II OZ 7/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Roman Ciąglewicz (spr.) po rozpoznaniu w dniu 20 stycznia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. B.-H. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 20 października 2021 r., sygn. akt II SA/Lu 86/21 o odrzuceniu skargi kasacyjnej w sprawie ze skarg A. H. i A. B.-H. na decyzję Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Lublinie z dnia [...]listopada 2020 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku sporządzenia projektu budowlanego zamiennego oraz wykonania określonych robót budowlanych postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie do ponownego rozpoznania. Uzasadnienie. Wyrokiem z dnia 1 lipca 2021 r., sygn. akt II SA/Lu 86/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, po rozpoznaniu skarg A. H. i A. B.-H. na decyzję Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Lublinie z dnia [...] listopada 2020 r., nr [...], w przedmiocie nałożenia obowiązku sporządzenia projektu budowlanego zamiennego oraz wykonania określonych robót budowlanych (po uprzednim połączeniu sprawy ze skargi A. H. (II SA/Lu 86/21) za sprawą ze skargi A. B.-H. (II SA/Lu 87/21) do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia), oddalił skargi. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła skarżąca A. B.-H., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika - adwokata K. K. Skarżąca kasacyjnie nie dołączyła jednak do skargi kasacyjnej jej odpisów. Na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 30 września 2021 r., Sąd pismem z dnia 1 października 2021 r. wezwał pełnomocnika skarżącej kasacyjnie do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej poprzez złożenie jej 5 odpisów - w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi kasacyjnej. Wezwanie powyższe doręczono adwokatowi K. K. w dniu 6 października 2021 r. (potwierdzenie odbioru - k. 145). W odpowiedzi na wezwanie pełnomocnik skarżącej kasacyjnie w dniu 7 października 2021 r. (data nadania) nadesłał 5 egzemplarzy nieuwierzytelnionych kserokopii skargi kasacyjnej. Pomimo upływu zakreślonego terminu strona skarżąca kasacyjnie nie złożyła natomiast wymaganych odpisów skargi kasacyjnej. Postanowieniem z dnia 20 października 2021 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie odrzucił skargę kasacyjną. Sąd stwierdził, że wprawdzie pełnomocnik skarżącej kasacyjnie w wyznaczonym terminie odpowiedział na wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej, to jednak określonego w nim obowiązku nie wykonał w sposób prawidłowy, bowiem do odpowiedzi załączył jedynie kserokopie skargi kasacyjnej (w 5 egzemplarzach) niepoświadczone za zgodność z oryginałem, ani też nieopatrzone własnoręcznym podpisem tego pełnomocnika, a zawierające jedynie kserokopie jego podpisu (jako złożonego na powielonym oryginale skargi kasacyjnej). Dołączenie do pisma procesowego, jako jego odpisu, kopii (kserokopii niepoświadczonej za zgodność podpisem strony, jej przedstawiciela lub pełnomocnika procesowego) nie stanowi natomiast prawidłowego wypełnienia obowiązku wynikającego z art. 47 § 1 w związku z art. 49 § 1 P.p.s.a. (por. uchwała SN z dnia 29 marca 1994 r., sygn. akt III CZP 37/94, publ. OSNC 1994/11/206; postanowienie SN z dnia 27 sierpnia 1998 r., sygn. akt III CZ 107/98, publ. OSNC 1999/3/52, M.Prawn. 1999/4/8, Biul.SN 1999/1/9). Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła A. B.-H., reprezentowana przez pełnomocnika. Wniosła o jego uchylenie w całości. Zarzuciła naruszenie art. 178 P.p.s.a. w zw. z art. 47 § 1 P.p.s.a i w zw. z art. 49 § 1 P.p.s.a. poprzez odrzucenie skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym z powodu nieuzupełniania braków skargi przez stronę w wyznaczonym terminie, podczas gdy braki zostały prawidłowo uzupełnione w wyznaczonym terminie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 47 § 1 P.p.s.a. do pisma strony należy dołączyć jego odpisy i odpisy załączników dla doręczenia ich stronom, a ponadto, jeżeli w sądzie nie złożono załączników w oryginale, po jednym odpisie każdego załącznika do akt sądowych. Odpisami mogą być uwierzytelnione fotokopie bądź uwierzytelnione wydruki poczty elektronicznej (art. 47 § 2 P.p.s.a.). Należy podkreślić, że kwestia poświadczania za zgodność z oryginałem odpisów pism procesowych nie była postrzegana jednolicie. Na gruncie Kodeksu postępowania cywilnego, Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 27 sierpnia 1998 r., sygn. akt III CZ 107/98 (OSNC 1999/3/52) stanął na stanowisku, że kserokopie pism muszą być poświadczone za zgodność z oryginałem podpisem strony, jej przedstawiciela ustawowego bądź pełnomocnika. Przeciwne zdanie zaprezentowano jednak w postanowieniu z dnia 18 października 2002 r., sygn. akt V CKN 1830/00 (OSNC 2004/1/9; podobnie – postanowienia z dnia 18 października 2002 r., sygn. akt V CKN 1820/00; z dnia 12 stycznia 2009 r., sygn. akt II PZ 37/08; z dnia 9 stycznia 2012 r. sygn. akt II UZ 48/11). W tym ostatnim orzeczeniu podkreślono, że odpis pisma to jedynie kolejny egzemplarz, który jest zgodny z oryginałem, przy czym nie ma znaczenia, czy jest to kopia maszynowa, kserokopia, czy wydruk komputerowy. Jak zaznaczył Sąd Najwyższy, podstawowym wymogiem odpisu pisma procesowego pozostaje jego zgodność, tj. wierność treści z oryginałem (por. postanowienie NSA 12 maja 2016 r., sygn. akt II OZ 455/16, orzeczenia.nsa.gov.pl). Podobne spory pojawiły się na gruncie prawa administracyjnego. Pierwsze stanowisko stwierdza, że z art. 47 § 1 P.p.s.a. wynika, że zarówno fotokopie, jak i wydruki z poczty elektronicznej wymagają uwierzytelnienia przez stronę (R. Hauser i M. Wierzbowski (red.) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Wydanie 3, str. 274 oraz H. Knysiak – Molczyk [w:] T. Woś (red.) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Warszawa 2011. Wydanie 4., s. 302). Zgodnie natomiast z drugim poglądem, skoro wedle art. 47 § 2 P.p.s.a. odpisami mogą być "uwierzytelnione fotokopie bądź uwierzytelnione wydruki poczty elektronicznej", to dopuszczalne jest traktowanie jako odpisów również innego rodzaju wydruków czy kopii, także nieuwierzytelnionych (G. Radecki [w:] R. Mikosz, G. Radecki, Ł. Strzępek. Pisma stron w postępowaniu sądowoadministracyjnej. Komentarz, orzecznictwo, wzory, Warszawa 2008, s. 31 – 32 oraz J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2010, s. 137). W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalił się z kolei pogląd, zgodnie z którym w sytuacji, gdy wezwanie Sądu zostało wykonane w ten sposób, że strona lub jej pełnomocnik nadesłali kserokopie, a więc egzemplarze odpowiadające treści złożonego środka zaskarżenia, a jedynie nie poświadczono ich za zgodność z oryginałem, to jego odrzucenie byłoby dotknięte nadmiernym rygoryzmem. Odrzucenie takiego pisma nie znajduje uzasadnienia w treści art. 47 § 1 w związku z art. 49 P.p.s.a., ponieważ nie ma przeszkód, żeby pismo – mimo wspomnianych niedociągnięć – mogło otrzymać prawidłowy bieg (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 listopada 2005 r., sygn. akt I OSK 133/05 i 8 stycznia 2016 r., sygn. akt I OSK 1676/15 oraz postanowienia: z dnia 14 lutego 2012 r., sygn. akt I OZ 84/12; z dnia 30 września 2012 r., sygn. akt II GZ 280/12 i II GZ 281/12; z dnia 3 września 2015 r., sygn. akt II GSK 1848/15; z dnia 3 marca 2015 r., sygn. akt II OZ 157/15; z dnia 21 września 2015 r., sygn. akt II OSK 1953/15, z dnia 14 grudnia 2017 r., sygn. akt II OZ 1528/17 – orzeczenia.nsa.gov.pl). Podzielając ten pogląd, stwierdzić także należy, iż jego prawidłowości nie zmienia także stanowisko przyjęte w uchwale 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 grudnia 2013 r., sygn. akt I OPS 13/13 (ONSA i wsa 2014/3/39), odnoszące się do sytuacji niedołączenia przez skarżącego prawidłowej liczby odpisów i ich załączników oraz ich złożenia po terminie zakreślonym w zarządzeniu wzywającym do usunięcia braków, a więc odmiennej od analizowanej. Skoro pełnomocnik skarżącej wykonał w terminie wezwanie Sądu do nadesłania 5 egzemplarzy odpisów skargi kasacyjnej, w ten sposób, że przesłał 5 kserokopii skargi kasacyjnej, to nie było podstaw do odrzucenia tej skargi, z przyczyn powyżej wskazanych. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 i art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.