II OSK 2291/20

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2023-06-22

Skład orzekający: Roman Ciąglewicz, Marzenna Linska-Wawrzon, Anna Szymańska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy obiekt budowlany, który pełni funkcję pomieszczenia gospodarczo-garażowego i zadaszonego dojścia do kotłowni, połączony konstrukcyjnie i funkcjonalnie z budynkiem głównym, może być zakwalifikowany jako przydomowy ganek w rozumieniu art. 29 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, a w przypadku błędnej kwalifikacji jako ganek, czy postępowanie powinno być prowadzone w trybie art. 48 Prawa budowlanego (samowola budowlana) czy art. 50-51 Prawa budowlanego?
Ratio decidendi
Obiekt budowlany, który pełni funkcję pomieszczenia gospodarczo-garażowego oraz zadaszonego dojścia do kotłowni i jest połączony konstrukcyjnie i funkcjonalnie z budynkiem głównym, nie może być uznany za przydomowy ganek w rozumieniu art. 29 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Błędna kwalifikacja takiego obiektu jako ganku w postępowaniu zgłoszeniowym, skutkująca zastosowaniem trybu samowoli budowlanej (art. 48 Prawa budowlanego) zamiast właściwego trybu (art. 50-51 Prawa budowlanego), stanowi naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych i nakazie przedłożenia dokumentów w związku z rozbudową budynku mieszkalnego. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wstrzymał roboty budowlane, uznając je za rozbudowę wymagającą pozwolenia na budowę, a nie budowę ganku, jak zgłoszono. Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę inwestorów. Skarżący zarzucali błędną kwalifikację obiektu jako rozbudowy, a nie ganku, oraz niewłaściwe zastosowanie przepisów o samowoli budowlanej.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zaskarżone postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Warszawie oraz postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. Zasądził od Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Warszawie na rzecz D. W. kwotę 677 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Roman Ciąglewicz (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Marzenna Linska-Wawrzon Sędzia del. WSA Anna Szymańska Protokolant: starszy asystent sędziego Ewa Dubiel po rozpoznaniu w dniu 22 czerwca 2023 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej D. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 stycznia 2020 r. sygn. akt VII SA/Wa 1470/19 w sprawie ze skargi D.W. i J. W. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Warszawie z dnia 30 kwietnia 2019 r. nr 759/19 w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych i nakazu przedłożenia dokumentów 1. uchyla zaskarżony wyrok, zaskarżone postanowienie oraz postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia 8 marca 2019 r. nr 35/19; 2. zasądza od Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Warszawie na rzecz D. W. kwotę 677 (sześćset siedemdziesiąt siedem) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie. Wyrokiem z dnia 30 stycznia 2020 r., sygn. akt VII SA/Wa 1470/19, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę D. W. i J. W. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 30 kwietnia 2019 r., nr 759/19, w przedmiocie wstrzymania robot budowlanych i nakazu przedłożenia dokumentów. Wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P., dalej: "PINB", postanowieniem z dnia 8 marca 2019 r. nr 35/19, na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 oraz art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2018 r. poz. 1202 ze zm.), dalej "Prawo budowlane", wstrzymał D. W. i J. W. prowadzenie robót budowlanych przy realizacji rozbudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego na terenie działek nr ewid. [...] i [...] w R., gm. Miasto R. oraz nałożył obowiązek przedłożenia w terminie do dnia 31 sierpnia 2019 r. określonych dokumentów. Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, dalej: "WINB", "organ drugiej instancji", postanowieniem z dnia 30 kwietnia 2019 r. nr 759/19, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 K.p.a., po rozpatrzeniu zażalenia D. W. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Organ drugiej instancji wskazał, że sprawa rozbudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego na terenie działek nr ewid. [...] i [...] w R. była już przedmiotem oceny. W uzasadnieniu postanowienia kasacyjnego Nr 1778/18 z dnia 4 października 2018 r., ocenił, że dobudowę od strony północnej segmentu o konstrukcji murowanej, z dachem jednospadowym o konstrukcji drewnianej pokrytym dachówką ceramiczną, uznać należy, za rozbudowę istniejącego budynku wymagającą pozwolenia na budowę. W toku ponownego postępowania ustalono, że konstrukcja dachu segmentu połączona jest z konstrukcją dachu głównej bryły budynku. Powyższy segment pełni funkcję pomieszczenia gospodarczo-garażowego oraz zadaszonego dojścia do kotłowni. Połączony jest funkcjonalnie z kotłownią zlokalizowaną w głównej bryle budynku, jednak bez możliwości przejścia z kotłowni do części mieszkalnej. Wymiary segmentu to około 6.90 x 4.85 m. WINB uznał, że rozbudowa jest rodzajem budowy, w wyniku której następuje zmiana charakterystycznych parametrów istniejącego obiektu budowlanego, jak kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość. Rozbudowa to rodzaj budowy - czyli wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowa, rozbudowa, nadbudowa obiektu budowlanego (art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego) Zdaniem organu odwoławczego, właściwym sposobem prowadzenia postępowania był tryb z art. 48 Prawa budowlanego. Dotyczy on samowoli budowlanej, polegającej na budowie albo wybudowaniu obiektu budowlanego lub jego części bez wymaganego pozwolenia na budowę, która skutkuje, co do zasady, nakazem rozbiórki. Ustawodawca przewidział możliwość legalizacji samowoli budowlanej, w sytuacji, gdy budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz gdy nie narusza przepisów, w tym przepisów techniczno-budowlanych zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem. Wydanie zaskarżonego postanowienia miało na celu umożliwienie inwestorowi zalegalizowania przedmiotowych robót budowlanych. Legalizacja samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego lub jego części jest możliwa, jeżeli inwestor wypełni nałożone na niego obowiązki. Nieprzedłożenie dokumentacji spowoduje niemożliwość legalizacji samowoli budowlanej. WINB wskazał, że przepisy ustawy Prawo budowlane nie zawierają legalnej definicji pojęcia ganku. Zgodnie z definicją słownikową, ganek to przybudówka przed wejściem do budynku, nakryta daszkiem, wspartym na słupach lub przejście na zewnątrz budynku w formie otwartego korytarza, balkonu, galerii. Nie można twierdzić, że "przybudówka" wpisuje się w powszechne rozumienie pojęcia ganku. Taka interpretacja stanowi próbę obejścia obowiązujących przepisów prawa. Ponadto z treści zgłoszenia z dnia 17 marca 2017 r., na które powoływała się skarżąca wynikało, że inwestor zagłosił zamiar budowy przydomowego ganku o powierzchni zabudowy do 35 m2. Natomiast faktycznie wykonano pomieszczenie, w którym znajduje się kotłownia i jest zamontowana brama garażowa, co świadczy o innym przeznaczeniu pomieszczenia, które nie jest gankiem. Skargę na powyższe postanowienie wnieśli D. W. i J. W. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucili: I. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: 1. art. 29 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, poprzez jego nieprawidłową interpretację polegającą na przyjęciu, że: a) o uznaniu pomieszczenia za ganek decyduje jego funkcja, zaś przechowywanie w ganku przedmiotów takich jak motor czy materiały budowlane przemawia za uznaniem, że pomieszczenie nie może być gankiem, podczas gdy definicja ganku wskazuje jedynie, że ma on poprzedzać wejście do budynku, b) przydomowy ganek powinien prowadzić do części mieszkalnej domu jednorodzinnego, 2. art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego poprzez jego zastosowanie, podczas gdy skarżąca wykonała ganek na podstawie pisemnego zgłoszenia, a nie rozbudowy istniejącego budynku jednorodzinnego, II naruszenie przepisów postępowania, mające wpływ na wynik sprawy, tj.: 1. art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 1 i 3 K.p.a. poprzez dowolną, a nie swobodną ocenę materiału dowodowego polegającą na: a) poczynieniu ustaleń nieznajdujących oparcia w materiale dowodowym, że w dobudowanym pomieszczeniu znajduje się kotłownia, wobec czego pomieszczenie nie może stanowić funkcji charakterystycznej dla ganku, podczas gdy w rzeczywistości dobudowane pomieszczenie prowadzi do kotłowni, a więc spełnia funkcję ganku, b) przyjęciu, że tymczasowe przechowywanie materiałów budowlanych oraz innych urządzeń w ganku powoduje zmianę funkcji pomieszczenia, c) przyjęciu, że rodzaj wejścia do przybudówki pozbawia ją funkcji ganku, d) art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 1 i 3 K.p.a. poprzez wybiórczą, a nie całościową ocenę materiału dowodowego, nie wzięcie pod uwagę, że w chwili budowy ganku istniały drzwi pomiędzy kotłownią, a częścią mieszkalną, które zostały zamurowane dopiero przed oględzinami w maju 2018 r. Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia 8 marca 2019 r. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Powołanym na wstępie wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę. W ocenie Sądu, prawidłowe były ustalenia organów nadzoru budowlanego, co do tego, że wykonane przez skarżących roboty budowlane związane z częścią północną budynku były w istocie rozbudową budynku mieszkalnego. W toku kontroli stwierdzono dobudowę o konstrukcji murowanej o wymiarach około 6,90 x 4,85 m, od strony północnej budynku mieszkalnego. Dobudowana cześć połączona jest funkcjonalnie z kotłownią zlokalizowaną w głównej bryle budynku, bez możliwość przejścia z kotłowni do części mieszkalnej, nie stanowi ganku przed wejściem do budynku, a rozbudowę budynku. Wskazane przez inwestora zgłoszenie z dnia 17 marca 2017 r. dotyczące budowy przydomowego ganku o powierzchni zabudowy do 35 m2 o wymiarach 7,00 x 5,00 m nie może być odniesione do rzeczywiście wykonanych robót, gdyż między zgłoszonym zamierzeniem, a faktycznie zrealizowanym nie ma zgodności. Na wykonanie rozbudowy budynku wymagane było uzyskanie decyzji o pozwoleniu na budowę, którego inwestorzy nie posiadają. Dlatego właściwym sposobem prowadzenia postępowania w przedmiotowej sprawie był tryb z art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2018 r. , poz. 1202 ze zm.). Dotyczył on samowoli budowlanej, polegającej na wybudowaniu części obiektu bez wymaganego pozwolenia na budowę, która skutkuje, co do zasady nakazem rozbiórki. Jednakże, gdy rozbudowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz nie narusza przepisów, w tym przepisów techniczno-budowlanych w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie części obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem, organ może zalegalizować samowolne działanie inwestycyjne. Sąd stwierdził, że wydanie zaskarżonego postanowienia miało na celu umożliwienie inwestorowi zalegalizowania przedmiotowych robót budowlanych. Odnosząc się do zarzutów i argumentacji skargi Sąd wskazał, że przepisy ustawy Prawo budowlane nie zawierają definicji części budynku jakim jest ganek. Natomiast zgodnie z definicją słownikową - ganek to przybudówka przed wejściem do budynku, nakryta daszkiem, wspartym na słupach lub przejście na zewnątrz budynku w formie otwartego korytarza, balkonu, galerii. W ocenie Sądu, analizując materiał dowody (w tym fotograficzny) nie można twierdzić, że przedmiotowa "przybudówka" odpowiada powszechnemu rozumieniu pojęcia ganek. Ze zgłoszenia z dnia 17 marca 2017r., na które powołuje się skarżąca wynika, że dotyczyło ono zamiaru budowy przydomowego ganku o powierzchni zabudowy do 35 m2. Natomiast faktycznie wykonano pomieszczenie o funkcji gospodarczej, jest w nim zamontowana brama garażowa, co ewidentnie świadczy o innym przeznaczeniu, niż funkcja ganku. W ocenie Sądu, w analizowanym postępowaniu nie doszło do naruszenia zarzucanych w skardze przepisów postępowania ani prawa materialnego, które skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia. W szczególności nie naruszono art. 29 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego albowiem wykonana przybudówka nie jest częścią wolnostojącą (czego wymaga przepis, od objętych jego dyspozycją obiektów), ani nie jest gankiem lub oranżerią. O zakwalifikowaniu pomieszczenia za rozbudowę zadecydowały jego parametry techniczne, sposób powiązania funkcjonalnego oraz technicznego z budynkiem głównym, a nadto jego funkcja, różniącą się w istotny sposób od funkcji ganku. Nie doszło do naruszenia art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego, gdyż inwestor nie mógł skutecznie powoływać się na fakt pisemnego zgłoszenia budowy ganku, skoro nie wybudował ganku tylko rozbudował istniejący dom jednorodzinny. Zdaniem Sądu organ przeprowadził postępowanie z zachowaniem reguł wynikających z art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 1 i 3 K.p.a. - zebrał i ocenił materiał dowodowy wszechstronnie i obiektywnie. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wnieśli D. W. i J. W. Wyrok zaskarżyli w całości i zarzucili: I. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na rozstrzygnięcie sprawy tj.: 1. art. 29 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego poprzez przyjęcie, iż wybudowany na podstawie zgłoszenia z dnia 17 marca 2017 r., obiekt nie jest przydomowym gankiem, o czym miałaby świadczyć parametry techniczne, sposób powiązania funkcjonalnego i technicznego z budynkiem mieszkalnym, a nadto odmienna jego funkcja od funkcji ganku; 2. art. 30 ust. 5 i 5 c Prawa budowlanego poprzez pominięcie, że Starostwo Powiatowe w P. nie nałożyło na skarżących obowiązku uzupełnienia brakujących dokumentów i nie wniosło sprzeciwu w przepisanej prawem formie oraz nieuzasadnione przyjęcie, że skarżący utracili prawo skutecznego powoływania się na fakt pisemnego zgłoszenia budowy ganku; 3. art. 48 Prawa budowlanego poprzez przyjęcie, iż organy administracyjne nie naruszyły art. 48 Prawa budowlanego, podczas gdy w okolicznościach niniejszej sprawy brak jest podstaw do przyjęcia, iż ganek został wybudowany w ramach samowoli budowlanej, w związku z czym zasadne jest ewentualne wszczęcie postępowania naprawczego (art. 50-51 Prawa budowlanego), albowiem istnieje faktyczna możliwość doprowadzenia budynku do stanu zgodnego z prawem. li. naruszenie przepisów postępowania, mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145§ 1 pkt 1 a i c P.p.s.a. i 151 P.p.s.a. poprzez oddalenie skargi, podczas gdy zarzuty podniesione w skardze winny doprowadzić Sąd do wniosku, że skarga zasługuje na uwzględnienie i winna skutkować uchyleniem decyzji organu, z uwagi na błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 48 ust. 2 i 3 w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 29 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego objawiające się wadliwym przyjęciem, że sporny obiekt nie jest przydomowym gankiem, a doszło do rozbudowy budynku mieszkalnego o ganek w ramach samowoli budowlanej. Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi; ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych oraz o rozpoznanie skargi na rozprawie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 183 § 1 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak pod rozwagę nieważność postępowania. Nie zachodzą okoliczności skutkujące nieważność postępowania, określone w art. 183 § 2 pkt 1 – 6 P.p.s.a., należy zatem ograniczyć się do zagadnień wynikających z zarzutów wyartykułowanych w podstawach skargi kasacyjnej. Zarzut naruszenia przepisów postępowania, mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a. i art. 151 P.p.s.a. poprzez oddalenie skargi, podczas gdy zdaniem skarżących, zarzuty podniesione w skardze powinny doprowadzić Sąd do wniosku, że skarga zasługuje na uwzględnienie i winna skutkować uchyleniem decyzji organu, z uwagi na błędna wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego w związku z art. 30 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego w związku z art. 29 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, objawiające się wadliwym przyjęciem, że sporny obiekt nie jest przydomowym gankiem, a doszło do rozbudowy budynku mieszkalnego o ganek w ramach samowoli budowalnej, dotyka procesowego aspektu kwestii materialnych. Może okazać się zasadny tylko w razie potwierdzenia się zarzutów materialnoprawnych. Nie jest zasadny zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 29 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego poprzez przyjęcie, że wybudowany obiekt nie jest gankiem, o czym miałyby świadczyć parametry techniczne, sposób powiązania funkcjonalnego i technicznego z budynkiem mieszkalnym, a nadto odmienna funkcja od funkcji ganku. Organy nadzoru budowlanego oraz Sąd pierwszej instancji trafnie oceniły, że wykonany obiekt nie jest gankiem, o którym mowa w art. 29 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje się na funkcję jaką ma pełnić ganek (wiatrołap). Jest to funkcja ochronna wejścia do budynku przed deszczem, wiatrem i słońcem. Brak jest podstaw do uznania za ganek obiektu budowlanego, który wykracza poza funkcję ochronną wejścia do budynku (por. wyroki NSA: z 16 stycznia 2020 r., sygn. akt II OSK 476/18; z 20 listopada 2019 r., sygn. akt II OSK 2803/18; z dnia 10 września 2020 r., sygn. akt II OSK 1244/20). Taki charakter ganku potwierdza wymienienie przez prawodawcę ganku z obiektami o podobnym charakterze w § 3 pkt 24 lit. a rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1422 ze zm.). Przepis ten nie definiuje ganku jako obiektu budowlanego. Chodzi o definicję kubatury brutto budynku. Jest jednak znaczące, w ramach wykładni systemowej, że jako "przekryte części zewnętrzne budynku" wymienione zostały: loggie, podcienia, ganki, krużganki i werandy. Do budynku od strony północnej został dobudowany segment o konstrukcji murowanej, pokryty dachem jednospadowym o konstrukcji drewnianej pokryty dachówką ceramiczną. Konstrukcja dachu segmentu połączona jest z konstrukcją dachu głównej bryły budynku. Segment pełni funkcję pomieszczenia gospodarczo-garażowego oraz zadaszonego dojścia do kotłowni. Segment jest połączony funkcjonalnie z kotłownią zlokalizowana w głównej bryle budynku, jednak nie ma możliwości przejścia z kotłowni do części mieszkalnej. Zarówno funkcja segmentu, jak i połączenie konstrukcyjne z budynkiem głównym wykluczają przyjęcie, że chodzi o budowę przydomowego ganku w rozumieniu art. 29 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego (por. wyrok NSA z dnia 31 stycznia 2018 r., sygn. akt II OSK 1566/17; wyrok NSA z dnia 19 czerwca 2019 r., sygn. akt II OSK 2070/17; wyrok NSA z dnia 16 marca 2023 r., sygn. akt II OSK 708/20). Brak sprzeciwu nie legalizuje inwestycji, która w sposób oczywisty narusza przepisy prawa budowlanego (wyroki NSA z dnia 5 sierpnia 2010 r., sygn. akt II OSK 1294/09, z dnia 28 stycznia 2011 r., sygn. akt II OSK 178/10, z dnia 25 stycznia 2011 r., sygn. akt II OSK 150/10, z dnia 28 stycznia 2011 r., sygn. akt II OSK 178/10). Przypomnieć należy jednak również stanowisko wyrażone w orzecznictwie, według którego, zgłoszenie wykonywania określonych robót budowlanych i brak sprzeciwu właściwego organu wyłącza co do zasady ustalenie, że roboty te były wykonywane w warunkach uzasadniających zastosowanie art. 48, chyba że zamiarem inwestora było obejście przepisów o uzyskaniu pozwolenia na budowę (patrz: wyrok NSA z dnia 28 kwietnia 2004 r., sygn. akt OSK 108/04, ONSA i wsa 2004/1/26). Podkreślić należy, że pogląd ten wyrażono na tle stanu faktycznego, w którym, ze względu na czas wykonywania robót budowlanych przez skarżącą oraz orzekania przez organy nadzoru budowlanego, w rozpoznawanej sprawie miał zastosowanie przepis art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.), w brzmieniu tego przepisu przed jego zmianą ustawą z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 80, poz. 718). W stanie prawnym sprzed wejścia w życie noweli z dnia 27 marca 2003 r., przepis art. 50 ust. 1 stanowił, że: W przypadkach innych niż określone w art. 48 właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych: 1) bez wymaganego pozwolenia albo zgłoszenia lub 2) w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska lub 3) w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu bądź w przepisach. Z uwagi na czas wykonania robót będących przedmiotem niniejszej sprawy, należy uwzględnić następującą treść art. 50 ust. 1: W przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49b ust. 1 organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych: 1) bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia lub 2) w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska, lub 3) na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 30 ust. 1, lub 4) w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę, projekcie budowlanym lub w przepisach. Jeśli zatem zgłoszony a następnie wykonany obiekt wymagał pozwolenia na budowę, ale organ błędnie przyjął zgłoszenie, zachodzi przesłanka z art. 50 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego w związku z art. 30 ust. 1 Prawa budowlanego. W świetle akt sprawy, tj. treści zgłoszenia, a także protokołu oględzin i materiału fotograficznego, nie ma podstaw do przyjęcia, że wykonany obiekt, co do gabarytów, usytuowania i powiązania z budynkiem mieszkalnym różni się od obiektu objętego zgłoszeniem. Jest to obiekt co do zasadniczych cech i parametrów tożsamy z obiektem będącym przedmiotem zgłoszenia. Konieczne jest w tym miejscu spostrzeżenie, że organ pierwszej instancji ustalił, że dobudowany segment pełni funkcję pomieszczenia gospodarczo-garażowego oraz zadaszonego dojścia do kotłowni. Taka funkcja wyklucza przyjęcie, że segment stanowi ganek. Należy podkreślić, że błędne jest przyjęcie przez organ odwoławczy, że inwestor wykonał pomieszczenie, w którym znajduje się kotłownia. Natomiast rzeczywiście pełniona funkcja (gospodarcza oraz ochronna przed wejściem do kotłowni) nie była rezultatem zmiany, w trakcie wykonania, funkcji założonej przez inwestora w zgłoszeniu. Usytuowanie, układ połaci dachowej, obudowanie ścianami, wielkość pomieszczenia, determinowały przeznaczenie szersze, niż tylko funkcja zadaszenia wejścia do kotłowni. Jest w takiej sytuacji oczywiste, że w postępowaniu zgłoszeniowym dokonano błędu w kwalifikacji obiektu. Nieprawidłowo, mimo podanych parametrów oraz jego usytuowania, zakwalifikowano ten obiekt jako ganek. W rzeczywistości od razu należało zakwalifikować zgłoszone roboty jako rozbudowę obiektu budowlanego. Ta błędna kwalifikacja skutkowała niewłaściwym zastosowaniem art. 30 ust. 1 pkt 1 w zakresie odnoszącym się do art. 29 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Jest to zatem sytuacja objęta hipotezą art. 50 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego. W konsekwencji zasadny jest zarzut materialny dotyczące kwalifikacji robót jako samowoli budowlanej określonej w art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego, a także zarzuty procesowe i materialne niewłaściwego zastosowania trybu określonego w art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego, zamiast trybu unormowanego w art. 50-51 Prawa budowlanego. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 188 P.p.s.a., art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a., art. 135 P.p.s.a., uchylił zaskarżony wyrok, zaskarżone postanowienie oraz utrzymane nim w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Na podstawie art. 203 pkt 1 oraz art. 200 P.p.s.a. zasądzono od Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz D. W. kwotę 677 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło