I GSK 342/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Hanna Kamińska Sędzia NSA Barbara Mleczko-Jabłońska Sędzia del. WSA Tomasz Smoleń (spr.) po rozpoznaniu w dniu 24 września 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej (...) od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 29 grudnia 2020 r. sygn. akt I SA/Ke 394/20 w sprawie ze skargi (...) na decyzję Dyrektora Świętokrzyskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Kielcach z dnia(...) nr (...) w przedmiocie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oddala skargę kasacyjną. Wyrokiem z dnia 29 grudnia 2020 r. sygn. akt I SA/Ke 394/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił skargę (...) (strona, skarżąca) na decyzję Dyrektora Świętokrzyskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Kielcach z dnia (...) r. nr (...) w przedmiocie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2019. Sąd I instancji orzekał w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy: Dnia (...) r. do Biura Powiatowego ARiMR w (...) wpłynął, złożony w formie elektronicznej, wniosek (...) o przyznanie płatności na rok 2019. W przedmiotowym wniosku strona ubiegała się o przyznanie jednolitej płatności obszarowej, płatności za zazielenienie, płatności redystrybucyjnej i płatności do powierzchni upraw roślin strączkowych na ziarno. We wniosku (..) zadeklarowała działki rolne o łącznej powierzchni 11,37 ha, położone na działkach ewidencyjnych w obrębach (...) w gminie (...) (powiat (...), województwo (...) oraz w obrębach (...) i (...), w gminie (...). Kontrola krzyżowa wniosku wykazała, że działki ewidencyjne nr 53 i 52/2 wskazane w deklaracji położenia działek rolnych A i C nie zostały zadeklarowane lub zostały zadeklarowane nieprawidłowo, suma powierzchnia działek rolnych zadeklarowanych na działkach ewidencyjnych nr 53 i 52/2 była większa od powierzchni tych działek ewidencyjnych uprawnionych do uzyskania płatności oraz granice działek rolnych położonych na ww. działkach ewidencyjnych wyrysowane przez stronę przecinają się z granicami działek rolnych wyrysowanych przez innych rolników. Wobec ujawnionych nieprawidłowości Kierownik wezwał rolników deklarujących sporne działki do złożenia wyjaśnień. Zarówno strona, jak i inny rolnik - (...), który zgłosił sporne działki do płatności zgłosili się na wezwanie i złożyli wyjaśnienia. W oświadczeniu z (...) r. (...) stwierdziła, że jest użytkownikiem działek nr 52/2 i 53 i była ich użytkownikiem w dniu składania wniosku na 2019 rok do czasu złożenia oświadczenia. (...) również potwierdził użytkowanie ww. działek w 2019 r. Wobec powyższego Kierownik wezwał stronę na rozprawę administracyjną, która odbyła się w dniu (...) r. Z rozprawy sporządzono protokół, który został podpisany przez wszystkich jej uczestników. Po przeprowadzeniu kontroli i weryfikacji zgromadzonych dowodów Kierownik decyzją z (...) r. odmówił stronie przyznania płatności do powierzchni upraw strączkowych na ziarno, jednocześnie nakładając sankcję w kwocie 2 534,80 zł. W odwołaniu od decyzji (...) nie zgodziła się z jej treścią. Organ odwoławczy stwierdził, że Kierownik w przeprowadzonym postępowaniu bezsprzecznie ustalił, iż (...) nie prowadziła upraw w plonie głównym na spornych działkach oraz nie zebrała ziarna, w związku z czym nie przysługują jej płatności do działek, których nie uprawiała. W konkluzji Dyrektor podniósł, że organ I instancji przeprowadził postępowanie dowodowe co do wszystkich istotnych okoliczności sprawy. Skarżąca miała zapewniony udział we wszystkich etapach postępowania. Wydając decyzję zostały wzięte pod uwagę wszystkie okoliczności istotne dla sprawy. Na powyższą decyzję (...) wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach. Podniosła, że błędne jest stanowisko organu odnoszące się do tego, że skarżąca nie była faktycznym posiadaczem gruntu, nie użytkowała go w sensie rolniczym. W jej ocenie organ błędnie przyjął, że nie miało miejsce współposiadanie spornych gruntów przez skarżącą oraz z(...) oraz, że nie była ona posiadaczem i faktycznym użytkownikiem gruntów. W odpowiedzi na skargę Dyrektor podtrzymał dotychczasową argumentację i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach podzielił stanowisko organów co do tego, że na dzień (...) r. skarżąca nie była posiadaczem spornych gruntów zgłoszonych do płatności oraz nie prowadziła upraw w plonie głównym na spornych działkach, nie zebrała ziarna, w związku z czym nie przysługują jej płatności do działek, których nie uprawiała. Okoliczności stanu faktycznego, wynikające z akt sprawy, wskazują że czynności rolnicze podejmowane w danym roku w stosunku do przedmiotowych gruntów wskazujące na ich posiadanie należy oceniać w kontekście art. 336 K.c. i w powiązaniu z przepisami ustawy o płatnościach. Podnoszona okoliczność, że skarżąca zezwoliła na obsianie spornych działek i to nie podmiotowi, który faktycznie nim dysponował, zaś sama jednak przygotowała, grunt pod ich uprawę, sama również po zebraniu plonu grunt ten uprzątnęła i przygotowała do przyszłorocznych upraw, w ocenie Sądu I instancji, nie była wystarczająca do uznania, że skarżąca w dacie 31 maja 2019 r. była posiadaczem zadeklarowanych do dopłat gruntów. Dopiero w skardze, strona podnosi, że również podjęła decyzję co do sposobu uprawy i jej przedmiotu, ona ponosiła ciężar danin publicznoprawnych i to na skarżącej ciążyło utrzymanie gruntów w dobrej kulturze rolnej. W ocenie Sądu I instancji, zgromadzony w sprawie materiał dowody jednoznacznie wskazuje, że skarżąca nie wykonywała czynności mogących być uznane za przejawy posiadania gruntów, w szczególności wszelkich działań związanych z uprawą roślin strączkowych na tych gruntach. Na rozprawie administracyjnej, która odbyła się w dniu (..) r. (...) potwierdziła, że na spornych działkach nr 52/2 i 53 w roku 2019 na podstawie ustnej umowy z (...) to (...) wsiał groch w kwietniu i zebrał plon główny na przełomie sierpnia-września. Powyższy fakt przyznał faktyczny użytkownik przedmiotowych gruntów (...), potwierdzając wsianie w kwietniu i zebranie grochu w sierpniu-wrześniu 2019 r. Także (...) jako świadek potwierdził ustną umowę z (...) dotyczącą użytkowania spornych działek i ich użytkowanie przez (...). Skarżąca, pomimo możliwości nie przedstawiła żadnych dowodów na poparcie swoich twierdzeń oraz zgłoszonych w skardze zarzutów, a argumenty niepotwierdzone żadnymi dowodami, nie zasługują na uwzględnienie. Zaś skarżąca posiadała swobodę dysponowania tymi gruntami, która przejawiła się w zawarciu ustnej umowy na ich użytkowanie z (...), na podstawie której uprawę roślin strączkowych miał prowadzić inny rolnik (...). Zdaniem WSA postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie prowadzone było z uwzględnieniem przepisów unijnych. W wyniku przeprowadzonego postępowania w oparciu o dane z kontroli zasadnie przyjęto, że powierzchnia działek rolnych zadeklarowana we wniosku o przyznanie płatności na rok 2019 do powierzchni upraw roślin strączkowych na ziarno wynosiła 4,01 ha, zaś powierzchnia kwalifikująca się do płatności wyniosła 0,70 ha. W konsekwencji należy uznać za prawidłowe zastosowanie w sprawie przepisu art. 19 ust. 2 rozporządzenia nr 640/2014, w oparciu o który wyliczono, że różnica między całkowitą powierzchnią zadeklarowaną kwalifikowaną, a całkowitą powierzchnią stwierdzoną wynosi 50%, a więc zaistniały podstawy do odmowy płatności do powierzchni upraw roślin strączkowych i nałożenia z tego tytułu kary administracyjnej z uwzględnieniem stawki płatności określonej w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 7 października 2019 r. Jeśli bowiem różnica ta przekracza 50%, w odniesieniu do danej grupy upraw nie przyznaje się żadnej pomocy obszarowej ani wsparcia obszarowego. Za prawidłowe, w ocenie Sądu I instancji, uznać należało również zaskarżone rozstrzygnięcie, w części dotyczącej przyznania skarżącej jednolitej płatności obszarowej pomniejszonej z uwagi na stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności związane z ustaleniem prawidłowej powierzchni zatwierdzonej, a także płatności redystrybucyjnej oraz co do przyznania płatności na zazielenienie. Od przedmiotowego wyroku skarżąca złożyła skargę kasacyjną, wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Skargę kasacyjną oparto na obu podstawach kasacyjnych przewidzianych w art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej: p.p.s.a.) zarzucając: 1. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 75 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., art. 86 k.p.a., art. 89 k.p.a., przez oddalenie skargi w sytuacji, gdy postępowanie organów administracji publicznej dotknięte było wadami, które uniemożliwiły prawidłowe ustalenie stanu faktycznego w sprawie, to jest nie zbadano w wystarczającym zakresie w jaki sposób oraz przez kogo działki nr 52/2 oraz 53 były użytkowane przez cały rok 2019, jak strony ustnej umowy dotyczącej wskazanych działek uregulowały wzajemne prawa i zobowiązania z niej wynikające, pomimo, że z protokołu rozprawy nr 02/2020 z dnia 23 czerwca 2020 r. wynika posiadanie działek przez (...) jedynie w wąskim zakresie (wsianie grochu w kwietniu oraz zebranie plonu głównego na przełomie sierpnia - września 2019 r.), co w konsekwencji doprowadziło do błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia polegającym na przyjęciu, że (...) nie była na dzień (...) r. posiadaczem działek nr 52/2 oraz 53, nie miała swobody podejmowania decyzji co do nich, zaś jedynym faktycznym użytkownikiem pozostawał (...), a w konsekwencji przyjęcie, że powierzchnia uprawniona do płatności w ich zakresie jest mniejsza niż zadeklarowana we wniosku na rok 2019 o 3,31 ha, co doprowadziło do zmniejszenia kwoty przyznanej jednolitej płatności obszarowej, płatności za zazielenienie, płatności redystrybucyjnej, odmowy przyznania płatności do powierzchni upraw roślin strączkowych na ziarno oraz nałożenia sankcji w wysokości 2.534,80 zł, 2. naruszenie prawa materialnego, to jest: - art. 8 ust. 1 pkt 2 i pkt 4 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1341 z późn. zm.), zwanej dalej również "ustawą o płatnościach", przez ich niewłaściwe zastosowanie i w konsekwencji tego błędne przyjęcie, że: a) (...) nie była na dzień 31 maja 2019 r. posiadaczem działek nr 52/2 oraz 53, a przez to uznanie, że prawidłowe było rozstrzygnięcie organów polegające na odmowie przyznania płatności związanej do powierzchni upraw roślin strączkowych na ziarno oraz nałożenie kary administracyjnej, to jest niewłaściwe zastosowanie również art. 19 a ust. 1 rozporządzenia (UE) nr 640/2014 i art. 19 ust. 2 i 3 rozporządzenia (UE) nr 640/2014, b) że powołane przez skarżącą czynności wykonywane na spornej części gruntu, to jest przygotowanie go do uprawy, uporządkowanie po zbiorach nie determinują przyznania płatności, zaś znaczenie w tym zakresie posiada jedynie wsianie grochu oraz jego zbiór, który stanowi jedyny przejaw działalności rolniczej, - art. 336 k.c. w zw. z art. 4 ust. 1 lit. c Rozporządzenia Nr 1307/2013 przez ich niewłaściwe zastosowanie i w konsekwencji tego błędne uznanie, że skarżąca nie jest faktycznym posiadaczem działek nr 52/2 oraz nr 53, nie prowadziła upraw w plonie głównym, podczas gdy skarżąca użytkowała je rolniczo, ze zgromadzonego przez organ materiału dowodowego wynika zaś, że (...) użytkował je jedynie w ograniczonym czasie i zakresie, - art. 14 i art. 15 ust. 1 i 2a ustawy o płatnościach przez ich niewłaściwe zastosowanie i w konsekwencji tego błędne uznanie, że prawidłowo pomniejszono skarżącej jednolitą płatność obszarową, płatność redystrybucyjną a także płatność za zazielenienie. Argumenty na poparcie powyższych zarzutów zostały przedstawione w uzasadnieniu skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie jest zasadna. Stosownie do art. 183 § 1 zd. pierwsze p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, o której mowa w § 2 powołanego przepisu. W sprawie przesłanki nieważności postępowania nie wystąpiły, natomiast skarga kasacyjna została oparta na obu podstawach kasacyjnych wymienionych w art. 174 p.p.s.a. Zgodnie z art. 174 pkt 1 i 2 oraz art. 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a. skarżący kasacyjnie jest zobowiązany nie tylko do wskazania konkretnego przepisu prawa (z podziałem na jednostki redakcyjne tego przepisu), ale również do wykazania, na czym polega jego naruszenie. Dodatkowo, w przypadku podniesienia zarzutu naruszenia prawa materialnego, wskazania formy tego naruszenia (błędną wykładnię, niewłaściwe zastawanie), a w przypadku zarzutu naruszenia przepisów postępowania wykazania istotności tego naruszenia. Z kolei, z uwagi na wyraźne rozdzielenie w art. 174 p.p.s.a. podstaw kasacyjnych, zarzut naruszenia prawa materialnego może być oparty wyłącznie na normach o charakterze materialnym, a więc takich, które określają wzajemne prawa i obowiązki podmiotów stosunku prawnego, natomiast zarzut naruszenia przepisów postępowania - na normach o charakterze procesowym, a więc takich, które służą zabezpieczeniu realizacji norm materialnych oraz ich egzekwowania. W konsekwencji ocena zasadności zarzutu niewłaściwego zastosowania prawa materialnego może być skutecznie dokonywana wyłącznie na podstawie stanu faktycznego, którego ustalenia nie są kwestionowane lub nie zostały skutecznie podważone. Zarzutem naruszenia prawa materialnego nie można kwestionować ustaleń stanu faktycznego, gdyż te można podważać jedynie w oparciu o podstawę z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. Przy zarzucie naruszenia prawa procesowego skarżący kasacyjnie winien wskazać przepisy tego prawa, które zostały naruszone przez Sąd I instancji i wpływ tego naruszenia na wynik sprawy, tj. na rozstrzygnięcie. Skuteczne postawienie zarzutu naruszenia prawa procesowego wymaga nie tylko wskazania naruszonych przepisów procesowych i uzasadnienia tego naruszenia, a także wykazania jego istotnego wpływu na rozstrzygnięcie, bo tylko w takim przypadku można przyjąć, że naruszenie przepisów postępowania powinno skutkować uwzględnieniem skargi kasacyjnej Określona w art. 183 § 1 p.p.s.a. zasada związania granicami skargi kasacyjnej oznacza również związanie wskazanymi w niej podstawami zaskarżenia, które determinują zakres kontroli kasacyjnej, jaką Naczelny Sąd Administracyjny powinien, a ściślej, może podjąć - działając na podstawie i w granicach prawa (art. 7 Konstytucji RP) - w celu stwierdzenia ewentualnej wadliwości zaskarżonego orzeczenia. Systemowe odczytanie art. 176 i art. 183 p.p.s.a. prowadzi do wniosku, że NSA nie może rozpoznać merytorycznie zarzutów skargi, które zostały wadliwie skonstruowane. Jest to zgodne z poglądem, że przytoczenie podstaw kasacyjnych, rozumiane jako wskazanie przepisów które - zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną - zostały naruszone przez wojewódzki sąd administracyjny, nakłada na NSA, stosownie do art. 174 pkt 1 i 2 oraz art. 183 § 1 p.p.s.a., obowiązek odniesienia się do wszystkich zarzutów przytoczonych w podstawach kasacyjnych (v. uchwała Pełnego Składu NSA z 26 października 2009 r., sygn. akt I OPS 10/09). Aby Naczelny Sąd Administracyjny mógł uczynić zadość temu obowiązkowi, wnoszący skargę kasacyjną musi poprawnie określić, jakie przepisy jego zdaniem naruszył wojewódzki sąd administracyjny i na czym owo naruszenie polegało (v. podobnie wyrok NSA: z 7 stycznia 2010 r., II FSK 1289/08, wyrok NSA z 22 września 2010 r., sygn. II FSK 764/09, wyrok NSA z 16 lipca 2013 r., sygn. akt II FSK 2208/11). Naczelny Sąd Administracyjny nie może domniemywać intencji strony i samodzielnie uzupełniać bądź konkretyzować zarzutów kasacyjnych. Jedynie w sytuacji, gdy treść uzasadnienia skargi kasacyjnej pozwala na jednoznaczne określenie, jaką postać naruszenia prawa wnoszący skargę kasacyjną chciał powołać w zarzutach skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny może przeprowadzić kontrolę merytoryczną zarzutu. Wadliwość zarzutu jest bowiem możliwa do usunięcia w drodze rozumowania przez analizę argumentacji zawartej w uzasadnieniu środka odwoławczego, co nie narusza autonomii strony postępowania kasacyjnego do stanowienia o formie i treści zarzutów podnoszonych w postępowaniu kasacyjnym, ani związania Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej na mocy art. 183 § 1 p.p.s.a. Tym samym realizowany jest obowiązek nałożony na Naczelny Sąd Administracyjny, a zawarty w art. 174 pkt 1 i 2 oraz art. 183 § 1 p.p.s.a., w myśl, którego w procesie kontroli kasacyjnej należy odnosić się do wszystkich zarzutów przytoczonych w podstawach kasacyjnych (v. uchwała pełnego składu NSA z 26 października 2009 r., I OPS 10/09; wyroki NSA z 9 listopada 2011 r., sygn. II FSK 776/10; z 21 listopada 2012 r., sygn. II FSK 32/12). Przedstawienie warunków materialnych skargi kasacyjnej jest w sprawie o tyle istotne, że stwierdzone uchybienia w skardze kasacyjnej w znacznym stopniu uniemożliwiają rozpoznanie podniesionych w niej zarzutów. Zarzucając naruszenie art. 8 k.p.a., art. 75 k.p.a. i art. 89 k.p.a. skarżąca nie podała konkretnej jednostki redakcyjnej tych przepisów. Sąd administracyjny kontroluje zgodność z prawem zaskarżonej decyzji, biorąc pod uwagę stan prawny i faktyczny z daty jej wydania. Tym samym autor skargi kasacyjnej jako wzorzec kontroli powinien wskazać normy prawne wywiedzione z właściwego przepisu. W razie podziału artykułu (podstawowej jednostki redakcyjnej ustawy) na mniejsze jednostki redakcyjne, powinien wskazać przepis ujęty w konkretny ustęp, paragraf, literę albo tiret. Wskazane wyżej artykuły składają się z dwóch paragrafów o zróżnicowanej treści normatywnej. W takiej sytuacji niedopuszczalne jest konstruowanie zarzutu przez pakietowe powoływanie artykułu o złożonej budowie. Skarga kasacyjna tak sporządzona nie spełnia bowiem wymogu dokładnego sprecyzowania zarzutu i zarzut taki nie jest tym samym należycie uzasadniony. Pogląd, wedle którego obowiązkiem skarżącego kasacyjnie jest ścisłe określenie jednostki redakcyjnej aktu normatywnego, wobec którego zawiera się w treści skargi kasacyjnej zarzuty, jednolicie prezentowany jest w orzecznictwie i doktrynie (por. wyroki NSA z: 5 października 2010 r., I GSK125/09; 23 listopada 2010 r., II FSK 1165/09; 1 grudnia 2010 r., II FSK 1507/09; 8 grudnia 2010 r., I GSK 619/09; 19 lipca 2013 r., I OSK 2766/09). Ani w petitum skargi kasacyjnej, ani w jej uzasadnieniu, skarżąca kasacyjnie nie doprecyzowała, naruszenia którego z przepisów art. 8 k.p.a., art. 75 k.p.a. i art. 89 k.p.a. się dopatruje. Podkreślić należy, że mając na względzie art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny nie może zastępować strony w wyrażaniu, precyzowaniu, czy też uzasadnianiu jej zarzutów. Z tych względów zarzut naruszenia art. 8 k.p.a., art. 75 k.p.a. i art. 89 k.p.a. nie mógł okazać się uzasadniony. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 86 k.p.a. wskazać należy, że stawiając zarzut oparty na przepisie art. 174 pkt 2 p.p.s.a., autor skargi kasacyjnej powinien nie tylko wskazać, jaki przepis postępowania został naruszony, lecz również uzasadnić, jaki wpływ na wynik sprawy miało to naruszenie. Przez "wpływ", o którym mowa na gruncie przywołanego przepisu, rozumieć należy istnienie związku przyczynowego pomiędzy uchybieniem procesowym stanowiącym przedmiot zarzutu skargi kasacyjnej a zaskarżonym orzeczeniem sądu I instancji, który to związek przyczynowy nie musi być realny, jednak musi uzasadniać istnienie hipotetycznej możliwości odmiennego wyniku sprawy (vide: wyrok NSA z 15 grudnia 2010 r., sygn. akt II FSK 1333/09). Oznacza to, że podstawą skargi kasacyjnej nie może być każde uchybienie przepisom postępowania, a jedynie takie, które odbiło się na wydanym rozstrzygnięciu. W rozpoznawanej sprawie zarzut naruszenia art. 86 k.p.a. nie spełnia wskazanych wyżej wymogów, skarga kasacyjna nie zawiera bowiem jego uzasadnienia co czyni omawiany zarzut nieskutecznym. Z uzasadnienia skargi kasacyjnej wynika, że naruszenia art. 7 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a. skarżąca kasacyjnie upatruje w tym, iż WSA zaaprobował wadliwe ustalenia organów, że skarżąca kasacyjnie na dzień 31 maja 2019 r. nie posiadła przedmiotowych gruntów, nie prowadziła upraw w plonie głównym. W ocenie skarżącej kasacyjnie organ nie zbadał wszelkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Wobec tak sformułowanego zarzutu kasacyjnego zauważyć należy, iż w orzecznictwie sądowoadministracyjnym (zob.m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 grudnia 2019 r., sygn. akt I GSK 1538/18) podnosi się, że: "Treść art. 3 ust. 2 ustawy o płatnościach jednoznacznie wskazuje obowiązki organów w ramach prowadzonych przez nie postępowań. Odnoszą się one przede wszystkim do postępowania wyjaśniającego i stanowią ograniczenie zasad kodeksowych zwłaszcza art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. W tych postępowaniach organ ma rozpatrzyć cały materiał dowodowy, ale to nie na nim ciąży obowiązek podejmowania czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Efektem takiego uregulowania jest wyłącznie art. 7 i art. 77 k.p.a. w sprawach o płatności (por. wyrok NSA z dnia 9 sierpnia 2012 r., sygn. akt II GSK 1077/11, LEX nr 1387049). Stanowiąc w art. 3 ust. 2 pkt 2 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, że organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy, ustawodawca zdecydował się na odejście od zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w części drugiej art. 7 k.p.a., nakazującej organom administracji publicznej podjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Konsekwencją odejścia od zasady prawdy obiektywnej jest również rezygnacja z zasady postępowania dowodowego wyrażonej w art. 77 k.p.a. (por. wyrok NSA z dnia 27 listopada 2012 r., sygn. akt II GSK 1733/11, LEX nr 1291799)." Przytoczone przepisy jasno wskazują na wprowadzenie przez ustawodawcę odstępstw, w zakresie prowadzenia postępowania o przyznanie płatności bezpośrednich, w stosunku do regulacji wynikających z Kodeksu postępowania administracyjnego; ograniczył obowiązywanie zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 7 k.p.a. przyjmując, że organy prowadzące postępowanie zobowiązane są jedynie do wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego. Stosownie do zasady praworządności, o której mowa w art. 3 ust. 2 pkt 1 ustawy o płatnościach, organ powinien wprawdzie podejmować działania zmierzające do załatwienia sprawy zgodnie ze stanem faktycznym, niemniej zgodnie z art. 3 ust. 3 ustawy o płatnościach ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Wskazane wyżej odstępstwa wynikają z charakteru przyznawanych środków, które są przyznawane bezzwrotnie, jeśli beneficjenci zrealizują warunki pomocy. Zaś aktywność wnioskującego o pomoc finansową nie może sprowadzać się przede wszystkim do negowania dokonanych przez organ prowadzący postępowanie ustaleń. Uwzględniając powyższe zgodzić należy się z Sądem I instancji, że zgromadzony w sprawie materiał dowody jednoznacznie wskazuje, że skarżąca nie wykonywała czynności mogących być uznane za przejawy posiadania gruntów, w szczególności wszelkich działań związanych z uprawą roślin strączkowych na tych gruntów. Podkreślić bowiem należy, że skarżąca kasacyjnie na rozprawie administracyjnej w dniu (...) r. podała, że na spornych działkach nr 52/2 i 53 w roku 2019 na podstawie ustnej umowy z (...) to (...) wysiał groch w kwietniu i zebrał plon główny na przełomie sierpnia-września. Na tej samej rozprawie administracyjnej (...) potwierdził, że w kwietniu 2019 r. na przedmiotowych działkach wysiał groch i zebranie go w sierpniu-wrześniu 2019 r. Okoliczności te potwierdził (...). Powyższe względy wskazują, że WSA zasadnie uznał, iż skarżąca kasacyjnie nie spełniła wymogów do przyznania jej płatności do uprawy w plonie głównym roślin strączkowych na ziarno, ponieważ nie była posiadaczem tych gruntów w dacie (...) r., nie wsiała grochu, a także nie dokonała zbioru ziarna - zgodnie z wymogiem art. 15 ust. 1 i ust. 2a ustawy o płatnościach. Zatem należało uznać zarzut naruszenia art. 7 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a. za chybiony. W konsekwencji w ustalonym przez organ administracyjny stanie faktycznym, niezakwestionowanym skutecznie przez skarżącą kasacyjnie, organ ten w sposób zgodny z prawem dokonał swobodnej oceny dowodów, a zatem nie naruszył art. 80 k.p.a. Przechodząc do oceny zarzutów skargi kasacyjnej zgłoszonych w ramach podstawy kasacyjnej wymienionej w art. 174 pkt 1 p.p.s.a. należy przypomnieć, że naruszenie prawa materialnego może przejawiać się w dwóch postaciach: jako błędna wykładnia albo jako niewłaściwe zastosowanie określonego przepisu prawa. Podnosząc zarzut naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię wykazać należy, że sąd mylnie zrozumiał stosowany przepis prawa, natomiast uzasadniając zarzut niewłaściwego zastosowania przepisu prawa materialnego wykazać należy, iż sąd stosując przepis popełnił błąd subsumcji czyli, że niewłaściwie uznał, iż stan faktyczny przyjęty w sprawie nie odpowiada stanowi faktycznemu zawartemu w hipotezie normy prawnej zawartej w przepisie prawa. W obu tych przypadkach autor skargi kasacyjnej wykazać musi, jak w jego ocenie powinien być rozumiany stosowany przepis prawa, czyli jaka powinna być jego prawidłowa wykładnia, a w przypadku zarzutu niezastosowania przepisu-dlaczego powinien być zastosowany. Jednocześnie należy podkreślić, że ocena zasadności zarzutu naruszenia prawa materialnego może być dokonana wyłącznie na podstawie ustalonego w sprawie stanu faktycznego, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który skarżący uznaje za prawidłowy. Podnosząc zarzuty naruszenie prawa materialnego, tj. art. 8 ust. 1 pkt 2 i pkt 4 ustawy o płatnościach, art. 336 k.c. w zw. z art. 4 ust. 1 lit. c Rozporządzenia Nr 1307/2013 oraz art. 14 i art. 15 ust. 1 i 2a ustawy o płatnościach przez ich niewłaściwe zastosowanie, nie wykazano na czym polegało to naruszenie. W lakonicznym uzasadnieniu skargi kasacyjnej w ogóle nie rozwinięto i nie uszczegółowiono tych zarzutów. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w ramach tych zarzutów, podjęto próbę zwalczania ustaleń faktycznych w sprawie. Jednakże przyjęty przez WSA stan faktyczny, nie został skutecznie zakwestionowany. W taki sposób wywiedziona podstawa kasacyjna, jest zatem wadliwa. Za utrwalony bowiem należy uznać pogląd prezentowany w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, iż nie można w skardze kasacyjnej skutecznie stawiać zarzutu nietrafnego zastosowania prawa materialnego, gdy z jej uzasadnienia wynika, że wadliwie zostały ustalone okoliczności stanu faktycznego, bez wskazania przy tym, jakie normy postępowania naruszył sąd pierwszej instancji w procesie kontroli legalności zaskarżonych decyzji (zob. wyrok NSA z 9 marca 2021 r., sygn. akt III FSK 2570/21, opublikowany w: CBOSA; wyrok NSA z 14 października 2004 r., sygn. akt FSK 568/04, opublikowany w: ONSA i WSA 2005/4/67, POP 2005/6/134). Zatem w sytuacji, w której skarżąca kasacyjna usiłuje zwalczać ustalenia faktyczne zarzutem naruszenia prawa materialnego nie mogła odnieść pożądanych skutków. Z przedstawionych powodów, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. i art.182 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.