II GSK 2347/15
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2017-01-11
Skład orzekający: Joanna Sieńczyło-Chlabicz, Wojciech Kręcisz, Monika Krzyżaniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uzasadnienie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, które nie analizuje przedmiotu zastrzeżonych informacji i pomija argumentację strony skarżącej, narusza art. 141 § 4 PPSA?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że uzasadnienie wyroku WSA narusza art. 141 § 4 PPSA, ponieważ było lakoniczne, nie analizowało przedmiotu zastrzeżonych informacji ani argumentacji skarżącej, co uniemożliwiło kontrolę instancyjną. W związku z tym uchylono wyrok WSA i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania.Stan faktyczny
Krajowa Izba Gospodarcza Elektroniki i Telekomunikacji (KIGEiT) zaskarżyła postanowienie Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej (UKE) ograniczające jej prawo wglądu do materiału dowodowego w postępowaniu dotyczącym uzgodnienia i zatwierdzenia instrukcji rachunkowości regulacyjnej i opisu kalkulacji kosztów usług Telekomunikacji Polskiej (TP). Wojewódzki Sąd Administracyjny (WSA) oddalił skargę, uznając, że ograniczenie było zasadne ze względu na tajemnicę przedsiębiorstwa TP. KIGEiT wniosła skargę kasacyjną, zarzucając m.in. naruszenie art. 141 § 4 PPSA przez wadliwe uzasadnienie wyroku WSA.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Sieńczyło-Chlabicz Sędzia NSA Wojciech Kręcisz (spr.) Sędzia del. WSA Monika Krzyżaniak Protokolant Tomasz Haintze po rozpoznaniu w dniu 11 stycznia 2017 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Krajowej Izby Gospodarczej Elektroniki i Telekomunikacji z siedzibą w Warszawie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 marca 2015 r., sygn. akt VI SA/Wa 348/15 w sprawie ze skargi Krajowej Izby Gospodarczej Elektroniki i Telekomunikacji z siedzibą w Warszawie na postanowienie Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej z dnia [...] maja 2013 r., nr [...] w przedmiocie ograniczenia prawa wglądu do materiału dowodowego uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 24 marca 2015 r. oddalił skargę Krajowej Izby Gospodarczej Elektroniki i Telekomunikacji z siedzibą w Warszawie na postanowienie Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej z dnia 27 maja 2013 r., nr DHRT-WORK-6090-1/12(88), w przedmiocie ograniczenia prawa wglądu do materiału dowodowego.
Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy.
Dnia [...] kwietnia 2012 r. Telekomunikacja Polska w Warszawie (obecnie Orange Polska SA z siedzibą w Warszawie - dalej "TP" lub "Orange") wystąpiła do Urzędu Komunikacji Elektronicznej z pismem, w którym wniosła o uzgodnienie projektów dokumentów: Instrukcji II, Opisu FL-FDC II. Jednocześnie przedstawiła wersję jawną: Instrukcji II, Opisu FL-FDC II, Opisu LRIC, Opisu kalkulacji w zakresie przeszacowania wartości składników kapitału zaangażowanego na dzień [...] grudnia 2012 r.
Pismem z dnia [...] maja 2012 r. Prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej (dalej Prezes UKE) zawiadomił TP, Krajową Izbę Gospodarczą Elektroniki i Telekomunikacji w Warszawie (dalej "KIGEiT") oraz Polską Izbę Informacji i Telekomunikacji w Warszawie (dalej "PIIT") oraz Polską Izbę Komunikacji Elektronicznej (dalej PIKE) o wszczęciu postępowania w przedmiocie uzgodnienia i zatwierdzenia instrukcji z prowadzonej rachunkowości regulacyjnej za rok 2012 i opisów kalkulacji kosztów usług TP na rok 2014.
Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2012 r. oraz postanowieniem z dnia 6 czerwca 2012 r. Prezes UKE - na podstawie art. 31 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm.) dalej: "k.p.a." - dopuścił KIGEiT oraz PIIT do udziału w postępowaniu w charakterze podmiotu na prawach strony.
Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2013 r. Prezes UKE ograniczył prawo wglądu KIGEiT do pisma TP z dnia [...] kwietnia 2012 r. w zakresie w jakim zawiera on tajemnicę przedsiębiorstwa TP.
Pismem z dnia [...] lutego 2013 r. TP wniosła o zatwierdzenie dokumentów w wersji zawierającej tajemnicę przedsiębiorstwa TP.
Pismem z dnia [...] marca 2013 r. Prezes UKE wezwał TP, w trybie art. 50 § 1 k.p.a., do przedstawienia wyjaśnień w zakresie wprowadzenia do kalkulacji kosztów na rok 2014 definicji Multimedialnej Sieci Agregacyjnej (MSA), wskazania jak propozycja uśrednienia poprzez wycenę Modern Equivalent Asset (MEA) obejmująca połączone sieci ATM i Ethernet przełoży się na koszt usług świadczonych na Rynku 12, wskazania liczby abonentów usług szerokopasmowych obsługiwanych przez sieć ATM oraz sieć Ethernet, wyjaśnienia czy wyniki kalkulacji kosztów będą stanowić wyniki kalkulacji kosztów usług świadczonych w sieci ATM czy też w sieci MSA/Ethernet.
W odpowiedzi na to wezwanie, pismami z dnia [...] marca 2013 r. TP przekazała wyjaśnienia w dwóch wersjach, jednej zawierającej tajemnice przedsiębiorstwa TP, drugiej jawnej.
Pismem z [...] dnia maja 2013 r. Prezes UKE wezwał TP do przedstawienia zmian oraz wyjaśnień w zakresie projektów Instrukcji i Opisu, przekazanych pismem z dnia [...] lutego 2013 r.
Pismami z dnia [...] maja 2013 r. TP przedstawiła projekty dokumentów uwzględniające w części zmiany wskazane w wezwaniu z dnia [...] marca 2013 r., a ponadto przedstawiła odpowiedzi na zadane przez Prezesa UKE pytania. Jedna wersja tych dokumentów została opatrzona zapisem "tajemnica przedsiębiorstwa TP", a druga była w wersji jawnej.
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] maja 2013 r. Prezes UKE, na podstawie art. 207 ust. 1 w zw. z art. 206 ust. 1 ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne (Dz.U. z 2004 r. nr 171, poz. 1800 ze zm.) dalej: "ustawa Prawo telekomunikacyjne", ograniczył KIGEiT oraz PIIT prawo wglądu do materiału dowodowego zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym w przedmiocie uzgodnienia i zatwierdzenia prowadzonej przez TP instrukcji rachunkowości regulacyjnej za rok 2012 i opisu kalkulacji kosztów na rok 2014, wskazane w dokumentach przekazanych przez TP do pisma z dnia [...] maja 2013 r., w zakresie w jakim materiał ten zawiera tajemnice przedsiębiorstwa TP. Ponadto ograniczył PIIT prawo wglądu do materiału dowodowego w zakresie informacji oznaczonych jako tajemnica przedsiębiorstwa TP we wskazanych w dokumentach, przekazanych przez TP do pisma z dnia [...] kwietnia 2012 r.
W uzasadnieniu tego postanowienia Prezes UKE stwierdził, że zarówno informacje zawarte w wersjach dokumentów TP przekazanych przy piśmie z dnia [...] maja 2013 r., jak i przy piśmie z dnia [...] kwietnia 2012 r., są informacjami ściśle związanymi z prowadzoną przez TP działalnością gospodarczą, nie zostały dotychczas podane przez nią do wiadomości publicznej, TP zaś, czego dowodem są powyższe pisma, podjęła działania w celu zachowania ich poufności. Bez wątpienia informacje, o których zachowanie poufności TP wystąpiła, posiadają również znaczącą wartość gospodarczą. Tym samym Prezes UKE uznał, że wymienione informacje spełniają wszystkie przesłanki niezbędne do uznania ich za tajemnicę przedsiębiorstwa według art. 11 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (t.j. Dz. U. z 2003 r. nr 153, poz. 1503 ze zm.), dalej "ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji", a także stwierdził, że udostępnienie tych informacji pozostałym podmiotom biorącym udział w niniejszym postępowaniu (tj. KIGEiT oraz PIIT) groziłoby ujawnieniem tajemnicy przedsiębiorstwa TP.
KIGEiT (dalej: "skarżąca") w skardze na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarzuciła Prezesowi UKE brak wszechstronnego rozważenia okoliczności uzasadniających ograniczenia jej wglądu do akt, a nadto niewyjaśnienie motywów rozstrzygnięcia w treści zaskarżonego postanowienia. Zdaniem skarżącej dokumenty zastrzeżone przez TP jako "tajemnica przedsiębiorstwa TP" nie zawierały tajemnicy przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji.
Pismem z [...] stycznia 2014 r., Orange Polska SA (dawniej TP) poinformowała, że z dniem 31 grudnia 2013 r. Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy, XII Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego dokonał wpisu o połączeniu TP (jako spółki przejmującej) i Polskiej Telefonii Komórkowej – Centertel sp. z o.o. oraz Orange Polska sp. z o.o. (jako spółek przejmowanych) do rejestru przedsiębiorców. Z dniem 31 grudnia 2013 r. TP jako spółka przejmująca, wstąpiła we wszystkie prawa i obowiązki spółek przejmowanych i przyjęła firmę Orange Polska SA.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 22 stycznia 2014 r. (sygn. akt VISA/Wa 2210/13) odrzucił skargę jako niedopuszczalną w rozumieniu art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) dalej: "p.p.s.a.". Postanowienie to zostało uchylone przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 20 sierpnia 2014 r. (sygn. akt II GSK 1093/14).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie ponownie orzekając w sprawie, oddalił skargę KIGEIT na postanowienie Prezesa UKE z dnia [...] maja 2013 r.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 207 ust. 1 ustawy Prawo telekomunikacyjne, przez niezasadne ograniczenie skarżącej prawa wglądu do przedmiotowych dokumentów Sąd I instancji wyjaśnił, że przepis ten stanowi wyjątek od zasady jawności postępowania wyrażonej w k.p.a. Pozwala on na ograniczenie pozostałym stronom postępowania wglądu do materiału dowodowego, jeżeli udostępnienie tego materiału grozi ujawnieniem tajemnicy przedsiębiorstwa lub innych tajemnic prawnie chronionych. Definiując czym jest tajemnica przedsiębiorstwa Prezes UKE prawidłowo, zdaniem Sądu I instancji uznał, że należy ją rozumieć tak, jak zostało to zdefiniowane w ustawie o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji w jej art. 11 ust. 4, czyli jako nieujawnione do wiadomości publicznej informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, co do których przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania ich poufności.
Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd I instancji podzielił ocenę Prezesa UKE, że informacje finansowe dotyczące, ogólnie rzecz biorąc, procesu kalkulacji kosztów i planów rozwoju sieci mogłyby pozwolić innym operatorom na opracowanie oferty konkurencyjnej, a co za tym idzie dałoby im przewagę na rynku tych usług, gdyż taka wiedza przekłada się w sposób bezpośredni na informacje o zapotrzebowaniu na usługi i daje wiedzę o wielkości popytu. To z kolei spowodowałoby uzyskanie znacznej i nieuzasadnionej w realiach wolnego rynku przewagi, co mogłoby trwale naruszyć stabilność i równowagę konkurencyjną. W efekcie, wszystkie ww. elementy mogłyby doprowadzić do zmniejszenia przychodów spółki oraz ograniczenia liczby klientów, co w bezpośredni sposób miałoby wpływ na poziom oczekiwanych zysków. Tym samym, informacje, o których zastrzeżenie wniosła TP (obecnie Orange Polska S.A.), jako ściśle związane z prowadzoną przez tę Spółkę działalnością i mające dla niej wartość gospodarczą, które nie zostały ujawnione do wiadomości publicznej i wobec których podjęto niezbędne działania w celu dochowania ich poufności zostały, zdaniem Sądu I instancji, prawidłowo uznane za mieszczące się w zakresie przedmiotowym informacji mogących stanowić tajemnicę przedsiębiorstwa. Prezes UKE prawidłowo przy tym uznał, że Spółka podjęła stosowne i niezbędne działania w celu zachowania poufności tych informacji.
W ocenie Sądu I instancji Prezes UKE wszechstronnie zebrał i ocenił cały zgromadzony materiał dowodowy, prawidłowo przywołał niezbędne dla uzasadnienia prawnego przepisy, co w pełni odpowiada wymogom wskazanym w przepisie art. 107 § 3 k.p.a.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła Krajowa Izba Gospodarcza Elektroniki i Telekomunikacji zaskarżając ten wyrok w całości i wnosząc o jego uchylenie w całości oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.
Na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2002 r. nr 153, poz. 1270 ze zm.) dalej: "p.p.s.a." Sądowi I instancji zarzucono:
1) naruszenie art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez oddalenie skargi Izby podczas gdy Prezes UKE nie dokonał wszechstronnej oceny i analizy treści informacji przekazanych przez Orange Polska S.A. (dawniej Telekomunikację Polską S.A) Prezesowi UKE i przyjął za własną ocenę dokonaną przez TP co w konsekwencji doprowadziło do niezasadnego ograniczenia wglądu do materiału dowodowego;
2) naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a., przez sporządzenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uzasadnienia nieodpowiadającego wymaganiom wskazanym w tym przepisie, w szczególności przez niedokonanie analizy przedmiotu zastrzeżonych informacji i pominięcie argumentacji Izby przytoczonej w skardze;
3) naruszenie art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji przez jego błędne zastosowanie i uznanie, że dane zawarte w instrukcji i opisie kalkulacji stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa TP, podczas gdy wykorzystanie tych informacji nie przyniesie innym podmiotom zysków ani nie zaoszczędzi im wydatków.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga kasacyjna jest zasadna i zasługuje na uwzględnienie, jakkolwiek nie wszystkie jej zarzuty oparte zostały na usprawiedliwionych podstawach.
Na wstępie przypomnienia wymaga, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, a mianowicie sytuacje enumeratywnie wymienione w § 2 tego przepisu. Skargę kasacyjną, w granicach której operuje Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 174 p.p.s.a., można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zmiana lub rozszerzenie podstaw kasacyjnych ograniczone jest natomiast, określonym w art. 177 § 1 p.p.s.a. terminem do wniesienia skargi kasacyjnej. Rozwiązaniu temu towarzyszy równolegle uprawnienie strony postępowania do przytoczenia nowego uzasadnienia podstaw kasacyjnych sformułowanych w skardze. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega więc zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania.
Z zarzutów skargi kasacyjnej, które oparte zostały na obydwu podstawach określonych w art. 174 p.p.s.a wynika, że spór prawny w rozpatrywanej sprawie dotyczy oceny prawidłowości stanowiska Sądu I instancji, który kontrolując zgodność z prawem postanowienia Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej w przedmiocie ograniczenia prawa wglądu do materiału dowodowego w postępowaniu administracyjnym w sprawie uzgodnienia i zatwierdzenia instrukcji z prowadzonej rachunkowości regulacyjnej za rok 2012 i opisu kalkulacji kosztów usług TP na rok 2014 stwierdził, że postanowienie to nie jest niezgodne z prawem. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że zdaniem Sądu I instancji, organ w pełni zasadnie ograniczył w części prawo dostępu uczestnika postępowania do dokumentacji w sprawie z uwagi na to, że w zakresie objętym tym częściowym ograniczeniem wglądu do akt, informacje o zastrzeżenie których wniosła spółka stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa, a mianowicie "[...] informacje finansowe dotyczące, ogólnie rzecz biorąc procesu kalkulacji kosztów i planów rozwoju sieci [...]" (por. s. 10 uzasadnienia zaskarżonego wyroku).
Według Naczelnego Sądu Administracyjnego w składzie orzekającym w rozpatrywanej sprawie, skarga kasacyjna podważa prawidłowość przedstawionego stanowiska Sądu I instancji.
Przede wszystkim dlatego, że jakkolwiek nie wszystkie zarzuty skargi kasacyjnej można było uznać za usprawiedliwione - o czym mowa będzie dalej - to jednak z całą pewnością za usprawiedliwiony uznać należało zarzut z pkt 2) petitum skargi kasacyjnej, a mianowicie zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. polegający na sporządzeniu uzasadnienia wyroku w sposób nieodpowiadający wymaganiom określonym w tym przepisie, w szczególności przez niedokonanie analizy przedmiotu zastrzeżonych informacji i pominięcie argumentacji KIGEIT przytoczonej w skardze;
Ocena zasadności omawianego zarzutu kasacyjnego wymaga, aby w punkcie wyjścia przypomnieć, że z art. 141 § 4 p.p.s.a. określającego wymogi formalne uzasadnienia wyroku wynika, że uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie, a jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania.
Wykonanie przez wojewódzki sąd administracyjny wynikającego z art. 141 § 4 p.p.s.a. obowiązku wskazania w uzasadnieniu wyroku obok faktycznej, także i prawnej podstawy rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie, nie pozostaje bez wpływu na ocenę prawidłowości realizacji przez to uzasadnienie funkcji kontroli trafności rozstrzygnięcia. Powinno być ono sporządzone w sposób umożliwiający instancyjną kontrolę (zaskarżonego) wyroku. Funkcja uzasadnienia wyroku wyraża się bowiem i w tym, że jego adresatem, oprócz stron, jest także Naczelny Sąd Administracyjny. Tworzy to więc po stronie wojewódzkiego sądu administracyjnego obowiązek wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia w taki sposób, który umożliwi przeprowadzenie kontroli instancyjnej zaskarżonego orzeczenia wówczas, gdy strona postępowania zażąda jego kontroli, poprzez wniesienie skargi kasacyjnej. Jak wyjaśnia się w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie jest możliwa kontrola orzeczenia, które nie zawiera określonych w art. 141 § 4 p.p.s.a. elementów, a mianowicie na przykład przedstawienia stanu sprawy, czy też wskazania i wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia (por. wyrok NSA z dnia 12 października 2010 r., sygn. akt II OSK 1620/10), jak również orzeczenia, którego uzasadnienie zawierając te elementy, sformułowane jest jednak w sposób lakoniczny, niejasny, uniemożliwiający jednoznaczne ustalenie stanu faktycznego i prawnego sprawy stanowiącego podstawę kontrolowanego orzeczenia sądu (por. wyrok NSA z dnia 30 maja 2012 r., sygn. akt II GSK 620/11).
Uzasadnienie wyroku powinno być więc tak sporządzone, aby wynikało z niego, dlaczego sąd uznał zaskarżone działanie/zaniechanie organu administracji za zgodne albo niezgodne z prawem, a zarzut uchybienia temu wymogowi jest uzasadniony w sytuacji, gdy wojewódzki sąd administracyjny nie wyjaśni w sposób adekwatny do celu wynikającego z art. 141 § 4 p.p.s.a., dlaczego nie stwierdził w rozpatrywanej sprawie naruszenia przez organ administracji przepisów prawa materialnego, ani przepisów procedury w stopniu, który mógłby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia (por. np.: wyrok NSA z dnia 4 stycznia 2011 r., sygn. akt I OSK 1985/09; wyrok NSA z dnia 21 listopada 2012 r., sygn. II FSK 1067/11). Z uwagi na wynikający z art. 141 § 4 p.p.s.a. obowiązek wskazania podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienia, sąd administracyjny nie może oddalając skargę poprzestać na wskazaniu jedynie art. 151 p.p.s.a., bez uprzedniego dokonania wykładni przepisów mających zastosowanie w sprawie i przeprowadzenia - przy uwzględnieniu przyjmowanego za podstawę wyrokowania w sprawie stanu faktycznego - kontroli prawidłowości ich subsumcji (zastosowania) przez organ. Wadliwość uzasadnienia wyroku ujawni się również w sytuacji, gdy sąd administracyjny poprzestanie na ocenie prawidłowości ustaleń dokonanych przez organ, bez odniesienia ich do elementów podstawy materialnoprawnej decyzji (por. wyrok NSA z dnia 9 stycznia 2013 r., sygn. akt II GSK 1934/11). Ograniczenie się więc w uzasadnieniu wyroku do przytoczenia przepisu prawnego bez jednoczesnego gruntownego odniesienia się do okoliczności konkretnego stanu faktycznego sprawy, nie może zastąpić opisu przebiegu operacji logicznej, rezultatem której jest przyjęty kierunek interpretacji i zastosowania konkretnego przepisu prawnego w okolicznościach konkretnego stanu faktycznego sprawy oraz przyjęty kierunek i sposób rozstrzygnięcia.
Nie służy realizacji celów sądowej kontroli administracji publicznej ograniczenie się w dużym stopniu do powielenia stanowiska zajętego w sprawie przez organy administracji lub jego prostej akceptacji. Zwłaszcza w sytuacji, gdy dowodząc swoich racji skarżący wspiera je określonym rodzajem wykładni przepisów prawa, co zobowiązywać powinno sąd do przeprowadzenia w uzasadnieniu wydawanego rozstrzygnięcia stosownej weryfikacji i analizy obejmującej istotne dla rozstrzygnięcia sprawy elementy jej stanu faktycznego i prawnego oraz ich wzajemnej relacji, a brak wskazanej analizy stanowi wadliwość polegającą na niedostatecznym wyjaśnieniu przez sąd administracyjny stanu faktycznego i prawnego rozpoznawanej sprawy, a więc uchybienie, które mogło mieć istotny wpływ na jej wynik (por. wyroki NSA: z dnia 11 stycznia 2011 r., sygn. akt I GSK 685/09; z dnia 15 lutego 2011 r. sygn. akt II FSK 1832/09; z dnia 25 listopada 2010 r., sygn. akt I GSK 1215/09).
Z punktu widzenia tego właśnie spostrzeżenia podkreślić należy, że jakkolwiek faktem jest - jak podkreśla się w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego w kontekście zasady braku związania zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą skargi - że sąd administracyjny I instancji nie jest zobowiązany odnosić się w uzasadnieniu wydawanego orzeczenia do zarzutów i argumentacji nie mających istotnego znaczenia dla oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu, albowiem pominięcie w uzasadnieniu wyroku rozważań dotyczących zarzutów niezasadnych nie stanowi naruszenia przepisów postępowania sądowoadministracyjnego o istotnym wpływie na wynik sprawy (por. np.: wyrok NSA z 14 kwietnia 2010 r., sygn. akt I OSK 850/09; wyrok NSA z dnia 17 lutego 2011 r., sygn. akt I OSK 1824/10; wyrok NSA z dnia 9 grudnia 2010 r., sygn. akt II OSK 1766/10), to jednak nie oznacza to, że nie jest zobowiązany do przedstawienia i odniesienia się do tych zarzutów, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy i to w zakresie - co należy podkreślić - w jakim jest to konieczne dla rozstrzygnięcia danej sprawy oraz dla oceny prawidłowości tego rozstrzygnięcia. Według Naczelnego Sądu Administracyjnego omawiany zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. uzasadnia stanowisko, że w rozpatrywanej sprawie zaistniała opisana sytuacja i to w zakresie odnoszącym się do pełnego wskazanego powyżej jej spectrum. Z punktu widzenia przedstawionych uwag wprowadzających i kreowanego na ich podstawie, w korespondencji do wymogów wynikających z art. 141 § 4 p.p.s.a. standardu, któremu powinno czynić zadość uzasadnienie wyroku sądu administracyjnego stwierdzić należy, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku odbiega od tego standardu przez to, że charakteryzuje się daleko idącymi deficytami, zarówno - jeżeli nie przede wszystkim - w zakresie odnoszącym się do wskazania faktów przyjętych za podstawę wyrokowania w sprawie, jak i wskazania oraz wyjaśnienia podstawy prawnej wydanego w sprawie rozstrzygnięcia. Wysoki stopień ogólności prezentowanych w nim tez, stwierdzeń, racji i argumentów, a przez to lakoniczność tego uzasadnienia, uniemożliwia zrekonstruowanie przebiegu kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji oraz ocenę prawidłowości rezultatu tej kontroli, która wyraziła się w konstatacji, że postanowienie Prezesa UKE nie jest niezgodne z prawem.
Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika bowiem, iż uznając za zgodne z prawem stanowisko Prezesa UKE, że kontrolowane postanowienie nie jest niezgodne z prawem, albowiem organ administracji trafnie ocenił, że zastrzeżone przez spółkę informacje stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 207 ust. 1 ustawy Prawo telekomunikacyjne w związku z art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, Sąd I instancji nie tyle nawet co powielił stanowisko oraz argumentację organu odnośnie do oceny spornej w sprawie kwestii - a mianowicie stanowisko organu odnośnie do oceny charakteru informacji objętych klauzulą poufności - co wręcz ograniczył się do jego prostej akceptacji (por. s. 10 uzasadnienia zaskarżonego wyroku). Uczynił to przy tym na poziomie tak ogólnych i oderwanych od akt sprawy - przywołanych już powyżej - stwierdzeń, że nie sposób na ich podstawie w ogóle wnioskować o tym, co tak naprawdę stanowiło przedmiot oceny tego Sądu, a mianowicie, jakie konkretnie informacje, o jakim charakterze, czego dotyczące, w jakich pismach czy też dokumentach spółki zawarte, kwalifikować należało - i dlaczego z uwagi na wynikające z nich treści, czy też wiedzę, którą można byłoby z nich czerpać - jako tajemnicę przedsiębiorstwa, w rozumieniu przywołanych powyżej przepisów prawa materialnego.
W związku z tym, wobec braku jakiegokolwiek odniesienia się przez Sąd I instancji do tej zasadniczej w sprawie kwestii, nie sposób ocenić i zweryfikować jego stanowiska odnośnie do przyjętych za podstawę wyrokowania w sprawie faktów oraz wskazania i wyjaśnienia podstawy prawnej wydanego w sprawie rozstrzygnięcia, w tym również - jeżeli nie zwłaszcza - w tym kontekście, w jakim wskazany element uzasadnienia orzeczenia sądowego miałby również odzwierciedlać ocenę Sądu I instancji odnośnie do prawidłowości wykładni oraz stosowania przez organ administracji publicznej mających zastosowanie w sprawie przepisów prawa materialnego.
Wskazane podejście Sądu I instancji do kontroli zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia oraz rezultat tej kontroli, gdy chodzi o odzwierciedlony w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku przebieg oraz opis tych procesów, uznać należy za dalece odbiegający od wymogów określonych w art. 141 § 4 p.p.s.a. Lakoniczność stanowiska Sądu I instancji, zwłaszcza zaś jego deficyt w zakresie odnoszącym się do tej najistotniejszej w sprawie kwestii, a mianowicie wskazania przyjętych za podstawę wyrokowania faktów, to jest przedstawienia informacji mających stanowić tajemnicę przedsiębiorstwa, a w tym kontekście przesłanek oceny, że informacje te z uwagi na ich charakter oraz szczegółową treść Prezes UKE zasadnie uznał za podlegające wyłączeniu, gdy chodzi o ich dostępność dla pozostałych uczestników postępowania głównego prowadzonego w sprawie uzgodnienia i zatwierdzenia instrukcji z prowadzonej rachunkowości regulacyjnej za rok 2012 i opisu kalkulacji kosztów usług TP na rok 2014, uniemożliwia Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu skontrolowanie jego prawidłowości.
Deficyty uzasadnia zaskarżonego wyroku wyrażające się zarówno w braku wskazania jakichkolwiek przyjętych za podstawę wyrokowania faktów, jak i wskazania oraz wyjaśnienia podstawy prawnej wydanego w sprawie rozstrzygnięcia, czyniły usprawiedliwionym zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. wyrażający się przede wszystkim w braku realizacji przez uzasadnienie zaskarżonego wyroku funkcji kontroli trafności wydanego w sprawie rozstrzygnięcia.
Konsekwencją tej oceny - jak na wstępie to już sygnalizowano - jest wniosek, że nie mogła ona pozostawać bez wpływu na ocenę skuteczności zarzutów adresowanych wobec faktycznych podstaw wydanego w sprawie rozstrzygnięcia (pkt 1) petitum skargi kasacyjnej), albowiem Sąd I instancji w ogóle ich nie wskazał, ani też nie ocenił prawidłowości ich ustalenia przez organ. W rezultacie, nie mogła ona także pozostawać bez wpływu na ocenę skuteczności zarzutów niewłaściwego zastosowania przepisów prawa materialnego - brak wskazania faktów przyjętych za podstawę wyrokowania uniemożliwia kontrolę prawidłowości procesu subsumpcji, a tym samym ocenę zasadności zarzucanego Sądowi I instancji błędu subsumpcji (pkt 3) petitum skargi kasacyjnej).
Wymienione zarzuty kasacyjne, wobec stwierdzonych deficytów i ułomności uzasadnienia zaskarżonego wyroku, uznać należało za przedwczesne, a tym samym i za nieskuteczne.
W związku z tym, że zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. okazał się być zarzutem usprawiedliwionym, co skutkowało uwzględnieniem skargi kasacyjnej i przekazaniem sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania, Sąd ten zobowiązany będzie, przy uwzględnieniu wszystkich konsekwencji wynikających z art. 133 § 1 i art. 134 § 1 p.p.s.a, ponownie rozpoznać skargę Krajowej Izby Gospodarczej Elektroniki i Telekomunikacji na postanowienie Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej z dnia 27 maja 2013 r. w przedmiocie ograniczenia prawa wglądu do materiału dowodowego. Uzasadnienie wyroku wydanego w rezultacie ponownego rozpoznania skargi powinno uwzględniać wymogi wynikające z art. 141 § 4 p.p.s.a. i w jednoznaczny oraz wyraźny sposób wskazywać przyjęte za podstawę wyrokowania fakty oraz wskazywać podstawę prawną wydanego w sprawie rozstrzygnięcia i zawierać jej wyjaśnienie.
W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło