I OSK 3025/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Piotr Niczyporuk Sędziowie: sędzia NSA Karol Kiczka sędzia del. WSA Jolanta Górska (sprawozdawca) Protokolant starszy asystent sędziego Artur Dral po rozpoznaniu w dniu 17 lutego 2026 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej B.W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 20 czerwca 2023 r., sygn. akt II SA/Bd 422/23 w sprawie ze skargi B.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Toruniu z dnia [...] lutego 2023 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wyrokiem z dnia 20 czerwca 2023 r., sygn. akt II SA/Bd 422/23, oddalił skargę B.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Toruniu z dnia [...] lutego 2023 r., nr SKO-82-40/23. Decyzją tą utrzymano w mocy, wydaną na podstawie art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2022 r., poz. 615 ze zm.), decyzję Prezydenta Miasta Torunia uchylającą przyznane skarżącej decyzją z dnia [...] lipca 2013 r., nr [...] (następnie zmienianą co do wysokości świadczenia decyzjami z dnia: [...] stycznia 2014 r., [...] maja 2014 r., [...] stycznia 2015 r., [...] stycznia 2017 r., [...] stycznia 2018 r., [...] stycznia 2019 r., [...] stycznia 2020 r., [...] stycznia 2021 r., [...] stycznia 2022 r.), prawo do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad niepełnosprawną córką – N.W. Skarżąca wniosła skargę kasacyjną od powyższego wyroku, zarzucając: I. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: 1. art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych przez błędną jego wykładnię: - polegającą na bezzasadnym przyjęciu, że w świetle przywołanego przepisu świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje osobie, która nie podejmuje zatrudnienia ani innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji, jeśli osoba wymagająca opieki przebywa w związku z koniecznością kształcenia w internacie przez niespełna 5 dni w tygodniu, z wyłączeniem dni wolnych od pracy, ferii zimowych, wakacji letnich oraz dni, w których osoba wymagająca opieki choruje, tj. w sytuacji, w której osoba wymagająca opieki przebywa w internacie średnio jedynie przez niespełna 180 dni w roku; - dokonaną z pominięciem dyrektywy wykładni językowej, stanowiącej, że przepisy należy interpretować w taki sposób, aby żaden fragment artykułowanej części aktu normatywnego nie okazał się zbędny; - dokonaną z pominięciem dyrektywy wykładni exceptiones non sunt extendendae, albowiem wykładnia art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych dokonana przez Sąd I instancji w sposób nieuzasadniony rozszerza zakres stosowania wyjątku unormowanego w art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. b ustawy o świadczeniach rodzinnych; - dokonaną bez uwzględnienia w jej toku art. 2, art. 69 i art. 71 ust. 1 zdanie drugie Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej; - dokonaną z pominięciem dyrektyw wykładni systemowej i funkcjonalnej, w szczególności w odniesieniu do art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. b ustawy o świadczeniach rodzinnych; 2. art. 188 § 1 kodeksu pracy poprzez błędną jego wykładnię, polegającą na bezzasadnym przyjęciu, że ewentualna choroba córki według przepisów kodeksu pracy stanowi usprawiedliwioną nieobecność rodzica w miejscu pracy, podczas gdy wskazany powyżej przepis stanowi, że zwolnienie od pracy w wymiarze dwóch dni w ciągu roku kalendarzowego przysługuje pracownikowi wychowującemu przynajmniej jedno dziecko w wieku do lat 14, podczas gdy córka skarżącej ukończyła lat 16, zaś wyłącznie ww. przepis kodeksu pracy reguluje przedmiotową kwestię. II. naruszenie przepisów postępowania, tj.: 1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 77 § 1 i art. 7 w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie skargi pomimo naruszenia przepisów postępowania przez organ poprzez dokonanie błędnych ustaleń faktycznych, zakładających, że: - skarżąca jest w stanie podjąć zatrudnienie lub inną pracę zarobkową, pomimo konieczności sprawowania opieki nad swoją córką w dni wolne od pracy, ferie zimowe i wakacje letnie, a także konieczności zapewnienia córce bezpiecznego transportu pomiędzy domem a ośrodkiem szkolno-wychowawczym w każdy poniedziałek i piątek przez około 5 godzin, konieczności pozostawania w ciągłej gotowości do sprawowania rzeczonej opieki w nagłych przypadkach w czasie, w którym córka pozostaje w internacie oraz konieczności sprawowania opieki nad córką w inne dni, tj. dni urlopowania ośrodka szkolno-wychowawczego (m.in. okres od końca czerwca do początku września, Wielki Czwartek, Wielki Piątek, okres między Świętami Bożego Narodzenia a Nowym Rokiem, piątek po Bożym Ciele, 14 października - Dzień Edukacji Narodowej); - nie istnieje ścisły związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy koniecznością sprawowania przez skarżącą opieki nad swoją córką a niepodejmowaniem przez skarżącą zatrudnienia ani innej pracy zarobkowej; 2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 107 § 3 i art. 11 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie skargi pomimo naruszenia przepisów postępowania przez organ poprzez nienależyte sporządzenie uzasadnienia wydanej przez organ decyzji, przejawiające się w niewyczerpującym i nieprzekonującym wyjaśnieniu motywów wydanej decyzji; 3. art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez przedstawienie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku stanu sprawy niezgodnie ze stanem rzeczywistym, tj.: - stwierdzenie, że okresy sprawowanej przez skarżącą opieki nie uniemożliwiają jej podjęcia zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, podczas gdy skarżąca nie jest w stanie podjąć zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej z powodu konieczności realizacji obowiązków rodzicielskich wobec swojej córki w postaci zapewniania jej bezpiecznego transportu do ośrodka szkolno-wychowawczego, wspieraniu jej w procesie leczenia i rehabilitacji, a także uczestniczenia w jej procesie edukacji; - stwierdzenie, że w większości roku skarżąca posiada możliwość zatrudnienia od poniedziałku do piątku, a jedyne ograniczenia w zatrudnieniu dotyczą okresu wolnego od nauki i ewentualnych okresów choroby córki, podczas gdy skarżąca ze względu na konieczność zapewnienia swojej córce bezpiecznego transportu do ośrodka szkolno-wychowawczego nie ma możliwości podjęcia zatrudnienia w każdy poniedziałek oraz piątek, ponadto zachodzi konieczność sprawowania opieki nad córką przez cały okres urlopowania w ośrodku szkolno-wychowawczym, a także konieczność sprawowania opieki nad córką w inne dni (np. w związku z chorobą); - stwierdzenie, że wówczas, gdy córka skarżącej przebywa w ośrodku szkolno-wychowawczym, skarżąca ma takie same, a nawet większe możliwości podjęcia zatrudnienia niż rodzice dzieci pełnosprawnych przebywających w domach, podczas gdy powyższe stoi w oczywistej sprzeczności z rzeczywistym stanem faktycznym, albowiem skarżąca ze względu na konieczność zapewnienia córce bezpiecznego transportu pomiędzy domem a ośrodkiem szkolno-wychowawczym oraz ze względu na konieczność uczestniczenia w procesie leczenia i edukacji córki nie posiada możliwości podjęcia zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej; - stwierdzenie, że osoby ociemniałe potrafią orientować się w znanej im przestrzeni, potrafią też nabywać kwalifikacje zawodowe, w związku z czym "ciągła gotowość do niesienia pomocy córce", nie może być też rozumiana jako konieczność sprawowania nad nią ciągłego, nieustannego nadzoru, podczas gdy córka skarżącej jest nie tylko osobą ociemniałą, ale cierpi również na szereg innych problemów zdrowotnych, w tym niedosłuch oraz niedowład i drgawki prawej ręki, a ponadto w orzeczeniu o niepełnosprawności córki skarżącej, znajdującym się w aktach sprawy, wskazano, że córka skarżącej wymaga konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji, wymaga konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji oraz wymaga konieczności korzystania z systemu środowiskowego wsparcia w samodzielnej egzystencji. Zarzucając powyższe, skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uchylenie w całości decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Toruniu z dnia [...] lutego 2023 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta Torunia z dnia [...] grudnia 2022 r. ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, a także o zasądzenie od organu na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Skarżąca wniosła przy tym o rozpoznanie sprawy na rozprawie. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Toruniu wniosło o jej oddalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r., poz. 143) - zwanej dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej wyznaczonymi wskazanymi podstawami. Zgodnie z treścią art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Rozpoznając wniesioną w niniejszej sprawie skargę kasacyjną Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zawarte w niej zarzuty nie pozwalają na skuteczne zakwestionowanie oceny i ustaleń dokonanych przez Sąd I instancji w zaskarżonym wyroku, mających znaczenie dla rozpoznania sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny podziela bowiem stanowisko Sądu I instancji i orzekających w sprawie organów, że w niniejszej sprawie nie została spełniona przesłanka umożliwiająca przyznanie skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawną w stopniu znacznym córką. Zgodnie z treścią art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, w brzmieniu obowiązującym na dzień orzekania przez organy administracji w niniejszej sprawie, świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Niewątpliwie przy tym, zgodnie z treścią art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. b ustawy o świadczeniach rodzinnych świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba wymagająca opieki została umieszczona w rodzinie zastępczej, z wyjątkiem rodziny zastępczej spokrewnionej, rodzinnym domu dziecka albo, w związku z koniecznością kształcenia, rewalidacji lub rehabilitacji, w placówce zapewniającej całodobową opiekę, w tym w specjalnym ośrodku szkolno-wychowawczym, z wyjątkiem podmiotu wykonującego działalność leczniczą, i korzysta w niej z całodobowej opieki przez więcej niż 5 dni w tygodniu. W świetle wskazanych regulacji, aby uzyskać świadczenie pielęgnacyjne strona powinna spełniać przesłanki z art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, a równocześnie nie może zachodzić okoliczność wymieniona w art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. b tej ustawy. Przepis ten określa negatywną przesłankę nabycia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, gdy osoba wymagająca opieki została umieszczona w placówce zapewniającej całodobową opiekę i korzysta w niej z całodobowej opieki przez więcej niż 5 dni w tygodniu. Ustawodawca wprowadził to kryterium, aby bez względu na inne okoliczności, w sytuacji, gdy okres pobytu osoby wymagającej opieki w placówce przekracza 5 dni w tygodniu, uznawać, że osoby opiekujące się niepełnosprawnymi mogą podjąć zatrudnienie. Natomiast w sytuacji, gdy okres pobytu osoby wymagającej opieki w placówce nie przekracza 5 dni w tygodniu, należy zbadać, czy okoliczności pozwalają opiekunowi osoby niepełnosprawnej na kontynuowanie lub podjęcie zatrudnienia (zob. wyrok NSA z dnia 4 grudnia 2018 r., sygn. akt I OSK 2572/18, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Ustawodawca poczynił bowiem założenie, że w przypadku, gdy okres pobytu osoby niepełnosprawnej we wskazanej placówce przekracza 5 dni w tygodniu, jej opiekun może podjąć zatrudnienie, a gdy okres pobytu nie przekracza 5 dni w tygodniu – należy zbadać, czy okoliczności pozwalają opiekunowi na kontynuowanie lub podjęcie zatrudnienia. Oznacza to, że mniej intensywna opieka w takiej placówce nie wyklucza – podobnie jak ma to miejsce w przypadku ustalania prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego – ustalenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego pod warunkiem spełnienia pozostałych przesłanek jego ustalenia. Tym samym, ponieważ z okoliczności niniejszej sprawy wynika, że córka skarżącej przebywa w placówce zapewniającej całodobową opiekę od poniedziałku do piątku, tj. nie więcej niż 5 dni w tygodniu zasadnie nie zastosowano w sprawie tej przesłanki jako uzasadnienia dla odmowy przyznania skarżącej wnioskowanego świadczenia i zbadano związek przyczynowo – skutkowy pomiędzy niepodejmowaniem przez skarżącą zatrudnienia a sprawowaniem przez nią opieki nad niepełnosprawną córką. Z treści powołanego wyżej art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych wynika bowiem, że zasadniczym warunkiem przyznania świadczenia pielęgnacyjnego jest to, aby opiekun osoby niepełnosprawnej nie podejmował lub rezygnował z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Istotą świadczenia pielęgnacyjnego jest bowiem częściowe zrekompensowanie opiekunowi niepełnosprawnego strat finansowych związanych z niemożnością podjęcia pracy lub rezygnacją z pracy, spowodowaną koniecznością sprawowania opieki (por. wyrok NSA z dnia 21 sierpnia 2018 r., sygn. akt I OSK 1124/18, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Intencją ustawodawcy przy wprowadzeniu art. 17 ust. 1 była bowiem pomoc osobom sprawującym długotrwałą opiekę lub niosącym długotrwałą pomoc osobom niepełnosprawnym, które przez tę okoliczność znajdują się w życiowej sytuacji zmuszającej ich do rezygnacji z pracy zarobkowej, pomimo istniejących na rynku pracy miejsc pracy i zdolności oraz gotowości do podjęcia zatrudnienia (zob. wyrok NSA z dnia 20 grudnia 2023 r., sygn. akt I OSK 2322/22, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Naczelny Sąd Administracyjny podziela zaś stanowisko Sądu I instancji i orzekających w sprawie organów, że w okolicznościach niniejszej sprawy brak jest związku przyczynowo – skutkowego pomiędzy niepodejmowaniem przez skarżącą zatrudnienia a sprawowaniem przez nią opieki nad niepełnosprawną w stopniu znacznym córką. Przesłanka niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia celem sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, o której mowa w art. 17 ust. 1 winna być rozumiana jako wystąpienie takiej sytuacji, w której sprawowanie osobistych starań o prawidłowe zapewnienie opieki osobie niepełnosprawnej na tyle wypełnia czas osobie tę opiekę sprawującej, że nie jest ona w stanie podjąć innej stałej aktywności wymagającej jego codziennego i stałego zaangażowania, przez którą należy rozumieć aktywność zawodową. Jak ustalono przy tym w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, opieka w rozumieniu art. 17 ust. 1 ma być stała oraz ciągła w sensie rozciągłości w czasie a jej zakres wyznaczony ma być niepełnosprawnością osoby wymagającej opieki (zob. wyrok NSA z dnia 16 września 2025 r., sygn. akt I OSK 1772/24, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Opieka nad osobą niepełnosprawną, o której mowa w art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, musi być stała w sensie trwałości, względnie długotrwała w sensie rozciągłości w czasie i powtarzalna (zob. wyrok NSA z dnia 7 października 2025 r., sygn. akt I OSK 1926/24, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Aby można było mówić o opiece w rozumieniu ustawy musi ona być stała lub długoterminowa. Nie może to być opieka świadczona niecodziennie, a nawet jeżeli codziennie, to tylko przez niewielką część doby. Punkt ciężkości w tym zakresie tkwi w stałości opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, a to oznacza, że opieka ta powinna być sprawowana codziennie (zob. wyrok NSA z dnia 23 listopada 2021 r., sygn. akt I OSK 786/21, https://ortzeczenia.nsa.gov.pl). Jednocześnie, opiekun musi pozostawać do dyspozycji podopiecznego - udzielając pomocy oraz wykazując ciągłą gotowość niesienia pomocy (zob. wyrok NSA z dnia 22 lipca 2022 r., sygn. akt I OSK 1867/21, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Osoba ubiegająca się o świadczenie pielęgnacyjne winna sprawować opiekę nad osobą niepełnosprawną w takim wymiarze, który obiektywnie zmusza do rezygnacji z dotychczasowego zatrudnienia, bądź nie daje możliwości podjęcia zatrudnienia (lub innej pracy zarobkowej) (zob. wyrok NSA z dnia 25 listopada 2025 r., sygn. akt I OSK 2183/24, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Opieka ta musi zatem stanowić oczywistą przeszkodę do wykonywania pracy zawodowej - powodować faktyczny brak możliwości podjęcia zatrudnienia lub prowadzić do rezygnacji z zatrudnienia w celu jej sprawowania. Przyjmuje się, że cel i istota tego świadczenia wskazują na konieczność sprawowania opieki stałej, ustawicznej, długotrwałej nad osobą niepełnosprawną, a więc opieki sprawowanej codziennie, a gdy wymaga tego stan zdrowia podopiecznego - także pozostawania opiekuna w stałej gotowości do niesienia pomocy (zob. wyrok NSA z dnia 13 lutego 2026 r., sygn. akt I OSK 191/25, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). W okolicznościach niniejszej sprawy, jak słusznie ocenił Sąd I instancji i orzekające w sprawie organy, nie można zaś uznać, aby zakres sprawowanej przez skarżącą opieki nad córką uniemożliwiał jej podjęcie jakiegokolwiek zatrudnienia. Niesporne w sprawie bowiem jest, że córka skarżącej od września 2022 r. podjęła naukę w Kujawsko – Pomorskim Ośrodku Szkolno – Wychowawczym nr [...] w B. i od poniedziałku do piątku przebywa w internacie, gdzie ma zapewnioną całodobową opiekę. Skarżąca sprawuje opiekę nad córką w weekendy, w dni wolne od nauki oraz w czasie, gdy córka jest chora. Nadto, w każdy poniedziałek i piątek zawozi i odbiera córkę ze szkoły. Skarżąca wskazuje przy tym, że pozostaje w gotowości do sprawowania opieki. Powyższy zakres sprawowania przez skarżącą opieki wynika z akt administracyjnych sprawy i taki stan sprawy został uwzględniony przez Sąd I instancji a także orzekające w sprawie organy, przy czym nie został on podważony w skardze kasacyjnej. Dlatego też za niezasadny Naczelny Sąd Administracyjny uznał zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Na tle tych okoliczności sprawy nie można zaś uznać, aby skarżąca sprawowała nad córką opiekę w takim wymiarze, który uniemożliwia jej podjęcie zatrudnienia choćby w niepełnym wymiarze czasu pracy, zważywszy przede wszystkim na czas, w jakim córka skarżącej przebywa w ośrodku szkolno – wychowawczym z internatem. Nie może być uznana za wystarczającą konieczność sprawowania przez skarżącą opieki nad córką w okresie weekendów, ferii, wakacji i okresów choroby dziecka a także konieczność zawożenia córki w każdy poniedziałek do szkoły a następnie odbierania jej w każdy piątek ze szkoły. Rodzicom przysługują bowiem urlopy i dni wolne związane z opieką nad dziećmi a także zwolnienia lekarskie związane z chorobą dzieci (zob. wyrok NSA z dnia 4 grudnia 2018 r., sygn. akt I OSK 2572/18, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Skarżąca nie wykazała zaś w toku postępowania administracyjnego żadnych innych koniecznych czynności związanych ze sprawowaniem opieki nad córką, które angażowałyby ją w takim zakresie czasu, że uniemożliwiałoby to jej podjęcie zatrudnienia, chociażby w niepełnym wymiarze czasu pracy, w okresie gdy córka przebywa w ośrodku szkolno – wychowawczym. W tej sytuacji deklarowana przez skarżącą gotowość do opieki nad córką nie może stanowić sama w sobie wystarczającej podstawy do stwierdzenia przeszkody w zatrudnieniu. Z uwagi na powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny uznał zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych w zw. z art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. b tej ustawy oraz w zw. z art. 2, art. 69 i art. 71 ust. 1 Konstytucji RP za niezasadne. Jednocześnie, Naczelny Sąd Administracyjny za niezasadny uznał zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia art. 188 § 1 kodeksu pracy. Niewątpliwie z przepisu tego wynika możliwość skorzystania przez pracownika ze zwolnienia od pracy w wymiarze 16 godzin albo 2 dni z zachowaniem prawa do wynagrodzenia w związku z wychowywaniem dziecka w wieku do 14 lat. Przepis ten nie stanowił jednakże podstawy prawnej wyrokowania przez Sąd I instancji, jak i wydania kontrolowanych przez Sąd I instancji decyzji. Sąd I instancji, uzasadniając wydany wyrok, stwierdził jedynie, że ewentualna choroba córki według przepisów kodeksu pracy stanowi usprawiedliwioną nieobecność rodzica w miejscu pracy. Sąd nie powołał przy tym przepisu art. 188 § 1 kodeksu pracy. Sąd wskazał zaś, że w celu zapewnienia opieki nad dzieckiem w dni wolne od nauki i podczas choroby rodzice wykorzystują na ten cel przewidziane prawem rozwiązania, tj. urlopy, dni wolne związane z opieką nad dziećmi i zwolnienia lekarskie związane z chorobą dzieci, czy też korzystają z pomocy członków rodziny i osób trzecich. Tym samym, Sąd nie ograniczył swoich rozważań w powyższej kwestii jedynie do przysługujących rodzicowi dni wolnych na podstawie art. 188 § 1 kodeksu pracy. Za niezasadny, Naczelny Sąd Administracyjny uznał również zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, albowiem Sąd I instancji zasadnie nie stwierdził, aby orzekające w sprawie organy naruszyły zarówno art. 107 § 3, jak i art. 11 k.p.a. Uzasadnienia wydanych decyzji zawierają bowiem wskazanie faktów, które organy uznały za udowodnione, dowodów, na których się oparto, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówiono wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Nadto, w uzasadnieniach wydanych decyzji orzekające organy wyjaśniły stronie zasadność przesłanek, którymi kierowały się przy załatwieniu sprawy. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie zasługiwał także na uwzględnienie zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Przepis ten określa elementy uzasadnienia wyroku. Stanowi, że winno ono zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Analiza uzasadnienia zaskarżonego wyroku pozwala na przyjęcie, że spełnia ono wszystkie niezbędne wymogi, o których mowa w powołanym przepisie, a dostatecznie przedstawiony w nim wywód prawny w toku kontroli instancyjnej pozwala na ocenę, jakie znaczenie Sąd I instancji nadał zastosowanym normom prawnym i co stanowiło podstawę prawną rozstrzygnięcia zawartego w sentencji. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego uzasadnienie zaskarżonego wyroku spełnia wymogi i standardy, o których stanowi art. 141 § 4 p.p.s.a. Sąd pierwszej instancji w sposób logiczny i wyczerpujący przedstawił argumenty świadczące o bezzasadności wniesionej skargi. Z motywów wyroku wynika tok rozumowania Sądu I instancji, pozwalający jednoznacznie ustalić przesłanki, jakimi kierował się Sąd I instancji podejmując zaskarżone rozstrzygnięcie i tym samym wyrok poddaje się kontroli instancyjnej (por. wyrok NSA z dnia 7 kwietnia 2017 r., sygn. akt I GSK 816/15, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. może zaś być skuteczną podstawą skargi kasacyjnej w przypadku, gdy uzasadnienie orzeczenia nie pozwala jednoznacznie ustalić przesłanek, jakimi kierował się wojewódzki sąd administracyjny, podejmując zaskarżone orzeczenie, a wada ta nie pozwala na kontrolę instancyjną orzeczenia, lub brak jest uzasadnienia któregokolwiek z rozstrzygnięć sądu albo gdy uzasadnienie obejmuje rozstrzygnięcie, którego nie ma w sentencji orzeczenia (por. uchwałę NSA z 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09 oraz wyroki NSA: z 28 września 2010 r., sygn. akt I OSK 1605/09, z 19 marca 2012 r., sygn. akt. II GSK 85/11; z 9 czerwca 2017 r., sygn. akt II GSK 502/17, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Oznacza to, że orzeczenie wojewódzkiego sądu administracyjnego nie będzie się poddawało takiej kontroli w przypadku braku wymaganych prawem części (np. nieprzedstawienia stanu sprawy, czy też niewskazania lub niewyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia), a także wówczas, gdy będą one co prawda obecne, niemniej obejmować będą treści podane w sposób niejasny, czy też nielogiczny, uniemożliwiający jednoznaczne ustalenie stanu faktycznego i prawnego, stanowiącego podstawę kontrolowanego orzeczenia sądu (por. wyrok NSA z 12 marca 2015 r., sygn. akt I OSK 2338/13, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Z kolei, za pomocą zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie można skutecznie zwalczać prawidłowości przyjętego przez Sąd I instancji stanu faktycznego, czy też stanowiska co do wykładni bądź zastosowania prawa materialnego. Sąd I instancji nie jest obowiązany szczegółowo odnosić się w uzasadnieniu wydawanego orzeczenia do zarzutów i argumentacji w jego ocenie niemających istotnego znaczenia dla zbadania zgodności z prawem zaskarżonego aktu. Zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie może też służyć do skutecznego zakwestionowania wykładni prawa materialnego dokonanej przez sąd I instancji czy zastosowania przez ten sąd prawa. Nie może również służyć do skutecznego kwestionowania prawidłowości dokonanej przez Sąd I instancji oceny materiału dowodowego, a do tego zdaje się zmierzać przedmiotowy zarzut. Co równie istotne, naruszenie tego przepisu, w myśl art. 174 pkt 2 p.p.s.a., musi być na tyle poważne, aby mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przepis ten odnosi się wyłącznie do konstrukcji uzasadnienia, nie zaś poprawności przyjętych ocen i zastosowania prawa. Z tych wszystkich względów, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej.