II OZ 26/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Małgorzata Dałkowska-Szary po rozpoznaniu w dniu 23 stycznia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia D.C. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 6 listopada 2013 r., sygn. akt II SA/Gd 736/13 odmawiające wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi D. C. na decyzję Wojewody Pomorskiego z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę postanawia: oddalić zażalenie. Decyzją z [...] sierpnia 2013 r. Wojewoda Pomorski utrzymał w mocy decyzję organu I instancji orzekającą o uchyleniu ostatecznej decyzji Burmistrza Gminy K. z [...] maja 1998 r. w zakresie udzielenia pozwolenia na budowę budynku inwentarskiego. W skardze na powyższe rozstrzygnięcie D. C., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, zawarła wniosek o wstrzymanie wykonalności zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji do czasu rozstrzygnięcia skargi przez sąd. Wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji nie został uzasadniony. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, postanowieniem z dnia 6 listopada 2013 r., sygn. akt II SA/Gd 736/13, odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu Sąd podniósł, że skarżąca, składając wniosek o wstrzymanie wykonania postanowienia, winna wykazać istnienie przesłanek wskazanych w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012, poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) Zasadność wstrzymania przedmiotowej decyzji uzależniona jest, podobnie jak w przypadku innych rozstrzygnięć, od istnienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W ocenie Sądu, skarżąca nie wykazała w żaden sposób istnienia przesłanek wstrzymania wykonania decyzji, w tym niebezpieczeństwa wyrządzenia szkody o znacznej wartości, bowiem w żaden sposób w treści sformułowanego wniosku nie umotywowała przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a.: nie uwiarygodniła, ażeby wstrzymanie wykonania zaskarżonego rozstrzygnięcia spowodowało bezpośrednio jakąkolwiek szkodę w jej majątku, a tym bardziej szkodę o charakterze znacznym, lub trudne do odwrócenia skutki. W takiej sytuacji zastosowanie instytucji ochrony tymczasowej, która ma charakter wyjątku od reguły wykonalności rozstrzygnięć ostatecznych, byłoby nieuzasadnionym jej nadużyciem. Zażaleniem D. C. zaskarżyła powyższe postanowienie w całości, zarzucając mu naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez odmowę wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Z uwagi na powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania zażaleniowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu zażalenia podniesiono, że fakt wyeliminowania decyzji o pozwoleniu na budowę może potencjalnie skutkować pogorszeniem sytuacji procesowej strony w toku postępowania naprawczego. Istnieje ryzyko, że po wyeliminowaniu przedmiotowej decyzji z obrotu prawnego, organy nadzoru budowlanego wydadzą mniej korzystne dla inwestora rozstrzygnięcie niż w sytuacji, gdyby decyzja o pozwoleniu na budowę pozostawała w mocy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie. Na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżanego aktu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Obowiązek wykazania, że zachodzą warunki uzasadniające wstrzymanie wykonania określonego aktu ciąży na stronie składającej wniosek w trybie powołanego przepisu. Uzasadnienie wniosku powinno zaś odnosić się do konkretnych okoliczności. Nie jest wystarczające powtórzenie we wniosku treści przepisu. Rzeczą Sądu jest zbadanie, czy argumenty przedstawione przez stronę przemawiają - lub nie - za wydaniem postanowienia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu. Przy takim badaniu wniosku i argumentów strony Sąd może dodatkowo rozważyć z urzędu, czy nie zachodzą inne okoliczności uzasadniające wniosek. Brak uzasadnienia wniosku uniemożliwia zatem jego merytoryczną ocenę (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 16 kwietnia 2004 r., sygn. akt OZ 22/04; z dnia 20 lipca 2004 roku, sygn. akt OZ 214/04; z dnia 19 października 2010 r., sygn. akt II OZ 905/12; z dnia 6 czerwca 2013 r., sygn. akt II OZ 408/13). W niniejszej sprawie skarżąca we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie wykazała ani nawet nie uprawdopodobniła, że w wyniku wykonania zaskarżonej decyzji powstanie niebezpieczeństwo spowodowania znacznej szkody lub nieodwracalnych skutków. W skardze zawarto żądanie wstrzymania wykonania decyzji, nie wskazano jednak żadnych okoliczności, które uzasadniałyby wstrzymanie. Sąd słusznie ocenił, że skarżąca nie wskazała przesłanek mogących być postawą wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Należy bowiem pamiętać, iż instytucja wstrzymania wykonania aktu lub czynności stanowi wyjątek od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którą wniesienie skargi do Sądu nie powoduje wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Warunkiem wstrzymania takiego aktu (decyzji) jest zatem złożenie wniosku, który musi zawierać uzasadnione podstawy i wskazywać na konieczność wstrzymania zaskarżonej decyzji, z uwagi na możliwość nastąpienia negatywnych skutków wymienionych w art. 61 § 3 powoływanej ustawy. Wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji złożony w tej sprawie powyższych warunków nie spełniał. Nie można bowiem przyjąć, że w sytuacji, gdy skarżąca nie wskazuje we wniosku ani na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków ani tych przesłanek w ogóle nie uzasadnia, to obowiązkiem sądu jest poszukiwanie tych okoliczności (postanowienie NSA z dnia 6 lutego 2009 r. sygn. akt II FZ 39/09; postanowienie NSA z dnia 26 listopada 2007 r., sygn. akt II FZ 338/07). Słusznie zatem zaskarżonym postanowieniem odmówiono wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Wskazać należy także, że mając na uwadze wyjątkowy charakter instytucji wstrzymania wykonania decyzji i ustawowe wymogi z tym związane, określenie dopiero w zażaleniu przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie może prowadzić do uznania zażalenia za zasadne (zob. postanowienia NSA: z dnia 10 października 2013 r., sygn. akt II OZ 862/13; z dnia 8 października 2013 r., sygn. akt I OZ 851/13; z dnia 21 marca 2013 r., sygn. akt II OZ 194/13; z dnia 10 listopada 2011 r., sygn. akt II OZ 1074/11). Nie znajdując zatem usprawiedliwionych podstaw do uwzględnienia zażalenia Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji