I OW 39/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jan Paweł Tarno sędzia NSA Wiesław Morys (spr.) sędzia del. WSA Iwona Kosińska Protokolant asystent sędziego Anna Armińska po rozpoznaniu w dniu 6 sierpnia 2015 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Burmistrza Miasta i Gminy W. o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Burmistrzem Miasta i Gminy W. a Burmistrzem Miasta i Gminy K. W. w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku Szpitala Uniwersyteckiego w K. o wydanie decyzji potwierdzającej prawo T. C. do świadczeń z opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych postanawia: wskazać Burmistrza Miasta i Gminy K. W. jako organ właściwy w sprawie. Burmistrz Miasta i Gminy W. pismem datowanym na [...] listopada 2014 r. wystąpił o rozstrzygnięcie sporu pomiędzy nim a Burmistrzem Miasta i Gminy K. W. o właściwość w sprawie potwierdzenia prawa T. C. do świadczeń z opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. W uzasadnieniu wniosku wskazano, iż w dniu [...] maja 2014 r. Szpital Uniwersytecki w K. złożył w MOPS w K. wniosek o wydanie decyzji w opisanym powyżej przedmiocie, dowodząc iż w dniach od [...] do [...] kwietnia 2013 r. udzielił w/w świadczeń zdrowotnych. Wniosek ten adresowany do GOPS w K. W., został omyłkowo przekazany wnioskodawcy. Burmistrz K. W. przekazał go Burmistrzowi W., dowodząc że świadczeniobiorca w momencie wypadku zamieszkiwał na terenie Gminy W. Dalej wnioskodawca podkreślił, iż zgodnie z przepisem art. 54 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2008 r., Nr 164, poz. 1027 ze zm.) dokumentem potwierdzającym prawo do świadczeń jest decyzja wójta gminy właściwej ze względu na miejsce zamieszkania świadczeniobiorcy, wydawana na wniosek świadczeniodawcy złożony niezwłocznie po udzieleniu świadczenia. Ponieważ ustawa ta nie definiuje pojęcia miejsca zamieszkania, należy odwołać się do regulacji przepisu art. 25 kodeksu cywilnego, który stanowi, że miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu. T. C. od czerwca 2013 r. zamieszkuje wraz z partnerką w wynajętym domu w C., Gmina K. W., i ta miejscowość wedle jego oświadczenia z dnia [...] września 2014 r., stanowi jego centrum życiowe. W W. zamieszkiwał poprzednio, lecz wynajmując jedynie pokoje przez okres 6 miesięcy, przeto Gmina ta nie była jego miejscem zamieszkania. Odpowiadając na wniosek Burmistrz Miasta i Gminy K. W., wniósł o wskazanie Burmistrza Miasta i Gminy W. jako organu właściwego w sprawie. W jego ocenie T. C. nie posiada stałego miejsca pobytu. Ostatnio zameldowany był w J., potem wynajmował pokoje w W., gdzie koncentrowało się jego życie. Miało to miejsce również w okresie pobytu w Szpitalu Uniwersyteckim w K., który udzielił przedmiotowych świadczeń. Wedle jego oświadczenia z dnia [...] kwietnia 2015 r. zamieszkanie na terenie Gminy K. W. ma tylko charakter tymczasowy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z regulacją zawartą w przepisie art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2012 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz., 270 ze zm.), dalej P.p.s.a., sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Wedle brzmienia art. 15 § 1 pkt 4 tej ustawy właściwy w tych sprawach jest Naczelny Sąd Administracyjny. W niniejszej sprawie do rozstrzygnięcia przedstawiono spór pomiędzy Wójtami Gmin K. i P. I to spór negatywny, gdyż żaden z nich nie uważa się za właściwy. Również przepis art. 22 § 1 pkt 1 K.p.a. przekazuje tego rodzaju sprawy sądom administracyjnym, gdyż obie gminy nie mają wspólnego organu powołanego do jego rozstrzygnięcia. Przedmiotem wniosku jest rozbieżność co do organu właściwego w sprawie o potwierdzenie prawa do świadczeń opieki zdrowotnej świadczeniobiorcy, którego po myśli art. 54 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, dokonuje w drodze decyzji wójt gminy właściwej ze względu na miejsce zamieszkania świadczeniobiorcy. Przywołany przepis nie definiuje pojęcia miejsca zamieszkania, przeto – zgodnie z utrwaloną linią orzecznictwa (p. mi. in. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 21 czerwca 2013 r., sygn. akt I OW 39/13, 4 kwietnia 2012 r., sygn. akt I OW 5/12, 5 stycznia 2012 r., sygn. akt I OW 133/11 i I OW 153/11, 13 października 2010 r., sygn. akt I OW 116/10, publ. w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych) – konieczne stało się odwołanie do reguł wypracowanych na gruncie prawa cywilnego, w szczególności ocena przesłanek miejsca zamieszkania uregulowanych w art. 25 kodeksu cywilnego. Dopiero w razie ich braku do głosu dojść mogą reguły zawarte w kodeksie postępowania administracyjnego, w tym też dotyczące właściwości organu w sprawie potwierdzenia prawa do bezpłatnej opieki zdrowotnej według miejsca zdarzenia inicjującego postępowanie w sprawie (p. m. in. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 18 listopada 2011 r., sygn. akt I OW 128/11, 4 września 2012 r., sygn. akt I OW 100/12, 21 czerwca 2013 r., sygn. akt I OW 44/13, publ. jw.). Miejscem zamieszkania dorosłej osoby fizycznej, wedle brzmienia tego przepisu, jest miejscowość, w której przebywa ona z zamiarem stałego pobytu. Decydujące dla oceny spełnienia tej przesłanki są dwa czynniki: fakt przebywania w danym miejscu i zamiar stałego pobytu. Poza sporem jest, że T. C. przebywa obecnie na terenie Gminy K. W., przeto czynnik zewnętrzny wskazuje na właściwość tej gminy. Wynika to przede wszystkim z faktu odebrania pod tym adresem zawiadomienia o terminie rozprawy w niniejszej sprawie, jak i wcześniejszych jego oświadczeń z dnia [...] września 2014 r. i z dnia [...] kwietnia 2015r. Trudności, jakie najczęściej się spotyka, i jakie występują w tej sprawie, dotyczą przesłanki wewnętrznej. Jak przyjmuje judykatura zamiar przebywania w danej miejscowości wynika albo z wiarygodnych wypowiedzi zainteresowanej osoby albo z okoliczności sprawy, uwzględniających fakty i zdarzenia pozwalające przeciętnemu obserwatorowi na wysnucie wniosku, że określona miejscowość jest głównym ośrodkiem życiowym danej osoby. Chodzi mianowicie o takie okoliczności, które świadczą o ześrodkowaniu podstawowych (głównych) jej życiowych funkcji w takim zakresie, że można z wysokim prawdopodobieństwem stwierdzić, że dana miejscowość stanowi jej centrum życiowe. Przy czym w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego oświadczenie zainteresowanego winno być oceniane w świetle pozostałych okoliczności pozwalających na ustalenie charakteru pobytu na danym terenie. Jego oświadczenie z dnia [...] września 2014 r. o skupieniu podstawowych spraw życiowych na terenie Gminy K. W. koresponduje z faktem zamieszkiwania tamże od czerwca 2013 r. do nadal. Zatem czas trwania pobytu przeczy, aby mieszkał tam bez zamiaru stałego pobytu. Wyjaśnienie z dnia [...] kwietnia 2015 r., że jest to pobyt czasowy, nie zmienia tej oceny, skoro wynika zeń, że wiązanie przyszłości z W. się nie udało. Okoliczność, że w dacie udzielenia świadczenia zdrowotnego tamże przebywał nie jest istotna, bo przepisy obowiązujące w tej materii nie łączą właściwości organu z miejscem zamieszkania w tej dacie. Chodzi wszak o zamieszkiwanie w czasie orzekania w sprawie, a nie w dacie zdarzenia. Tym bardziej nie wiążą tej właściwości z zameldowaniem. Przeto dla oceny omawianej przesłanki miejsce zameldowania jest drugorzędne, gdyż instytucja ta pełni tylko funkcję rejestracyjną, stąd może stanowić tylko jeden z dowodów, w żadnej mierze niedecydujący. Co mając na uwadze, na zasadzie art. 4 i art. 15 § 2 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji niniejszego postanowienia. ----------------------- 1