II SA/Po 510/25

Dnia 11 lutego 2026 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Skomra Sędzia WSA Robert Talaga Asesor WSA Jacek Rejman (sprawozdawca) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 11 lutego 2026 roku sprawy ze skargi I. H. na decyzję Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia 24 kwietnia 2025 roku nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu [...] z dnia 6 marca 2025 r. nr [...]; II. zasądza od Inspektor Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej I. H. kwotę 997 zł (słownie: dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej również: Inspektor wojewódzki; organ II instancji; organ odwoławczy) decyzją z dnia 24 kwietnia 2025 r. nr [...], wydaną w wyniku rozpatrzenia sprawy z odwołania I. H. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu [...] (dalej również: Inspektor powiatowy; PINB; organ I instancji) z dnia 6 marca 2025 r. znak [...] w przedmiocie umorzenia postępowania, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r., poz. 572 ze zm.) - dalej: k.p.a., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. Rozstrzygnięcie organu II instancji zostało wydane w następującym stanie sprawy. Podczas kontroli w dniu 7 września 2023 r. pracownicy PINB ustalili, że na nieruchomości przy ul. [...] w L. (dz. nr ewid. [...]) istnieje m.in. obiekt gospodarczy przeznaczony do przechowywania narzędzi ogrodowych, o wym. 2,14m x 1,5 m. Obiekt w konstrukcji drewnianej, posadowiony na kostce brukowej. W dniu 22 października 2024 r. Inspektor powiatowy zawiadomił o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie obiektu gospodarczego o wymiarach w planie 2,14 m x 1,5 m, zlokalizowanego na działce nr ewid. [...] przy ul. [...] w L., gm. [...]. Następnie postanowieniem z dnia 13 listopada 2024 r. znak [...] Inspektor powiatowy, działając na podstawie art. 48 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2024 r., poz. 725) wstrzymał M. Ł. i M. Ł. (dalej: inwestorzy) roboty budowlane polegające na budowie obiektu gospodarczego o wymiarach w planie 2,14 m x 1,5 m, zlokalizowanego na działce nr ewid. [...] przy ul. [...] w L., gm. [...]. Jednocześnie w postanowieniu tym organ: 1) poinformował o możliwości złożenia na podstawie art. 48a ust. 1 Prawa budowlane, w terminie 30 dni od dnia doręczenia niniejszego postanowienia, wniosku o legalizację przedmiotowego obiektu gospodarczego; 2) poinformował o konieczności wniesienia (na dalszym etapie postępowania) opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania decyzji o legalizacji powyższego obiektu budowlanego, która obliczana jest zgodnie z art. 49d ust. 1 Prawa budowlanego, gdyż zgodnie z art. 49d ust. 1 pkt 2a tej ustawy wysokość opłaty legalizacyjnej w przypadku budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 4-10, 12, 14-18, 29, wynosi 5000 zł. Zażalenie na to postanowienie PINB wnieśli inwestorzy, wskazując m.in., że koszt zakupu gotowego domku narzędziowego był 4-krotnie niższy niż przewidywana opłata legalizacyjna. Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia 17 stycznia 2025 r. nr [...] uchylił zaskarżone postanowienie organu I instancji. Postanowienie to zostało zaskarżone przez I. H. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. W następstwie wydania postanowienia Inspektora wojewódzkiego z dnia 17 stycznia 2025 r., decyzją z dnia 6 marca 2025 r. znak [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla powiatu [...], działając na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., umorzył w całości postępowanie administracyjne w sprawie obiektu gospodarczego o wymiarach w planie 2,14 m x 1,5 m, zlokalizowanego na działce nr ewid. [...] przy ul. [...] w L., gm. [...]. Od decyzji tej odwołała się I. H., kwestionując zasadność umorzenia postępowania w tej sprawie. Inspektor Nadzoru Budowlanego, motywując swoje rozstrzygnięcie, w uzasadnieniu decyzji z dnia 24 kwietnia 2025 r. nr [...] wskazał na ustawowe definicje poszczególnych kategorii obiektów zawarte w art. 3 pkt 2, 3 i 4 Prawa budowlanego i wyjaśnił, że obiekt budowlany może należeć tylko do jednej z wymienionych kategorii. W ocenie Inspektora wojewódzkiego, będący przedmiotem oceny w sprawie domek narzędziowy, z uwagi na sposób jego wykonania (lekka konstrukcja drewniana posadowiona bezpośrednio na utwardzeniu), relatywnie bardzo małą powierzchnię (3,21 m˛ na działce o pow. 477 m˛) i pełnioną funkcję (składzik narzędzi ogrodowych) w pełni spełnia uwarunkowania uzasadniające przypisanie go do zakresu unormowania art. 3 pkt 4 lit. c Prawa budowlanego, jako obiektu małej architektury służącego utrzymaniu porządku. Odwołując się do stanowiska orzecznictwa, organ II instancji stwierdził, że ze względu na takie kryteria jak: wielkość obiektu, podobieństwo do obiektu wymienionego w przepisie, standard techniczny oraz jego przeznaczenie, taki właśnie charakter względem istniejącego na działce budynku mieszkalnego ma przedmiotowy obiekt przeznaczony do przechowywania narzędzi, którego istnienie w żaden sposób nie zakłóca ładu przestrzennego. Następnie organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 19 Prawa budowlanego budowa obiektów małej architektury nie wymaga pozwolenia na budowę ani zgłoszenia o którym mowa w art. 30 (art. 29 ust. 2 pkt 19), z wyjątkiem obiektów małej architektury w miejscach publicznych, a przedmiotowy obiekt nie znajduje się w miejscu publicznym. Według Inspektora wojewódzkiego teren obejmujący działkę inwestycyjną znajduje się w jednostce 26MN obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, przyjętego uchwałą nr [...] Rady Miasta [...] w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "[...]", zmienioną uchwałą nr [...] Rady Miasta [...] z dnia 25 listopada 2021 r. - dalej: m.p.z.p. Organ II instancji stwierdził, że przedmiotowy obiekt małej architektury jako nienaruszający zapisów m.p.z.p., nie powoduje konieczności podjęcia działań władczych w trybie art. 50-51 Prawa budowlanego. Natomiast wszelkie roszczenia, które mogę powstać między współwłaścicielami nieruchomości w zakresie naruszeń prawa własności, nie należą do właściwości organów nadzoru budowlanego, bowiem zaliczają się one do gałęzi prawa cywilnego i winny być rozstrzygane przed sądami powszechnymi. Dalej organ odwoławczy wyjaśnił, że bezprzedmiotowość, o której mowa w art. 105 § 1 k.p.a. oznacza brak podstaw prawnych do merytorycznego rozpoznania danej sprawy w całości lub w części, a wiąże się to z brakiem któregoś z elementów stosunku materialnoprawnego, co skutkuje tym, że nie można załatwić sprawy przez jej rozstrzygnięcie co do istoty. Organ umarza postępowanie w całości lub w części w sytuacji, gdy brak jest podstaw prawnych lub faktycznych do prowadzenia postępowania administracyjnego i do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy w całości lub w części. W skardze na decyzję organu II instancji I. H., reprezentowana przez pełnomocnika procesowego (radcę prawnego), zarzuciła naruszenie: 1) art. 3 pkt 4 Prawa budowlanego poprzez jego błędną wykładnię i w konsekwencji nieprawidłowe zastosowanie polegające na błędnej kwalifikacji obiektu jako obiektu malej architektury, podczas gdy obiekt będący przedmiotem niniejszego postępowania winien zostać zakwalifikowany jako budynek gospodarczy; 2) art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego w zw. z § 3 pkt 8 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (dalej: rozporządzenie) w zw. z § 9 ust 4 w zw. z § 2 pkt 1 uchwały nr [...] Rady Miasta [...] z dnia 26 września 2019 r. w sprawie: uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "[...]", zmienionego uchwałą nr [...] Rady Miasta [...] z dnia 25 listopada 2021 r. w zw. z art. 29 ust. 1 pkt 14 Prawa budowlanego w zw. z art. 48 ust. 1 tej ustawy poprzez ich niezastosowanie i bezzasadne uznanie, że obiekt będący przedmiotem niniejszego postępowania jest obiektem malej architektury, a więc brak jest wymogu pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, podczas gdy obiekt będący przedmiotem niniejszego postępowania winien zostać zakwalifikowany jako budynek gospodarczy, którego wykonanie wymaga stosownego zgłoszenia, a więc brak takiego zgłoszenia powoduje konieczność wszczęcia procedury legalizacyjnej; 3) art. 50 ust. 1 pkt 2 i 4 in fine Prawa budowlanego w zw. z § 9 ust. 4 m.p.z.p. w zw. z § 2 pkt 1 m.p.z.p. poprzez ich niezastosowanie i błędne uznanie, że będący przedmiotem niniejszego postępowania obiekt gospodarczy nie narusza zapisów m.p.z.p. i nie powoduje konieczności podjęcia działań władczych w trybie art. 50-51 Prawa budowlanego, podczas gdy obiekt gospodarczy będący przedmiotem niniejszego postępowania został zbudowany niezgodnie z przepisami m.p.z.p., a na organie nadzoru budowlanego zawsze spoczywa obowiązek zbadania legalności inwestycji, nawet jeśli nie wymaga ona pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, ponieważ budowa takiego obiektu budowlanego lub prowadzenie takich robót budowlanych wbrew postanowieniom m.p.z.p. jest "innym przypadkiem samowoli budowlanej", polegającym na realizacji tego obiektu niezgodnie z przepisami; 4) art. 105 § 1 k.p.a. poprzez błędne uznanie, że postępowanie w niniejszej sprawie jest bezprzedmiotowe i zostało zasadnie umorzone, podczas gdy w tej sprawie występują przesłanki kwalifikujące do podjęcia przez organy nadzoru budowlanego działań władczych, wobec czego brak było podstaw do uznania postępowania za bezprzedmiotowe i umorzenia postępowania; 5) art. 6, art. 7, art. 8, art. 77 § 1 oraz art. 80 w zw. z art. 140 k.p.a. poprzez brak wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego, dokonanie ustaleń sprzecznych z zebranym w sprawie materiałem dowodowym, brak uwzględnienia okoliczności istotnych dla rozpatrzenia sprawy, a w szczególności brak wzięcia pod uwagę okoliczności, że przed Starostą [...] toczyło się postępowanie dotyczące domku narzędziowego, w ramach którego wydane zostały: postanowienie Starosty [...] z dnia 29 maja 2024 r. oraz decyzja Starosty [...] z dnia 5 lipca 2024 r., a postępowanie legalizacyjne dotyczące domku narzędziowego jest konsekwencją wskazanych rozstrzygnięć, jak również całkowitego braku uwzględnienia okoliczności, że Starosta [...] zakwalifikował obiekt będący przedmiotem niniejszego postępowania jako budynek gospodarczy, a nadto że Starostwa [...] ostatecznie wniósł sprzeciw w sprawie zgłoszenia wykonania przedmiotowego obiektu, zatem domek narzędziowy został wybudowany bez stosownego zgłoszenia - a w konsekwencji wadliwe utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, pomimo że decyzja ta była błędna i została wydana z naruszeniem przepisów prawa, co stanowi naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z naruszeniem powołanych wyżej regulacji. Przy tak sformułowanych zarzutach, rozwiniętych i umotywowanych w uzasadnieniu skargi, strona wniosła o: 1) uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, a nadto również uchylenie w całości poprzedzającej ją decyzji organu I instancji; 2) połączenie do łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy toczącej się przed tutejszym Sądem pod sygn. akt II SA/Po 236/25, która to sprawa pozostaje w związku z niniejszą sprawą (dotyczy bowiem innego rozstrzygnięcia wydanego w ramach tego samego postępowania administracyjnego przed organem I instancji, tj. części postępowania pod sygn. [...], na jego wcześniejszym etapie oraz dotyczy tego samego obiektu gospodarczego); 3) zasądzenie od organu na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę Inspektor wojewódzki podtrzymał dotychczasowe stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. W piśmie procesowym z dnia 18 sierpnia 2025 r. pełnomocnik skarżącej wniósł o rozpoznanie sprawy trybie uproszczonym. Postanowieniem z dnia 24 września 2025 r. sygn. akt II SA/Po 510/25 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w niniejszej sprawie zawiesił postępowanie sądowoadministracyjne do czasu prawomocnego zakończenia postępowania zarejestrowanego pod sygn. akt II SA/Po 236/25. Prawomocnym wyrokiem z dnia 20 sierpnia 2025 r. sygn. akt II SA/Po 236/25 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, wydanym w wyniku rozpoznania sprawy ze skargi I. H., uchylił zaskarżone postanowienie Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia 17 stycznia 2025 r. nr [...] w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych. Sąd stwierdził, że treść osnowy zaskarżonego rozstrzygnięcia ogranicza się do rozstrzygnięcia sprawy w części dotyczącej zaskarżonego postanowienia, a jednocześnie organ odwoławczy nie podejmuje rozstrzygnięcia co do pozostałego zakresu sprawy określonego zażaleniem inwestorów. Dlatego też postanowienie to nie odpowiada prawu, ponieważ organ II instancji nie rozstrzygnął sprawy administracyjnej w pełnym jej zakresie. Póki Inspektor wojewódzki nie wypowie się co do całości sprawy, nie można podejmować jakiejkolwiek analizy merytorycznej rozstrzygnięcia, a Sąd także nie może podjąć się tego, ponieważ nie jest jego rolą zastępowanie organu administracji publicznej. Z tego względu Sąd stwierdził, że intencjonalnie powstrzymuje się od oceny trafności zarzutów podniesionych w skardze. Postanowieniem z dnia 19 listopada 2025 r. sygn. akt II SA/Po 510/25 Sąd postanowił podjąć zawieszone postępowanie sądowoadministracyjne. Postanowieniem z dnia 8 grudnia 2025 r. nr [...] Inspektor Nadzoru Budowlanego, w związku z prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 20 sierpnia 2025 r. sygn. akt II SA/Po 236/25, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2, art. 123 § 1 w zw. z art. 144 k.p.a., uchylił w całości postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu [...] z dnia 13 listopada 2024 r. znak [...] i umorzył postępowanie pierwszej instancji w całości, w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych. W piśmie procesowym z dnia 4 lutego 2026 r. pełnomocnik skarżącej wniósł o rozważenie odroczenia wyznaczonego terminu posiedzenia niejawnego bądź zawieszenia niniejszego postępowania do czasu wpływu do Sądu skargi I. H. z dnia 28 stycznia 2026 r. na postanowienie Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia 8 grudnia 2025 r., wydane w następstwie prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 20 sierpnia 2025 r. sygn. akt II SA/Po 236/25, a następnie połączenie sprawy z tej skargi z niniejszą sprawą oraz ich wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia. Skarga I. H. na powyższe postanowienie z dnia 8 grudnia 2025 r. nr [...] wpłynęła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu w dniu 23 lutego 2026 r. i została zarejestrowana pod sygn. akt II SA/Po 166/26. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Przedmiotem kontroli sądowej jest decyzja Inspektor Nadzoru Budowlanego, w której organ odwoławczy na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji z dnia 6 marca 2025 r. w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie legalności obiektu gospodarczego o wymiarach w planie 2,14 m x 1,5 m, zlokalizowanego na działce nr ewid. [...] przy ul. [...] w L., gm. [...]. Na wstępie dalszych rozważań należy wyjaśnić, że niniejsza sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów, na podstawie art. 119 pkt 2 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r., poz. 143) - dalej: p.p.s.a. O rozpoznanie sprawy tym trybie wystąpiła skarżąca (reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika), zaś żadna ze stron przeciwnych (organ, uczestnicy postępowania) nie zażądała przeprowadzenia rozprawy. W następnej kolejności Sąd wyjaśnia, że zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy (wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu), nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Sąd orzeka na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 p.p.s.a.) i stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Wobec treści pisma procesowego pełnomocnika skarżącej z dnia 4 lutego 2026 r. Sąd wyjaśnia, że nie zachodziły podstawy do zawieszenia postępowania sądowego, o których mowa w art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a., czy też odroczenia posiedzenia sądowego. Sądowi był znany – co oczywiste – fakt uchylenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 20 sierpnia 2025 r. sygn. akt II SA/Po 236/25 postanowienia Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia 17 stycznia 2025 r. nr [...], a ze względu na którą to sprawę niniejsze postępowanie zostało zawieszone, a następnie podjęte. Sądowi następczo znana była i ta okoliczność, że Inspektor wojewódzki na skutek powyższego wyroku wydał w dniu 8 grudnia 2025 r. postanowienie nr [...], którym uchylił w całości postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu [...] z dnia 13 listopada 2024 r. znak [...] i umorzył postępowanie pierwszej instancji w całości, w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych. Domniemane (sygnalizowane przez strony postępowania) zaskarżenie tego postanowienia przez I. H. do sądu administracyjnego nie miało jednak znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, bowiem Sąd stwierdził, że ziściły się przesłanki do uchylenia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. w zw. art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. Wynikało to z następujących okoliczności. Sąd z urzędu zobowiązany jest brać pod uwagę przy rozstrzyganiu sprawy, czy nie wystąpiło w niej naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, o czym stanowi art. 145 § 1 pkt 1 lit. b. p.p.s.a. Sąd podziela ugruntowany pogląd dotyczący wykładni przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a., że każda podstawa wznowienia postępowania administracyjnego jest tożsama z "naruszeniem prawa", a zatem powinna być brana pod uwagę w toku sądowej kontroli decyzji czy postanowienia. Nie ma przy tym podstaw, by pojęcie "naruszenie prawa" w rozumieniu tego przepisu ograniczać jedynie do części przesłanek wznowienia postępowania. Naruszenie prawa nie może bowiem być odnoszone tylko do sytuacji, gdy zachodzi prosta sprzeczność między treścią przepisu, a sposobem jego zastosowania przez organ administracji. W postępowaniu administracyjnym przez wydanie decyzji z naruszeniem prawa rozumie się także sytuacje, w których organowi administracji nie można postawić zarzutu naruszenia przepisów w chwili wydawania decyzji. Dotyczy to niektórych podstaw wznowienia postępowania administracyjnego, w tym m.in. podstawy określonej w art. 145 § 1 pkt 5 i 8 k.p.a. (por. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 stycznia 2006 r. sygn. akt I OPS 4/05 [ONSAiWSA 2006/2/39] i 17 lipca 2025 r. sygn. akt III FSK 759/23 - wyroki dostępne w bazie orzeczeń sądów administracyjnych pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Przedstawiony pogląd pozostaje stabilny (patrz: orzecznictwo przywołane w wyroku WSA w Poznaniu z dnia 11 czerwca 2025 r. sygn. akt III SA/Po 201/25, dostępnym jw.). Dyspozycja tego przepisu ma na celu przede wszystkim ochronę obiektywnego porządku prawnego (patrz wyroki NSA z dnia: 23 marca 2016 r. sygn. akt I OSK 2947/14, 9 grudnia 2011 r. sygn. akt II OSK 807/11 i 10 marca 2016 r. sygn. akt I OSK 1760/14 - przywołane w wyroku WSA w Poznaniu z dnia 12 kwietnia 2022 r. sygn. akt II SA/Po 1001/21, dostępnym jw.). Zarazem, jak trafnie podkreślono w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, zawarty w art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. zwrot "w oparciu" wskazuje, że musi zachodzić związek przyczynowy pomiędzy decyzją organu a inną decyzją lub orzeczeniem sądu. Chodzi tu o sytuację, gdy jedna decyzja lub orzeczenie sądu stanowi podstawę innej decyzji, od nich zależnej (pochodnej). Musi ponadto dojść do wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji lub orzeczenia sądu, w oparciu o które została wydana ostateczna decyzja zależna (patrz np. wyrok NSA z dnia 4 lipca 2022 r. sygn. akt II OSK 1977/19 i powołane tam stanowisko judykatury). Omawiana przesłanka dotyczy sytuacji oparcia się na innej decyzji przy wydawaniu decyzji w sprawie głównej. Ma to miejsce w przypadku, gdy zachodzi bezwzględna zależność jednej decyzji od drugiej i jedna jest efektem drugiej, a jej brak w obrocie czyni drugą zbędną czy wręcz wadliwą (por. np. wyrok NSA z dnia 29 stycznia 2021 r. sygn. akt II OSK 2049/20, dostępny jw.). Za przyjęciem powyższej wykładni przemawiają nadto względy natury systemowej i celowościowej, albowiem postępowaniem oczywiście nieracjonalnym jawi się merytoryczne rozpoznawanie przez sąd administracyjny skargi od decyzji, co do której przed wydaniem wyroku zaistniała przesłanka wznowieniowa, skutkująca koniecznością wyeliminowania tejże decyzji z obrotu prawnego w postępowaniu wznowieniowym, już po ewentualnym wyroku oddalającym skargę na tę decyzję i dokonującym oceny zgodności tejże decyzji z prawem. W obiektywnym ujęciu "naruszenia prawa" nie jest zatem istotne, kto prawo naruszył, lecz liczy się ta okoliczność, że proces kształtowania normy indywidualnej nie przebiegał prawidłowo, z takich czy innych przyczyn. W tego typu wypadku każda podstawa wznowienia postępowania administracyjnego jest tożsama z "naruszeniem prawa" i powinna być brana pod uwagę w toku sądowej kontroli decyzji – za wyjątkiem przesłanki z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., bowiem zgodnie z art. 147 zdanie drugie k.p.a. wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. następuje tylko na żądanie strony. Oznacza to, że w przeciwieństwie do reguły ogólnej określonej w art. 147 zdanie pierwsze k.p.a., wznowienie postępowania z tej przyczyny nie następuje z urzędu. Taka zasada dysponowania przez samą stronę swoimi uprawnieniami obowiązuje także w postępowaniu sądowym na tle stosowania art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. (patrz np. wyrok NSA z dnia 6 października 2022 r. sygn. akt II OSK 3351/19, dostępny jw.). Jeszcze raz zatem należy podkreślić, że art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. obejmuje także podstawę wznowieniową, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a., a więc również takie sytuacje, gdy decyzja została wydana "w oparciu o inną decyzję", która została następnie uchylona lub zmieniona. Należy to odpowiednio odnosić również do sytuacji, w której wydanie decyzji głównej poprzedzało także inne rozstrzygnięcie, jak postanowienie, bowiem zgodnie z art. 126 k.p.a. do postanowień, od których przysługuje zażalenie stosuje się odpowiednio m.in. art. 145-152 k.p.a. Mając to wszystko na uwadze, Sąd stwierdził, że w realiach niniejszej sprawy zaistniała przesłanka wznowieniowa określona w art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. W związku z prawomocnym i wiążącym (art. 170 p.p.s.a.) wyrokiem z dnia 20 sierpnia 2025 r. sygn. akt II SA/Po 236/25, którym Sąd uchylił postanowienie Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia 17 stycznia 2025 r. nr [...] w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych, zachodziła powyższa podstawa wznowieniowa w sprawie. W następstwie wydania postanowienia Inspektora wojewódzkiego z dnia 17 stycznia 2025 r. zostało bowiem podjęte przez Inspektora powiatowego rozstrzygnięcie kończące postępowanie, tj. decyzja z dnia 6 marca 2025 r. znak [...] o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie obiektu gospodarczego o wymiarach w planie 2,14 m x 1,5 m, zlokalizowanego na działce nr ewid. [...] przy ul. [...] w L., gm. [...]. Wydanie tej decyzji – a w konsekwencji również zaskarżonej decyzji organu odwoławczego z dnia 24 kwietnia 2025 r. nr [...] – było oczywistym skutkiem uprzedniego wydania przez Inspektora wojewódzkiego postanowienia z dnia 17 stycznia 2025 r. nr [...], którym uchylono postanowienie organu I instancji wydane na podstawie art. 48 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Inspektor powiatowy postanowieniem z dnia 13 listopada 2024 r. znak [...] wstrzymał bowiem w tym trybie roboty budowlane polegające na budowie obiektu gospodarczego o wymiarach w planie 2,14 m x 1,5 m, zlokalizowanego na działce nr ewid. [...] przy ul. [...] w L., gm. [...]. Wyrażona w art. 170 p.p.s.a. istota mocy wiążącej prawomocnego orzeczenia sądu administracyjnego sprowadza się do tego, że organy państwowe i sądy muszą brać pod uwagę fakt istnienia i treść prawomocnego orzeczenia sądu oraz ogół skutków prawnych z niego wynikających. Skoro zatem na skutek wyżej przywołanego wyroku i uchylenia postanowienia organu II instancji z dnia 17 stycznia 2025 r. nr [...] "odżyła" kwestia wstrzymania budowy (prowadzenia robót budowlanych) i prowadzenia postępowania legalizacyjnego w trybie art. 48 Prawa budowlanego, to zachodziła przesłanka z art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. Sąd jeszcze raz podkreśla, że umorzenie postępowania w sprawie [legalności] obiektu budowlanego na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. było skutkiem – bezpośrednią konsekwencją – wydania postanowienia Inspektora wojewódzkiego z dnia 17 stycznia 2025 r. uchylającego postanowienie o wstrzymaniu budowy w trybie art. 48 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Podsumowując, w takiej sytuacji zaistniała przyczyna wznowienia postępowania administracyjnego określona w art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a., z czym też wiązała się konieczność zastosowania przez Sąd w niniejszej sprawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. Z obrotu prawnego wyeliminowane zostało postanowienie z dnia 17 stycznia 2025 r. nr [...] w sprawie wstrzymania prowadzenia robót budowlanych. To spowodowało, że w obrocie nadal pozostawało nieostateczne postanowienie organu I instancji o wstrzymaniu budowy, wydane na podstawie art. 48 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, a jednocześnie istniała już ostateczna decyzja o umorzeniu postępowania w sprawie tejże budowy, tj. budowy obiektu gospodarczego na działce nr [...] przy ul. [...] w L., mimo że kwestia wstrzymania budowy nie została jeszcze ostatecznie rozstrzygnięta. Wydanie w dniu 8 grudnia 2025 r. przez Inspektora wojewódzkiego kolejnego postanowienia w przedmiocie wstrzymania budowy nie mogło usunąć powyższego stanu niezgodności z prawem decyzji wydanych przed tym rozstrzygnięciem. Dlatego też konieczne jest ponowne rozpatrzenie sprawy i rozstrzygnięcie, czy zachodzą podstawy do prowadzenia postępowania w sprawie zgodności z prawem wyżej opisanego obiektu gospodarczego. Trzeba również podkreślić, że Sąd w niniejszej sprawie, jako że nie był związany zarzutami i wnioskami skargi, to uznał, że wobec stwierdzenia naruszenia prawa dającego podstawę wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 8 p.p.s.a. zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji należało uchylić. Z uwagi na przepis art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd musiał wydać niniejszy wyrok uchylający z uwagi na stwierdzenie zaistnienia podstaw do wznowienia postępowania. Zostały zatem spełnione przesłanki do wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji Inspektora wojewódzkiego, jak i decyzji organu I instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. i art. 135 p.p.s.a. W konsekwencji stwierdzonego naruszenia, przeprowadzona przez Sąd w niniejszej sprawie kontrola legalności zaskarżonych decyzji ograniczyła się wyłącznie do wskazanych wyżej kwestii procesowych, które Sąd uwzględnił z urzędu. W tej sytuacji zbędne i całkowicie niecelowe byłoby badanie zasadności zarzutów podniesionych w skardze. Mając na uwadze powyższe, Sąd stwierdził, że ocena merytorycznych zarzutów skargi byłaby przedwczesna, jako że dotyczą one zgodności z prawem rozstrzygnięcia w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie budowy obiektu gospodarczego, a zatem co do podstaw do uznania, że przedmiotowy obiekt nie podlega reglamentacji budowlanej oraz że postępowanie w sprawie jego zgodności z prawem podlega umorzeniu. Ponownie rozpatrując sprawę, organy nadzoru budowlanego będą obwiązane kierować się wiążącą oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wynikającymi z uzasadnienia niniejszego wyroku. W tym stanie rzeczy Sąd orzekł, jak w pkt I sentencji wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł w pkt II wyroku na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2026 r., poz. 118). Sąd uwzględnił żądanie strony i wynik sprawy. Na zasądzone koszty składają się uiszczony wpis w kwocie 500 zł, koszty zastępstwa procesowego w kwocie 480 zł i uiszczona opłata skarbowa od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł.