I OSK 1984/18
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2019-06-26
Skład orzekający: Jolanta Sikorska, Przemysław Szustakiewicz, Grzegorz Jankowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy obniżenie dodatku służbowego policjantowi przebywającemu na długotrwałym zwolnieniu lekarskim, na podstawie przepisów rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, stanowi rażące naruszenie prawa, uzasadniające stwierdzenie nieważności rozkazu personalnego?Ratio decidendi
Obniżenie dodatku służbowego policjantowi przebywającemu na długotrwałym zwolnieniu lekarskim, na podstawie przepisów rozporządzenia, stanowi rażące naruszenie prawa, jeśli minister właściwy do spraw wewnętrznych nie skorzystał z fakultatywnego upoważnienia do wydania rozporządzenia ograniczającego wypłatę dodatków w takich sytuacjach. Przepis art. 121 ust. 1 ustawy o Policji ma charakter ochronny i gwarantuje zachowanie uposażenia w dotychczasowej wysokości, a samo przebywanie na zwolnieniu lekarskim nie może być oceniane w kategoriach nienależytego wykonywania obowiązków.Stan faktyczny
Skarżący R. G. wniósł o stwierdzenie nieważności rozkazów personalnych obniżających mu dodatek służbowy, argumentując, że zostały one wydane z naruszeniem art. 121 ust. 1 ustawy o Policji, gdyż przebywał wówczas na długotrwałym zwolnieniu lekarskim. Organy administracji odmawiały stwierdzenia nieważności, uznając, że niewykonywanie obowiązków służbowych z powodu choroby uzasadnia obniżenie dodatku. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje organów, uznając, że obniżenie dodatku w tej sytuacji stanowiło rażące naruszenie prawa. Komendant Główny Policji wniósł skargę kasacyjną, kwestionując prawidłowość kontroli sądu pierwszej instancji i zastosowanie art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną Komendanta Głównego Policji.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Sikorska, Sędzia NSA Przemysław Szustakiewicz, Sędzia del. NSA Grzegorz Jankowski (spr.), , po rozpoznaniu w dniu 26 czerwca 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Komendanta Głównego Policji od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 lutego 2018 r. sygn. akt II SA/Wa 483/17 w sprawie ze skargi R. G. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności rozkazu personalnego oddala skargę kasacyjną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 22 lutego 2018 r. sygn. akt II SA/Wa 483/17 uchylił decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności rozkazu personalnego oraz poprzedzającą jej wydanie decyzję tego organu z dnia [...] grudnia 2016 i zasądził od organu na rzecz skarżącego R. G. kwotę 480 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym. W dniu [...] marca 2017 r. R. G. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23, z późn. zm.) – dalej K.p.a., utrzymującą w mocy decyzję własną z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...], odmawiającą stwierdzenia nieważności rozkazu personalnego Komendanta Głównego Policji nr [...] z dnia [...] grudnia 2010 r. oraz poprzedzającego go rozkazu personalnego Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] obniżającego dodatek służbowy.
Rozkazem personalnym z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] Komendant Wojewódzki Policji w [...], na podstawie art. 104 K.p.a. i art. 104 ust. 3 i 6, a także art. 121 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2007 r. Nr 43, poz. 277, z późn. zm.), oraz § 9 ust. 5 w związku z § 8 ust. 5 pkt 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalenia wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego (Dz. U. Nr 152, poz. 1732, z późn. zm.) – zwanego dalej rozporządzeniem, obniżył skarżącemu dodatek służbowy o 30% otrzymywanej stawki. Rozkazowi nadany został rygor natychmiastowej wykonalności.
W uzasadnieniu rozkazu personalnego Komendant Wojewódzki Policji wskazał, że policjant, który od kilku miesięcy nie realizuje żadnych zadań i czynności służbowych, nie może otrzymywać dodatku w dotychczas przyznanej kwocie.
Komendant Główny Policji, po rozpatrzeniu wniosku skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy, rozkazem personalnym z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a., uchylił zaskarżoną decyzję w całości i orzekł o obniżeniu skarżącemu z dniem [...] stycznia 2011 r. dodatku służbowego o 30% otrzymywanej stawki, tj. o 132 złote, do kwoty 308 złotych miesięcznie.
Pismem z dnia [...] sierpnia 2016 r. skarżący wniósł do Komendanta Głównego Policji o uchylenie ww. rozkazów personalnych i przywrócenie w odebranej części dodatku służbowego oraz wypłatę obniżonego dodatku służbowego za okres od stycznia 2011 r. do czasu przywrócenia obniżonego dodatku.
Pomimo dwukrotnego wezwania przez organ do sprecyzowania wniosku i jednoznacznego wskazania trybu nadzwyczajnego w jakim skarżący domaga się uchylenia wskazanych rozkazów personalnych, skarżący nie sprecyzował wniosku. Pisma skarżącego z dnia [...] września 2016 r. i [...] października 2016 r., stanowiące odpowiedź na wezwania organu, nie wskazywały precyzyjnie trybu, w jakim domagał się uchylenia ww. rozkazów. Jednak biorąc pod uwagę intencje skarżącego, Komendant Główny Policji uznał, że istotą żądania skarżącego jest stwierdzenie nieważności rozkazu personalnego Komendanta Głównego Policji z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] oraz poprzedzającego go rozkazu personalnego Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...], na podstawie art. 156 § 1 K.p.a.
Wobec powyższego decyzją z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] Komendant Główny Policji, na podstawie art. 157 §1 i art. 158 §1 K.p.a., odmówił stwierdzenia nieważności ww. rozkazów personalnych. W uzasadnieniu podał, że zgodnie z art. 104 ust. 3 ustawy o Policji oraz § 9 ust. 2 rozporządzenia, przyznanie dodatku służbowego oraz jego wysokość uzależnione są od oceny wywiązywania się przez policjantów z obowiązków oraz realizacji zadań i czynności służbowych. Natomiast, stosownie do § 9 ust. 5 w zw. z § 8 ust. 5 pkt 2 rozporządzenia dodatek służbowy może być obniżony nie więcej niż o 30% otrzymywanej stawki w zależności od oceny wywiązywania się przez policjanta z obowiązków służbowych oraz realizacji przez niego zadań i czynności służbowych. Długotrwałe niewykonywanie obowiązków służbowych stanowi przesłankę weryfikacji ustalonej stawki dodatku służbowego. Brak było zatem przesłanek do stwierdzenia nieważności przedmiotowego rozkazu, co potwierdziły sądy administracyjne, które kontrolując decyzje o obniżeniu dodatku służbowego policjantowi przebywającemu na zwolnieniu lekarskim, eliminowały je z obrotu prawnego poprzez ich uchylenie, a nie stwierdzenie nieważności.
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżący nie zgodził się z powyższym rozstrzygnięciem i powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych w tym zakresie wyjaśnił, że w dniu wydawania przedmiotowych rozkazów personalnych, normy opisane w § 9 ust. 5 i § 8 ust. 5 pkt 2 rozporządzenia były sprzeczne z art. 121 ust. 1 ustawy o Policji, a zatem pozbawione podstaw prawnych i faktycznych, i jako błędne oraz wydane z naruszeniem obowiązującego wówczas prawa, powinny być wyeliminowane z obrotu prawnego.
Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...], utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] grudnia 2016 r. W uzasadnieniu wskazał na podstawy stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej wymienione w art. 156 § 1 K.p.a. i powołując się na orzecznictwo stwierdził, iż rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 §1 pkt 2 K.p.a. zachodzi wtedy, gdy treść rozstrzygnięcia pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisu prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że rozstrzygnięcie nie może być akceptowane jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. Organ ponownie podał, że wysokość przyznanego dodatku służbowego jest ściśle związana z faktycznym wykonywaniem przez policjantów obowiązków służbowych. Dodatek ten nie jest premią za dotychczasową nienaganną służbę, lecz wynagrodzeniem za aktualne należyte realizowanie powierzonych zadań i czynności. Z uwagi na długotrwałą nieobecność w służbie z powodu choroby skarżący w latach 2009 i 2010 nie realizował zadań służbowych przez łączny okres przekraczający 335 dni (135 dni w 2009 r. oraz nieprzerwanie od dnia 6 kwietnia 2010 r., tj. ponad 200 dni), przez co ich wykonywanie wymagało zaangażowania innych policjantów. Powyższe miało wpływ na ocenę wywiązywania się przez skarżącego z obowiązków oraz realizacji zadań i czynności służbowych, o której mowa w § 8 ust. 5 pkt 2 rozporządzenia. Wskazana ocena stanowi zaś samodzielną przesłankę obniżenia bądź też podwyższenia dodatku służbowego i nie wymaga wydania opinii służbowej.
Organ przytoczył także treść art. 121 ust 1 ustawy o Policji, zgodnie z którym w razie choroby, zwolnienia od zajęć służbowych oraz w okresie pozostawania bez przydziału służbowego, policjant otrzymuje uposażenie zasadnicze, dodatki do uposażenia o charakterze stałym i inne należności pieniężne należne na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym – z uwzględnieniem powstałych w tym okresie zmian, mających wpływ na prawo do uposażenia i innych należności pieniężnych lub ich wysokość. Wskazał w związku z tym, że w orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowano pogląd, iż niewywiązywanie się przez policjanta z powierzonych mu zadań i czynności służbowych z powodu częstych absencji chorobowych oraz związana z tym konieczność realizowania tych zadań przez innych funkcjonariuszy, daje podstawę do podjęcia przez organ decyzji o obniżeniu przyznanego wcześniej dodatku służbowego. Ponadto w ocenie sądów przepis art. 121 ust. 1 ustawy o Policji nie ogranicza możliwości kształtowania przez organ sytuacji finansowej funkcjonariusza w ramach uznaniowości zakreślonej przepisami prawa w okresie jego choroby, urlopu, zwolnienia od zajęć służbowych oraz w okresie pozostawania bez przydziału służbowego. Fakt przebywania na zwolnieniach lekarskich nie stanowi zatem przeszkody do dokonania przez organ oceny, czy zaszły okoliczności określone w § 8 ust. 5 pkt 2 rozporządzenia z dnia 6 grudnia 2001 r.
W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, uzupełnionej pismem z dnia [...] lipca 2017 r., skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności rozkazu personalnego Komendanta Głównego Policji z dnia [...] grudnia 2010 r. oraz poprzedzającego go rozkazu personalnego Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] listopada 2010 r. w przedmiocie obniżenia skarżącemu dodatku służbowego, ewentualnie, z daleko posuniętej ostrożności procesowej, skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji Komendanta Głównego Policji oraz o przekazanie sprawy organowi do ponownego rozpatrzenia.
Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:
1. przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy:
a) art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na bezzasadnym przyjęciu, iż zarówno rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia [...] grudnia 2010 r. oraz poprzedzający go rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] listopada 2010 r. w przedmiocie obniżenia skarżącemu dodatku służbowego nie zostały wydane z rażącym naruszeniem przepisów prawa materialnego, tj. art. 121 ust. 1 ustawy o Policji oraz § 9 ust. 5 w zw. z § 8 ust. 5 pkt, 2 rozporządzenia,
b) art. 8 i art. 11 K.p.a. poprzez ich niezastosowanie, polegające na prowadzeniu postępowania i wydaniu decyzji niezgodnej z zasadą pogłębiania zaufania oraz wyjaśniania zasadności przesłanek, na podstawie których została ona wydana;
2. naruszenie przepisów prawa materialnego:
a) § 9 ust. 5 w zw. z § 8 ust. 5 pkt. 2 rozporządzenia, poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na bezzasadnym przyjęciu, iż znajduje on zastosowanie w każdej sytuacji, w której funkcjonariusz Policji nie wykonuje obowiązków oraz nie realizuje zadań i czynności służbowych,
b) art. 121 ust. 1 ustawy o Policji, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na bezzasadnym pominięciu przepisu, który znajduje zastosowanie do stanu faktycznego niniejszej sprawy.
W uzasadnieniu skarżący powołał się na wyroki sądów administracyjnych, w świetle których zarówno przebywanie funkcjonariusza Policji na urlopie wypoczynkowym, jak również na zwolnieniu lekarskim, nie mogą zostać uznane za niewykonywanie lub nienależyte wykonywanie obowiązków służbowych, tak w rozumieniu art. 104 ust. 3 ustawy, jak również rozporządzenia. Skarżący podkreślił, że choć w okresie zwolnienia lekarskiego nie wykonywał zadań i obowiązków służbowych, to zastosowanie w tej sytuacji winien znaleźć art. 121 ust. 1 ustawy o Policji. Norma wynikająca z przywołanego przepisu pełni funkcję gwarancyjną, przewiduje ona bowiem, że funkcjonariusz w sytuacji zwolnienia od zajęć służbowych otrzymuje uposażenie zasadnicze, jak również dodatki do uposażenia o charakterze stałym i inne należności pieniężne należne na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym - z uwzględnieniem powstałych w tym okresie zmian, mających wpływ na prawo do uposażenia i innych należności pieniężnych lub na ich wysokość.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 22 lutego 2018 r. uwzględnił skargę w całości. W uzasadnieniu wyjaśnił, że przedmiotem postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej jest wyjaśnienie kwestii, czy wystąpiły przesłanki nieważności, wymienione enumeratywnie w przepisie art. 156 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego. W razie zaś ustalenia jednej z powyższych wad, organ zobowiązany jest zbadać, czy w sprawie nie występuje przesłanka negatywna (art. 156 §2 k.p.a.). Nie jest natomiast istotą tego postępowania rozpatrywanie kwestii merytorycznych sprawy.
Rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji Nr [...] z dnia [...] grudnia 2010 r., został wprawdzie wydany na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa, niemniej jednak przyczyną uchylenia rozkazu było jedynie naruszenie, przez organ I instancji, art. 107 § 1 kpa, poprzez nieprecyzyjne sformułowanie rozstrzygnięcia, nie zaś fakt obniżenia dodatku służbowego. KGP orzekając w pkt. 2 swojej decyzji obniżył bowiem z dniem [...] stycznia 2011 r. dodatek służbowy skarżącego o 30 % otrzymywanej stawki tj. o 132 zł do kwoty 308 zł miesięcznie, opierając swoje orzeczenie na § 9 ust. 5 w związku z § 8 ust. 5 pkt 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego (Dz.U. Nr 152, poz. 1732 ze zm.), dalej "rozporządzenie z dnia 6 grudnia 2001 r.", które było podstawą orzekania przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...]. Przepis ten stanowi, że w szczególnie uzasadnionych przypadkach dodatek służbowy podlega obniżeniu. Przepis § 8 ust. 5-8 stosuje się odpowiednio (...). Powołane rozporządzenie zostało wydane w wykonaniu delegacji zawartej w art. 104 ust. 6 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2011 r., Nr 287, poz. 1687 ze zm.), zgodnie z którym minister właściwy do spraw wewnętrznych, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw pracy, określi w drodze rozporządzenia szczegółowe zasady otrzymywania oraz wysokość dodatków do uposażenia, o których mowa w ust. 1-4, uwzględniając ich rodzaj i charakter, przesłanki przyznawania lub podwyższania na stałe lub na czas określony, warunki obniżania lub cofania oraz stanowiska uprawniające do dodatku funkcyjnego.
Sąd podkreślił, że w myśl art. 121 ust. 1 ustawy o Policji w razie choroby, urlopu, zwolnienia od zajęć służbowych oraz w okresie pozostawania bez przydziału służbowego policjant otrzymuje uposażenie zasadnicze, dodatki do uposażenia o charakterze stałym i inne należności pieniężne należne na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym – z uwzględnieniem powstałych w tym okresie zmian mających wpływ na prawo do uposażenia i innych należności pieniężnych lub na ich wysokość.
Natomiast w przepisie art. 121 ust. 2 zawarte jest upoważnienie dla ministra właściwego do spraw wewnętrznych, który w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw pracy, może w drodze rozporządzenia, ograniczyć w całości lub w części wypłatę niektórych dodatków do uposażenia w okresie choroby, urlopu okolicznościowego albo pozostawania policjantów bez przydziału służbowego, uwzględniając rodzaje i wysokość dodatków, których wypłata podlega ograniczeniu w razie choroby, urlopu okolicznościowego albo pozostawania policjanta bez przydziału służbowego, a także właściwość organów w tych sprawach.
Na moment orzekania przez organ w tej sprawie minister właściwy do spraw wewnętrznych nie skorzystał z upoważnienia wskazanego w art. 121 ust. 2 ustawy o Policji i nie wydał rozporządzenia regulującego kwestie ograniczenia w całości lub w części wypłaty niektórych dodatków do uposażenia w sytuacjach określonych w art. 121 ust. 1 ustawy o Policji.
Sąd pierwszej instancji powołał się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 kwietnia 2011 r., sygn. akt I OSK 1845/10, z którego wynika, że nie wydanie przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych rozporządzenia o jakim mowa w art. 121 ust. 2 ustawy o Policji powoduje, że w drodze wykładni art. 121 i 104 tej ustawy, do obniżenia dodatku służbowego funkcjonariuszowi Policji w razie jego choroby, nie można stosować nawet odpowiednio przepisów § 8 ust. 5-8 w związku z § 9 ust. 5 rozporządzenia z dnia 6 grudnia 2001 r., wydanego na podstawie art. 101 ust. 2, art. 102 i art. 104 ust. 6 ustawy o Policji. Stanowisko to jest konsekwentnie podtrzymywane w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyroki w sprawach o sygn. akt I OSK 1113/11, I OSK 90/12, I OSK 731/12, I OSK 577/11 – dostępne w Internecie) i Sąd pierwszej instancji stanowisko to podzielił.
Taka sytuacja miała miejsce w kontrolowanej sprawie, zachodziła więc oczywista sprzeczność pomiędzy jej rozstrzygnięciem, a treścią przepisu, w oparciu o który została rozstrzygnięta, co powoduje, iż rozkaz o obniżeniu skarżącemu dodatku służbowego z uwagi na nierealizowanie obowiązków służbowych z powodu choroby, obarczony jest wadą rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. W orzecznictwie przyjmuje się bowiem powszechnie, że podstawą stwierdzenia nieważności decyzji z uwagi na rażące naruszenie prawa jest ustalenie, że decyzja ta pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią przepisu niebudzącego wątpliwości interpretacyjnych, a nadto, że skutkiem tego naruszenia jest powstanie, w następstwie wydania tej decyzji, sytuacji niemożliwej do zaakceptowania w praworządnym państwie. Rażące naruszenie prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. stanowi podstawę stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej w sytuacji, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej sprzeczności z treścią stosowanego w sprawie przepisu prawa (cechą rażącego naruszenia prawa jest więc to, że treść decyzji pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią stosowanego w sprawie przepisu prawa, co wynika z prostego ich zestawienia i nie stanowi konsekwencji błędu w wykładni prawa, ale jego przekroczenia w sposób jasny i niedwuznaczny) i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że decyzja taka nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. O rażącym naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 §1 pkt 2 k.p.a. decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze – skutki jakie wywołuje decyzja (por. wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 października 2011 r., sygn. akt II OSK 1521/10, Lex Nr 956192, z dnia 20 października 2011 r., sygn. akt II GSK 1056/10 Lex nr 1228463). W ocenianej sprawie zaistniała konieczność wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji utrzymującej w mocy wadliwą decyzji o odmowie stwierdzenia nieważności rozkazu personalnego w przedmiocie obniżenia dodatku służbowego. Z tego względu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 1369 ze zm.), orzekł jak w sentencji. O zwrocie kosztów postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 oraz art. 205 § 2 powołanej ustawy.
W skardze kasacyjnej od tego wyroku Komendant Główny Policji podniósł następujące zarzuty;
1) zarzut naruszenia przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 3 § 1 i § 2 pkt 2 p.p.s.a. w powiazaniu z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2188), w związku z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez dokonanie wadliwej kontroli postępowania organu odwoławczego, a także nie dokonanie prawidłowej kontroli legalności zaskarżonej decyzji, co skutkowało uwzględnieniem skargi;
2) zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. poprzez oczywiście błędne przyjęcie, iż przepis ten na gruncie przedmiotowej sprawy powinien znaleźć zastosowanie, a tym samym uznanie, że każde naruszenie prawa może stanowić podstawę do stwierdzenia nieważności wydanej decyzji, w tym także w przypadku, gdy możliwym było zastosowanie jednej z możliwych interpretacji przepisów prawa o nie jednoznacznej treści.
Organ wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i rozpoznanie skargi co do istoty poprzez jej oddalenie w przypadku uznania, że sprawa została dostatecznie wyjaśniona, ewentualnie o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.
Jednocześnie, na podstawie art. 176 § 2 p.p.s.a., Komendant Główny Policji oświadczył, że zrzeka się rozpoznania skargi kasacyjnej na rozprawie.
Pełnomocnik skarżącego w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna podlega oddaleniu, albowiem nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej: P.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę wyłącznie nieważność postępowania, której przesłanki określone zostały w § 2 wymienionego przepisu.
Wobec niestwierdzenia przyczyn nieważności skargę kasacyjną należało rozpoznać w granicach przytoczonych w niej podstaw.
Autor skargi kasacyjnej zarzucił wyrokowi WSA w Warszawie naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit.a w zw. z art. 3 § 1 i § 2 pkt 2 p.p.s.a. w powiązaniu z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, w związku z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez dokonanie wadliwej kontroli postępowania organu odwoławczego, a także nie dokonanie prawidłowej kontroli legalności zaskarżonej decyzji.
Nadto zarzucił też naruszenie prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt. 1 lit.a p.p.s.a poprzez oczywiście błędne przyjęcie, że przepis ten na gruncie przedmiotowej sprawy powinien znaleźć zastosowanie.
W skardze kasacyjnej zawarto zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania oraz naruszenia prawa materialnego. W tej sytuacji co do zasady w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlegają zarzuty naruszenia przepisów postępowania.
Jak wynika z utrwalonych poglądów w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, przepisy art. 3 p.p.s.a. oraz art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a. nie zawierają samodzielnej treści normatywnej i nie mogą być podstawą zarzutu kasacyjnego (por. wyrok NSA z dnia 22.06.2018 r., I OSK 629/17).
Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela też zarzutu naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit.a w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., gdyż kontrola przeprowadzona przez Sąd I instancji była prawidłowa.
WSA w Warszawie wyczerpująco uzasadnił i wyjaśnił, że w przedmiotowej sprawie zachodziła oczywista sprzeczność pomiędzy rozstrzygnięciem organu a treścią przepisu.
W niniejszej sprawie wymaga wyjaśnienia kwestia, czy przepisy § 9 ust. 5 i § 8 ust. 5-8 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. mogą stanowić podstawę do obniżenia dodatku służbowego policjantowi przebywającemu na długotrwałym zwolnieniu lekarskim.
Wskazać należy, że zgodnie z art. 121 ust. 1 ustawy o Policji, w razie choroby, urlopu, zwolnienia od zajęć służbowych oraz w okresie pozostawania bez przydziału służbowego policjant otrzymuje uposażenie zasadnicze, dodatki do uposażenia o charakterze stałym i inne należności pieniężne należne na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym - z uwzględnieniem powstałych w tym okresie zmian, mających wpływ na prawo do uposażenia i innych należności pieniężnych lub na ich wysokość. Ze sformułowania "z uwzględnieniem powstałych w tym okresie zmian, mających wpływ na prawo do uposażenia i innych należności pieniężnych lub na ich wysokość" zawartego w tym przepisie wynika, że dotyczą one zmian prawnych, a nie faktycznych. Oznaczają zatem konieczność uwzględniania w stosunku do policjanta przebywającego na zwolnieniu lekarskim z powodu choroby, czy też przebywającego na urlopie, zwolnionego od zajęć służbowych lub pozostającego bez przydziału służbowego wprowadzanych w tym okresie nowych regulacji prawnych, w tym płacowych.
Uznać zatem należy, że regulacja zawarta w art. 121 ust. 1 ustawy o Policji oznacza, że pozostawania na zwolnieniu lekarskim nie można oceniać w kategoriach należytego, czy nienależytego wykonywania obowiązków w rozumieniu art. 104 ust. 3 ustawy oraz przepisów § 8 ust. 5-7 powołanego rozporządzenia.
Tym samym uznać należy, że art. 121 ust. 1 ustawy o Policji ma charakter ochronny i, co do zasady, gwarantuje policjantowi zachowanie prawa do uposażenia w dotychczasowej wysokości w okresie, w jakim nie pełni on obowiązków służbowych w związku z zaistnieniem szczególnych okoliczności wymienionych w tym przepisie.
Wobec tego należy dojść do wniosku, że "szczególnie uzasadniony przypadek" dotyczy nienależytego wywiązywania się z obowiązków służbowych, nienależytej realizacji zadań i czynności służbowych, a także w razie zmiany zakresu obowiązków służbowych, warunków służby bądź ustania innych przesłanek, które uzasadniały przyznanie go w dotychczasowej wysokości. Zatem istnieje ścisły związek pomiędzy dodatkiem służbowym a sposobem wykonywania obowiązków lub pełnienia służby na stanowisku uprawniającym do jego przyznania. (por. wyrok NSA z dnia 26 stycznia 2012 r. I OSK 1113/11).
Zauważyć przy tym należy, że art. 121 ust. 2 powołanej ustawy o Policji zawiera, odrębną od upoważnienia z art. 104 ust. 6 ustawy, delegację dla ministra właściwego do spraw wewnętrznych, który w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw pracy, może, w drodze rozporządzenia, ograniczyć w całości lub w części wypłatę niektórych dodatków do uposażenia w okresie choroby, urlopu okolicznościowego albo pozostawania policjanta bez przydziału służbowego, uwzględniając rodzaje i wysokość dodatków, których wypłata podlega ograniczeniu w razie choroby, urlopu okolicznościowego albo pozostawania policjanta bez przydziału służbowego, a także właściwość organów w tych sprawach. Powyższe upoważnienie ma charakter fakultatywny. Jednak do tej pory, właściwy minister nie skorzystał z tej możliwości i nie wydał przepisów wykonawczych, które regulowałoby kwestię obniżania dodatków służbowych tym policjantom, którzy nie wykonują czynności służbowych z przyczyn określonych w art. 121 ust. 1 ustawy.
Wobec tego, że minister właściwy do spraw wewnętrznych nie skorzystał z możliwości zawartych w delegacji wynikającej z art. 121 ust. 2 powołanej ustawy o Policji, Naczelny Sąd Administracyjny nie zgadza się ze stanowiskiem, że pozostawanie funkcjonariusza policji na zwolnieniu lekarskim wypełnia przesłankę "szczególnych okoliczności" uzasadniających obniżenie dodatku służbowego, wobec niewywiązywania się z obowiązków.
Niewydanie przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych rozporządzenia, o jakim mowa w art. 121 ust. 2 ustawy o Policji skutkuje tym, że w drodze wykładni przepisów art. 121 i 104 tej ustawy nie można stosować odpowiednio przepisów § 8 ust. 5 w zw. z § 9 ust. 5 rozporządzenia do obniżenia dodatku służbowego w razie jego choroby.
Stąd Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela zarzutu naruszenia prawa materialnego tj. art. 121 ust. 1 ustawy o Policji oraz § 9 ust. 5 w zw. z § 8 ust. 5 pkt 2 rozporządzenia.
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło