VII SA/Wa 2088/22

WyrokWSA w Warszawie2023-02-28

Skład orzekający: Mirosław Montowski, Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Michał Podsiadło

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo orzekł o wymeldowaniu osoby z pobytu stałego, jeśli dowody wskazują na trwałe i dobrowolne opuszczenie lokalu, mimo że osoba ta okazjonalnie przebywa w lokalu i przechowuje tam swoje rzeczy?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej prawidłowo orzekł o wymeldowaniu osoby z pobytu stałego, jeśli całokształt okoliczności sprawy, w tym zeznania świadków i dowód z oględzin lokalu, potwierdza trwałe i dobrowolne opuszczenie miejsca pobytu stałego. Sam fakt okazjonalnego przebywania w lokalu i przechowywania w nim rzeczy nie wyłącza możliwości wymeldowania, zwłaszcza gdy osoba złożyła zgłoszenie zameldowania na pobyt stały pod innym adresem.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi D.P. na decyzję Wojewody Mazowieckiego utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta o wymeldowaniu skarżącego z pobytu stałego. Organ I instancji wszczął postępowanie z urzędu po uzyskaniu informacji od sąsiadów i teściowej o braku zamieszkiwania skarżącego w lokalu od sierpnia 2021 r. Prezydent orzekł o wymeldowaniu, opierając się na zeznaniach świadków, oględzinach lokalu (brak rzeczy osobistych) oraz zgłoszeniu przez skarżącego pobytu stałego pod innym adresem. Wojewoda utrzymał decyzję w mocy, uznając, że skarżący biernie uczestniczył w postępowaniu i nie wykazał zasadności swoich zarzutów. Skarżący zarzucał m.in. naruszenie jego praw jako radnego, brak możliwości czynnego udziału w postępowaniu z powodu choroby, a także wadliwość dowodów.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Mirosław Montowski, Sędziowie sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, asesor WSA Michał Podsiadło (spr.), Protokolant st. sekr. sądowy Sylwia Rosińska-Czaykowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 lutego 2023 r. sprawy ze skargi D.P. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia 22 lipca 2022 r. znak WSO-I.621.1.104.2022 w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego oddala skargę 1. Zaskarżoną decyzją z 22 lipca 2022 r. znak WSO-I.621.1.104.2022, Wojewoda Mazowiecki utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z [...] maja 2022 r. znak: [...] w przedmiocie wymeldowania. 2. Rozstrzygnięcie to wydano w następujących okolicznościach. 2.1. W dniu 27 stycznia 2022 r. podczas spotkania w Urzędzie Miasta [...], W. B. (teściowa i sąsiadka D. P.) poinformowała pracowników urzędu, że D. P. od [...] sierpnia 2021 r. nie zamieszkuje w O. pod adresem: ul. K.. W tym samym dniu oświadczenia o zbliżonej treści złożyli: S.C. i M. B.. W związku z tym, [...] stycznia 2022 r. Prezydent Miasta [...] (dalej: Prezydent, organ I instancji) zawiadomił strony o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie wymeldowania D.P.(dalej: skarżącego) z pobytu stałego w lokalu nr [...] przy ul. K. w O.. 2.2. Decyzją z [...] maja 2022 r. znak: [...], Prezydent Miasta [...] – na podstawie art. 35 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz. U. z 2021 r. poz. 510, ze zm.; dalej: u.e.l.) i art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735 ze zm.; dalej: k.p.a.) – orzekł o wymeldowaniu skarżącego z pobytu stałego w lokalu nr [...] przy ul. K.w O.. 2.2.1. Organ I instancji podał, że zwrócił się do Komendy Powiatowej Policji w [...] z prośbą o pomoc w ustaleniu aktualnego miejsca stałego zamieszkania skarżącego. W dniu [...] kwietnia 2022 roku do tut. organu została dostarczona odpowiedź z której wynika, że ww. zamieszkuje na stałe w przedmiotowym lokalu. Organ nie oparł się na twierdzeniach w niej zawartych, gdyż Policja dokonała sprawdzenia faktycznego zamieszkiwania skarżącego pod spornym adresem i pismem z [...] kwietnia 2022 r. potwierdziła, że skarżący nie zamieszkuje już w przedmiotowym lokalu i wyprowadził się do W.. Ponadto Prezydent uwzględnił, że [...] marca 2022 r. skarżący złożył do organu I instancji zgłoszenie pobytu stałego w O. pod innym adresem, tj. w lokalu przy ul. K.. Organ I instancji podał, że skarżący potwierdził tym samym, że opuścił dotychczasowe miejsce pobytu stałego, tj. lokal nr [...] przy ul. K.w O.. 2.2.2. Fakt niezamieszkiwania skarżącego w spornym lokalu potwierdza zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, w tym protokół z oględzin lokalu oraz protokoły przesłuchania świadków. W dniu [...] marca 2022 r. przeprowadzono oględziny lokalu nr [...] przy ul. K. w O.. Ustalono, że lokal ten składa się z czterech pokoi, kuchni, dwóch łazienek i przedpokoju. Lokal jest urządzony, a zgodnie z informacją E. B., wszystkie znajdujące się w nim meble, sprzęty RTV i AGD stanowią współwłasność małżeńską jej i skarżącego. Przeprowadzone oględziny potwierdziły, że w lokalu nr [...] przy ul. K. w O. nie ma żadnych rzeczy osobistych, kosmetyków ani ubrań skarżącego. Fakt ten poświadczyła obecna w lokalu E. B.. Oznajmiła również, że wszystkie te rzeczy skarżący zabrał ze sobą, wynosząc je sukcesywnie w okresie od [...] sierpnia 2021 r. do grudnia 2021 r. W lokalu pozostały jedynie, będące własnością skarżącego: książki (część, której nie zabrał) oraz dokumenty związane z pracą. W garażu zostały należące do niego opony samochodowe. Zgodnie z informacją uzyskaną od E. B. D. P. nie zamieszkuje w przedmiotowym lokalu od [...] sierpnia 2021 r., przyjeżdża do niego rzadko i na bardzo krótko. Nie partycypuje za siebie w kosztach dotyczących opłat za zużycie wody, gazu i energii. Oględziny potwierdziły, że przedmiotowy lokal nie jest miejscem stałego zamieszkania pana D. P. i nie stanowi jego centrum życiowego. 2.2.3. Organ oparł się również na dowodach z przesłuchania świadków: G. B. i J. S. oraz W. B.. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że G. B. zeznał do protokołu, że zna skarżącego jako sąsiada. Oznajmił, że nie utrzymują ze sobą bliższych kontaktów sąsiedzkich, nie odwiedzają się, a jedynie widują się czasem na klatce schodowej. Zeznał, że lokal, w którym mieszka, znajduje się na parterze a lokal Państwa P. znajduje się na pierwszym piętrze budynku, do którego mają wspólne wejście i klatkę schodową. Według wiedzy świadka, w lokalu nr [...] przy ul. K. w O. mieszka żona skarżącego oraz ich córka. Nie widuje natomiast D. P.. Ostatni raz widział D.P.około pół roku wcześniej, na klatce schodowej, gdy wychodził z budynku. Świadek zeznał, że bywa często poza domem (w pracy, u dziewczyny), to wcześniej, ponad pół roku temu, będąc w swoim pokoju, słyszał głos skarżącego. Od około pół roku nie słyszy go, co daje świadkowi przekonanie, że skarżący nie zamieszkuje już w lokalu nr [...] przy ul. K. w O.. Również J. S. zeznał do protokołu, że zna skarżącego jako sąsiada. Nie posiada wiedzy pozwalającej wskazać aktualne miejsce jego zamieszkania. Potwierdził, że wcześniej widywał go częściej natomiast obecnie widuje go bardzo rzadko. Poświadczył, że ostatni raz widział ww. około 2-3 tygodnie przed datą przesłuchania, jak stał przy samochodzie zaparkowanym przy ul. K.. Z kolei W. B. zeznała, że zna skarżącego od ok. 28 lat, gdyż jest jej zięciem. Przez ok. 20 lat zamieszkiwał stale w lokalu nr [...] przy ul. K. w O.. Z lokalu tego wyprowadził się [...] sierpnia 2021 r., o czym dowiedziała się od swojej córki. Według wiedzy świadka, skarżący od dnia wyprowadzki nie nocuje w lokalu nr [...] przy ul. K.w O.. Po tym, jak opuścił lokal swojego stałego zameldowania, co jakiś czas przyjeżdżał do tego lokalu i według wiedzy świadka zabrał z niego wszystkie swoje ubrania i dokumenty. Z tego co świadkowi wiadomo, ostatni raz był na chwilę w lokalu (po odbiór awizo) w styczniu 2022 r. Od swojej córki (żony skarżącego) wie, że skarżący z własnej woli wyprowadził się z ich wspólnego lokalu i zamieszkał w W.. Świadek oznajmiła, że w lokalu nr [...] przy ul. K. w O. bywa 3-4 razy w tygodniu i ma pewność, że skarżący w nim nie zamieszkuje. Prezydent Miasta [...] wyjaśnił, że dał wiarę ww. zeznaniom, gdyż są ze sobą spójne. 2.2.4. Zdaniem organu I instancji, powyższe dowody bezsprzecznie potwierdzają, że lokal nr [...] przy ul. K. w O. nie jest już miejscem stałego zamieszkiwania skarżącego. Dowodom tym organ dał wiarę, gdyż są spójne ze sobą i z pozostałymi dokumentami zgromadzonymi w aktach sprawy. Bez znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy zdaniem organu jest zgłoszenie krótkotrwałego pobytu czasowego, dokonane przez ww. w końcowym etapie postępowania o wymeldowanie z pobytu stałego, a odnotowane w rejestrach dostępnych dla organu. W ocenie organu I instancji, dalsze utrzymywanie zameldowania skarżącego pod wskazanym adresem prowadziłoby zatem wprost do fikcji meldunkowej i obejścia celu ustawy o ewidencji ludności. 2.3. W odwołaniu od tej decyzji, skarżący wniósł o jej uchylenie i umorzenie postępowania administracyjnego. Skarżący podniósł, że jest radnym Miasta [...] i Prezydent miał świadomość, że przebywa na zwolnieniu lekarskim w dacie wszczęcia postępowania. Jego zdaniem organ wiedział, że skarżący nie będzie mógł czynnie brać udziału w postępowaniu, ponieważ przebywał w szpitalu, a następnie na rehabilitacji poza miejscem zamieszkania. Podkreślił, że organ znał jego numer telefonu i mógł telefonicznie nawiązać z nim kontakt. Skarżący podniósł również, że organ w sposób nieuprawniony udostępnił jego dane osobowe i dane medyczne osobom, które nie powinny uczestniczyć w postępowaniu administracyjnym, w szczególności właścicielom segmentów przy ulicy K., [...] i [...]. Skarżący podniósł również, że w aktach sprawy brak jest formalnego wniosku, pisma, notatki dotyczącego jego rzekomego opuszczenia miejsca pobytu, wobec czego nie było podstaw do wszczęcia postępowania. Ponadto podkreślił, że funkcjonariusze Policji w notatce z [...] kwietnia 2022 r. stwierdził, że mieszka przy ul. K.. Skarżący dodał, że jego wniosek o przemeldowanie z 21 marca 2022 r. jest nieskuteczny, ponieważ Prezydent Miasta [...] dalej prowadzi postępowanie w tej sprawie. Następnie skarżący zauważył, że organ I instancji nie wezwał go do złożenia wyjaśnień w sprawie. Odnosząc się do przeprowadzonych przesłuchań, skarżący podniósł, że G. B. nie jest jego sąsiadem, a z J. S. nie utrzymuje żadnych bliskich kontaktów. Z kolei W. B. jest teściową skarżącego, i jest do niego wrogo nastawiona albowiem niewątpliwie jest zainteresowana korzystnym dla córki rozstrzygnięciem we wszczętej sprawie rozwodowej. Ponadto w ocenie skarżącego, protokół z oględzin mieszkania z [...] marca 2022 r. został spreparowany na potrzeby postępowania. Zdaniem skarżącego, wbrew prawu nie uzgadniano z nim terminu wizji lokalnych i terminów przesłuchań świadków. Skarżący podkreślił, że nie opuścił lokalu przy ul. K. w sposób trwały i dobrowolny i ma wolę zamieszkiwania w nim. 2.4. Zaskarżoną decyzją z 22 lipca 2022 r. znak WSO-I.621.1.104.2022, Wojewoda Mazowiecki utrzymał w mocy ww. decyzję Prezydenta Miasta [...]. 2.4.1. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Wojewoda wskazał, że podziela stanowisko Prezydenta Miasta [...] co do zasadności wymeldowania skarżącego z pobytu stałego w lokalu nr [...] przy ul. K. w O.. Z akt administracyjnych wynika bowiem, że wymieniony trwale i dobrowolnie opuścił ww. lokal. Oceniając materiał dowodowy w przedmiotowej sprawie, Wojewoda Mazowiecki wziął pod uwagę protokół z oględzin ww. lokalu, z którego wynika, że skarżący nie ma w nim żadnych rzeczy umożliwiających codzienne funkcjonowanie. Powyższe ustalenia w pełni korespondują z wyjaśnieniami E. B. i zeznaniami W. B.. Z ich treści wynika, że skarżący [...] sierpnia 2021 r. wyprowadził się z miejsca pobytu stałego i zabrał stamtąd wszystkie swoje rzeczy. Od tego czasu rzadko jest widywany w tym lokalu, a jego wizyty są chwilowe. Fakt, że skarżący rzadko pojawia się w okolicach lokalu nr [...] przy ul. K. w O. potwierdzają pozostali świadkowie, tj. G. B. i J. S.. Jednak niepozostawiającym wątpliwości dowodem, który świadczy o tym, że skarżący nie mieszka w lokalu nr [...] przy ul. K. w O. i nie ma zamiaru w nim przebywać, jest chęć zameldowania się przez niego na pobyt stały w innym miejscu. W konsekwencji należało uznać, że zostały spełnione przesłanki określone w art. 35 u.e.l., uzasadniające wymeldowanie skarżącego. 2.4.2. W ocenie Wojewody Mazowieckiego nie można zgodzić się z argumentami podniesionymi we wniesionym odwołaniu. Organ odwoławczy wskazał na całkowicie bierną postawę skarżącego przy ustalaniu stanu faktycznego w niniejszej sprawie. Pomimo zapewnionego czynnego udziału w toku postępowania (prawidłowe doręczenie zawiadomienia o wszczęciu postępowania i przeprowadzonych czynnościach dowodowych oraz możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów przed wydaniem decyzji), poza lakonicznym stwierdzeniem skarżącego we wniesionym odwołaniu, że ma zamiar stale przebywać w miejscu dotychczasowym, wymieniony w ogóle nie ustosunkował się do ustaleń faktycznych. Nie wyjaśnił, w jakich okolicznościach doszło do opuszczenia przez niego miejsca pobytu stałego, kiedy zamierza powrócić do niego. Odwołujący nie może przy tym zasłaniać się przebywaniem na zwolnieniu lekarskim. Został bowiem poinformowany przez organ I instancji o przysługującym mu prawie ustanowienia pełnomocnika, z którego nie skorzystał. Co więcej, korespondował z organem I instancji, ale w żadnym z pism nie odniósł się do opuszczenia miejsca pobytu stałego. Odwołujący nie uprawdopodobnił też, że zeznania świadków są w jakikolwiek sposób wadliwe. Na względzie mieć należy, że świadkowie zostali pouczeni o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań. Poza tym nie są stronami postępowania i nie są bezpośrednio zainteresowani jego wynikiem. Z kolei odnosząc się do zarzutu nieprawidłowo przeprowadzonych oględzin ww. lokalu, zauważyć należy, że z protokołu nie wynika, żeby były w nim rzeczy należące do wymienionego ani by poza E. B. i pracownikami organu I instancji uczestniczyły w nich inne osoby. Poza tym nie jest to jedyny dowód, na podstawie którego została wydana zaskarżona decyzja. Podważając omawiany dowód, skarżący nie wskazał też, że w lokalu nr [...] przy ul. K. w O. faktycznie przechowuje rzeczy umożliwiające mu codzienne funkcjonowanie. Odnosząc się do kwestii wyznaczenia terminu przeprowadzenia dowodów przez organ I instancji wyjaśnienia wymaga, że organ prowadzący postępowanie nie ma obowiązku konsultowania ze stroną terminów dokonywania czynności dowodowych ani uzależniać je od sytuacji osobistej strony, np. jej przejściowych kłopotów ze zdrowiem. W takiej sytuacji strona może ustanowić pełnomocnika, który będzie reprezentował jej interesy w postępowaniu administracyjnym. 3. Pismem z [...] września 2022 r. D. P. skierował do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na ww. decyzję Wojewody, wnosząc o jej uchylenie wraz z poprzedzającą ją decyzją organu I instancji. Skarżący podtrzymał twierdzenia przedstawione w odwołaniu. Podkreślił, że Prezydent Miasta [...] wymeldował go z lokalu stanowiącego jego własność, bez jego zgody. Dodał, że również jego żona nie wnioskowała o wymeldowanie go z tego lokalu. W ocenie skarżącego, postępowanie Prezydenta Miasta [...] stanowi jego osobistą zemstę na skarżącym, jego oponencie politycznym. 4. W odpowiedzi na skargę, organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. 5. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, ze zm.; dalej: p.p.s.a.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. W świetle art. 145 § 1 p.p.s.a. dla kierunku rozstrzygnięcia zasadnicze znaczenie ma to, czy zaskarżony akt został wydany z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy albo czy doszło do uchybienia uzasadniającego stwierdzenie nieważności zaskarżonego aktu. 5.1. Kontrola sądowa przeprowadzona w oparciu o powyższe kryteria nie wykazała, aby zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa uzasadniającym jej uchylenie. Za podstawę wyrokowania Sąd przyjął stan faktyczny prawidłowo ustalony w zaskarżonej decyzji. 6. Przedmiotem kontrolowanego postępowania było wymeldowanie skarżącego z pobytu stałego w lokalu nr [...] przy ul. K. w O.w województwie mazowieckim. 6.1. Zgodnie z art. 24 ust. 1 u.e.l., obywatel polski przebywający na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest obowiązany wykonywać obowiązek meldunkowy określony w ustawie. Z ust. 2 pkt 1 i 2 tego przepisu wynika, że obowiązek meldunkowy polega w szczególności na: 1) zameldowaniu się w miejscu pobytu stałego lub czasowego; 2) wymeldowaniu się z miejsca pobytu stałego lub czasowego. Stosownie natomiast do art. 25 ust. 1 u.e.l., pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. 6.2. Na tle przytoczonych przepisów wskazuje się, że zarówno zameldowanie, jak i wymeldowanie z pobytu stałego służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu osoby w miejscu, w którym się zameldowała. Oznacza to, że nie rodzi ono ani nie pozbawia uprawnień do lokalu. Organ meldunkowy gromadzi jedynie informacje w postaci danych o miejscu pobytu konkretnej osoby. Na tej podstawie ewidencja ludności rejestruje faktyczne dane dotyczące miejsca pobytu osoby. Ewidencja ludności nie odzwierciedla stanu prawnego lokalu, a jedynie fakt przebywania w nim danej osoby (por. wyrok NSA z 14.10.2021 r., II OSK 386/21, LEX nr 3247447). Co do zasady, zameldowanie jest powiązane z zamieszkiwaniem pod wskazanym adresem (por. wyrok NSA z 19.06.2019 r., II OSK 2071/17, LEX nr 2695780). 6.3. Zgodnie z art. 35 u.e.l., organ gminy, o którym mowa w art. 28 ust. 1, wydaje z urzędu lub na wniosek właściciela lub podmiotu wskazanych w art. 28 ust. 2, decyzję w sprawie wymeldowania obywatela polskiego, który opuścił miejsce pobytu stałego albo opuścił miejsce pobytu czasowego przed upływem deklarowanego okresu pobytu i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się. Zatem ustawodawca nie sprecyzował, jaki charakter ma mieć opuszczenie przez osobę miejsca pobytu oraz w jaki sposób fakt opuszczenia lokalu ma być potwierdzony to w orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalił się pogląd, że przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu w rozumieniu art. 35 u.e.l. jest spełniona, jeżeli opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne (zob. wyrok NSA z 21.12.2021 r., II OSK 147/19, LEX nr 3283206). Na występowanie przesłanki opuszczenia miejsca stałego zameldowania, rozumianej jako rezygnacja z zamiaru stałego przebywania w danym miejscu, winien wskazywać całokształt zachowań wymeldowywanego (por. wyrok NSA z 3.08.2021 r., II OSK 385/21, LEX nr 3241428). Rezygnacja z przebywania w określonym lokalu może bowiem nastąpić w sposób wyraźny, bądź dorozumiany, przez zachowanie, które nie wyraża woli stałego przebywania w miejscu, w którym dotychczas koncentrowały się sprawy życiowe danej osoby. Ocena, czy opuszczenie lokalu ma charakter trwały, nie może być oparte na dosłownym rozumieniu trwałości jako stanu, który nie ulega zmianie i być pojmowane jako opuszczenie lokalu "na zawsze", w przeciwnym razie nie byłoby możliwe wymeldowania osoby, która de facto w lokalu nie przebywa albo przyjeżdża do niego jedynie okazjonalnie (zob. wyrok NSA z 23.09.2021 r., II OSK 53/21, LEX nr 3332111). Dla przyjęcia, że opuszczenie miejsca pobytu stałego miało charakter dobrowolny koniecznym jest ustalenie, że było ono wynikiem realizacji powziętego zamiaru zmiany miejsca pobytu i przeniesienia centrum swych spraw życiowych w inne miejsce, przy czym zamiar ten może być powzięty zarówno przed opuszczeniem miejsca stałego pobytu, jak i już po tym opuszczeniu, które pierwotnie było wymuszone, lecz następnie dana osoba zrezygnowała z powrotu do dawnego miejsca pobytu stałego i podjęła zamiar stałego przebywania w innym miejscu (por. wyrok NSA z 13.02.2020 r., II OSK 112/19, LEX nr 3367640). 7. W realiach kontrolowanej sprawy, organ I instancji uzyskał w styczniu 2022 r. informacje o tym, że skarżący wyprowadził się ze swojego mieszkania, tj. z lokalu nr [...] przy ul. K. w O.. W związku z tym uzasadnione było wszczęcie kontrolowanego postępowania administracyjnego, w celu ustalenia, czy opuszczenie dotychczasowego miejsca pobytu stałego miało taki charakter, który w świetle przytoczonego wcześniej orzecznictwa, uzasadniał zmianę ewidencyjną polegającą na wymeldowaniu skarżącego z dotychczasowego miejsca pobytu stałego. Nie sposób zatem zarzucić organowi I instancji naruszenia art. 35 u.e.l., skoro sam skarżący nie składał wcześniej zawiadomienia o wymeldowaniu. 7.1. W toku kontrolowanego postępowania, właściwy organ przeprowadził dowód z przesłuchania świadków oraz oględzin lokalu, w którym skarżący posiadał wówczas zameldowanie na pobyt stały. Skarżący był zawiadamiany o terminie przeprowadzenia ww. dowodów. Nie można się przy tym zgodzić z twierdzeniem skargi, jakoby obowiązkiem organu prowadzącego postępowanie administracyjne było uzgadnianie terminu przeprowadzenia dowodu z osobą, której dotyczy to postępowanie. Gospodarzem postępowania administracyjnego jest organ administracji publicznej właściwy do jego prowadzenia. Obowiązkiem organu było umożliwienie każdej stronie postępowania – a zatem również skarżącemu – czynnego udziału w tym postępowaniu, tj. w szczególności umożliwienie udziału w czynnościach dowodowych. Skarżący miał pełne prawo do składania własnych dowodów, jak również do udziału w czynnościach przesłuchania i oględzin. Mógł to uczynić osobiście lub przez pełnomocnika. Sąd podkreśla, że zgodnie z art. 33 § 1 k.p.a., pełnomocnikiem strony w postępowaniu administracyjnym może być osoba fizyczna posiadająca zdolność do czynności prawnych. Zatem skarżący, skoro w dniach przeprowadzenia dowodów z przyczyn zdrowotnych nie wziął udziału w czynnościach postępowania osobiście, mógł w zasadzie upoważnić każdą dorosłą osobę do działania w jego imieniu. W szczególności, skarżący lub jego pełnomocnik mogli wziąć udział w oględzinach lokalu i wskazywać na przedmioty wskazujące, że skarżący nadal przebywa w tym lokalu z zamiarem stałego pobytu. Również wówczas możliwe byłoby zgłaszanie zastrzeżeń co do rzetelności oględzin lub prawdziwości stwierdzeń zawartych w protokole oględzin. Skarżący jednak ani osobiście ani przez pełnomocnika nie wziął udziału w żadnej czynności dowodowej. Podważa przy tym przebieg tych czynności, chociaż ani on ani jego pełnomocnik (którego nie ustanowił) nie był ich świadkiem. Sąd nie ma zatem podstaw do uwzględnienia zarzutów skarżącego odnoszących się do przeprowadzonych dowodów. Sąd oczywiście rozumie, że skarżący usiłuje zdyskwalifikować dowody, które nie przemawiają na jego korzyść. Niemniej jednak tak bierna postawa skarżącego w toku postępowania wyjaśniającego nie pozwala na uznanie twierdzeń skarżącego za uzasadnione. 7.2. W ocenie Sądu, w toku kontrolowanego postępowania ustalono w sposób prawidłowy, że skarżący opuścił lokal nr [...] przy ul. K. w O. w sposób dobrowolny i trwały. Przemawia za tym całokształt okoliczności ustalonych w sprawie, zwłaszcza na podstawie dowodów z przesłuchania świadków oraz dowodu z oględzin. W toku tego postępowania ustalono, że skarżący od sierpnia 2021 r. przebywa w spornym lokalu okazjonalnie i krótkotrwale. W lokalu tym, który w dacie wydania zaskarżonej decyzji stanowił jego współwłasność, znajdują się również przedmioty stanowiące własność lub współwłasność skarżącego. Niemniej jednak sam fakt okazjonalnego przebywania i przechowywania rzeczy w lokalu nie wyłącza możliwości wymeldowania z pobytu stałego z lokalu (por. wyrok NSA z dnia 12 marca 2020 r. sygn. akt II OSK 210/19, LEX nr 3034265). Sąd przypomina, że miejscem pobytu stałego jest takie, w którym dana osoba stale realizuje swoje podstawowe funkcje życiowe, które stanowi zorganizowane centrum jej spraw życiowych. Jest to miejsce, w którym w szczególności osoba ta mieszka, nocuje, przygotowuje i spożywa posiłki, wypoczywa, przechowuje rzeczy niezbędne do codziennego funkcjonowania (odzież, żywność), przyjmuje wizyty członków rodziny lub znajomych, utrzymuje chociażby okazjonalne kontakty z innymi osobami, przyjmuje korespondencję itp. (zob. wyroki NSA z 15 kwietnia 2015 r., sygn. akt II OSK 2151/13, LEX nr 1994943 oraz z 8 marca 2016 r., sygn. akt II OSK 1708/14, LEX nr 2113117). Również skarżący nie przedstawił w toku postępowania żadnego dowodu, który uzasadniałby twierdzenie, że lokal nr [...] przy ul. K. w O. jest jego miejscem stałego pobytu we wskazanym wyżej rozumieniu. 7.3. Jak trafnie wskazał Wojewoda Mazowiecki, jeszcze przed wydaniem przez organ I instancji decyzji o wymeldowaniu, skarżący samodzielnie złożył zgłoszenie zameldowania na pobyt stały pod adresem: O., ul. K.. W zgłoszeniu tym oświadczył, że jest właścicielem tego lokalu, jak również, że przebywa w nim pod wskazanym adresem. Skarżący zażądał również dostarczenia zaświadczenia o zameldowaniu pod tym (nowym) adresem. W świetle takiego oświadczenia skarżącego złożonego wobec organu władzy publicznej, organy nie miały już obowiązku przeprowadzenia dowodu z wyjaśnień skarżącego. Skarżący bowiem oświadczył na piśmie, że przebywa z zamiarem pobytu stałego pod innym adresem niż dotychczasowy, czyli lokal nr [...] przy ul. K. w O.. 7.4. W związku z powyższym należało stwierdzić, że organy obu instancji prawidłowo orzekły o wymeldowaniu skarżącego z dotychczasowego miejsca pobytu stałego. 8. Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi oraz innych twierdzeń skarżącego, zgłaszanych w toku postępowania administracyjnego, należało stwierdzić, że nie mogły one doprowadzić do uchylenia zaskarżonej decyzji. 8.1. Oczywiście nieuzasadniony jest zarzut skarżącego, dotyczący nielegalnego wymeldowania go z lokalu stanowiącego jego własność. Obowiązek meldunkowy jest niezależny od prawa własności lokalu/budynku mieszkalnego. Osoba podlegająca obowiązkowi meldunkowemu może być przecież właścicielem więcej niż jednego lokalu/budynku mieszkalnego, co nie zmienia faktu, że może mieć tylko jeden adres zameldowania na pobyt stały (art. 27 ust. 2 u.e.l.). Ponadto, jak już wcześniej wskazano, w postępowaniu meldunkowym nie rozstrzyga się o prawie własności nieruchomości. Innymi słowy, organ administracji może zgodnie z prawem wymeldować właściciela danego lokalu z pobytu stałego w tym lokalu. 8.2. Zdaniem Sądu, również fakt, że skarżący w toku kontrolowanego postępowania sprawował mandat radnego Rady Miasta [...], nie modyfikuje obowiązków procesowych ani kompetencji organu I instancji w zakresie obowiązku meldunkowego. To, że piastun organu władzy publicznej "zna numer telefonu" strony i może nawiązać z nim kontakt w inny, niż urzędowo przewidziany sposób, nie przemawia na niekorzyść organu. Kodeks postępowania administracyjnego przewiduje określone formy doręczeń i zawiadomień i rzeczą organu jest stosowanie tych form. W demokratycznym państwie prawnym nie sposób zaakceptować sytuację, w której organ traktuje inaczej jednostkę "spoza" grona jego znajomych lub współpracowników a inaczej osobę należącą do tego grona lub urzędowo z organem powiązaną. 8.3. Sąd podkreśla również, że kontrolowane postępowanie miało za swój przedmiot wymeldowanie skarżącego z konkretnego lokalu. Przedmiotem tego postępowania nie było ustalenie, gdzie skarżący obecnie zamieszkuje, jak również to, czy skarżący mieszka na terenie O. ani też stwierdzenie wygaśnięcia mandatu radnego. Zatem samo wymeldowanie skarżącego z jednego z lokali położonych w O. nie może być zatem uznane za "polityczną zemstę" piastuna organu, tym bardziej, że postępowanie w niniejszej sprawie było prowadzone bez istotnych naruszeń prawa. 8.4. Odnosząc się natomiast do zarzutów skarżącego dotyczącego nieprawidłowego ustalenia stron kontrolowanego postępowania, należy wskazać, że każdy ze współwłaścicieli lokalu posiada interes prawny w postępowaniu w sprawie wymeldowania z tego lokalu i zgodnie z art. 28 k.p.a. jest stroną takiego postępowania (por. wyrok NSA z 14.07.2022 r., II OSK 2224/19, LEX nr 3392440). Z akt kontrolowanego postępowania wynika, że budynek przy ul. K. w O. jest położony na działce nr [...] w obrębie [...] w O.. Działka ta jest przedmiotem współwłasności stron postępowania. Skarżący nie wykazał natomiast, aby lokal nr [...] w tym budynku był przedmiotem jego odrębnej własności lub współwłasności mniejszej liczby osób, niż współwłaściciele ww. działki. Natomiast w związku z zarzutami skarżącego dotyczącymi udostępnienia przez organ jego danych medycznych osobom postronnym, należy wyjaśnić, że organem właściwym w zakresie przetwarzania danych osobowych jest Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych. W niniejszym postępowaniu Sąd kontroluje legalność decyzji administracyjnej, w tym m.in. ocenia, czy ewentualne naruszenia prawa miały wpływ na treść decyzji. Nie dokonuje natomiast oderwanej od przedmiotu zaskarżenia kontroli całokształtu działalności orzekających organów. 9. Zarzuty skargi okazały się zatem nieuzasadnione. Sąd nie stwierdził również aby zaskarżona decyzja została wydana z innym – niż wskazane przez skarżącego – naruszeniem prawa uzasadniającym jej uchylenie lub stwierdzenie nieważności. Mając powyższe na uwadze, orzeczono, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło