II FZ 472/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jan Rudowski, po rozpoznaniu w dniu 12 sierpnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 6 maja 2015 r., sygn. akt I SA/Gl 908/14 w przedmiocie wpisu od skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi K. B., J. B., J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 18 czerwca 2014 r., nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2013 r. postanawia uchylić zaskarżone zarządzenie. 1. Wyrokiem z dnia 5 marca 2015 r., sygn. akt I SA/Gl 908/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, po rozpoznaniu skargi K. B., J. B., J. K., uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 18 czerwca 2014 r. w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2013 r., orzekł, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu w całości do czasu uprawomocnienia się wyroku oraz zasądził od organu na rzecz strony skarżącej 3 480 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. 2. Od powyższego orzeczenia Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło skargę kasacyjną. W piśmie tym jako wartość przedmiotu sporu wskazano kwotę 5 522 zł oraz wyjaśniono, że jest to różnica pomiędzy wysokością zobowiązania podatkowego wynikającego ze złożonej przez skarżących informacji w sprawie podatku od nieruchomości, a kwotą na jaką opiewa decyzja Prezydenta Miasta G. utrzymana w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 18 czerwca 2014 r. Jednocześnie, w dniu wniesienia skargi kasacyjnej organ uiścił wpis od skargi kasacyjnej w wysokości 111 zł. 3. Zarządzeniem z dnia 6 maja 2015 r. Przewodniczący Wydziału I WSA w Gliwicach wezwał do uzupełnienia wpisu od skargi kasacyjnej o kwotę 421 zł stosownie do § 1 pkt 2 w zw. z § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm., dalej w skrócie "rozporządzenie"). Doręczając odpis powyższego zarządzenia poinformowano organ, że należny wpis od skargi kasacyjnej, stanowiący połowę wpisu od skargi, wynosi 532 zł, zaś wpis od skargi obliczono według wartości przedmiotu zaskarżenia podanej przez pełnomocnika skarżących w piśmie z dnia 12 września 2014 r., tj. kwoty 35 429 zł. 4. W zażaleniu z dnia 12 maja 2015 r. organ wniósł o uchylenie powyższego zarządzenia zarzucając naruszenie przepisów postępowania, tj.: – art. 231 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a."), w związku z § 1 pkt 2 w zw. z § 3 rozporządzenia, poprzez błąd w ustaleniach faktycznych w zakresie wartości przedmiotu zaskarżenia, a w konsekwencji nieprawidłowe ich zastosowanie polegające na przyjęciu, że wartość przedmiotu zaskarżenia wynosi 35 429 zł, podczas gdy wartość przedmiotu zaskarżenia wynosi 5 522 zł, co stanowi różnicę pomiędzy wysokością zobowiązania podatkowego przyjętą przez organy podatkowe w decyzji podatkowej a wartością zobowiązania podatkowego wyliczoną w oparciu o zadeklarowane przez podatników podstawy opodatkowania; – art. 218 w zw. z art. 49 § 1 p.p.s.a. poprzez zaniechanie zawiadomienia organu o przyjętej wartości przedmiotu zaskarżenia ustalonej w toku sprawdzenia wartości przedmiotu zaskarżenia a będącej następstwem wezwania do usunięcia wady formalnej skargi polegającej na braku oznaczenia wartości przedmiotu zaskarżenia; – art. 47 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 49 § 2 p.p.s.a. poprzez uwzględnienie pisma dotkniętego brakiem formalnym polegającym na braku odpisu pisma dla organu względnie nie doręczeniu odpisu pisma pełnomocnika podatników z dnia 12 września 2014 r. organowi podatkowemu. 5. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. 5.1. Na etapie postępowania sądowoadministracyjnego zainicjowanego wniesieniem skargi kasacyjnej należny wpis sądowy określa się przy uwzględnieniu § 3 rozporządzenia, w myśl którego wpis od skargi kasacyjnej oraz od skargi o wznowienie postępowania wynosi połowę wpisu od skargi, nie mniej jednak niż 100 zł. Analiza cytowanego przepisu wskazuje, że o charakterze wpisu sądowego od skargi kasacyjnej decyduje jego charakter na etapie wpisu od skargi wnoszonej do wojewódzkiego sądu administracyjnego (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 stycznia 2009 r., sygn. akt II GZ 13/09; por. S. Babiarz, P. Zaborniak, Wpis stały i wpis stosunkowy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, "Przegląd Sądowy" 2005, nr 5, s. 165-166). A zatem, jeśli przedmiot skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego – kwestionowane rozstrzygnięcie organu – wiąże się z określonymi świadczeniami pieniężnymi, to zarówno wpis od skargi, jak i od skargi kasacyjnej mają charakter stosunkowy (por. postanowienia NSA z dnia: 22 grudnia 2008 r., sygn. akt I FZ 502/08; 17 października 2012 r., sygn. akt I GZ 295/12; publik. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/, dalej w skrócie "CBOSA"). W rozpatrywanej sprawie nie jest sporne, że należny od skargi kasacyjnej (a wcześniej skargi do sądu pierwszej instancji) wpis powinien być wpisem stosunkowym, gdyż decyzja zaskarżona przez stronę ma charakter decyzji wymiarowej obejmującej konkretną należność pieniężną. 5.2. Oceniając prawidłowość zarządzenia z dnia 6 maja 2015 r. na wstępie rozważyć również należy, czy w cytowanym § 3 rozporządzenia chodzi o połowę wpisu uiszczonego od skargi, czy też należnego a niekoniecznie uiszczonego w tej wysokości. Na gruncie wykładni językowej powyższego przepisu Naczelny Sąd Administracyjny zwraca uwagę, że ustawodawca nie użył w nim zwrotu "wynosi połowę uiszczonego wpisu od skargi", co prowadziłoby do uzależnienia określenia wpisu od skargi kasacyjnej od faktycznie uiszczonego w danej sprawie wpisu od skargi, rozpoznanej przez wojewódzki sąd administracyjny. Wykładnia językowa, zwracająca uwagę, że sformułowanie ww. przepisu brzmi "wynosi połowę wpisu od skargi" oraz wykładnia systemowa wewnętrzna nawiązująca do § 1, 2 i 4 rozporządzenia (tam także ustawodawca użył zwrotu "wynosi" wraz z podaniem kwoty lub metody jej obliczenia), a także wykładnia systemowa zewnętrzna zgodna z aktem normatywnym stojącym wyżej w hierarchii - ustawą - a dokładnie z art. 231 p.p.s.a., prowadzi do konkluzji, że wpis od skargi kasacyjnej określa się uwzględniając wysokość wpisu od skargi, który powinien był zostać uiszczony według art. 231 p.p.s.a. i przepisów rozporządzenia, a nie tego, który faktycznie został uiszczony od skargi (por. postanowienia NSA z dnia: 13 lutego 2014 r., sygn. akt I GZ 33/14; 16 marca 2013 r. sygn. akt II FSK 615/13, publik. CBOSA). 5.3. Kluczowe zatem znaczenie dla rozstrzygnięcia kwestii związanej z ustaleniem prawidłowego wpisu w przedmiotowej sprawie ma interpretacja pojęcia "wartość przedmiotu zaskarżenia" jako wartość determinująca – stosownie do § 1 rozporządzenia – wysokość należnego wpisu. W art. 216 p.p.s.a. ustawodawca podaje, że jeżeli "przedmiotem zaskarżenia" jest należność pieniężna, stanowi ona "wartość przedmiotu zaskarżenia". Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 28 stycznia 2008 r., sygn. akt I FPS 7/07 (publik. ONSAiWSA z 2008 r. Nr 2, poz. 24) wskazał, że w świetle przepisów art. 231 w zw. z art. 215 i 216 p.p.s.a. wartość przedmiotu zaskarżenia stanowi tylko ta część należności pieniężnej, która została zakwestionowana w skardze (por. też np. postanowienia NSA z dnia: 25 września 2014 r., sygn. akt I FZ 284/14; 22 maja 2013 r., sygn. akt I FZ 177/13; 18 kwietnia 2012 r., sygn. akt II FZ 127/12; 19 grudnia 2011 r., sygn. akt I FZ 493/11; 14 października 2010 r., sygn. akt I FZ 321/10; 26 sierpnia 2009 r., sygn. akt I FZ 317/09, publik. CBOSA). W rozpoznawanej sprawie powyższe oznacza, że rację ma Samorządowe Kolegium Odwoławcze twierdząc, iż wartość przedmiotu sporu to różnica pomiędzy wartością wskazaną w deklaracji podatkowej a kwotą zobowiązania wynikającą z decyzji, tj. kwota 5 522 zł. 5.4. Podsumowując, wartość przedmiotu sporu w niniejszej sprawie stanowi różnica pomiędzy wysokością zobowiązania podatkowego wynikającego ze złożonej przez skarżących informacji w sprawie podatku od nieruchomości, a kwotą na jaką opiewa decyzja Prezydenta Miasta G. utrzymana w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 18 czerwca 2014 r., tj. kwota 5 522 zł, a zatem organ uiścił – w oparciu o § 1 pkt 1 w zw. z § 3 rozporządzenia – wpis od skargi kasacyjnej w prawidłowej wysokości (111zł). 5.5. Odnosząc się do pozostałych zarzutów zażalenia (w kwestii doręczania pism procesowych przez sąd pierwszej instancji) zauważyć należy, że nie mogą być one przedmiotem oceny na etapie kontroli zarządzenia w kwestii wysokości wpisu od skargi kasacyjnej. Są to bowiem czynności podejmowane w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji przed wydaniem wyroku, a zatem obecnie mogą być oceniane w ramach zarzutów skargi kasacyjnej prawidłowo sformułowanych na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. 5.6. Uznając, iż zaskarżone zarządzenie narusza prawa, na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 2 i 198 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.