I GSK 1356/22

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2022-09-23

Skład orzekający: Małgorzata Grzelak, Bogdan Fischer, Piotr Kraczowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo ocenił, że procedura ponownej oceny wniosku o dofinansowanie projektu w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Śląskiego została przeprowadzona z zachowaniem zasad rzetelności i przejrzystości, a przyznana punktacja jest uzasadniona?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, podzielając ocenę Sądu I instancji, że organy prawidłowo przeprowadziły ponowną ocenę merytoryczną wniosku o dofinansowanie. Sąd uznał, że przyznana punktacja była uzasadniona, a zarzuty skarżącego dotyczące naruszenia zasad rzetelności i przejrzystości postępowania nie znalazły potwierdzenia. Wnioskodawca nie wykazał, że jego projekt spełniał kryteria wyboru projektów w stopniu uzasadniającym przyznanie dofinansowania.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o dofinansowanie projektu w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Śląskiego. Po negatywnej ocenie merytorycznej i uwzględnieniu protestu, wniosek został skierowany do ponownej oceny. Mimo pozytywnego przejścia etapu oceny merytorycznej, wniosek nie uzyskał wystarczającej liczby punktów do otrzymania dofinansowania ze względu na niewystarczające środki i niższą punktację w stosunku do innych projektów. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę skarżącego, uznając ocenę organu za prawidłową. Skarżący wniósł skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów postępowania.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną i zasądzono od L. W. na rzecz Śląskiego Centrum Przedsiębiorczości w Chorzowie zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Grzelak Sędzia NSA Bogdan Fischer (spr.) Sędzia del. WSA Piotr Kraczowski po rozpoznaniu w dniu 23 września 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej L. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 23 lutego 2022 r. sygn. akt III SA/Gl 1540/21 w sprawie ze skargi L. W. na pismo Śląskiego Centrum Przedsiębiorczości w Chorzowie z dnia 6 października 2021 r. nr SCP-II-1.6805.694.2020.ASi w przedmiocie negatywnej oceny projektu 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od L. W. na rzecz Śląskiego Centrum Przedsiębiorczości w Chorzowie 240 (słownie: dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 23 lutego 2022 r., sygn. akt III SA/Gl 1540/21 oddalił skargę L. W. na pismo Śląskiego Centrum Przedsiębiorczości w Chorzowie z dnia [...] października 2021 r., nr SCP-ll-1.6805.694.2020.ASi w przedmiocie odmowy przyznania dofinansowania w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Śląskiego na lata 2014-2020. Sąd I instancji orzekał w następującym stanie faktycznym sprawy. Śląskie Centrum Przedsiębiorczości w Chorzowie (dalej: ŚICP) ogłosiło konkurs nr [...] na dofinansowanie projektów ze środków EFRR w ramach Osi Priorytetowej III "Konkurencyjność MŚP", Działania 3.2 "Innowacje w MŚP" Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Śląskiego na lata 2014-2020, Typ projektu: Inwestycje w MŚP. B. (dalej: "L. W. ", "skarżący") w dniu 9 czerwca 2020r. złożył wniosek o dofinansowanie projektu o nadanym identyfikatorze [...] w ramach III rundy konkursu numer [...]. Pierwotnie wniosek został negatywnie oceniony podczas oceny merytorycznej, w ramach której nie spełnił 0/1 merytorycznych kryteriów wyboru projektów oceny merytorycznej, o czym Skarżący został poinformowany pismem z dnia 12 listopada 2020r. o numerze [...] Instytucja Zarządzająca RPO WSL (dalej: "IZ RPO WSL") po rozpoznaniu protestu złożonego na podstawie art. 53 i nast. ustawy z dnia 11 lipca 2014r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014 - 2020 (t.j.: Dz. U. z 2020 r., poz. 818 ze zm.; dalej: "ustawa wdrożeniowa") uwzględniła protest i wniosek został przekazany do Instytucji Organizującej Konkurs (dalej: "lOK") w celu przeprowadzenia ponownej oceny projektu. W wyniku tej oceny merytorycznej wniosek przeszedł pozytywnie etap oceny merytorycznej, jednak ze względu na niewystarczające środki na dofinansowanie wszystkich projektów, wniosek nie został wybrany do dofinansowania, o czym skarżący został poinformowany pismem z dnia 10 maja 2021 r. o numerze SCP-11-1.6805.694.2020.ASi. Po ocenie merytorycznej przyznana punktacja ogólna wniosku wyniosła 17,5 pkt (Ekspert nr I -17 pkt. Ekspert nr II -18 pkt), a zatem przedmiotowy wniosek nie uzyskał wymaganej dla otrzymania dofinansowania minimalnej liczby 21,5 punktów. W związku z rozpatrzeniem IZ RPO WSL wniosek został skierowany do kolejnej oceny merytorycznej w zakresie kryterium "Efektywność projektu". W odniesieniu do ponownie ocenianego kryterium, stanowiska - wartości punktowe, zostały uzasadnione w kartach oceny merytorycznej przez oceniających wniosek ekspertów. O powyższej ocenie merytorycznej skarżący został powiadomiony pismem z dnia [...] października 2021 r. o numerze [...], w którym wskazano, że przedmiotowy wniosek pozytywnie przeszedł etap oceny merytorycznej, jednak ze względu na niewystarczające środki na dofinansowanie wszystkich projektów, wniosek nie został wybrany do dofinansowania. Po ocenie merytorycznej przyznana punktacja ogólna wniosku wyniosła 17,5 pkt (Ekspert nr I - 18 pkt. Ekspert nr II -17 pkt), a zatem przedmiotowy wniosek nie uzyskał wymaganej dla otrzymania dofinansowania minimalnej liczby 21 punktów (po zaktualizowaniu przez Zarząd Województwa listy projektów wybranych do dofinansowania). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach na podstawie art. art. 61 ust. 8 pkt 2 ustawy wdrożeniowej w związku z art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, dalej: "p.p.s.a") oddalił skargę. W uzasadnieniu Sąd I instancji dokonał szczegółowej analizy ocen ekspertów, wskazując, iż na etapie oceny wniosku aplikacyjnego skarżącego, jak również na etapie rozstrzygania protestu i ponownej oceny wniosku, nie doszło do naruszenia zasad, o jakich mowa w art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej oraz Regulaminu konkursu, o jakim mowa w art. 41 ust. 1 i 2 ustawy wdrożeniowej. Sąd I instancji, odnosząc się do podnoszonych przez skarżącego zarzutów uznał je za niezasadne. Podsumowując, Sąd wskazał, że niezakwalifikowanie wniosku skarżącego do otrzymania dofinansowania w sytuacji, gdy wniosek został pozytywnie oceniony wynika z faktu, że w konkursie ustalana jest lista rankingowa. Na jej czele umieszczane są wnioski, które osiągnęły najwyższą punktację bowiem o kolejności na liści decyduje otrzymana ilość łącznych punktów. Tym samym, w ocenie Sądu dokonana ponownie ocena i otrzymana przez wniosek skarżącego punktacja - ostatecznie 17,5 pkt - nie kwalifikowała go do otrzymania dofinansowania. L. W. złożył skargę kasacyjną od wyroku Sądu I instancji zaskarżając go w całości, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach, oraz zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów udzielonej pomocy prawnej oraz uiszczonej opłaty od pełnomocnictwa, według norm prawem przepisanych. Jednocześnie, na podstawie art. 182 § 2 p.p.s.a. oświadczył że zrzeka się rozprawy wnosząc o rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił: I. naruszeniu przepisów postępowania, a które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 106 § 5 p.p.s.a. w zw. z art. 113 § 1 p.p.s.a. oraz 233 § 1 k.p.c. poprzez dokonanie dowolnej w miejsce swobodnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, a w konsekwencji niezasadnego uznania, iż ponowna ocena merytoryczna i przeprowadzone czynności eksperckie dały uzasadnione podstawy do przyjęcia zaniżonej oceny w ramach kryteriów konkursowych, jakimi są m. in. efektywność projektu, wzrost zatrudnienia, innowacyjność przy pominięciu w tym zakresie stanowiska IZ RPO WSL zawartego w decyzji kierującej wniosek do ponownej oceny merytorycznej, co skutkowało oddaleniem skargi L. W. ; II. naruszeniu przepisów postępowania, a które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej poprzez ustalenie przez Sąd orzekający w sprawie, iż pismo kończące ponowną ocenę merytoryczną wniosku skarżącego zapadło w warunkach braku naruszenia przepisów postępowania podczas gdy w rzeczywistości procedura ponownej oceny wniosków wybieranych do finansowania w ramach konkursu [...] została przeprowadzona bez zachowania kryterium rzetelności i przejrzystości, albowiem przyznanie punktacji i weryfikacja spełnienia opisanych w treści uzasadnienia niniejszej skargi kasacyjnej kryteriów odbyła się w warunkach braku pełnego, kompleksowego, rzetelnego i przejrzystego zweryfikowania wszelkich założeń projektu pod kątem oceny możliwości przyjęcia go do finansowania, co w konsekwencji doprowadziło do oddalenia skargi L. W. ; III. naruszeniu przepisów postępowania, a które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c p.p.s. a. w zw. z 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej poprzez ustalenie przez Sąd orzekający w sprawie, iż pismo kończące ponowną ocenę merytoryczną wniosku skarżącego zapadło w warunkach braku naruszenia przepisów postępowania, podczas gdy w rzeczywistości procedura ponownej oceny wniosków wybieranych do finansowania w ramach konkursu [...] została przeprowadzona bez zachowania kryterium rzetelności i przejrzystości, albowiem kategoria ocenna innowacyjność i jej skala winny być oceniane w kryterium "Dodatkowe efekty projektu", natomiast w niniejszym przypadku przedmiotowa zmienna stanowiła przedmiot oceny również w ramach kryterium efektywności projektu, co spowodowało podwójną ocenę tych samych zmiennych i nieuzasadnione zaniżenie ogólnej punktacji wniosku, co w konsekwencji doprowadziło do oddalenia skargi L. W.; IV. naruszeniu przepisów postępowania, a które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 45 ust. 4 ustawy wdrożeniowej poprzez ustalenie przez Sąd orzekający w sprawie, iż pismo kończące ponowną ocenę merytoryczną wniosku skarżącego zapadło w warunkach braku naruszenia przepisów postępowania, podczas gdy w rzeczywistości nie spełniony został wymóg należytego uzasadnienia oceny projektów w zakresie kryteriów "Dodatkowe efekty projektu" oraz "Efektywność projektu" i występującego w ich ramach wewnętrznego kryterium innowacyjności, a które to nie zostało rozpatrzone odmiennie w odniesieniu do specyfiki każdej z ww. kategorii ocennych; W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący przedstawił argumentację wniesionych zarzutów oraz stanowisko w sprawie. Śląskie Centrum Przedsiębiorczości w Chorzowie w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniosło o pozostawienie skargi kasacyjnej bez rozpatrzenia w oparciu o art. 62 ust. 1 w zw. z art. 61 ust. 6 pkt 1 ustawy wdrożeniowej z uwagi na jej wniesienie po terminie, względnie odrzucenie skargi kasacyjnej w art. 180 w zw. z art. 178 p.p.s.a. w zw. z art. 62 ustawa wdrożeniowa, jako wniesionej po terminie, a w razie merytorycznego rozpoznania skargi kasacyjnej o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu organ przedstawił argumentację oraz stanowisko w sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 182 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. 2018 poz. 1302; dalej: p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdy strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony w terminie czternastu dni od doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy. Wobec tego, że z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym w składzie trzyosobowym. Na wstępie przypomnienia wymaga, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania, Jeżeli nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a., a w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły, to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Granice skargi są wyznaczone wskazanymi w niej podstawami, którymi – zgodnie z art. 174 p.p.s.a. – może być naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.), albo naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie przez stronę skarżącą naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Skarżący kasacyjnie ograniczył się do zarzutów naruszenie przepisów postępowania. Przy zarzucie naruszenia prawa procesowego strona winna wskazać przepisy tego prawa, które zostały naruszone przez Sąd I instancji i wpływ tego naruszenia na wynik sprawy, tj. na rozstrzygnięcie (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Skuteczne postawienie zarzutu naruszenia prawa procesowego wymaga więc nie tylko wskazania naruszonych przepisów procesowych i uzasadnienia tego naruszenia, lecz także wykazania jego istotnego wpływu na rozstrzygnięcie, bo tylko w takim przypadku można przyjąć, że naruszenie przepisów postępowania powinno skutkować uwzględnieniem skargi kasacyjnej. Przez wpływ, o którym mowa w art. 174 pkt 2 p.p.s.a., należy rozumieć istnienie związku przyczynowego pomiędzy uchybieniem procesowym podniesionym w zarzucie skargi kasacyjnej, a wydanym w sprawie zaskarżonym orzeczeniem Sądu I instancji. Przy czym ten związek przyczynowy nie musi być realny (uchybienie mogło mieć istotny wpływ), ale musi uzasadniać istnienie hipotetycznej możliwości odmiennego wyniku sprawy. Wnoszący skargę kasacyjną powinien więc uprawdopodobnić istnienie wpływu zarzucanego naruszenia na wynik sprawy. Skarżąca powinna więc wykazać, że następstwa stwierdzonych wadliwości postępowania były tego rodzaju lub rangi, że kształtowały lub współkształtowały treść kwestionowanego orzeczenia (patrz wyroki NSA: z 21.01.2015 r., sygn. akt II GSK 2162/13, LEX nr 1640513; z 13.01.2015 r., sygn. akt II GSK 2084/13, LEX nr 1634783; z 27.11.2014 r., sygn. akt I FSK 1752/13, LEX nr 1658418; z 10.10.2014 r., sygn. akt II OSK 793/13, LEX nr 1588222). Naczelny Sąd Administracyjny podziela ocenę Sądu I Instancji, że organy podjęły wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia sprawy, wyprowadzone na ich podstawie wnioski, zaprezentowane w zaskarżonej do Sądu Wojewódzkiego decyzji są właściwie umotywowane i znajdują oparcie w materiale dowodowym, a wywód decyzji pozostaje zgodny z regułami logicznego rozumowania. Zasadnie Sąd I instancji uznał, za prawidłowe stanowisko organu oparte o ponowną ocenę merytoryczną i przeprowadzone czynności eksperckie. Dały one uzasadnione podstawy do przyjęcia jako prawidłowej oceny w ramach kryteriów konkursowych. Zgodnie z rekomendacją IZ RPO WSL zamieszczoną w odniesieniu do poprzedniej oceny, a także definicją kryterium, eksperci odnieśli poszczególne efekty projektu do planowanych do poniesienia lub zaangażowania nakładów inwestycyjnych. Jeśli chodzi o efektywność projektu Eksperci zgodnie uznali, że planowane efekty realizacji projektu nie są odpowiednio proporcjonalne w stosunku do zaangażowanych nakładów w wysokości 941.000zł i projekt nie został uznany za bardziej efektywny, w stosunku do I oceny. Z kolei w kryterium dodatkowe efekty oceniono innowacyjność projektu i jej skalę. Jeśli chodzi o kryterium wzrostu zatrudnienia, trzeba zwrócić uwagę że stanowił on element oceny i specyfiki projektu. Nie doprowadziła do pozytywnej zmiany oceny dowodzona przez skarżącego kasacyjnie zasadność nie zwiększania liczby nowych miejsc zgodnie z zakresem rzeczowym i założeniami projektowymi. Eksperci nie przyznali punktów za utrzymanie wielkości zatrudnienia (wobec utworzenia 1 miejsca pracy) i brak zwiększenia miejsc pracy. Należy podkreślić że wzrost zatrudnienia był jednym z kluczowych wskaźników, do osiągnięcia w projekcie, a efekt zwiększenia miejsc pracy, oceniony został jako nieproporcjonalny do poniesionych nakładów inwestycyjnych. Jeśli chodzi o innowacyjność NSA zgadza się ze stanowiskiem Sądu I instancji, co do oceny eksperckiej, że skarżący kasacyjnie nie dowiódł, że wprowadzane produktu i usługa stanowią innowację produktową co najmniej w skali regionu (zgodnie z prawidłowo dokonaną, pierwotną oceną w kryt. punktowym 0/1 nr 3 oraz kryt. punktowym podstawowym nr 5). Podobnie z oceną co do braku wskazania jednoznacznych informacji, które uprawniałyby do potwierdzenia postulowanego poziomu innowacyjności na tle rozwiązań funkcjonujących choćby w skali regionu oraz co do braku przedstawienia rozwiązań firm konkurencyjnych, jak również braku przedstawienia przekonujących argumentów o charakterze technologicznym, za co nie przyznano punktu. Ekspert nr 1 stwierdził, że nie nastąpi wdrożenie na rynek wysokojakościowej innowacji technologicznej. Ekspert nr 2 uznał, że efekty w aspekcie wprowadzenia nowych produktów/usług na rynek nie są proporcjonalne do poniesienia nakładów inwestycyjnych. Za prawidłowe należy uznać podsumowanie przez Sąd I instancji działań ekspertów, którzy wymienili poszczególne efekty projektu, skalę oceny przyjętą jako bazę w trybie oceniania i ustalili końcową punktację. Naczelny Sąd Administracyjny podziela ocenę Sądu I instancji, że "Również nie można po analizie tych ocen stwierdzić, że nie uwzględniono w nich zastrzeżeń IZ z poprzedniej oceny, które dotyczyły: braku stosownego uzasadnienia do obniżenia punktacji za brak podania szczegółowych kosztów związanych z obsługą - korzystania z firm zewnętrznych w założeniach do prognoz kosztów; obniżenia punktacji za to, że w wyniku realizacji projektu nie powstanie nowy produkt dla rynku, a jedynie dla firmy i kwestii innowacyjności technologicznej co w przypadku kryterium Efektywność projektu natężałoby ocenić w kontekście efektywności projektu, czyli jego proporcjonalności do planowanych do poniesienia lub zaangażowania nakładów inwestycyjnych; nieprawidłowej oceny w zakresie nowych miejsc pracy, która winna być dokonywana w kontekście efektywności konkretnego projektu i odnosić do jego zakresu i specyfiki, więc niewystarczające zatrudnienie, jak również zatrudnienie na wyższym poziomie niż wynika to z potrzeb projektu, będzie się przekładało na jego efektywność; braku oceny w zakresie wzrostu łub utrzymania konkurencyjności przedsiębiorstwa oraz nieuwzględnienia nabycia środków trwałych /WNiP". Trzeba podkreślić, że warunkiem koniecznym przyznania dofinansowania jest spełnianie przez projekt określonych regulaminem konkursu i wynikających z przepisów prawa kryteriów wyboru projektów i to podmiot wnioskujący o przyznanie wsparcia – a nie instytucja odpowiedzialna za zarządzanie i realizację programu wsparcia – jest zobowiązany wykazać, że zgłaszany przezeń projekt kryteria te spełnia. Zadaniem wymienionej instytucji jest bowiem ocena spełniania przez projekt tych kryteriów w oparciu o dane przedstawione przez samego wnioskodawcę (patrz wyroki NSA: z14 czerwca 2017 r., sygn. akt II GSK 1549/17; z 14 grudnia 2016 r., sygn. akt II GSK 5172/16 dostępne na: www.orzeczenia.nsa.gov.pl; pozostałe cytowane orzeczenia tamże). Czynnościom postępowania wyjaśniającego prawidłowo nie przypisał Sąd I instancji cech dowolności, zaś dokonana przez organy ocena materiału dowodowego nie wykraczała, wbrew zarzutom skarżącego kasacyjnie poza ramy swobodnej oceny dowodów. W uzasadnieniach kart ponownej oceny dokonanej przez obu ekspertów precyzyjnie wskazano, dlaczego punkty zostały przyznane za poszczególne elementy w danej wysokości, a innym odmówiono punktacji. Skarżący kasacyjnie otrzymał jasny przekaz z jakich powodów wniosek o dofinasowanie został oceniony poniżej jego oczekiwań. Artykuł 37 ustawy wdrożeniowej ma mieszany charakter – może być postawiony w ramach podstawy z art. 174 pkt 1 jak i pkt 2 p.p.s.a. W niniejszej sprawie kasator zmierza do zakwestionowania oceny projektu jako wadliwe – bo nieprzejrzyste, nierzetelne – ustalenia faktyczne, stąd zarzut naruszenia wskazanych zasad został podniesiony jako zarzut naruszenia przepisów postępowania. Wynikająca z art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej zasada przejrzystości, rzetelności i bezstronności wyboru projektów oraz równości traktowania wnioskodawców w dostępie do informacji o zasadach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania dotyczy każdego etapu konkursu, począwszy od momentu przygotowywania regulaminu konkursu i formularza aplikacyjnego aż po zakończenie samego tego postępowania konkursowego. Zasady te mają charakter normatywny i stanowią gwarancję równego traktowania wszystkich potencjalnych beneficjentów pomocy unijnej znajdując umocowanie w zasadzie równego dostępu do pomocy, wywodzącej się z traktatowej zasady równości. Zasada przejrzystości reguł oceny projektów wymieniona w art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej ma charakter instrumentalny w relacji do zasady równości, formułując wobec właściwej instytucji przeprowadzającej wybór projektów do dofinansowania obowiązek jasnego, precyzyjnego i dostępnego dla wszystkich beneficjentów określenia kryteriów kwalifikowania projektów. Wymogi zaś stawiane wnioskującym o udzielenie wsparcia, jeżeli na podstawie oceny ich spełnienia miałoby to skutkować negatywnymi konsekwencjami, muszą być formułowane w sposób jednoznaczny, jasny i precyzyjny, a więc tak, aby nie pozostawiało to żadnych wątpliwości odnośnie do przyjmowanych w danym postępowaniu konkursowym kryteriów oceny projektów oraz oceny ich spełniania, które to kryteria oceny powinny być znane wnioskodawcom i w odpowiedni sposób im notyfikowane. Służy to gwarantowaniu pewności i stałości obowiązywania kryteriów wyboru projektów do dofinansowania i eliminowaniu w tym zakresie jakichkolwiek domniemań stwarzających ryzyko zaistnienia pola dla jakiejkolwiek dowolności niweczącej przywołane powyżej zasady, a mianowicie zasady przejrzystości i rzetelności wyboru projektów oraz zasadę równego dostępu wnioskodawców do informacji o warunkach wyboru projektów (patrz wyroki NSA: z 17 sierpnia 2010 r., sygn. akt. II GSK 856/10; z 1 grudnia 2016 r., sygn. akt. II GSK 5141/16; z 8 lutego 2017 r., sygn. akt II GSK 131/17). Zasadnie przyjmuje się przy tym, że obowiązek poszanowania wskazanych wyżej zasad dotyczy każdego etapu konkursu – począwszy od momentu przygotowywania regulaminu konkursu i formularza aplikacyjnego aż po zakończenie tego postępowania konkursowego – i zasady te mają charakter normatywny, stanowiąc gwarancję równego traktowania wszystkich potencjalnych beneficjentów pomocy unijnej, i znajdują umocowanie w zasadzie równego dostępu do pomocy wywodzącej się z traktatowej zasady równości, a rzetelność wyboru projektów rozumieć należy jako działanie sumienne, solidne, staranne i zgodne z określonymi zasadami i obowiązkami (patrz wyroki NSA: z 14 czerwca 2017 r., sygn. akt II GSK 1549/17 oraz z 20 czerwca 2017 r., sygn. akt II GSK 1597/17). Przez zasadę rzetelności rozumiany jest również obowiązek zgodnej z ustanowionymi regułami oceny każdego projektu, którego podstawową metodą realizacji jest ocena projektów na podstawie danych zawartych i opisanych we wnioskach aplikacyjnych, a co miało zdaniem NSA miejsce w rozpatrywanej sprawie. Zasada przejrzystości reguł oceny projektów wymieniona w art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej realizuje się przede wszystkim w obowiązku powszechnie dostępnej i pełnej informacji o trybie i warunkach wyboru projektów. Rzetelność związana jest natomiast z ustanowieniem jasnych i zrozumiałych dla wnioskodawców kryteriów wyboru projektów, zgodności postępowania właściwej instytucji z ustanowionymi w danym trybie regułami oraz wszechstronnym uzasadnieniem wyboru (patrz wyroki NSA: z 4 sierpnia 2016 r., sygn. akt II GSK 435/16; z 22 marca 2017 r., sygn. akt II GSK 339/17). Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, wbrew ocenie skarżącego kasacyjnie, że WSA przeprowadził prawidłową kontrolę pod względem zgodności z prawem uznając, iż organ dokonał oceny spornego projektu z zachowaniem zasad wymienionych w art. 37 ustawy wdrożeniowej. Nie można zgodzić się zarzutem skarżącej, że procedura ponownej oceny wniosków wybieranych do finansowania przeprowadzona została bez zachowania kryterium rzetelności i przejrzystości. Zarzuty skarżącego kasacyjnie mają charakter polemiczny, a więc nie tyle wskazujące na błędy dokonanej oceny lecz ich odmiennego widzenia przez skarżącego. Wymaga zwrócenia uwagi, że art. 133 § 1 p.p.s.a. nie może służyć kwestionowaniu oceny materiału dowodowego, jak i ustaleń i oceny ustalonego w sprawie stanu faktycznego dokonanych przez Sąd I instancji, z którą nie zgadza się skarżący (patrz wyroki NSA: z 9 listopada 2011 r., sygn. akt I OSK 1350/11; z 17 listopada 2011 r., sygn. akt II OSK 1609/10). Natomiast art. 113 § 1 p.p.s.a. może zostać naruszony tylko wtedy, gdyby przewodniczący nie wydał zarządzenia o zamknięciu rozprawy w ogóle, bądź wtedy, gdyby podjął taką czynność procesową w sytuacji, gdy sąd nie uznał sprawy za dostatecznie wyjaśnioną do rozstrzygnięcia. "Dostateczne wyjaśnienie sprawy" w rozumieniu art. 113 § 1 p.p.s.a. dotyczy możliwości wydania wyroku z punktu widzenia dopełnienia reguł formalnych związanych z tokiem sprawy administracyjnej, nie zależy zaś od stopnia wyjaśnienia sprawy z punktu widzenia prawdy materialnej, a zatem oceny przez sąd, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu, czy też nie (patrz: wyrok NSA z dnia 28 lutego 2019 r. sygn.. akt. I OSK 990/17). Należy podkreślić, że postępowanie ze skargi kasacyjnej nie daje podstawy do dokonywania po raz kolejny bezpośredniego badania legalności działania organów administracji. Stąd też tylko zarzut procesowy, skierowany przeciwko wyrokowi wojewódzkiego sądu administracyjnego, a nie przeciwko decyzji organu administracji, podlega merytorycznej kontroli Sądu kasacyjnego. Wobec podzielenia w pełni motywów zaskarżonego wyroku dotyczących oceny spornych kryteriów, staje się zbędne ponowne przytoczenie pełnej argumentacji opisanej w części historycznej niniejszego uzasadnienia. Niemniej Naczelny Sąd Administracyjny konfrontując uzasadnienia WSA poszczególnych ocen spornych kryteriów z wywodami skargi kasacyjnej, stwierdza, że żaden z podniesionych argumentów nie jest trafny. Może również zostać oparta skarga kasacyjna na zarzucie błędnej wykładni postanowień systemu realizacji programu czy też na zarzucie wadliwego zastosowania tych postanowień – w sprzeczności z zasadami regulowanymi art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej. Wówczas zarzut naruszenia tego przepisu może być postawiony również w ramach podstawy z art. 174 pkt 1 p.p.s.a. Taki pogląd był wielokrotnie przedstawiony w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (p. np. wyroki: z 9 października 2018 r., sygn. akt 2909/18; z 12 października 2018 r. sygn. akt 2930/18; z 17 października 2018 r. sygn. akt I GSK 2927/18; z 20 kwietnia 2021 r., sygn. akt I GSK 98/21; dostępne na: CBOSA).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło