II SA/Po 764/14
WyrokWSA w Poznaniu2014-09-05
Skład orzekający: Danuta Rzyminiak-Owczarczak, Barbara Drzazga, Wiesława Batorowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację stacji bazowej telefonii komórkowej została wydana z naruszeniem prawa, w szczególności w zakresie ustalenia stanu faktycznego i oceny oddziaływania inwestycji na środowisko?Ratio decidendi
Sąd stwierdził, że organy administracyjne nie dokonały prawidłowego ustalenia stanu faktycznego, w szczególności nie rozważyły i nie zbadały możliwości sumowania mocy poszczególnych anten oraz nie uwzględniły możliwości zmiany kierunku wiązki promieniowania anten (tilt). W konsekwencji decyzje o umorzeniu postępowania zostały wydane z naruszeniem przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego i przepisów dotyczących oceny oddziaływania na środowisko, co skutkowało uchyleniem zaskarżonych decyzji i przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku S.A. o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej w miejscowości G. Burmistrz umorzył postępowanie, uznając, że inwestycja nie wymaga decyzji środowiskowej. Skarżący H. K., właściciel sąsiedniej nieruchomości, kwestionował tę decyzję, podnosząc m.in. brak uwzględnienia kumulacji pól elektromagnetycznych i nieprawidłowe ustalenia stanu faktycznego. Sprawa była kilkukrotnie rozpatrywana przez WSA i NSA, które wskazały na konieczność ponownej oceny materiału dowodowego i prawidłowego ustalenia stanu faktycznego.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza G., zasądził od SKO na rzecz skarżącego kwotę 200 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania oraz określił, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Barbara Drzazga Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Protokolant St. sekretarz sąd. Joanna Wieczorkiewicz-Skoczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 05 września 2014 r. sprawy ze skargi H. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] 2010 r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza G. z dnia [...] 2010 r. Nr [...], II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. na rzecz skarżącego kwotę 200 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania, III. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.
[...] S.A. z siedzibą w W. wnioskiem z dnia 23 października 2010 r. zwrócił się do Burmistrza G. o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej sieci [...] nr [...], zlokalizowanej w G., przy ul. S., na działce [...].
Burmistrz G. pismami z dnia 16 listopada 2009 r. zwrócił się do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w G. (dalej: PPIS) oraz do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w P. (dalej: RDOŚ) o opinię w sprawie obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. PPIS odstąpił od zajęcia stanowiska w przedmiotowej sprawie, argumentując, że z dołączonej do wniosku analizy planowanej inwestycji wynika, iż nie zalicza się ona do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko oraz nie jest wymagane sporządzenie raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Podano, że uwzględniono odległość miejsc dostępnych dla ludności od środka elektrycznego anten, wzdłuż osi głównej promieniowania pochodzącego z tych anten. RDOŚ, pismem z dnia 19 marca 2010 r. stwierdził, że przedmiotowa inwestycja nie jest wymieniona w § 2 ust. 1 pkt 7 i § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowaniach związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. z 2004 r., Nr 257, poz. 2573 ze zm.), zatem nie jest wymagane uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach w celu realizacji ww. inwestycji – na podstawie art. 71 ust. 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. Nr 199, poz. 1227 ze zm.).
Mając na względzie powyższe ustalenia, decyzją z dnia [...] 2010 r. Burmistrz G., na podstawie art. 105 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej kpa) umorzył postępowanie administracyjne w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedmiotowego przedsięwzięcia. W uzasadnieniu decyzji Burmistrz podniósł, iż dla ocenianej stacji bazowej o równoważnych mocach promieniowania dla pojedynczej anteny BSA 1012, nie mniejszej niż 2000 W, przeanalizowano lokalizację budynków znajdujących się pod osią główną wiązki promieniowania anten skierowanych na azymuty: 60º 170º i 300º. W odległości 150 m nie stwierdzono miejsc dostępnych dla ludności. W przypadku anten BSA 1008, z uwagi na ich moc o wartości nie przekraczającej 2000 W przeanalizowano lokalizację budynków znajdujących się pod osią główną wiązki promieniowania anten skierowanych na azymuty: 60º, 170º i 300º. W odległości 70 m nie stwierdzono miejsc dostępnych dla ludności. W związku z powyższym uznano, iż dla przedmiotowego przedsięwzięcia nie ma wymogu uzyskania decyzji środowiskowej. Nie stwierdzono również aby inwestycja spowodowała zagrożenie dla siedlisk i gatunków obszarów Natura 2000.
Odwołanie od powyższej decyzji Burmistrza G. wniósł H. K. - reprezentowany przez Z. G., na podstawie pełnomocnictwa udzielonego w dniu 15 kwietnia 2010 r. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie przepisów art. 7, art. 8, art. 9, art. 11, art. 77, art. 80, art. 107 § 3 kpa poprzez niedokonanie własnych ustaleń faktycznych oraz prawnych, a także nieuwzględnienie kumulacji pól elektromagnetycznych w środowisku i pominięcie opisu w języku niespecjalistycznym oraz naruszenie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowaniach związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko, poprzez nieustalenie rzeczywistej mocy EIRP oraz nieuwzględnienie maksymalnych możliwych do uzyskania tiltów elektrycznych.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. decyzją z dnia [...] 2010 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu decyzji organ II instancji wskazał, iż przestrzeni dostępnej dla ludności nie można utożsamiać z przestrzenią, w której człowiek może się teoretycznie znaleźć, tylko z przestrzenią w której ludzie rzeczywiście przebywają. W przedmiotowej sprawie przestrzeń dostępna dla ludności, od środka elektrycznego anten, wzdłuż osi głównej wiązki promieniowania tych anten, znajduje się w odległościach większych niż wymagają tego przepisy wymienionego wyżej rozporządzenia, dlatego niniejsze przedsięwzięcie nie zalicza się do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Ustosunkowując się do zarzutów zawartych w odwołaniu organ odwoławczy nie podzielił stanowiska odwołującego się o naruszeniu przez organ I instancji rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 09 listopada 2004 r. poprzez nieustalenie rzeczywistej mocy EIRP oraz nieuwzględnienie maksymalnych możliwych do uzyskania kiltów elektrycznych. Jak wyjaśniono, rozporządzenie powyższe określa granice mocy promieniowania dla pojedynczej anteny i w takim zakresie – wyznaczonym przez ustawodawcę, stanowi przedmiot badania organów administracyjnych.
Skargę na powyższe rozstrzygnięcie wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego H. K., podtrzymując zarzuty podniesione w odwołaniu oraz dodatkowo zarzucając niewskazanie w decyzji przepisów, z których wynika, jakie wymogi musi spełniać wniosek inwestora. Skarżący zarzucił również naruszenie art. 63 ust. 1 oraz art. 63 ust. 2 ustawy o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko, poprzez niewydanie postanowienia o braku konieczności sporządzenia raportu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 28 października 2010 r., sygn. akt II SA/Po 529/10, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza G. z dnia [...] 2010 r. Sąd uznał, iż organy administracyjne oparły swoje rozstrzygnięcia wyłącznie na ustaleniach faktycznych poczynionych przez stronę postępowania w opracowaniu: "Kwalifikacja przedsięwzięcia pod względem konieczności sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko" – firmy "[...]" Ł. G. Fakty służące ustaleniu tego, czy wzdłuż osi głównej promieniowania poszczególnych anten nie znajdują się miejsca dostępne dla ludzi są istotne w sprawie, ze względu na treść § 2 ust. 1 pkt 7 i § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 09 listopada 2004 r. Tym samym naruszono art. 7 k.p.a. i art. 77 § 1 kpa, gdyż nie ustalono faktów istotnych w sprawie z punktu widzenia mających zastosowanie norm prawnych § 2 ust. 1 pkt 7 i § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 09 listopada 2004 r., a tym samym nie rozpatrzono całego materiału dowodowego istotnego dla jej rozstrzygnięcia. Sąd uznał, że obowiązkiem organów było skontrolowanie poczynionych przez inwestora ustaleń przez niezależnego biegłego, bowiem z uwagi na specjalistyczny charakter przedłożonego przez inwestora opracowania niemożliwe jest jego zweryfikowanie przez osoby nieposiadające wiedzy specjalnej. Mając na uwadze złożone na rozprawie oświadczenie skarżącego, iż zamierza on podwyższyć należący do niego budynek mieszkalny o jedną kondygnację, Sąd zwrócił uwagę na stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego przedstawione w wyroku z dnia 15 października 2009 r., II OSK 1581/08, w którym stwierdzono, iż społeczno-gospodarczego przeznaczenia nieruchomości nie wyznacza sposób, w jaki z gruntu dotychczas korzystano, lecz wyznacza sposób, w jaki właściciel faktycznie i potencjalnie może zgodnie ze swoją wolą z gruntu korzystać.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł inwestor - [...] S.A., zaskarżając wyrok w całości.
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 14 czerwca 2012 r., sygn. akt II OSK 496/11, uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż Sąd I instancji bez żadnej analizy, rozważań merytorycznych oraz oceny zgromadzonego materiału dowodowego uznał, że zaskarżana decyzja oraz decyzja organu pierwszej instancji zostały wydane z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 84 § 1 kpa. Tymczasem ustalenie, czy wzdłuż osi głównej promieniowania poszczególnych anten nie znajdują się miejsca dostępne dla ludzi jest kwestią istotną w sprawie, a w uzasadnieniu wyroku Sąd nie ocenił, że organy tych ustaleń nie dokonały. Sąd I instancji winien był przeanalizować materiał dowodowy zgromadzony w sprawie, a w szczególności dokumenty powstałe w wyniku korespondencji Burmistrza G. z RDOŚ i organami Państwowej Inspekcji Sanitarnej w sprawie wyrażenia opinii w sprawie obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko. Za błędny uznano również wniosek Sądu, że organy w tej sprawie miały obowiązek dopuszczenia dowodu z opinii biegłego. Nie w każdym bowiem przypadku, kiedy strona lub sąd nie rozumieją wszystkich szczegółów i zawiłości technicznych sprawy, należy odwoływać się do opinii biegłego. W przedmiotowej sprawie obowiązkiem Sądu było dokonanie oceny, czy właściwie został ustalony stan faktyczny sprawy, a następnie ustalenie, czy nie zostały naruszone przepisy ustawy z dnia 03 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał również, że osoba biorąca udział w postępowaniu w charakterze pełnomocnika broni interesu strony, którą reprezentuje i która udzieliła jej pełnomocnictwa. Natomiast organizacja społeczna z natury rzeczy powinna występować w postępowaniu administracyjnym, czy też sądowoadministracyjnym, w interesie społecznym. W tym przypadku, gdy jako pełnomocnik skarżącego w postępowaniu administracyjnym występował Z. G., który równocześnie w postępowaniu sądowoadministracyjnym występował jako Prezes [...] Stowarzyszenia [...], oba te interesy mieszają się i są niejasne. Nie jest więc chyba możliwe pogodzenie tych dwóch ról przez jedną osobę w tym samym postępowaniu. Wskazano, iż Sąd nie próbował również zidentyfikować interesu prawnego skarżącego oraz jego naruszenia. Naczelny Sąd Administracyjny nie zgodził się również ze wskazaniami Sądu I instancji co do dalszego postępowania, a w szczególności z tymi, które uzależniają rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie od tego, czy H. K. lub inni właściciele nieruchomości znajdujących się w otoczeniu planowanej inwestycji, nie zamierzają w przyszłości podwyższyć należących do nich budynków mieszkalnych. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, iż materiał dowodowy zgromadzony w sprawie nie dawał podstaw do podjęcia takiego rozstrzygnięcia, jakie zapadło w zaskarżanym wyroku, gdyby została prawidłowo przeprowadzana kontrola sądowa. Sąd ten nie podzielił również poglądu prawnego wyrażonego w wyroku NSA z dnia 15 października 2009 r. sygn. II OSK 1581/08.
W piśmie procesowym z dnia 13 lipca 2012 r., podpisanym przez Prezesa Zarządu Z. G., [...] Stowarzyszenie [...] podniosło, że organy nie ustaliły rzeczywistego obszaru oddziaływania inwestycji, jak również nie uwzględniły faktu nakładania się wiązek antenowych emitowanych przez poszczególne anteny lub zespoły antenowe dla określonych kierunków promieniowania wyznaczonych azymutami.
Podczas rozprawy sądowoadministracyjnej w dniu 09 sierpnia 2012 r. skarżący H. K. wyjaśnił, że jego dom jest posadowiony na sąsiedniej działce w stosunku do działki na której planowana jest inwestycja, w odległości w linii prostej 30 m od masztu głównego. Dodatkowo wyjaśnił, iż jego nieruchomość graniczy bezpośrednio z działką uczestnika postępowania – W. G., która to z kolei działka graniczy bezpośrednio z działką inwestora.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 16 sierpnia 2012 r., sygn. akt II SA/Po 597/12, oddalił skargę H. K.. Uzasadniając to rozstrzygnięcie Sąd w pierwszej kolejności wskazał na wiążący charakter wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 czerwca 2012 r. Sąd podkreślił, że nie każda inwestycja stanowi przedsięwzięcie mogące zawsze albo potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu art. 72 ust. 2 ustawy, wymagające uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Przypadki, w których przeprowadza się ocenę oddziaływania na środowisko określa art. 59 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie. Z modelu postępowania określonego w Rozdziale 3 Działu V ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie wynika, iż po wpłynięciu wniosku, w tym również sformułowanego w sposób, jak w przedmiotowej sprawie, organ winien dokonać kwalifikacji planowanego przedsięwzięcia. Kwalifikacji tej dokonuje się na podstawie przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 roku w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. nr 213, poz. 1397) – dalej jako rozporządzenie z 2010 roku, które w okolicznościach niniejszej sprawy (data złożenia wniosku, przed dniem wejścia w życie tego rozporządzenia), w § 4 odsyła do stosowania rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 09 listopada 2004 roku w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko. Jednocześnie ustawa w art. 173 ust. 2 określa, że do czasu wydania przepisów wykonawczych w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko: 1) za przedsięwzięcia mogące zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, określone w art. 59 ust. 1 pkt 1 niniejszej ustawy, uważa się określone w dotychczasowych przepisach przedsięwzięcia mogące znacząco oddziaływać na środowisko, wymagające sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko; 2) za przedsięwzięcia mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, określone w art. 59 ust. 1 pkt 2 ustawy, uważa się określone w dotychczasowych przepisach przedsięwzięcia mogące znacząco oddziaływać na środowisko, dla których obowiązek sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko może być stwierdzony.
Z analizy przedmiotowego przedsięwzięcia – zdaniem organów – wynikało, że nie kwalifikuje się ono w świetle powołanych wyżej przepisów zarówno do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, ani też do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Zamierzone przedsięwzięcie przewiduje zainstalowanie stacji bazowej telefonii komórkowej sieci PLUS GSM nr BT 32903, zlokalizowanej w G. przy ul. S., przy czym w odległości 150 m od środka elektrycznego, wzdłuż osi głównej wiązki promieniowania tej anteny nie występują miejsca dostępne dla ludności (§ 2 ust. 1 pkt 7 oraz § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko). Do konkluzji powyższej doprowadziła analiza zarówno przedłożonych opinii PPIS oraz RDOŚ, jak i analiza przedłożonej przez inwestora dokumentacji w postaci "Kwalifikacji przedsięwzięcia pod względem konieczności sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowiska". Tego rodzaju analiza środowiskowa, sporządzone na zlecenie inwestora przez osobę posiadającą wiedzę specjalistyczną, stanowi dowód w postaci dokumentu prywatnego, który podlega takiej samej ocenie organu prowadzącego postępowanie, jak każdy inny dowód.
Wskazano, iż w ramach postępowania Burmistrz G. zwrócił się do organu, w którego kompetencjach ustawowych mieści się m.in. opiniowanie przedsięwzięcia pod kątem oceny jego oddziaływania na środowisko. W odpowiedzi RDOŚ wezwał do przedłożenia – celem weryfikacji danych zawartych w karcie informacyjnej, czytelnej mapy ewidencyjnej z podaniem skali mapy oraz zaznaczonymi osiami głównymi wiązek promieniowania w odległości do 150 m od miejsc zamontowania anten. W kolejnym piśmie z dnia 07 stycznia 2010 r. (k. 70 akt adm.) RDOŚ szczegółowo przedstawił rozbieżności występujące w przedłożonej dokumentacji i stwierdził, że w celu dokonania poprawnej kwalifikacji wniosku niezbędna jest ponowna analiza i weryfikacja spójności rysunku 3 znajdującego się w dokumencie zatytułowanym "Kwalifikacja przedsięwzięcia pod względem konieczności sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko" oraz rysunku 3a przedstawionego jako uzupełnienie karty informacyjnej przedsięwzięcia. Organ wskazał nadto, iż "jednocześnie należy przedstawić (...) wzajemne relacje przestrzenne pomiędzy miejscami dostępnymi dla ludności (w tym dachami wszystkich pobliskich budynków) oraz osiami głównymi wiązek promieniowania każdej z anten w odległości nie mniejszej niż wynika to z rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 09 listopada 2004 r." Dodatkowo pismem z dnia 22 lutego 2010 r. RDOŚ wezwał Burmistrza G. do podania, czy na zaznaczonym przez niego terenie na rysunku 3a, znajdują się budynki oraz podanie ich wysokości – a to w celu ustalenia, czy pod osią główną wiązki promieniowania anteny BSA 1012 skierowanej na azymut 60o, pracującej w pasmach GSM 900 i GSM 1800 (DCS) w odległości mniejszej od 150 m od środka elektrycznego tej anteny znajdują się budynki. Przy piśmie z dnia 03 lutego 2010 r. inwestor przedłożył poprawioną dokumentację "Kwalifikacja przedsięwzięcia pod względem konieczności sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko " (k. 69 akt adm.). Ten dokument został przedstawiony przez Burmistrza G. organowi opiniującemu, przy piśmie z dnia 08 lutego 2010 r. (k. 42 akt adm.), a kolejnym pismem z dnia 02 marca 2010 r. Burmistrz G. udzielił informacji, co do lokalizacji budynków, o które był wzywany pismem RDOŚ z dnia [...] 2010 r. Treść przytoczonej korespondencji między organem orzekającym i organem opiniującym (RDOŚ) wskazuje, że przedłożona przez wnioskodawcę dokumentacja poddana została szczegółowej analizie, zostały zauważone rozbieżności i nieścisłości w niej występujące, które ostatecznie inwestor usunął. Na tej podstawie RDOŚ w piśmie z dnia 19 marca 2010 r. stwierdził, iż przedmiotowa inwestycja nie jest wymieniona w § 2 ust. 1 pkt 7 i § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 09 listopada 2004 r. W konsekwencji, uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach w celu realizacji przedsięwzięcia nie jest wymagane i nie wydaje się też opinii w sprawie obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Przedłożona przez wnioskodawcę dokumentacja, na podstawie której organ ochrony środowiska dokonał powyższej oceny, zawierała charakterystykę przedsięwzięcia, wskazywała parametry pracy przedstawionego systemu anten (anten sektorowych) stacji [...] przy ul. S., opis otoczenia stacji na kierunkach (azymutach) na które planuje się skierować anteny stacji z podaniem odległości między budynkami, wysokości budynków i odległości osi wiązki głównej promieniowania nad budynkiem. Część opisowa uzupełniona była rysunkami i tabelami obejmującymi lokalizacje stacji, fotografię satelitarną stacji, rzuty poziome i pionowe obrazujące zasięg obszarów pól elektromagnetycznych o różnych parametrach oraz charakterystykę techniczną anteny sektorowej BSA 1012 i BSA 1008. Sąd wskazał, że prawdziwość i wiarygodność tych danych nie została w żaden sposób przez skarżącego zakwestionowana, skarżący na żadnym etapie postępowania nie zgłaszał merytorycznych zastrzeżeń do tego opracowania i nie kwestionował podanych w opracowaniu charakterystyk urządzenia. Jeżeli zważyć zatem, że dokumentacja ta została w sposób szczegółowy zweryfikowana przez organ ochrony środowiska (o czym była mowa wyżej), należy dojść do wniosku, że przedłożony przez wnioskodawcę dokument w postaci opracowania p.n. "Kwalifikacja przedsięwzięcia pod względem konieczności sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko" wraz z mapami i rysunkami, stanowił dowód w sprawie, który pozwalał na dokonanie w sposób miarodajny oceny, że planowane przedsięwzięcie nie wymaga przeprowadzenia postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko, kończącego się wydaniem decyzji środowiskowej. Nie można przy tym uznać, iż ocena ta została dokonana w sposób dowolny i nie znajdowała uzasadnienia w materiale dowodowym sprawy. Zasadnie przyjęto więc w uzasadnieniu zaskarżonych decyzji, iż brak było podstaw do nałożenia na inwestora obowiązku uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia. Ustalony stan faktyczny i zgromadzony materiał dowodowy nie pozostawiają bowiem wątpliwości, iż planowana inwestycja rzeczywiście nie stanowi przedsięwzięcia w rozumieniu art. 59 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie. Sąd podkreślił, że "oś głównej wiązki promieniowania" to linia prosta wykreślona od środka elektrycznego, która musi znajdować się w głównej wiązce promieniowania i tylko to oddziaływanie, z woli ustawodawcy, ma znaczenie w sprawie. Nie ma więc podstaw do badania oddziaływania inwestycji również pod osią głównej wiązki promieniowania (por. wyrok NSA z dnia 12 lutego 2010 r., sygn. akt II OSK 297/09). Podkreślono, że dokonując analizy pojęcia "miejsc dostępnych dla ludności" mieć należy na względzie wyłącznie istniejącą obecnie zabudowę, zgodnie z poglądem prawnym wyrażonym przez Naczelny Sąd Administracyjny w wiążącym na tym etapie wyroku z dnia 14 czerwca 2012 r., sygn. akt II OSK 496/11.
Sąd nie podzielił zarzutów skarżącego co do konieczności uwzględnienia przez organy prowadzące postępowanie kumulacji oddziaływań instalacji emitujących pole elektromagnetyczne. Stosownie bowiem zarówno do § 2 ust. 1 pkt 7, jak i § 3 ust. 1 pkt 8 cyt. rozporządzenia podstawą kwalifikacji przedsięwzięcia jako mogącego znacząco oddziaływać na środowisko, wymagającego sporządzenia raportu, jak i mogącego znacząco oddziaływać na środowisko, dla którego sporządzenie raportu może być wymagane, jest równoważna moc promieniowana izotopowo wyznaczona dla pojedynczej anteny. Dla kwalifikacji tej nie ma więc znaczenia obecność w pobliżu innych anten, co wyklucza możliwość badania inwestycji pod kątem jej kumulacji z innymi instalacjami. Mając na względzie powyższe ustalenia organy zobowiązane były, w oparciu o treści art. 105 § 1 kpa umorzyć postępowanie.
Za nietrafny Sąd uznał również zarzut, iż stwierdzając brak konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko organ I instancji winien wydać postanowienie na podstawie art. 63 ust. 2 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie. Oceniając natomiast interes prawny skarżącego H. K., Sąd ustalił na rozprawie w dniu 09 sierpnia 2012 r., że działka skarżącego przylega bezpośrednio do działki graniczącej z terenem działki objętej planowana inwestycją, a dom skarżącego położony jest w linii prostej w odległości 30 m od masztu głównego anteny. Przepisy ustawy nie określają kręgu stron postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Zastosowanie mieć będą zatem zasady ogólne, określone w art. 28 kpa. Przyjąć więc należy, że przymiot strony w sprawach wydania decyzji o uwarunkowaniach środowiskowych będą posiadać podmioty mające tytuł prawny do nieruchomości położonych w bezpośrednim sąsiedztwie zamierzonego przedsięwzięcia, ponieważ potencjalnie mogą być narażone na jego oddziaływanie, a więc w praktyce właściciele nieruchomości bezpośrednio sąsiadujących z planowana inwestycją. W tych warunkach Sąd uznał, iż H. K. jako właściciel działki znajdującej się w bezpośrednim sąsiedztwie zamierzonego przedsięwzięcia, posiada przymiot strony.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł H. K., podtrzymując dotychczasową argumentację.
Wyrokiem z dnia 27 maja 2014 r. sygn. akt II OSK 3104/12 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 16 sierpnia 2012 r. sygn. akt II SA/Po 597/12. Za zasadny sąd kasacyjny uznał zarzut dotyczący naruszenia przez Sąd I instancji przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd wskazał, że w pierwszej kolejności musi być prawidłowo ustalony stan faktyczny - zgodnie z dyspozycją art. 77 § 1 kpa w związku z art. 107 § 1 kpa, który dopiero pozwoli ustalić czy prawidłowo zostały zastosowane w tej sprawie odpowiednie przepisy prawa materialnego. Ponadto, w wyroku NSA z dnia 14 czerwca 2012 r. sygn. akt II OSK 496/11 Sąd stwierdził, że ocena, czy zaskarżona decyzja organu odwoławczego jak i decyzja organu I instancji wydane zostały z naruszeniem art. 7, 77 § 1 oraz art. 84 § 1 k.p.a., wymaga odpowiedniego odzwierciedlenia w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Oznacza to, zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów, że organy prowadzące postępowanie główne w tej sprawie są zobowiązane do samodzielnej oceny wszystkich dowodów zebranych w tej sprawie. W szczególności ponownej oceny prawnej Sądu I instancji wymaga stwierdzenie zawarte na str. 11 uzasadnienia wyroku, że przedmiotowe przedsięwzięcie jest w odległości 150 m od środka elektrycznego danej stacji bazowej telefonii komórkowej sieci [...] nr [...], zaś wzdłuż osi głównej wiązki promieniowania tej anteny nie wystąpią miejsca dostępne dla ludności w świetle dyspozycji § 2 ust. 1 pkt 7 oraz § 3 ust. 1 pkt 8 cyt. Rozporządzenia z 2004 r. Analiza dostarczonego przez inwestora dokumentu prywatnego pt. "Kwalifikacja przedsięwzięcia pod względem konieczności sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowiska" wykonanego przez [...], ul. K., wymaga bowiem ponownej oceny w tym zakresie przez właściwe organy. Wynika to z tego, że nawet Sąd I instancji na rozprawie w dniu 9 sierpnia 2012 r. ustalił, że "działka skarżącego przylega bezpośrednio do działki graniczącej z terenem działki objętej planowaną inwestycją, a dom skarżącego położony jest w linii prostej w odległości 30 m od masztu głównego anteny". Ponadto ustalanie zasięgów występowania pól elektromagnetycznych o wartościach granicznych, o których stanowi rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 30 października 2003 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku oraz sposobów sprawdzania dotrzymania tych poziomów (Dz.U. Nr 192, poz. 1883 ze zm.), powinno odpowiadać zasadom określonym w załącznikach drugim i trzecim do tego rozporządzenia. Oznacza to, że ustalając zasięgi pól o wartościach granicznych należy brać pod uwagę takie efekty działania wszystkich anten danej stacji bazowej, jak i występowanie pól elektromagnetycznych, których źródłami są inne instalacje i urządzenia znajdujące się w otoczeniu obiektu będącego przedmiotem analizy, tak jak w danej sprawie. Natomiast zgodnie z pkt 9 ujętego w załączniku drugim do powołanego powyżej rozporządzenia Ministra Środowiska z 2003 roku, pomiary w otoczeniu instalacji radiokomunikacyjnych należy wykonywać podczas pracy wszystkich urządzeń wytwarzających pola elektromagnetyczne w warunkach odpowiadających charakterystykom eksploatacyjnym tych urządzeń. Ponadto w sytuacji możliwości eksploatacji w kilku rodzajach pracy omawiane pomiary trzeba wykonać przy tym rodzaju pracy, przy którym występują pola elektromagnetyczne o najwyższym poziomie. W realiach przedmiotowej sprawy oznacza to, że właściwe organy prowadzące postępowanie powinny podać metodę obliczania w głównej wiązce promieniowania oraz biorąc pod uwagę, czy obszar głównej anteny z uwzględnieniem mocy dwóch anten jest taki sam jak sporządzony, lecz oddzielnie dla jednej (tj. rozdzielenie EIRP anten w tym samym sektorze). W konsekwencji NSA uznał, że skarga kasacyjna oparta została na usprawiedliwionych podstawach, co prowadziło do uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy WSA w Poznaniu do ponownego rozpoznania. NSA uznał, że podniesione w skardze kasacyjnej pozostałe zarzuty kasacyjne dotyczące naruszenia przepisów prawa materialnego będą mogły być rozpatrzone dopiero po prawidłowym ustaleniu stanu faktycznego w tej sprawie, poddanego ponownie kontroli Sądu I instancji.
Pismem procesowym z dnia 30 sierpnia 2014 r. Prezes [...] Stowarzyszenia [...], popierając skargę wniesioną przez H. K. podniosło, że obowiązkiem Sądu jest dokonanie oceny obu decyzji pod katem naruszenia prawa materialnego i procesowego. Aby tego dokonać, należy zwrócić uwagę na przyjętą przez organy wadliwą interpretację § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 09 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko w sytuacji, w której moce anten na poszczególnych sektorach nakładają się. Drugą kwestią jest nie uwzględnienie maksymalnych możliwych do uzyskania tiltów elektrycznych. Na poparcie zasadności takiej oceny odwołano się do wyroku NSA z 01.04.2014 r. sygn. akt II OSK 2635/12, w którym wskazano na konieczność sumowania mocy 4 anten sektorowych, co w ocenianej sprawie dało wartość EIRP 8498, przy nie uwzględnieniu, z racji braku dokumentacji, mocy anten radioliniowych. Dalej podniesiono, że w rozpatrywanej obecnie sprawie moc samych anten sektorowych wynosi na azymucie 60° - 5264,4W, na azymucie 170° - 5543,8 , na azymucie 300 ° - 6114 W. Wyliczenie to nie uwzględnia mocy anten radioliniowych, których ilości oraz mocy nie wskazano w decyzji. Podkreślono, że sąd I instancji wadliwie pominął naruszenie przez organy obowiązków związanych z oceną materiału dowodowego, w szczególności dokonania takiej oceny w odniesieniu do tzw. analizy kwalifikacyjnej inwestycji. Podzielając stanowisko Sądu co do mających w sprawie zastosowanie przepisów rozporządzenia z 9 listopada 2004 r., należało jednakże rozważyć trafność zastosowania § 4 tego aktu. Przytaczając fragmenty uzasadnienia wyroku sądu I instancji analizujących przebieg osi wiązek głównych promieniowania anten w odniesieniu do miejsc dostępnych dla ludności podniesiono, że sąd I instancji nie wykazał, czy organy rozważyły i zbadały możliwości i zakresy stosowania tego przepisu w oparciu o dowody zebrane w sprawie. Tymczasem organy winny były szczegółowo wyjaśnić, czy i w jakim zakresie możliwe lub konieczne jest sumowanie mocy poszczególnych anten dla oceny i wyznaczenia ich równoważnej mocy promieniowanej izotropowo, czego wymaga przepis § 2 ust. 1 ppkt 7 powołanego rozporządzenia. Organy winny dokonać ustaleń, a następnie poddać je analizie w zakresie tego, czy zasięg oddziaływania nie obejmuje (nie kumuluje się) z innymi urządzeniami wytwarzającymi pole elektroenergetyczne. Na poparcie tego stanowiska odwołano się do wyroków NSA sygn. akt: II OSK 1928/07, II OSK 1680/10, II OSK 1695/10, II OSK 1328/11. W zgromadzonym materiale dowodowym brak jest wzmianki na temat wzajemnego oddziaływania na siebie istniejących anten oraz radiolinii, co uzasadniać może obawę odnośnie wykazywanej przez inwestora rzeczywistej mocy ich promieniowania. Inwestor nie podał również maksymalnych możliwych do uzyskania tiltów elektrycznych anten, co dyskwalifikuje przedłożoną przez niego dokumentację. W tym zakresie odwołano się do wyroku NSA II OSK 1829/12 z dnia 23.01.2014 r., w którym wskazano na konieczność uwzględnienia możliwości zmiany kierunku wiązki promieniowania. W razie stwierdzenia istnienia takiej możliwości należy ustalić oddziaływanie anteny od minimalnego do maksymalnego jej pochylenia, aby jednoznacznie ustalić, od jakiej wysokości od poziomu terenu i w jakiej odległości od anten i płaszczyźnie możliwe jest oddziaływanie promieniowania. Ewentualne oddziaływanie w przypadku nachylenia pod różnym kontem anten stacji bazowej jest okolicznością istotną dla rozstrzygnięcia sprawy (por. wyrok NSA z 25.10.2011 r. sygn. akt II OSK 1485/10). W rozpatrywanym przypadku zarówno inwestor, jak i organ nie udowodnili, iż anteny nie mogą być automatycznie pochylane poza zakresy wskazane w decyzji. Podniesiono, że powyższe stanowisko znalazło już poparcie w wyroku tut. Sądu z dnia 14.05.2014 r. sygn. akt IV SA/Po 308/14.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył co następuje:
Skarga zasługiwała na uwzględnienie.
Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 - dalej Ppsa) polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy. Przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Na podstawie art. 134 § 1 Ppsa, w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie z jej treścią, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną.
Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę miał na uwadze, że przedmiotowa sprawa dwukrotnie już była poddana ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wyrokiem z dnia 14 czerwca 2012 r., sygn. akt II OSK 496/11, Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 28 października 2010 r., sygn. akt II SA/Po 529/10, a wyrokiem z dnia 27 maja 2014 r., sygn. akt II OSK 3104/12 uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 16 sierpnia 2012 r., sygn. akt II SA/Po 597/12, każdorazowo przekazując sprawę tut. Sądowi do ponownego rozpoznania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu rozpoznając ponownie niniejszą sprawę, zgodnie z art. 190 Ppsa, pozostawał zatem związany oceną prawną oraz wskazaniami co do dalszego postępowania, wyrażonymi w powyżej opisanych wyrokach NSA. W świetle powyższego przepisu wykładnia prawa i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie nie tylko sąd, lecz także organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także strony postępowania. Związanie oceną prawną wyrażoną w wyroku (uzasadnieniu orzeczenia) NSA oraz wynikającymi z niej wskazaniami co do dalszego postępowania oznacza, że organ nie może formułować nowych ocen prawnych, sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz obowiązany jest do podporządkowania się jemu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się do wskazań w zakresie dalszego postępowania przed organem administracji publicznej (wyrok NSA z: 30.7.2009 r., II FSK 451/08, Lex nr 526493; 23.9.2009 r., I FSK 494/09, Lex nr 594010; 13.7.2010 r., I GSK 940/09, Lex nr 594756; wyrok WSA we Wrocławiu z 14.1.2010 r., I SA/Wr 1591/09, Lex nr 559604). Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zobligowany był do przyjęcia i zastosowania wykładni prawa dokonanej przez NSA wymienionych wyrokach Naczelnego Sądu administracyjnego. W tym miejscu zaznaczyć należy, iż w obu wyrokach sąd kasacyjny zarzucił sądowi I instancji brak przeprowadzenia należytej oceny materiału dowodowego, zgromadzonego na etapie postępowania administracyjnego, w aspekcie jego kompletności i zupełności dla podjęcia końcowego rozstrzygnięcia. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż dopiero po prawidłowym ustaleniu stanu faktycznego w tej sprawie, możliwe będzie ustalenie przepisów prawa materialnego mających zastosowanie w przedmiotowej sprawie. Mając to na uwadze Sąd w składzie obecnie orzekającym w pierwszej kolejności zobligowany był ocenić materiał dowodowy stanowiący podstawę do stwierdzenia przez organ I instancji bezprzedmiotowości postępowania prowadzonego z wniosku [...] S.A. z siedzibą w Warszawie o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej sieci [...] nr [...], zlokalizowanej w G., przy ul. S., na działce [...]. Ocena ta nakazuje powtórzyć za Naczelnym Sądem Administracyjnym, że zasadny jest podniesiony przez skarżącego zarzut nie dostrzeżenia dotąd przez sąd I instancji naruszenia przez organy art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 1 i art. 107 § 3 kpa. Uszczegółowiając ten wątek, zgodnie z wytycznymi zawartymi w powołanym wyżej wyroku z dnia 27 maja 2014 r. sygn. II OSK 3104/12 wskazać należy, że organy obu instancji nie rozważyły i nie zbadały możliwości oraz zakresu zastosowania przepisu § 4 rozporządzenia z 9 listopada 2004 w oparciu o zebrane w sprawie dowody. Organy zobligowane były bowiem szczegółowo wyjaśnić, czy i w jakim zakresie możliwe lub konieczne jest sumowanie mocy poszczególnych anten dla oceny i wyznaczenia ich równoważnej mocy promieniowanej izotropowo, czego wymaga przepis § 2 pkt 1 ppkt 7 przywołanego wyżej rozporządzenia, a w razie potrzeby winny dokonać dodatkowych analiz lub ekspertyz, koniecznych dla pełnej realizacji wytycznych wynikających z przepisu § 4 rozporządzenia. Organy winny dokonać ustaleń, a następnie poddać je analizie w zakresie tego, czy zasięg oddziaływania anten nie obejmuje (nie kumuluje się) z innymi urządzeniami wytwarzającymi pole elektromagnetyczne (zob. uzasadnienie wyroku NSA z dnia 5 grudnia 2008 r., II OSK 1928/07, wyrok NSA z 17 listopada 2011 r, II OSK 1680/10, wyrok NSA z 14 grudnia 2011 r., II OSK 1695/10, wyrok NSA z 22 listopada 2012 r., II OSK 1328/11, opublik. CBOSA). Konieczne jest również wskazanie metody obliczania w głównej wiązce promieniowania oraz biorąc pod uwagę, czy obszar głównej anteny z uwzględnieniem mocy wszystkich anten jest taki sam jak sporządzony, lecz oddzielnie dla jednej (tj. rozdzielenie EIRP anten w tym samym sektorze). Należy ustalić zasięgi występowania pól elektromagnetycznych o wartościach granicznych, o których stanowi rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 30 października 2003 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku oraz sposobów sprawdzania dotrzymania tych poziomów (Dz. U. Nr 192, poz. 1883 ze zm.), co powinno odpowiadać zasadom określonym w załącznikach drugim i trzecim do tego rozporządzenia. Oznacza to, że ustalając zasięgi pól o wartościach granicznych trzeba brać pod uwagę takie efekty działania wszystkich anten danej stacji bazowej, jak i występowanie pól elektromagnetycznych, których źródłami są inne instalacje i urządzenia znajdujące się w otoczeniu obiektu będącego przedmiotem analizy tak jak w danej sprawie. Natomiast zgodnie z pkt 9 ujętego w załączniku drugim do powołanego powyżej rozporządzenia Ministra Środowiska z 2003 roku pomiary w otoczeniu instalacji radiokomunikacyjnych należy wykonywać podczas pracy wszystkich urządzeń wytwarzających pola elektromagnetyczne w warunkach odpowiadających charakterystykom eksploatacyjnym tych urządzeń. Ponadto w sytuacji możliwości eksploatacji w kilku rodzajach pracy omawiane pomiary trzeba wykonać przy tym rodzaju pracy, przy którym występują pola elektromagnetyczne o najwyższym poziomie.
W zgromadzonym materiale dowodowym brak jest wzmianki na temat wzajemnego oddziaływania na siebie istniejących anten oraz radiolinii, co uzasadniać może obawę odnośnie rzeczywistej mocy ich promieniowania wykazywanego przez Spółkę. Dokonanie analizy w powyższym zakresie, pozwoli dopiero na dokonanie ustaleń, czy przedmiotowa inwestycja jest, czy nie jest zaliczana do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu przepisów rozporządzenia RM z 09 listopada 2004. Dokonaniu takiej analizy powinno również towarzyszyć uwzględnienie możliwości zdalnego sterowania antenami i związana z tym ewentualność zmiany kierunku wiązki promieniowania. Jeżeli istnieje możliwość pochylenia anteny, tzw. TILT, to tym samym istnieje możliwość zmiany kierunku wiązki promieniowania. Okoliczność ta winna podlegać wyjaśnieniu, a w razie stwierdzenia istnienia takiej możliwości należy ustalić oddziaływanie anteny od minimalnego do maksymalnego jej pochylenia, aby jednoznacznie ustalić, od jakiej do jakiej wysokości od poziomu terenu i w jakiej odległości od anten i płaszczyźnie możliwe jest oddziaływanie promieniowania. Ewentualne oddziaływanie w przypadku nachylenia pod różnym kątem anten stacji bazowej jest okolicznością istotną dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy (por. wyrok NSA z 25 października 2011 r., II OSK 1485/10, LEX nr 1151903). W przedstawionej przez inwestora dokumentacji nie wskazano metody obliczania promieniowania oraz warunków, w jakich przeprowadzono pomiary. Również stanowiska organów opiniujących i uzgadniających, oparte na takim niekompletnym materiale dowodowym, kwestii tych nie wyjaśniają. W konsekwencji uznać należy, że niedostrzeżenie wskazanego uchybienia świadczy o zasadności zarzutu naruszenia art. 8, 77 § 1 i 107 § 3 kpa.
W tym miejscu wskazać należy, że zgodnie z art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 03 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko, decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach określa środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia. Z art. 71 ust. 2 pkt. 1 i 2 powyższej ustawy wynika, iż uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wymagane jedynie dla planowanych przedsięwzięć mogących zawsze lub potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. W przedmiotowej sprawie ocenę w tym zakresie prawidłowo przeprowadzono w aspekcie przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowaniach związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko, lecz wskazane braki materiału dowodowego nie pozwalają ocenić, czy prawidłowo uznano, że przedmiotowa inwestycja nie jest wymieniona w § 2 ust. 1 pkt 7 i § 3 ust. 1 pkt 8 tego aktu wykonawczego.
W świetle konstytucyjnego modelu sądowej kontroli działalności administracji publicznej - sąd administracyjny I instancji nie ma - co do zasady - kompetencji do dokonywania ustaleń stanu faktycznego będącego tłem sprawy administracyjnej, a więc dokonywania samodzielnych ustaleń. Zadanie to należy do organów administracji publicznej. Ustalenie stanu faktycznego w drodze zebrania i oceny materiału dowodowego jest bowiem funkcją postępowania administracyjnego, w ramach którego organy zobowiązane są do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. To na nich zatem spoczywa obowiązek przeprowadzenia całego postępowania co do wszystkich istotnych okoliczności rozpoznawanej sprawy, w taki przy tym sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa (art. 7, 8, 9 i 77 § 1 kpa). Ustalenia te oraz ich ocena powinny znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu podjętej decyzji. Zgodnie bowiem z art. 107 § 3 kpa, uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Sąd administracyjny I instancji kontroluje natomiast to, czy opisany wyżej proces odbył się zgodnie z prawem.
Kodeks postępowania administracyjnego zawiera szereg zasad, których przestrzeganie przesądza o prawidłowości prowadzonego postępowania. Przepisy te z jednej strony dają organowi uprawnienia do podjęcia czynności mających na celu takie wyjaśnienie stanu faktycznego, aby możliwe było podjęcie prawidłowego rozstrzygnięcia, natomiast z drugiej strony nakładają na organ obowiązek czuwania na jego przebiegiem. Przepis art. 7 kpa, ustanawiający zasadę prawdy obiektywnej, zobowiązuje organy administracji publicznej do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Myśl tę rozwija następnie art. 77 §1 kpa, nakładając na organ administracji obowiązek zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. W toku prowadzonego postępowania administracyjnego organy administracji publicznej podejmują więc wszelkie kroki zmierzające do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz do podjęcia rozstrzygnięcia, a nadto zobligowane są do zebrania w sposób wyczerpujący materiału dowodowego i do wnikliwego jego rozpatrzenia (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 2 czerwca 2011 r., sygn. akt IV SA/GL 683/10, Lex nr 821599). Oznacza to, że organ ten jest obowiązany rozpatrzyć wszystkie dowody zgromadzone lub odzwierciedlone w aktach sprawy oraz że organ powinien rozpatrzyć te dowody w ich wzajemnej łączności. Dla każdego postępowania kluczowe znaczenie ma ustalenie stanu faktycznego sprawy, bowiem tylko w takim przypadku możliwe jest prawidłowe ustalenie praw i obowiązków strony tego postępowania. Inaczej rzecz ujmując, tylko dla prawidłowo ustalonego stanu faktycznego można zastosować przepisy prawa materialnego skutkujące powstaniem praw i obowiązków strony postępowania administracyjnego. W świetle powyższego, w ocenie Sądu, rozpatrujące sprawę organy naruszyły dyspozycję art. 7, 77 § 1 oraz 107 § 3 kpa, które to uchybienia miały istotny wpływ na wynik sprawy, co skutkowało na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit. c) Ppsa. uchyleniem zaskarżonej decyzji oraz uchyleniem, na podstawie art.135 Ppsa., poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.
Odnosząc się do pozostałych zarzutów strony skarżącej podnieść należy, iż interes prawny skarżącego nie budzi wątpliwości z racji przysługującego mu prawa własności nieruchomości zlokalizowanej w bezpośrednim sąsiedztwie planowanej inwestycji. Wskazać nadto należy, iż "oś głównej wiązki promieniowania" to linia prosta wykreślona od środka elektrycznego, która musi znajdować się w głównej wiązce promieniowania. Nie ma więc podstaw do badania oddziaływania inwestycji również pod osią głównej wiązki promieniowania (por. wyrok NSA z dnia 12 lutego 2010 r., sygn. akt II OSK 297/09). Dokonując z kolei analizy pojęcia "miejsc dostępnych dla ludności" mieć należy na względzie wyłącznie istniejącą obecnie zabudowę, zgodnie z poglądem prawnym wyrażonym przez Naczelny Sąd Administracyjny w wiążącym na tym etapie wyroku z dnia 14 czerwca 2012 r., sygn. akt II OSK 496/11. Za chybiony uznać należy zarzut, iż stwierdzając brak konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko organ I instancji winien wydać postanowienie na podstawie art. 63 ust. 2 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie. Obowiązek wydania tego postanowienia również w przypadku, gdy organ nie stwierdzi potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, został zamieszczony w art. 63 działu V, rozdziału 1 "Przedsięwzięcia wymagające oceny" ustawy, który w ustępie 1 stanowi: "Obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko stwierdza, w drodze postanowienia, organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach." W niniejszym przypadku uznano, iż przedsięwzięcie inwestycyjne objęte postępowaniem nie spełniało parametrów uzasadniających zakwalifikowanie go do przedsięwzięć wymienionych w § 2 ust. 1 pkt 7 i § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 09 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowaniach związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięć do sporządzania raportu o oddziaływaniu na środowisko. Przy takim założeniu nie zachodziła konieczność prowadzenia postępowania na podstawie przepisów zamieszczonych w Rozdziale 1 Działu V ustawy, w tym wydania postanowienia, o którym mowa w art. 63 ust. 2 ustawy.
Ponownie rozpoznając sprawę organ administracji uwzględni ocenę i wykładnię przepisów zawarte w uzasadnieniu niniejszego wyroku, a oparte na istotnych dla sprawy wytycznych Naczelnego Sądu Administracyjnego.
O kosztach orzeczono na podstawie art.200, a o wykonalności zaskarżonej decyzji na podstawie art. 152 Ppsa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło