II GSK 2117/22
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2026-03-12
Skład orzekający: Andrzej Skoczylas, Elżbieta Czarny-Drożdżejko, Krzysztof Dziedzic
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy błędne wskazanie podstawy prawnej w decyzji administracyjnej, które nie wpływa na możliwość wydania decyzji na podstawie innego przepisu, stanowi naruszenie prawa mające istotny wpływ na wynik sprawy?Ratio decidendi
Błędne wskazanie podstawy prawnej w decyzji administracyjnej, o ile istnieje inna, właściwa podstawa prawna umożliwiająca wydanie takiej decyzji, nie stanowi naruszenia prawa mającego istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd administracyjny ocenia decyzję na podstawie istniejących przepisów, a nie tylko na podstawie tych wskazanych przez organ. W przypadku skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy, przekroczenie limitu punktów karnych stanowi wystarczającą przesłankę, nawet jeśli organ powołał się na niewłaściwy przepis.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji o skierowaniu kierowcy na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w formie egzaminu państwowego z powodu przekroczenia 29 punktów karnych. Po postępowaniu przed organem I instancji i Samorządowym Kolegium Odwoławczym, które utrzymało decyzję w mocy, Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę kierowcy. Skarżący wniósł skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie zasad praworządności poprzez błędne wskazanie podstawy prawnej decyzji.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Skoczylas Sędzia NSA Elżbieta Czarny-Drożdżejko (spr.) Sędzia del. WSA Krzysztof Dziedzic Protokolant starszy asystent sędziego Monika Majak po rozpoznaniu w dniu 12 marca 2026 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej R. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 11 sierpnia 2022 r. sygn. akt III SA/Gd 914/21 w sprawie ze skargi R. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku z dnia [...] sierpnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w formie egzaminu państwowego oddala skargę kasacyjną.
Wyrokiem z 11 sierpnia 2022 r., sygn. akt III SA/Gd 914/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę R. K. (dalej: skarżący, strona) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku z 6 sierpnia 2021 r., w przedmiocie skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w formie egzaminu państwowego.
Sąd I instancji orzekał w następujących okolicznościach sprawy:
12 kwietnia 2019 r. do Starostwa Powiatowego w Słupsku wpłynął wniosek Komendanta Wojewódzkiego Policji w Gdańsku datowany na dzień 8 kwietnia 2019 r. o skierowanie skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami, w związku z przekroczeniem liczby 29 punktów karnych za naruszenie przepisów ruchu drogowego.
W związku z powyższym pismem z 19 kwietnia 2019 r. Starosta Słupski powiadomił stronę o wszczętym postępowaniu administracyjnym w przedmiotowej sprawie, a następnie decyzją z 10 maja 2019 r. orzekł o skierowaniu skarżącego na egzamin sprawdzający kwalifikacje kierowcy w formie egzaminu państwowego w zakresie prawa jazdy kategorii "B".
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Słupsku postanowieniem z 20 listopada 2020 r. odmówiło przywrócenia terminu do złożenia odwołania i stwierdziło niedopuszczalność odwołania, jednakże z uwagi na nieprawidłowości w doręczeniu stronie ww. decyzji nakazało organowi I instancji podjąć prawidłowe czynności w sprawie i skutecznie doręczyć decyzję.
Zgodnie z postanowieniem Kolegium ponownie wysłano decyzję o skierowaniu na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w zakresie prawa jazdy kategorii "B" do pełnomocnika skarżącego.
W dniu 23 grudnia 2020 r. pełnomocnik strony wniósł odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku, które decyzją z 29 stycznia 2021 r. uchyliło zaskarżoną decyzję Starosty Słupskiego z 10 maja 2019 r. i przekazało sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia, nakazując ustalenie miejsca zamieszkania strony (w konsekwencji właściwości miejscowej organu) oraz sprawdzenie prawidłowości podstawy naliczenia punktów karnych.
W toku ponownie prowadzonego postępowania, pismem z 11 lutego 2021 r. Starosta Słupski zwrócił się do Komendanta Wojewódzkiego Policji w Gdańsku o zajęcie stanowiska w powyższej sprawie. W odpowiedzi uzyskanej w dniu 1 czerwca 2021 r. Policja utrzymała prawidłowość naliczenia punktów karnych, uznając wniosek za aktualny i zasadny. Ponadto w dniu 2 marca 2021 r. wpłynęło pismo pełnomocnika o miejscu zamieszkania strony.
Organ I instancji decyzją z 24 czerwca 2021 r. orzekł o skierowaniu strony na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy w formie egzaminu państwowego uzasadniając swoja decyzję tym, że podstawa skierowania na egzamin sprawdzający kwalifikacje została podtrzymana, gdyż jej powodem był wniosek Komendanta Wojewódzkiego Policji w Gdańsku o skierowanie skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami w związku z przekroczeniem liczby 29 punktów karnych za naruszenie przepisów ruchu drogowego.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Słupsku, po rozpatrzeniu odwołania strony, decyzją z 6 sierpnia 2021 r. – działając na podstawie art. 2 ustawy z 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (t.j.: Dz. U. z 2018 r., poz. 570 ze zm.), art. 127 § 2 w zw. z art. 17 pkt 1 oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 99 ust. 1 pkt 3, ust. 2 pkt 2 ustawy z 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (t.j.: Dz. U. 2021, poz. 1212 – dalej jako "u.k.p.") - utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku opisanym na wstępie wyrokiem oddalił skargę, uznając ją za niezasadną.
W ocenie WSA, w świetle zgromadzonego materiału dowodowego, należało uznać, że organy miały podstawę do skierowania skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy w formie egzaminu państwowego w zakresie kategorii "B" prawa jazdy w związku z przekroczeniem dopuszczalnej liczby punktów karnych. W ocenie Sądu fakt przekroczenia przez skarżącego dopuszczalnego w roku limitu 24 punktów za naruszenia przepisów ruchu drogowego świadczy o tym, że w odniesieniu do takiego kierowcy "istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do jego kwalifikacji", o których mowa w art. 99 ust. 1 pkt 1 u.k.p., co z kolei stanowi podstawę do skierowania kierowcy na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w formie egzaminu państwowego.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia przez organy zasady praworządności poprzez niedokładne wskazanie w podstawie prawnej decyzji podstawy podejmowanego rozstrzygnięcia, czy też sprzeczności tejże podstawy z treścią uzasadnień, WSA przyznał w tym zakresie rację stronie skarżącej, stwierdzając jednocześnie, że wskazane nieprawidłowości nie świadczą o wadliwości zaskarżonych decyzji, które uzasadniały by ich eliminację z obrotu prawnego. Ustalone w sprawie okoliczności faktyczne jednoznacznie wskazują na spełnienie przesłanek związanych z koniecznością skierowania skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji. Sam fakt zatem nieprawidłowego (niepełnego) powołania w treści podstawy prawnej decyzji określonego przepisu, w sytuacji, gdy istnieje w systemie obowiązującego prawa podstawa do wydania przez organ podejmowanego w sprawie rozstrzygnięcia (tak jak w zaskarżonej decyzji powołania art. 99 ust. 1 pkt 3 zamiast art. 99 ust. 1 pkt 1 u.k.p.), nie stanowi naruszenia prawa, który miało czy mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy, a w konsekwencji miałoby stanowić podstawę do uchylenia z tego powodu decyzji.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył skarżący, zaskarżając go w całości, wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Skarżący wniósł o rozpoznanie sprawy na rozprawie.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie przepisów postępowania, mające istotne znaczenie dla sprawy tj.
a) art. 6 i 7 k.p.a. poprzez naruszenie zasady praworządności, polegające na:
- braku wskazania dokładnej jednostki redakcyjnej w sentencji decyzji,
- oparciu decyzji na art. 99 ust. 1 pkt 3 u.k.p., podczas gdy żadna z jednostek redakcyjnych oznaczonych lit. od a do d nie odnosi się do kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji kierowcy w formie egzaminu państwowego;
- sprzeczności podstawy prawnej wskazanej w sentencji decyzji, a wskazanej w uzasadnieniu,
co nie pozwala na prawidłową kontrolę zaskarżonej decyzji,
b) art. 6 i 7 k.p.a. poprzez naruszenie zasady praworządności, polegające na braku wskazania w decyzji pierwotnej Starosty Słupskiego podstawy prawnej do skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy w formie egzaminu państwowego.
Argumentację na poparcie zarzutów sformułowanych w petitum skargi kasacyjnej przedstawiono w jej uzasadnieniu.
Organ nie wniósł odpowiedzi na skargę kasacyjną.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarg kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach.
Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając sprawę na skutek wniesienia skargi kasacyjnej związany jest granicami tej skargi, a z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania, która zachodzi w wypadkach określonych w § 2 tego przepisu.
Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego orzeczenia oparte na art. 174 p.p.s.a., determinują zakres kontroli dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny. Granice skargi są więc wyznaczone przez podstawy i wnioski. Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie przez stronę skarżącą naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego, czy też procesowego, określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zatem sam autor skargi kasacyjnej wyznacza zakres kontroli instancyjnej wskazując, które normy prawa zostały naruszone. Naczelny Sąd Administracyjny nie ma obowiązku ani prawa do domyślania się i uzupełniania argumentacji autora skargi kasacyjnej. Przytoczenie podstawy kasacyjnej musi więc być precyzyjne, gdyż – z uwagi na związanie sądu kasacyjnego granicami skargi kasacyjnej – Naczelny Sąd Administracyjny może uwzględnić tylko te przepisy, które zostały wyraźnie wskazane w skardze kasacyjnej jako naruszone. Nie jest natomiast władny badać, czy sąd administracyjny pierwszej instancji nie naruszył innych przepisów (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 26 września 2000 r., sygn. akt IV CKN 1518/2000, OSNC 2001/3, poz. 39 oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 sierpnia 2004 r., sygn. akt FSK 299/2004, OSP 2005/3, poz. 36, wyrok NSA z 12.09.2019 r., II GSK 634/19, LEX nr 2739689).
Skarga kasacyjna została oparta na podstawie kasacyjnej, wymienionej w art. 174 pkt pkt 2 p.p.s.a., to jest na naruszeniu przepisów postępowania, których uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Istota problemu w niniejszej sprawie sprowadza się do kwestii zarzucanej nieprawidłowości we wskazaniu podstawy prawnej zaskarżonej decyzji, jak również podnoszone są wątpliwości co do jej obowiązywania w dacie wydania decyzji. Należy nadmienić, że zgodnie z art. 107 § 1 k.p.a. jednym z wymaganych elementów decyzji jest powołanie podstawy prawnej.
W niniejszej sprawie w decyzji organu I instancji powołano art. 114 ust. 1 pkt 1 lit b ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1251 z późn. zm., dalej p.r.d.). Z kolei w zaskarżonej decyzji organu II instancji wskazano jako przepis kompetencyjny uprawniający do wydania stosownej decyzji art. 99 ust. 1 pkt 3 u.k.p.
Odnosząc się do zarzutu nieprawidłowo wskazanej podstawy prawnej w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się, że fakt powołania się organu administracji w decyzji na przepisy niewłaściwe w sprawie, jakkolwiek wskazuje na wadliwość działania tych organów, nie stanowi jednak przesłanki do uznania przez sąd, że nastąpiło naruszenie prawa w stopniu istotnym dla rozstrzygnięcia, jeżeli z okoliczności sprawy wynika, że organy administracji mogły wydać zaskarżone decyzje mając do tego podstawę w innym przepisie tej samej ustawy (wyroku z 8 lutego 1983 r. I SA 1294/82 ONSA 1983 nr 1 poz. 5, wyrok NSA z 28.10.2020 r., II OSK 1651/20, LEX nr 3090323). Dalej w judykaturze wskazuje się również, że decyzja określająca błędnie podstawę prawną nie jest wydana bez podstawy prawnej, o ile ta podstawa prawna rzeczywiście istnieje, lecz dotknięta jest jedynie wadą procesową z racji naruszenia art. 107 § 1 k.p.a., która to zaś wada pozostaje bez istotnego wpływu na wynik sprawy. Wyrok NSA z 8.11.2016 r., I OSK 723/16, LEX nr 2169833.
Jak z powyższego wynika nie jest zarówno rażącym naruszeniem prawa, jak również błąd w podaniu podstawy prawnej w decyzji nie ma istotnego wpływu na rozstrzygniecie. "Ocena, czy decyzja miała podstawę prawną, dokonywana jest w sposób zobiektywizowany, niezależnie od tego, na jakie przepisy powołał się organ administracji przy jej wydawaniu" (M. Romańska [w:] Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. III, red. H. Knysiak-Sudyka, Warszawa 2023, art. 107).
W niniejszej sprawie trafnie Sąd I instancji zauważył, że materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonych decyzji stanowiły przepisy ustawy z 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami, a także ustawy z 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym, w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania decyzji. Organ I instancji wskazał na art. 114 ust. 1 pkt 1 lit b p.r.d., zgodnie z którym kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji podlega osoba posiadająca uprawnienie do kierowania pojazdem, skierowana decyzją starosty na wniosek komendanta wojewódzkiego Policji, w razie przekroczenia 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 p.r.d. (Policja prowadzi ewidencję kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego. Określonemu naruszeniu przypisuje się odpowiednią liczbę punktów w skali od 0 do 10 i wpisuje się do tej ewidencji). Z kolei zaskarżona decyzji organu II instancji oparta została na art. 99 ust. 1 pkt 3 u.k.p. Wprawdzie wskazana podstawa jest niepoprawna, ale z uzasadnienia jasno wynika, że organowi chodziło o art. 99 ust. 1 pkt 1 u.k.p. oraz art. 99 ust. 2 pkt 2 u.k.p. Błąd ten natomiast nie ma istotnego wpływu na samo rozstrzygnięcie. Zgodnie z powołanymi przepisami (art. 99 ust. 1 pkt 1 u.k.p.) starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy lub osoby posiadającej pozwolenie na kierowanie tramwajem na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w formie egzaminu państwowego, jeżeli istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do ich kwalifikacji;
Natomiast art. 99 ust. 2 pkt 2 u.k.p. stanowi, że starosta wydaje decyzję administracyjną, o której mowa w ust. 1 na wniosek organu kontroli ruchu drogowego lub dyrektora wojewódzkiego ośrodka ruchu drogowego - w zakresie, o którym mowa w ust. 1 pkt 1.
Wprawdzie organ II instancji nie odwołał się do art. 114 ust. 1 pkt 1 lit b p.r.d., jak również pomylił jednostki redakcyjne w art. 99 u.k.p., tym niemniej, jak już wyżej zostało zaznaczone, pozostaje to bez znaczenia dla samego rozstrzygnięcia sprawy, co również trafnie zauważył Sąd I instancji.
Z kolei podnoszony zarzut nieobowiązywania wskazanych przepisów również jest nieuzasadniony. Sąd I instancji prawidłowo wykazał obowiązywanie w momencie wydawania decyzji zarówno art. 114 ust. 1 pkt 1 lit b p.r.d., jak i art. 99 ust. 1 pkt 1 u.k.p. oraz art. 99 ust. 2 pkt 2 u.k.p.
Wprawdzie przepisem art. 125 pkt 10 lit. g u.k.p. uchylono rozdział 2 i 2b ustawy - Prawo o ruchu drogowym (a zatem także art. 114 tej ustawy) z mocą obowiązującą od dnia 4 czerwca 2018 r. (art. 139 pkt 3 u.k.p.), to jednak w art. 14 ust. 1 ustawy z 9 maja 2018 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r. poz. 957 - zwana dalej także "ustawą zmieniającą"), przewidziano, że do czasu wdrożenia rozwiązań technicznych umożliwiających przekazywanie danych na zasadach określonych w art. 100aa-100aq, m.in. przepisu art. 125 pkt 10 lit. g) ustawy z 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami, nie stosuje się. Ustawa z 9 maja 2018 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw weszła w życie z dniem 4 czerwca 2018 r., a więc z dniem, w którym miało dojść do utraty mocy obowiązującej art. 114 p.r.d. Na marginesie należy zaznaczyć, że art. 125 pkt 10 lit. g u.k.p. został wykreślony z art. art. 14 ust. 1 ustawy zmieniającej również na podstawie art. 14 ust. 1 ustawy z 2 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 2328 z późn. zm.) i został jednocześnie dodany art. 16a p.r.d., który stanowi, że do dnia wskazanego w komunikacie, o którym mowa w art. 14 ust. 2, policjant zatrzyma prawo jazdy w razie przekroczenia liczby 24 punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego wpisanych do ewidencji, o której mowa w art. 17 ust. 1 ustawy z 2 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 2328). Przepisy art. 135 ust. 4, art. 135a ust. 5, art. 135b i art. 136 ust. 1-3 oraz art. 139 ustawy zmienianej w art. 1 stosuje się odpowiednio. Tym niemniej ta ostatnia zmiana nie ma znaczenia dla rozstrzyganej sprawy, gdyż weszła w życie 1 stycznia 2022 r., a zaskarżona decyzja zapadła 6 sierpnia 2021 r.
W myśl art. 14 ust. 2 ustawy zmieniającej, minister właściwy do spraw informatyzacji ogłasza w swoim dzienniku urzędowym oraz na stronie podmiotowej Biuletynu Informacji Publicznej komunikat określający termin wdrożenia rozwiązań technicznych, o których mowa w ust. 1. Komunikat ogłasza się w terminie co najmniej 3 miesięcy przed dniem wdrożenia rozwiązań technicznych określonym w tym komunikacie. Komunikat, o którym mowa w art. 14 ust. 2 wymienionej ustawy zmieniającej nie został ogłoszony, a zatem przyjąć należy, że w okresie popełniania naruszeń skutkujących uzyskaniem przez skarżącego wskazanej liczby punktów karnych przepis art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b u.k.p. nadal obowiązywał. Jego uchylenie miało bowiem charakter warunkowy i zależało od ogłoszenia komunikat określającego termin wdrożenia rozwiązań technicznych. Ponieważ komunikat ten nie został ogłoszony wskazany przepis nadal obowiązywał.
Również obowiązywał w dacie wydania zaskarżonej decyzji art. 130 ust. 1 p.r.d., do którego odsyła art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b p.r.d., Wprawdzie formalnie został on uchylony na mocy art. 125 pkt 13 u.k.p. z dniem 4 czerwca 2018 r. Jednocześnie jednak w dniu 4 czerwca 2018 r. wszedł w życie przepis art. 16 ustawy z 9 maja 2018 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw, wyłączający uchylenie art. 130 p.r.d. Stosownie do art. 16 ust. 1 ustawy zmieniającej, przepis art. 130 ustawy zmienianej w art. 1 (czyli p.r.d.), w brzmieniu dotychczasowym, stosuje się do dnia wdrożenia rozwiązań technicznych umożliwiających wprowadzenie, przekazywanie, gromadzenie i udostępnianie z centralnej ewidencji kierowców danych o naruszeniach, o których mowa w art. 130 ustawy zmienianej w art. 1 (p.r.d.), natomiast przepis art. 16 ust. 2 ustawy zmieniającej stanowi, że Minister właściwy do spraw informatyzacji ogłasza w swoim dzienniku urzędowym oraz na stronie podmiotowej Biuletynu Informacji Publicznej komunikat określający termin wdrożenia rozwiązań technicznych, o których mowa w ust. 1. Komunikat ogłasza się w terminie co najmniej 3 miesięcy przed dniem wdrożenia rozwiązań technicznych określonym w tym komunikacie. Do dnia orzekania przez organy Minister Cyfryzacji nie określił terminu wdrożenia rozwiązań technicznych umożliwiających wprowadzanie, przekazywanie, gromadzenie i udostępnianie z centralnej ewidencji kierowców danych o naruszeniach. Ponownie więc uchylenie art. 130 ust. 1 p.r.d. z dniem 4 czerwca 2018 r. miał charakter warunkowy, a warunek ten nie ziścił się w momencie wejścia w zycie ustawy zmieniającej.
Co więcej, jak trafnie zauważył Sąd I instancji, zgodnie z art. 136 ust. 1 u.k.p., w przypadku gdy naruszenia przepisów ruchu drogowego popełnione przed dniem określonym w komunikacie, o którym mowa w art. 13 ust. 2 ustawy z 9 maja 2018 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r. poz. 957), skutkowały przekroczeniem liczby 24 punktów za naruszenia przepisów ruchu drogowego, a w przypadku kierowców, którzy dopuścili się tych naruszeń w okresie jednego roku od wydania po raz pierwszy prawa jazdy - liczby 20 punktów, stosuje się tryb postępowania oraz skutki według stanu prawnego na dzień popełnienia naruszenia powodującego przekroczenie dopuszczalnej liczby punktów. W tym celu Policja może przetwarzać dane zgromadzone w trybie art. 130 ustawy z 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym.
Na marginesie należy jedynie wskazać, że orzekające w kontrolowanej sprawie organy administracji związane były informacją, co do liczby punktów karnych skarżącego podanych przez Komendanta, wpisanych do ewidencji kierujących pojazdami silnikowymi naruszających przepisy ruchu drogowego. Prowadząc postępowanie w sprawie dotyczącej kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji skarżącego, organy administracji nie mają bowiem kompetencji do samodzielnego ustalania ilości punktów przypisanych kierowcy (skarżącemu) ze względu na naruszenie przez niego przepisów ruchu drogowego. Tylko Komendant jest organem, który dokonuje wpisów do ewidencji, a więc w drodze czynności materialno-technicznych ujawnia w ewidencji punkty karne przyznane poszczególnym kierowcom i dokonuje ich wykreśleń, a zainteresowany kierowca może zaskarżyć do Sądu administracyjnego powyższe czynności. Jak wskazał NSA w wyroku z 20 czerwca 2024 r. (sygn. akt II GSK 433/21) ewidencja kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego jest rejestrem, w którym wpisów dokonuje wyłącznie uprawniony do tego organ Policji i tylko on ma również kompetencję do usuwania punktów karnych (por. wyrok NSA z 26 czerwca 2013 r., sygn. akt I OSK 330/12). W sytuacji, w której danemu podmiotowi zostało przyznane prawo do prowadzenia określonej ewidencji, rejestru czy innego wykazu, tylko ten podmiot jest odpowiedzialny za prawidłowe jego prowadzenie i zgodność z prawem dokonanych wpisów. Tak więc starosta nie ma kompetencji, aby podważać skuteczność wpisów w ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego i prowadzić samodzielne ustalenia w zakresie objętym tą ewidencją (tak NSA w powołanym wyroku z 20 czerwca 2024 r.). Stąd starosta miał nie tylko prawo, ale i obowiązek wydać decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w formie egzaminu państwowego, z uwagi na przekroczenie 24 punktów karnych. Organ więc nie był uprawniony do zmniejszenia liczby przyznanych skarżącemu punktów karnych, a w konsekwencji odstąpienia od skierowania skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji (wyrok NSA z 5.02.2026 r., II GSK 1527/25, LEX nr 4026598).
W tej sytuacji zarzuty wskazane w petitum skargi kasacyjnej w całości należy uznać za nieuzasadnione. Nie doszło bowiem do naruszenia przez organy, ani kontrolujący je Sąd I instancji art. 6 k.p.a., zgodnie z którym organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa, jak i art. 7 k.p.a., który stanowi, że w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Organy w obu instancjach działałby bowiem na podstawie obowiązujących w dniu wydania decyzji przepisów.
Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.
-----------------------
2
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło