III OSK 168/23
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2026-01-21
Skład orzekający: Olga Żurawska-Matusiak, Rafał Stasikowski, Kazimierz Bandarzewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy syndyk masy upadłości może być adresatem nakazu zapewnienia wykonania zadań służby bezpieczeństwa i higieny pracy oraz przeprowadzenia szkoleń okresowych z zakresu BHP, mimo że zaniedbania w tym zakresie powstały przed objęciem zarządu spółką przez syndyka?Ratio decidendi
Syndyk masy upadłości, jako podmiot zarządzający mieniem upadłego i reprezentujący go, jest właściwym adresatem decyzji administracyjnych nakładających obowiązki w zakresie BHP, nawet jeśli zaniedbania powstały przed objęciem zarządu. Obowiązki te dotyczą każdego pracodawcy, a syndyk wstępuje w prawa i obowiązki pracodawcy. Syndyk działa "w imieniu własnym", a jedynie "na rzecz upadłego", co uzasadnia skierowanie nakazu do niego.Stan faktyczny
Inspektor pracy stwierdził brak służby BHP oraz nieprzeprowadzenie szkoleń okresowych BHP dla pracownika G. B. Decyzją z 3 stycznia 2022 r. nakazano syndykowi zapewnienie zadań służby BHP i przeprowadzenie szkoleń. Okręgowy Inspektor Pracy, w decyzji z 25 lutego 2022 r., uchylił częściowo decyzję, przedłużając terminy wykonania obowiązków do 31 marca 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę syndyka. Syndyk złożył skargę kasacyjną, zarzucając m.in. błędną wykładnię przepisów Prawa upadłościowego i Kodeksu Pracy w zakresie odpowiedzialności syndyka za zaniedbania sprzed jego objęcia.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Olga Żurawska-Matusiak Sędziowie: sędzia NSA Rafał Stasikowski (sprawozdawca) sędzia del. WSA Kazimierz Bandarzewski Protokolant: asystent sędziego Piotr Rzekiecki po rozpoznaniu w dniu 21 stycznia 2026 r., na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej, skargi kasacyjnej Syndyka Masy Upadłości [...] S.A. w upadłości w [...], od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, z dnia 31 sierpnia 2022 r. sygn. akt III SA/Po 352/22, w sprawie ze skargi Syndyka Masy Upadłości [...] S.A. w upadłości w [...], na postanowienie Okręgowego Inspektora Pracy w Poznaniu, z dnia 25 lutego 2022 r. nr PZ-PPR-A.5112.2.2022.2, w przedmiocie nakazu zapewnienia wykonania zadań służby bezpieczeństwa i higieny pracy oraz przeprowadzenia szkoleń okresowych z zakresu, BHP, oddala skargę kasacyjną.
Wyrokiem z 31 sierpnia 2022 r. sygn. akt III SA/Po 352/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu po rozpoznaniu skargi Syndyka Masy Upadłości [...] S.A. w upadłości w [...] ("skarżący") na decyzję Okręgowego Inspektora Pracy w Poznaniu z dnia 25 lutego 2022 r. nr PZ-PPR-A.5112.2.2022.2 w przedmiocie nakazu zapewnienia wykonania zadań służby bezpieczeństwa i higieny pracy oraz przeprowadzenia szkoleń okresowych z zakresu BHP, oddalił skargę.
Wyrok ten zapadł w następującym stanie faktycznym sprawy.
W dniach 1 oraz 14 października 2021 r., 24 listopada 2021 r., a także 15 i 20 grudnia 2021 r. Inspektor pracy Okręgowego Inspektoratu Pracy w Poznaniu przeprowadził kontrolę, w trakcie której ustalono, że pracodawca nie utworzył w zakładzie pracy służby bhp, a także nie powierzył wykonywania obowiązków w zakresie bhp innej osobie. Zatrudniony na stanowisku obsługi technicznej oczyszczalni ścieków i kierownika dozoru technicznego i mienia przedsiębiorstwa G. B. - ostatnie szkolenie okresowe bhp odbył w dniach 15 – 21 października 2010 r., a termin ważności szkoleń upłynął w dniu 22 października 2015 r. Ustalenia powyższe zostały udokumentowane protokołem kontroli z dnia 20 grudnia 2021 r., nr rej. 120218- 53-K036-Pt/21.
Decyzją z dnia 3 stycznia 2022 r., nr 120218-53-K036-Nk01/21 Inspektor Pracy Okręgowego Inspektoratu Pracy w Poznaniu Państwowej Inspekcji Pracy nakazał skarżącemu: 1. zapewnić w zakładzie wykonywanie zadań służby bezpieczeństwa i higieny pracy do dnia 31 stycznia 2022 roku oraz 2. przeprowadzić szkolenie okresowe z zakresu bhp pracownika G. B. w terminie do 31 stycznia 2022 roku.
W odwołaniu podmiot reprezentujący pracodawcę podniósł, że stwierdzone przez inspektora pracy nieprawidłowości wynikały z zaniedbań powstałych przed objęciem zarządu spółki przez syndyka, za które nie ponosi on odpowiedzialności, a obecna sytuacja pracodawcy uniemożliwia wykonanie obowiązków związanych z ponoszeniem wydatków na ich realizację.
Decyzją z dnia 25 lutego 2022 roku, nr UNP: PZ-22-13415, PZ-PPR-A.5112.2.2022.2 Okręgowy Inspektor Pracy w Poznaniu postanowił: 1) uchylić zaskarżone decyzje w części dotyczącej terminu wykonania decyzji i orzec w tym zakresie w ten sposób, by ustalić termin wykonania decyzji 1 i 2 na 31 marca 2022 r., 2) w pozostałym zakresie decyzję utrzymać w mocy.
W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że z treści protokołu kontroli nr rej. 120218-53-K007-Pt/21 wynika, że według stanu na dzień kontroli w Spółce na podstawie umów o pracę zatrudnionych są dwie osoby, zatem liczba zatrudnionych na podstawie umów o pracę nie uzasadnia obowiązku utworzenia służby BHP, lecz wskazuje na konieczność powierzenia zadań służby bezpieczeństwa i higieny pracy pracownikowi zatrudnionemu przez pracodawcę przy innej pracy lub powierzenia tych zadań specjaliście spoza zakładu. Stąd decyzja inspektora pracy w tym zakresie jest konieczna i uzasadniona. Podobnie prawidłowe jest nakazanie przeprowadzenia szkolenia okresowego wskazanego w decyzji pracownika inżynieryjno-technicznego, którym jest zgodnie z umową o pracę G. B., zatrudniony na stanowisku obsługi technicznej oczyszczalni ścieków i kierownika dozoru technicznego i mienia przedsiębiorstwa. Ostatnie szkolenie okresowe bhp przeprowadzono w dniach 15-21 października 2010 r. dla pracodawców i osób kierujących pracownikami, a zatem termin ważności szkoleń upłynął w dniu 22 października 2015 r., tak więc konieczne jest jego przeprowadzenie. Niezasadne były zatem podnoszone przez syndyka reprezentującego pracodawcę w zarządzanej spółce okoliczności dotyczące odpowiedzialności za naruszenie przepisów bhp przez osoby czy też podmioty zarządzające spółką w okresie przed wstąpieniem syndyka w prawa i obowiązki pracodawcy. Ponadto organ odwoławczy wziął pod uwagę, że termin wykonania decyzji ustalony przez inspektora pracy przypada na okres objęty terminem rozpoznania odwołania, zatem powinien być przez organ odwoławczy tak zmieniony by przypadał on na okres po rozpoznaniu przedmiotowego odwołania, co niniejszym ustalono na dzień 31 marca 2022 r. Ustalając ten termin organ odwoławczy wziął pod uwagę rodzaj obowiązku, o którym mowa w decyzji, który ma charakter organizacyjny i nie łączy się z podejmowaniem złożonych czynności, uznając termin 31 marca 2022 r. za adekwatny do nałożonego obowiązku.
Pismem z dnia 1 kwietnia 2022 r. syndyk złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na decyzję (błędnie nazwane postanowieniem) Okręgowego Inspektora Pracy w Poznaniu z dnia 25 lutego 2022 r. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz nakazu z 3 stycznia 2022 r. wydanego przez Inspektora Pracy i umorzenie postępowania w całości, przeprowadzenie postępowania dowodowego z dokumentów znajdujących się w aktach postępowania oraz załączonych do skargi oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania od organu na rzecz skarżącego.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.
Wskazanym na wstępie wyrokiem Sąd pierwszej instancji oddalił skargę i podniósł, że obowiązki dotyczące przestrzegania przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy, jak trafnie zaznaczył organ odwoławczy, dotyczą każdego pracodawcy niezależnie od formy prawnej zarządzania daną jednostką organizacyjną i aktualizują się w stosunku do każdego podmiotu wstępującego w prawa i obowiązki pracodawcy. Nie były zatem kluczowe okoliczności dotyczące odpowiedzialności za naruszenie przepisów bhp przez osoby czy też podmioty zarządzające spółką w okresie przed wstąpieniem syndyka w prawa i obowiązki pracodawcy. Podnoszona powyżej kwestia może odnosić się jedynie do przypisania odpowiedzialności osobistej osób reprezentujących pracodawcę i odpowiedzialność za przestępstwa czy też wykroczenia, a nie dotyczy wykonywania bieżących obowiązków w zakresie bhp wobec zatrudnionych. W tym stanie rzeczy decyzja Okręgowego Inspektora Pracy w Poznaniu została w sposób prawidłowy skierowana do syndyka. Kluczowe znaczenie dla właściwego określenia adresata zaskarżonej decyzji miały w kontrolowanej sprawie przepisy ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe (Dz.U.2022.1520 t.j.) na czele z jej art. 144 ust. 1 i 2. Syndyk masy upadłości zarządza mieniem upadłego i reprezentuje go. Wszystkie czynności syndyka upadłości wywierają skutek względem upadłego, który w dalszym ciągu pozostaje stroną stosunków prawnych. Oczywiste jest, że syndyk obejmując zarząd majątkiem upadłego działa w jego imieniu i na jego rachunek we wszystkich czynnościach prawnych. Stroną w znaczeniu procesowym postępowań dotyczących masy upadłości pozostaje zatem syndyk, gdyż upadły nie może, zgodnie z art. 144 ust. 1 Prawa upadłościowego, samodzielnie występować w postępowaniu sądowym lub administracyjnym. W tym ujęciu fakt bycia stroną postępowania tylko w znaczeniu formalnym (tu: syndyk masy upadłości) nie wyklucza możliwości bycia także adresatem rozstrzygnięcia zapadłego w takim postępowaniu, w sytuacji gdy istnieje przepis – w kontrolowanej sprawie: art. 144 ust. 2 i art. 372 ust. 1 Prawa upadłościowego, z którego wynika "przypisanie" skutków takiego rozstrzygnięcia stronie w znaczeniu materialnym (tu: upadłemu).
Sąd pierwszej instancji zwrócił uwagę, że w tym też kierunku podążyło dominujące orzecznictwo sądów cywilnych, mierząc się od dawna z zagadnieniem, czy w postępowaniach sądowych z udziałem syndyka świadczenie zasądza się na rzecz syndyka jako formalnej strony procesu, czy też na rzecz upadłego jako strony procesu w rozumieniu materialnoprawnym. Nie można tracić z pola widzenia faktu, że syndyk jest zastępcą pośrednim upadłego, którego legitymacja w postępowaniu dotyczącym masy upadłości została przez ustawodawcę wyłączona. Oznacza to, że uprawnionym do odbioru świadczenia zasądzonego orzeczeniem jest wyłączenie syndyk, tylko on jest uprawniony do żądania nadania na swoją rzecz klauzuli wykonalności i wyegzekwowania świadczenia od dłużnika. Przyjęcie koncepcji, że świadczenie ulega zasądzeniu na rzecz upadłego, mogłoby mieć miejsce wtedy, gdyby syndyk był zastępcą bezpośrednim upadłego lub jego przedstawicielem ustawowym i występowałby w procesie w imieniu i na rzecz upadłego. Tak wszakże nie jest na gruncie art. 144." (zob. D. Chrapoński [w:] Prawo upadłościowe. Komentarz, pod red. A. J. Witosza, Warszawa 2017, teza 12 do art. 144; S. Gurgul, Prawo upadłościowe. Komentarz, Warszawa 2020, art. 144 Nb 1-2).
W ocenie Sądu pierwszej instancji powyższe rozważania dotyczące postępowań sądowych (cywilnych) i wydawanych w nich wyroków, należy odpowiednio odnieść także do postępowań administracyjnych oraz zapadających w nich rozstrzygnięć (decyzji administracyjnych), i to nie tylko przyznających określone świadczenia (szerzej: uprawnienia), ale także – jak w kontrolowanym postępowaniu – nakładających określone obowiązki. W konsekwencji należy przyjąć, że adresatem takiej decyzji powinien być syndyk masy upadłości, który zgodnie z art. 144 ust. 2 Prawa upadłościowego nie działa "w imieniu upadłego", lecz "w imieniu własnym", a jedynie "na rzecz upadłego". W konsekwencji Sąd w niniejszym składzie podziela ten nurt w orzecznictwie sądów administracyjnych, w którym jako właściwego adresata rozstrzygnięć administracyjnych dotyczących masy upadłości wskazuje się syndyka, a nie upadłego (por. m.in. wyroki NSA: z dnia 9 czerwca 2016 roku, sygn. akt II GSK 243/15, z dnia 24 lutego 2015 roku, sygn. akt II FSK 1910/14, z dnia 22 czerwca 2010 roku, sygn. akt I GSK 989/09, z 14 września 2007 roku, sygn. akt II FSK 996/06, a także wyroki WSA: z 31 stycznia 2019 roku, sygn. akt IV SA/Po 631/18, z 11 grudnia 2018 roku, sygn. akt II SA/Kr 1165/18 – wszystkie orzeczenia dostępne w CBOSA).
Reasumując Sąd pierwszej instancji wskazał, w okolicznościach niniejszej sprawy należało przyjąć, że zaskarżona decyzja jak i poprzedzającą ją decyzja nakazująca realizację określonych obowiązków pracowniczych wynikających z kodeksu pracy oraz rozporządzenia wykonawczego były wydane w sposób prawidłowy, a skarga podlegała oddaleniu.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł skarżący, zaskarżając go w całości i wnosząc o jego uchylenie i uwzględnienie skargi poprzez uchylenie w całości zaskarżonej decyzji z dnia 25 lutego 2022 r. oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia 3 stycznia 2022 r., albowiem okoliczności sprawy są dostatecznie wyjaśnione, zaś błędne rozstrzygnięcie jest wynikiem niewłaściwej interpretacji i zastosowania przepisów prawa materialnego, zaś na wypadek uznania przez Naczelny Sqd Administracyjny, że nie ma podstaw do orzekania w trybie art. 188 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2025 r., poz. 769 ze zm., dalej p.p.s.a.) skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu do ponownego rozpoznania, a w każdym wypadku o zasądzenie na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych oraz rozpoznanie skargi na rozprawie.
Skarżący wskazał, że zaskarżony wyrok został wydany z naruszeniem:
1. przepisów prawa materialnego polegającym na błędnej wykładni przepisów ustawy Prawo upadłościowe w związku z przepisami Kodeksu Pracy w szczególności w zakresie ustalenia syndyka jako podmiotu odpowiedzialnego za wieloletnie zaniedbania upadłej spółki w zakresie zapewnienia jej pracownikom bezpiecznych warunków pracy, w szczególności poprzez przeprowadzanie wymaganych szkoleń okresowych z zakresu bhp, przy uwzględnieniu także obowiązków syndyka dotyczących prowadzonego postępowania upadłościowego, a nadto wobec sytuacji ubóstwa masy upadłości na etapie prowadzonego przez organ postępowania kontrolnego i ustalenia terminu realizacji obowiązków w sposób uniemożliwiający ich wykonanie z uwagi na tę sytuację masy;
2. przepisów prawa materialnego polegającym na błędnej wykładni przepisów ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy w związku z prowadzonym postępowaniem upadłościowym, w tym w zakresie dopuszczalności jego prowadzenia;
3. przepisów postępowania polegającym na niewłaściwym zastosowaniu przepisów ustawy Prawo postępowania przed sądami administracyjnymi, w tym w szczególności polegającym na oddaleniu skargi, niewłaściwej interpretacji przepisów postępowania oraz niewłaściwym (zbyt lakonicznym) uzasadnieniu wydanego orzeczenia, a zatem nierozpoznaniu istoty sprawy.
Pismem z 24 listopada 2022 r. skarżący uzupełnił skargę kasacyjną z 7 listopada 2022 r. w ten sposób, że
I. w petitum skargi skarżący wskazuje, iż zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 31 sierpnia 2022 r. został wydany z naruszeniem:
1. przepisów prawa materialnego, tj. art. 230 ust. 1 i 2, art. 343 ust. 1 oraz art. 75 i art. 160 § 1 ustawy prawo upadłościowe (dalej także "p.u.") w związku z art. 2373 § 2 i art. 23711 § 1 i 2 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks Pracy (Dz. U. z 2022 r. poz. 1510 ze zm., dalej także "k.p.") polegającym na błędnej wykładni ww. przepisów ustawy Prawo upadłościowe w związku z ww. przepisami Kodeksu Pracy w szczególności w zakresie ustalenia syndyka jako podmiotu odpowiedzialnego za wieloletnie zaniedbania upadłej spółki w zakresie zapewnienia jej pracownikom bezpiecznych warunków pracy, w szczególności poprzez przeprowadzanie wymaganych szkoleń okresowych z zakresu bhp, przy uwzględnieniu także obowiązków syndyka dotyczących prowadzonego postępowania upadłościowego, a nadto wobec sytuacji ubóstwa masy upadłości na etapie prowadzonego przez organ postępowania kontrolnego i ustalenia terminu realizacji obowiązków w sposób uniemożliwiający ich wykonanie z uwagi na tę sytuację masy;
2. przepisów prawa materialnego, tj. art. 11 pkt 1 oraz art. 21 ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy (dalej: ustawa o PIP), polegającym na:
a) błędnej wykładni ww. przepisów ustawy o PIP w związku z prowadzonym postępowaniem upadłościowym, w tym w zakresie dopuszczalności jego prowadzenia i wydania decyzji w formie nakazu dla syndyka masy upadłości, w szczególności ze względu na fakt, iż świadczenia będące przedmiotem toczącego się postępowania sądowego nie mogą być objęte nakazem;
b) błędnym przyjęciu, iż organ w sposób prawidłowy przeprowadził postępowanie kontrolne, podczas gdy organ w toku kontroli ustalił błędny stan faktyczny i pominął podnoszone przez syndyka okoliczności, tj. ponoszenia wydatków w toku postępowania upadłościowego, sytuacji tzw. ubóstwa masy upadłości, braku wydania syndykowi kompletnych akt i dokumentów pracowniczych przez upadłego, nieprzekazania syndykowi przez upadłego dokumentów ani informacji dotyczących świadczenia obowiązków związanych ze służbą bezpieczeństwa i higieny pracy przez któregoś z pracowników upadłej spółki lub podmiot zewnętrzny;
c) błędnym przyjęciu, iż organ prawidłowo ustalił, że to syndyk w toku postępowania upadłościowego dopuścił się naruszenia przepisów prawa pracy, podczas gdy ewentualnie stwierdzone naruszenia były skutkami działań i wieloletnich zaniedbań upadłego przedsiębiorstwa [...] S.A. jako pracodawcy;
d) błędnym przyjęciu, iż organ wydał nakaz zapewnienia wykonania zadań służby bezpieczeństwa i higieny pracy oraz przeprowadzenia szkoleń okresowych z zakresu BHP zgodnie z przepisami, w tym także prawidłowo określił termin na wykonanie zobowiązania przez syndyka masy upadłości, podczas gdy wydanie decyzji wskazanej w art. 11 pkt 1 ustawy o PIP nie było, w szczególności w okolicznościach niniejszej sprawy, właściwym środkiem prawnym stosowanym przez inspektora pracy w toku kontroli, a w zakreślonej w nakazie dacie masa upadłości nadal nie dysponowała środkami umożliwiających pełną realizację określonych przez organ obowiązków;
3. przepisów postępowania, które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy, polegającym na niewłaściwym zastosowaniu i interpretacji przepisów ustawy Prawo postępowania przed sądami administracyjnymi, w tym w szczególności:
a) art. 151 p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi syndyka w sytuacji, gdy była ona oczywiście uzasadniona i winna zostać uwzględniona w całości;
b) art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez sporządzenie niewłaściwego oraz zbyt lakonicznego uzasadnienia wydanego orzeczenia, w szczególności poprzez skoncentrowanie uzasadnienia na ustaleniu, iż organ w sposób prawidłowy określił adresata decyzji z dnia 25 lutego 2021 r., w sytuacji gdy to zagadnienie nie było przez stronę skarżącą kwestionowane i nie było przedmiotem skargi, jak również poprzez sporządzenie uzasadnienia w taki sposób, iż nie wynika z niego, dlaczego Sąd pierwszej instancji uznał skargę za niezasadną, a zaskarżone rozstrzygnięcie za zgodne z prawem w kontekście zarzutów podniesionych przez skarżącego i w związku z powyższym nierozpoznanie istoty sprawy.
Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie wniesiono.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania, której przesłanki określone zostały w § 2 wymienionego przepisu. Wobec niestwierdzenia przyczyn nieważności, skarga kasacyjna w niniejszej sprawie podlegała rozpoznaniu w granicach przytoczonej w niej podstawy.
Skargę kasacyjną od wyroku sądu pierwszej instancji można oprzeć na następujących podstawach:
1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie,
2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 p.p.s.a.).
Naczelny Sąd Administracyjny nie może zasadniczo we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, ani uściślać bądź w inny sposób ich korygować (por. wyrok NSA z 27 stycznia 2015 r., II GSK 2140/13), chyba że umożliwia to powołana choćby niedoskonale podstawa prawna. Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie w swoim orzecznictwie podkreślał, że nie ma on obowiązku formułowania za stronę zarzutów kasacyjnych na podstawie uzasadnienia skargi kasacyjnej. Do autora skargi kasacyjnej należy bowiem wskazanie konkretnych przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania, które w jego ocenie naruszył sąd pierwszej instancji, określenie sposobu naruszenia prawa i precyzyjne wyjaśnienie, na czym polegało jego niewłaściwe zastosowanie lub błędna interpretacja - w odniesieniu do prawa materialnego, a w przypadku podstawy z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. – dodatkowo wykazanie istotnego wpływu naruszenia prawa procesowego na rozstrzygnięcie sprawy przez sąd pierwszej instancji. Przytoczenie podstaw kasacyjnych, rozumiane jest jako wskazanie przepisów, które - zdaniem strony wnoszącej skargę kasacyjną - zostały naruszone przez wojewódzki sąd administracyjny. Dopełnienie tego obowiązku wiąże się stosownie do art. 174 pkt 1 i 2 oraz art. 183 § 1 p.p.s.a., z obowiązkiem Naczelnego Sądu Administracyjnego odniesienia się do wszystkich zarzutów przytoczonych w podstawach kasacyjnych (por. uchwała NSA z 26 października 2009 r., I OPS 10/09). Naczelny Sąd Administracyjny tylko wtedy może uczynić zadość temu obowiązkowi, gdy strona wnosząca skargę kasacyjną poprawnie określi, jakie przepisy jego zdaniem naruszył wojewódzki sąd administracyjny i na czym owo naruszenie polegało (por. podobnie wyroki NSA: z 7 stycznia 2010 r., II FSK 1289/08; z 22 września 2010 r., II FSK 764/09; z 16 lipca 2013 r., sygn. akt II FSK 2208/11), a także w odniesieniu do podstawy formalnej – uprawdopodobnienie istotnego wpływu naruszenia na wynik postępowania. Prawidłowo skonstruowany zarzut powinien następnie zostać uzasadniony. Uzasadniając zarzut naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię wykazać należy, że sąd mylnie zrozumiał stosowany przepis prawa, z kolei uzasadniając zarzut niewłaściwego zastosowania przepisu prawa materialnego wykazać należy, iż sąd stosując przepis popełnił błąd w subsumcji, czyli że niewłaściwie uznał, iż stan faktyczny przyjęty w sprawie odpowiada stanowi faktycznemu zawartemu w hipotezie normy prawnej, zawartej w przepisie prawa. W obu tych przypadkach autor skargi kasacyjnej wykazać musi ponadto w uzasadnieniu, jak w jego ocenie powinien być rozumiany stosowany przepis prawa, czyli jaka powinna być jego prawidłowa wykładnia, bądź jak powinien być stosowany konkretny przepis prawa ze względu na stan faktyczny sprawy, a w przypadku zarzutu niezastosowania przepisu - dlaczego powinien być zastosowany.
Naruszenie prawa procesowego, o którym mowa w powołanym przepisie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. może przejawiać się w tych samych postaciach, co naruszenie prawa materialnego, może wiec polegać na błędnej wykładni przepisu postępowania lub na niewłaściwym jego zastosowaniu. Skarga kasacyjna oparta na tej podstawie może być uwzględniona jedynie wtedy, gdy uchybienie wojewódzkiego sądu administracyjnego mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Użycie w omawianym przepisie słowa "wpływ" oznacza, że pomiędzy uchybieniem procesowym a wydanym w sprawie orzeczeniem zachodzi związek przyczynowy. Wykazanie wpływu na wynik sprawy – co jest podstawowym obowiązkiem autora skargi kasacyjnej - sprowadza się do wyjaśnienia związku przyczynowego między naruszeniem prawa a wynikiem sprawy, tj. podania stosownej argumentacji uzasadniającej twierdzenie, że gdyby nie doszło do zarzucanego naruszenia, to w sprawie mogłoby zostać wydane inne rozstrzygnięcie niż kwestionowane skargą kasacyjną. Innymi słowy chodzi o wykazanie, że naruszenia prawa były na tyle istotne, że kształtowały lub współkształtowały treść kwestionowanego orzeczenia (por. wyroki NSA: z 10 stycznia 2023 r., sygn. akt III OSK 1545/21; z 11 marca 2014 r., sygn. akt II GSK 2103/12).
Są to podstawowe wymogi formalne, którym musi odpowiadać każda skarga kasacyjna. Ich dopełnienie warunkuje merytoryczne odniesienie się do jej treści. W rozpoznawanej sprawie doręczenie wyroku sądu pierwszej instancji wraz z uzasadnieniem nastąpiło w dniu 6 października 2022 r.
W terminie określonym w przepisie art. 177 § 1 p.p.s.a. fachowy pełnomocnik reprezentujący syndyka wniósł skargę kasacyjna datowaną na dzień 7 listopada 2022 r. Natomiast jej uzupełnienie nadane został w dniu 24 listopada 2022 r., a zatem po terminie wynikającym z tego przepisu. Nie jest możliwe wskazanie nowych zarzutów procesowych po terminie wynikającym z art. 177 § 1 p.p.s.a. Zarzuty takie nie mogą być rozpoznane merytorycznie, gdyż są spóźnione. Jest możliwa jedynie zmiana lub rozszerzenie argumentacji zarzutów wniesionych w ustawowym terminie. W rozpoznawanej sprawie nie zostały wskazane konkretne przepisy, które zostały zdaniem autora skargi kasacyjnej naruszone, nie określono sposobu ich naruszenia, ani nie uzasadniono prawidłowo sformułowanych zarzutów. W związku z tym żaden z zarzutów skargi kasacyjnej nie spełniał wymogów formalnych i nie mógł być poddany ocenie merytorycznej.
Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło