stara się powrócić do lokalu, z którego wbrew swojej woli została usunięta (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 18 kwietnia 2002 r., sygn. akt V SA 2353/01; z dnia 12 lipca 2011 r., sygn. akt II OSK 1181/10 oraz z dnia 10 stycznia 2017 r., sygn. akt II OSK 900/15). Co również istotne, skarżący dopiero po wszczęciu postępowania o wymeldowanie podjął kroki, które zmierzały do odzyskania posiadania mieszkania. Tymczasem, zgodnie z art. 344 § 2 Kodeksu cywilnego roszczenie posiadacza o przywrócenie posiadania wygasa, jeżeli nie będzie dochodzone w ciągu roku od chwili naruszenia posiadania. Przyjąć zatem należy, że to ewentualne uwzględnienie pozwu skarżącego przez sąd powszechny może stanowić (w razie idącego za tym ponownego faktycznego zamieszkania w lokalu) przesłankę do ponownego zameldowania się w lokalu. Ponadto skarżący nie dochodził również swoich praw w trybie postępowania karnego. W szczególności nie domagał się on od organów ścigania wszczęcia postępowania karnego w stosunku do jego żony w oparciu o art. 191 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny. Okoliczności, w jakich doszło do podejmowania przez skarżącego opisanych działań dowodzą, że wbrew jego twierdzeniom nie zmierzały one do ponownego zamieszkania w przedmiotowym lokalu, lecz miały na celu jedynie utrzymanie w nim zameldowania bądź przedłużenie postępowania o wymeldowanie. Zdaniem Sądu, same deklaracje osoby wymeldowanej o przebywaniu w lokalu lub zamiarze powrotu do lokalu nie wyczerpują znamion pobytu stałego, zwłaszcza jeśli - tak jak w przypadku skarżącego - nie znajdują one pokrycia w zachowaniu strony, jak i pozostają w oczywistej sprzeczności z pozostałymi dowodami potwierdzającymi fakt niezamieszkiwania w lokalu (skarżący zamieszkuje przy ul. [...] w [...] u znajomego).
W ocenie Sądu, w kontrolowanym postępowaniu zostało wykazane w sposób niebudzący wątpliwości, że skarżący nie koncentruje swoich codziennych, życiowych interesów pod adresem, z którego został wymeldowany. Powyższe ustalenie pozostaje w zgodzie nie tylko z zeznaniami świadków, ale przede wszystkim z zeznaniami samego skarżącego, który w sposób wyraźny potwierdził fakt wyprowadzenia się ze spornego lokalu w marcu 2018 r. Sama więź natury emocjonalnej z określonym miejscem zamieszkania nie jest argumentem wystarczającym dla utrzymania zameldowania w tym miejscu (lokalu), a to głównie ze względu na formalno-rejestracyjny charakter tej instytucji, o czym była już wyżej mowa. Opuszczenie zatem przez skarżącego mieszkania na skutek upływu ponad 3 lat nabrało cech trwałości, ponieważ przez ten czas nie powrócił on do mieszkania i nie podjął żadnych środków w tym zakresie, a dalsze utrzymywanie tego stanu stwarzałoby tzw. fikcję meldunkową.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 7, art. 77 i art. 80 K.p.a. poprzez brak dokładnego wyjaśnienia stanu fatycznego sprawy, w szczególności poprzez brak przesłuchania osób zamieszkujących w spornym lokalu, tj. G. M., M. M. i A. M., podkreślić należy, że zasada prawdy obiektywnej i obowiązek wyczerpującego zebrania przez organ materiału dowodowego nie oznaczają nieograniczonego obowiązku przeprowadzania dowodów mogących potwierdzić korzystne dla strony okoliczności. Sprawa została przez organy wyjaśniona w sposób wystarczający dla rozstrzygnięcia sprawy. Wyrazem należytego przeprowadzenia w niniejszej sprawie postępowania dowodowego jest uzasadnienie zaskarżonej decyzji, w którym organ prawidłowo, zgodnie z art. 107 § 3 K.p.a. wskazał fakty, które uznał za udowodnione, dowody, na których się oparł oraz przyczyny, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Stąd przeprowadzenie wnioskowanych przez skarżącego dowodów nie było niezbędne do rozstrzygnięcia sprawy.
W przekonaniu Sądu, w niniejszej sprawie wydanie kwestionowanych decyzji poprzedziło dokładne wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności mających znaczenie dla podejmowanego w sprawie rozstrzygnięcia. Zgromadzony materiał dowodowy został przeanalizowany przez organ odwoławczy zgodnie z zasadami regulującymi postępowanie administracyjne, a ocena w tym zakresie nie nosi cech dowolności (art. 80 K.p.a.). Stosownie zaś do treści art. 107 § 3 K.p.a., Wojewoda - w sposób wyczerpujący - uzasadnił podjęte rozstrzygnięcie, odwołując się do obowiązujących regulacji prawnych.
W tym stanie rzeczy skargę należało oddalić, na podstawie art. 151 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło