I SA/Bk 498/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Dariusz Marian Zalewski (spr.), , , po rozpoznaniu w dniu 4 października 2019 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia w sprawie ze skargi D. T. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary porządkowej za nieprzedstawienie w wyznaczonym przez organ terminie żądanych dokumentów p o s t a n a w i a: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia D. T., w ślad za skargą na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. z dnia [...] lipca 2019 r., nr [...], w przedmiocie nałożenia kary porządkowej za nieprzedstawienie w wyznaczonym przez organ terminie żądanych dokumentów, wniósł o wstrzymanie jego wykonania. W uzasadnieniu skarżący, powołując się na punkt widzenia Europejskiego Trybunału Praw Człowieka oraz zasadę nemo se ipsum accusare tenetur, podniósł, że nikt nie ma obowiązku dowodzenia swojej niewinności ani dostarczania dowodów na swoją niekorzyść, czego mu odmówiono nakładając karę w wysokości 1400 zł. W ocenie skarżącego wykonanie przedmiotowego postanowienia może prowadzić do naruszenia praw człowieka oraz doprowadzi do utraty zaufania do organów państwowych, które w wyniku braku interwencji sądu, będą mogły swobodnie nakładać na stronę grzywny i kary finansowe, celem wymuszenia zachowania sprzecznego z prawem. Odmowa wstrzymania wykonania ww. postanowienia doprowadzi skarżącego do silnego stresu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności przez sąd, będąca formą tymczasowej ochrony sądowej udzielanej stronie postępowania, stanowi wyjątek od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, dalej: p.p.s.a.), zgodnie z którą wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu. Stosownie do art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności, o których mowa w § 1 cytowanego przepisu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Użyte przez ustawodawcę nieostre pojęcia "znaczna szkoda lub trudne do odwrócenia skutki" wymagają konkretyzacji w dokładnie i wszechstronnie przedstawionych okolicznościach, zobrazowanych przez zgromadzony w aktach sprawy materiał dowodowy. Taka konkretyzacja jest obowiązkiem wnioskodawcy (por. postanowienia NSA: z 4 lipca 2012 r., sygn. akt II FZ 456/12; z 26 lutego 2015 r., sygn. akt II FZ 2137/14; z 14 kwietnia 2015 r., sygn. akt II FZ 207/15; z 22 lipca 2015 r., sygn. akt II FZ 497/15). Aby wniosek mógł być rozpatrzony pozytywnie, strona musi go poprzeć stosownymi twierdzeniami i dokumentami na okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji. Konieczne jest zatem wykazanie we wniosku szczegółowych przyczyn uzasadniających możliwość wystąpienia sytuacji, która spowoduje zajście choćby jednej z przesłanek wymienionych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Argumentacja wniosku o wstrzymanie wykonania aktu musi w sposób przekonujący przedstawiać konkretne relacje między brakiem wstrzymania zaskarżonej decyzji a wystąpieniem zagrożeń z art. 61 § 3 p.p.s.a. Przyjmuje się, że twierdzenia wnioskodawcy odnośnie wykazania potrzeby wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji powinny odwoływać się do materiałów źródłowych obrazujących jego sytuację materialną. Stanowisko to znajduje oparcie w jednolitym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, który m.in. w postanowieniu z 29 maja 2009 r., I FZ 148/09, stwierdził, że uzasadnienie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji powinno odnosić się do konkretnych zdarzeń lub okoliczności, jednakże w taki sposób, aby sąd miał możliwość dokonania kontroli ich prawdziwości. Nie jest bowiem wystarczające, by okoliczności przemawiające za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji występowały w sprawie – sąd musi mieć o nich wiedzę i możliwość zweryfikowania tej wiedzy, a dostarczenie odpowiednich informacji i dokumentów w tym zakresie obciąża stronę. W świetle powyższych uwag należy stwierdzić, że użyte przez ustawodawcę nieostre pojęcia: "znaczna szkoda" lub "trudne do odwrócenia skutki" wymagają konkretyzacji w dokładnie i wszechstronnie zgromadzonym materiale dowodowym, który powinien w szczególności przedstawić wnioskodawca (por. postanowienie NSA z dnia 26 września 2013 r., sygn. akt II FSK 2540/13). Samo powołanie się przez niego na ustawowe przesłanki bez wskazania, na czym one polegają w realiach konkretnej sprawy, w żaden sposób nie uzasadnia żądania wniosku. Na wnioskodawcy spoczywa obowiązek szczególnie wnikliwego uzasadnienia wniosku, a obowiązkiem sądu jest wszechstronna i wnikliwa ocena argumentów przedstawionych przez wnioskodawcę, jak również wynikających z akt sprawy. Zdaniem Sądu, w przedmiotowej sprawie, skarżący nie uprawdopodobnił zaistnienia przesłanek, które dawałyby podstawę do zastosowania środka ochrony tymczasowej. Skarżący nie podał żadnych szczegółów, co do aktualnej sytuacji finansowej. Poprzestanie na podniesieniu okoliczności świadczących - w ocenie skarżącego - o wadliwości wydanej decyzji jest niewystarczające i nie pozwala na dokonanie oceny zasadności wniosku o wstrzymanie wykonania tej decyzji. Skarżący nie wskazał na jakiekolwiek zagrożenia wynikające z wykonania postanowienia o nałożeniu na niego kary porządkowej. Uzasadnieniem dla wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu administracyjnego nie może być jedynie powołanie się na ogólną przesłankę wskazaną w treści art. 61 § 3 p.p.s.a. Skarżący nie przedłożył żadnych dokumentów wskazujących na wystąpienie przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia, a nie jest rolą sądu poszukiwanie takich dowodów, gdyż powinny być one przedstawione wraz z wnioskiem o wstrzymanie wykonania postanowienia. Sąd musi mieć o nich wiedzę i możliwość zweryfikowania tej wiedzy, a dostarczenie odpowiednich informacji i dokumentów w tym zakresie obciąża stronę skarżącą (postanowienie NSA z dnia 28 września 2011 r., sygn. akt I FZ 219/11). Wniosek o wstrzymanie wykonania aktu administracyjnego powinien zostać poparty stosownymi dokumentami źródłowymi pozwalającymi wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy (postanowienie NSA z 2 października 2015 r., sygn. akt II OZ 910/15). Bez wskazania konkretnych danych obrazujących aktualną na dzień złożenia wniosku sytuację skarżącego nie jest bowiem możliwe dokonanie przez sąd oceny, czy zachodzą przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania spornego postanowienia. Należy bowiem wskazać, że to w interesie strony leży takie sformułowanie wniosku, aby był on precyzyjny i dotyczył konkretnych zagrożeń, jakie niesie za sobą wykonanie zapadłych decyzji. Samo niezadowolenie z wydanych przez organy administracji skarbowej rozstrzygnięć nie może prowadzić do wydania rozstrzygnięcia zgodnego z wnioskiem strony. Sąd stwierdza, że skarżący nie przytoczył okoliczności ani nie przedłożył żadnej dokumentacji, uzasadniających celowość wydania rozstrzygnięcia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu. Analizując wniosek sąd nie mógł dokonać całościowej oceny sytuacji majątkowej wnioskującego, a zwłaszcza jego aktualnych możliwości płatniczych. Do oceny zasadności wniosku konieczne jest bowiem dysponowanie aktualnymi i pełnymi danymi o stanie majątkowym wnioskodawcy. Zweryfikowanie przez sąd tego, czy wykonanie zaskarżonego aktu odbędzie się z uszczerbkiem dla majątku wnioskodawcy, prowadząc do powstania znacznej szkody, bądź powodując trudne do odwrócenia skutki, musi się odbywać z uwzględnieniem szczegółowych informacji o jego sytuacji majątkowej i rodzinnej, wysokości uzyskiwanych dochodów, posiadanych oszczędnościach, czy ponoszonych wydatkach. Postanowienie utrzymujące w mocy postanowienie nakładające na skarżącego karę porządkową w kwocie 1400 zł stanowi niewątpliwie akt administracyjny podlegający wykonaniu, w tym egzekucji. Niemniej, skarżący nie uprawdopodobnił, że jego wykonanie przed zakończeniem postępowania sądowego może wywołać dla niego skutki określone w powołanym przepisie. Nie ujawnił jakichkolwiek informacji o sytuacji materialno-bytowej swojej i członków rodziny. Nie wiadomo też, jakie ponosi wydatki związane z utrzymaniem i w jakiej relacji do bieżących dochodów i wydatków pozostaje kwota 1400 zł. W oparciu o przedstawione informacje nie można było zatem dokonać rzetelnej oceny, czy wykonanie ostatecznego w administracyjnym toku instancji postanowienia, przed zakończeniem postępowania sądowego, może odbyć się z istotnym uszczerbkiem dla skarżącego i jego rodziny (nie wiadomo nawet, kto w jej skład wchodzi), jaką może im wyrządzić znaczną szkodę lub spowodować trudne do odwrócenia skutki. W ocenie sądu silny stres, jaki miałoby wywołać wykonanie ww. postanowienia nie jest czynnikiem determinującym zastosowanie ochrony tymczasowej wobec strony skarżącej. Reasumując, w niniejszej sprawie skarżący nie wskazując konkretnie, na czym szkoda miałaby polegać oraz nie przedkładając dokumentów obrazujących sytuację finansową i majątkową, nie wykazał przesłanek uzasadniających zastosowanie wobec niego ochrony tymczasowej, a argumenty, na jakie wskazuje w uzasadnieniu ww. wniosku były jedynie polemiką z wydanym rozstrzygnięciem i zostaną wzięte pod uwagę podczas rozpatrywania wniesionej skargi. Podkreślić należy, że przekonanie strony o zasadności podniesionych w skardze zarzutów, nie jest wystarczającym argumentem, aby uznać, iż zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowanie trudnych do odwrócenia skutków. Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela pogląd, iż przeświadczenie strony o tym, że decyzja jest merytorycznie niesłuszna i narusza prawo, nie stanowi przesłanki do wstrzymania wykonania decyzji na podstawie art. 61 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z dnia 9 września 2004 r. sygn. akt FZ 358/04). W ocenie sądu nie można obecnie uznać, że wykonanie zaskarżonej decyzji rodzi niebezpieczeństwo wystąpienia skutków opisanych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Jednocześnie Sąd wyjaśnia, że kwestia wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie ma związku z merytoryczną zasadnością skargi. Sąd ocenia wniosek jedynie pod kątem wyżej cytowanych przesłanek. Mając na uwadze powyższe okoliczności sąd, na podstawie art. 61 § 3 i 5 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji