I SA/Bk 514/21
WyrokWSA w Białymstoku2021-11-24
Skład orzekający: Andrzej Melezini, Paweł Janusz Lewkowicz, Justyna Siemieniako
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy słusznie odmówił umorzenia zaległości podatkowych z tytułu podatku od nieruchomości, uznając, że nie zachodzi ważny interes podatnika ani interes publiczny uzasadniający umorzenie?Ratio decidendi
Organ podatkowy ma obowiązek ocenić, czy zachodzi ważny interes podatnika lub interes publiczny uzasadniający umorzenie zaległości podatkowych. W przypadku braku tych przesłanek organ nie może udzielić ulgi, nawet jeśli pomoc byłaby dopuszczalna na gruncie innych przepisów. W niniejszej sprawie, mimo trudnej sytuacji finansowej podatnika, nie stwierdzono wyjątkowości sytuacji ani przesłanek uzasadniających umorzenie, zwłaszcza że podatnik posiada majątek i spłaca inne zobowiązania, a umorzenie nie może stać się stałą praktyką.Stan faktyczny
Skarżący prowadzi działalność gospodarczą i wystąpił o umorzenie zaległości podatkowych z tytułu III i IV raty podatku od nieruchomości za 2020 r., powołując się na trudną sytuację finansową, m.in. związaną z pandemią COVID-19, suszą i pożarem domu. Organ I instancji oraz Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiły umorzenia, uznając, że nie zachodzi ważny interes podatnika ani interes publiczny. Skarżący posiada majątek trwały i spłaca inne zobowiązania, w tym kredyty, a jego firma wykazuje dodatni wynik finansowy.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Andrzej Melezini, Sędziowie sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz, asesor sądowy WSA Justyna Siemieniako (spr.), Protokolant st. sekretarz sądowy Marta Anna Lawda, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 24 listopada 2021 r. sprawy ze skargi M. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] lipca 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowych z tytułu III i IV raty podatku od nieruchomości za 2020 r. oddala skargę
Wnioskiem z dnia [...] grudnia 2020 r. Pan M. D. (dalej również jako: "skarżący") prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą P.U.H "R.", zwrócił się do Wójta Gminy H. z prośbą o umorzenie zaległości podatkowych za 2020 r. (III i IV rata) z tytułu podatku od nieruchomości położonej w D., na działce geodezyjnej [...]. Wniosek swój motywował utrzymującą się "w dalszym ciągu trudną" sytuacją finansową firmy, która ze względu na profil działalności jest uzależniona od zasobów finansowych rolników. Wskazał, że nowe działania inwestycyjne wymagają nakładów, nie posiada on zdolności kredytowej i bank odmawia udzielenia mu kredytu. Niska sprzedaż pogorszyła się w czasie pandemii. Podatnik liczył na poprawę kondycji finansowej poprzez sprzedaż towarów na internetowych platformach handlowych, jednak udało mu się sprzedać zaledwie kilka części.
Decyzją z dnia z dnia [...] lutego 2021 r. nr [...], Wójt Gminy H., na podstawie art. 67a § 1 pkt 3 oraz art. 67b § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2020 r. poz. 1325 ze zm. – dalej: "o.p."), odmówił umorzenia zaległości z tytułu III i IV raty podatku od nieruchomości, w łącznym zobowiązaniu pieniężnym za 2020 r., w wysokości 11.078,00 zł. Organ uznał, że w sprawie nie występują przesłanki "ważnego interesu podatnika" ani "interesu publicznego".
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. decyzją z dnia [...] lipca 2021 r. nr [...], utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Organ odwoławczy wskazał, że skarżący prowadzi działalność gospodarczą pod nazwą P.U.H "R.", której przedmiotem jest sprzedaż hurtowa i detaliczna zboża, nieprzetworzonego tytoniu, nasion i pasz dla zwierząt, wyrobów chemicznych, maszyn, urządzeń rolniczych i dodatkowego wyposażenia oraz naprawa i konserwacja maszyn.
W sprawie ustalono, że skarżący mieszka z żoną w budynku mieszkalnym posadowionym na działce stanowiącej współwłasność dzieci, na której prowadzi działalność gospodarczą, korzysta z pokoju i "innych pomieszczeń" na zasadzie dożywotniej służebności. Utrzymuje się z prowadzonej (na części działki) działalności gospodarczej, emerytury żony w kwocie 1943,60 zł oraz emerytury własnej w kwocie 4252,33 zł netto. Zatem małżonkowie dysponują dochodem w kwocie 6289,21 zł. Pieniądze wydawane są na bieżące utrzymanie, leki, żywność i opłaty, tj. wodę i kanalizację (215 zł), prąd (665 zł), odpady komunalne (103 zł) i gaz (50 zł). Nie posiadają nieruchomości na terenie innej gminy. Jako osoby fizyczne małżonkowie nie posiadają również samochodów, ciągników ani zasobów pieniężnych na lokatach i kontach osobistych. Ze złożonej przez stronę informacji z dnia [...] marca 2020 r. wynika, że koszty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej na działce [...], tj. opłata za wodę, ścieki, energię, podatek od nieruchomości są "łączne gospodarstwo domowe + działalność gospodarcza". Powyższe potwierdza również pismo złożone w odpowiedzi na wezwanie organu podatkowego z dnia [...] stycznia 2020 r., w którym podatnik wskazuje, że rachunki za telefony stacjonarne, komórkowe, energię elektryczną (działka [...]) stanowią koszty działalności firmy. Pozostałe rachunki za energię elektryczną, gaz, wodę, gospodarowanie odpadami ponoszone są przez gospodarstwo domowe. Łącznie wskazane przez stronę koszty opłat wynoszą ok. 1100 zł miesięcznie.
Organ wskazał, że zgodnie z § 9 aktu notarialnego Rep. A Nr [...] D., A. D. oraz A. D. ustanowili na rzecz rodziców tj. M. i M. D. nieodpłatną, dożywotnią służebność osobistą mieszkania, polegającą na prawie współzamieszkiwania w całym domu mieszkalnym posadowionym na nieruchomości oznaczonej jako działka o nr [...] o pow. 0,5300 ha, położonej w obrębie D., gmina H., województwo podlaskie. Zatem, zdaniem organu, wskazywane przez stronę wydatki gospodarstwa domowego na mocy ww. umowy powinny być ponoszone przez obdarowanych.
Ustalono ponadto, że na działce oznaczonej nr [...] należącej do A. D., A. D., A. D. zlokalizowane są następujące budynki: mieszkalny o pow. 58,40 m2, mieszkalny o pow. 98 m2, budynek gospodarczy dla rolnictwa oraz budynki związane z prowadzeniem działalności gospodarczej M. D. (umowa użyczenia zawarta z dziećmi), o pow. 423 m2, w których znajdują się: sklep części zamiennych, warsztat i magazyn. Ponadto wyznaczono plac pod działalność gospodarczą o pow. 1092 m2, na którym posadowiony jest silos zbożowy wykazywany w środkach trwałych działalności gospodarczej pod pozycją 2 w grupie I ewidencji środków trwałych. Natomiast na działce nr [...] posadowiony jest budynek o pow. użytkowej 614,85 m2, przeznaczony na prowadzenie działalności gospodarczej. Omawiany budynek podzielono na dwie części tj. biurową z sanitariatami oraz część pozostałą. Budynek posadowiony na działce [...] nie jest wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej.
Według zestawienia przedstawionego przez skarżącego na jego firmę figuruje kredyt o łącznej wartości do spłaty 479.747,00 zł.
Odnosząc się do wykazywanej w odwołaniu nowej okoliczności, tj. pożaru domu, który wybuchł w dniu 5 marca 2021 r., a w którym zamieszkuje strona, Kolegium wskazało, że zgodnie z § 9 aktu notarialnego nieruchomość dotknięta pożarem nie stanowi własności skarżącego. Jak wskazano w protokole szkody właścicielem jest A. D. (syn) i to na nim i pozostałych współwłaścicielach spoczywa niwelowanie skutków pożaru zarówno w kontekście zapisów aktu notarialnego co do służebności jak też nakładów finansowych na remont. W odwołaniu kierowanym do SKO pełnomocnik strony wskazuje, że spłonęło poddasze nieruchomości niemalże w całości, dół budynku został zalany wodą w trakcie gaszenia pożaru przez Straż Pożarną. Kolegium wyjaśniło, że zdaje sobie sprawę z tragedii jaka dotknęła podatnika, jednakże strona wraz z rodziną ma gdzie mieszkać i dzięki posiadanym nieruchomościom zamieszkuje w budynku przedsiębiorstwa, nad sklepem i warsztatem. Zatem egzystencja skarżącego i jego żony nie jest zagrożona, co więcej winna być chroniona zapisami aktu notarialnego.
Oceniając sytuację ekonomiczną skarżącego na podstawie przedstawionych przez niego dokumentów finansowych organ stwierdził spadek przychodów ze sprzedaży towarów i materiałów. Za rok 2020 przychody wyniosły 394.518,40 zł, co względem 2019 r. o wykazało spadek o 13%, tj. o kwotę 58 705,89 zł. Za rok 2019 przychody wyniosły kwotę 453.224,29 zł tj. nastąpił spadek o kwotę 171.706,77 zł tj. o 27,48% w stosunku do roku 2018. Na dzień 31 grudnia 2019 r. przychody ze sprzedaży towarów i materiałów wyniosły 453.224,29 zł, co stanowi 72,52% przychodów za rok 2018. Aktywa trwałe na dzień 31 grudnia 2019 r. (w tym środki trwałe, zapasy, należności krótkoterminowe), spadły w stosunku do 2018 r. o kwotę 39 053,76 zł (6,3%), jest to najpewniej wynikiem naliczonej amortyzacji (39.054,20 zł), która wzrosła względem roku 2018 o 0,7%. Natomiast aktywa obrotowe na
31 grudnia 2019 r. wykazują spadek o kwotę 10.285,21 zł (1,40%) w stosunku do 2018 r. zmniejszenie się zapasów. Organ stwierdził, że zobowiązania i rezerwy na zobowiązania spadły w 2019 r. w stosunku do roku 2018. Wpływ na to miał min. spadek długoterminowych kredytów i pożyczek. Przedsiębiorca ponosi koszty finansowe, w tym odsetki, od zaciągniętych zobowiązań, za rok 2018 w kwocie 41.852,97 zł, a za 2019 rok w kwocie 31.960,02 zł. Kolegium szczególną uwagę zwróciło na wykazywaną w kosztach działalności operacyjnej amortyzację, która
w 2020 r. wynosiła 28.892,53 zł, w 2019 r. 39.054,20 zł natomiast w 2018 r. 38.798,18 zł. Organ wskazał, że amortyzacja jest kosztem, który nie wiąże się z wypływem środków pieniężnych. Wręcz przeciwnie, faktycznie są to środki pozostające w dyspozycji strony. Koszty amortyzacji dotyczące tylko spornej nieruchomości [...], wynoszą 21.435,42 zł i są praktycznie równe kwocie rocznej zaległości podatkowej.
Kolegium wskazało, że na dzień [...] grudnia 2020 r. skarżący nie zalega
z płatnościami wobec ZUS, natomiast z zaświadczenia Naczelnika Urzędu Skarbowego w H. z dnia 30 grudnia 2020 r. wynika, że skarżący posiada zaległości podatkowe za okres XI/2020, w kwocie 5 147,00 zł. Ponadto z materiału dowodowego wynika, że przedsiębiorstwo nie zatrudnia pracowników.
Dalej organ wskazał, że podatnik objęty był sukcesywnym wsparciem ze strony Gminy w postaci ulg podatkowych na przestrzeni czterech lat, tj. 2015 - 2018. Nie przyniosło to jednak oczekiwanych rezultatów, bowiem skarżący wystąpił ponownie do organu podatkowego I instancji o umorzenie zaległości z tytułu podatku od nieruchomości za cały 2018 r. w łącznej wysokości 21.814,00 zł oraz I i II raty za 2019 r. Obecnie prowadzone jest równolegle postępowanie w sprawie odmowy umorzenia podatku w łącznym zobowiązaniu pieniężnym tj. I i II raty za 2020 r.,
w kwocie 11.078,00 zł oraz w sprawie odmowy umorzenia III i IV raty za 2019 r.,
w łącznym zobowiązaniu pieniężnym, w kwocie 11.038,00 zł. Z wiedzy organu odwoławczego wynika, że do organu podatkowego wpłynęły już kolejne wnioski
o umorzenie. Kolegium zgodziło się z organem pierwszej instancji, że powielające się wnioski podatnika sugerują, że traktuje on nadzwyczajną sytuację jaką jest zastosowanie ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych jako stałą formę dotowania swojej działalności. W każdym podaniu o umorzenie powielane są te same argumenty, takie jak ASF, susza, spadek sprzedaży ciągników V., zmniejszenie się ilości rolników małoobszarowych do 10 ha, obecnie jest to COVID-19. Firma podatnika funkcjonuje od 2001 r. i od co najmniej 2015 roku, a zatem od momentu opodatkowania przedmiotowej nieruchomości, powołuje się na niekorzystną sytuację majątkową. Pomijając już celowość permanentnego udzielania pomocy, obecna sytuacja na rynku wymusza na przedsiębiorcach zmianę sposobu zarządzania gospodarstwem.
Dokonując natomiast analizy akt sprawy pod kątem zobowiązań ciążących na podatniku, organ odwoławczy wskazał, że według zestawienia podatnika na firmę figuruje jeden kredyt o łącznej wartości do spłaty 479.747,00 zł, rata miesięczna wg. harmonogramu to kwota oscylująca w granicach 8.000,00 zł. Raty (jak podaje) spłacane są często ze znacznym opóźnieniem. Łączne zadłużenie wobec kontrahentów sięga 85 tysięcy złotych. Natomiast prywatnie Państwo D. mają do spłaty niżej wymienione kredyty, na kwotę łączną 470.002,46 zł z tym, że kwotą pozostałą do spłaty na dzień 22 grudnia 2020 r. jest kwota 395.992,28, miesięczne raty z tytułu zaciągniętych kredytów wynoszą 4.012,55 zł.
Kolegium zauważyło, że wyraźnie zaznaczone jest zatem przyznanie prymatu zobowiązaniom innym niż publicznoprawne. Ponadto, podatnik co miesiąc w ratach spłaca zobowiązania cywilnoprawne na kwotę znacznie przewyższającą ciążące na nim zobowiązanie publicznoprawne objęte wnioskiem o udzielenie ulgi. Gdyby kwotę generowaną rocznie przez łączne zobowiązanie pieniężne rozłożyć na 12, miesięczna kwota spłaty stanowiłaby 1839,66 zł, zatem jest to minimalne zobowiązanie w stosunku do innych zaciągniętych zobowiązań, które - co wynika z historii rachunków bankowych - są spłacane.
Oceniając sytuację finansową skarżącego Kolegium zgodziło się z opinią organu pierwszej instancji, że sytuacja ekonomiczna firmy podatnika, choć nie przynosząca już straty, nadal wymaga działań w celu jej poprawy (które skarżący podejmuje np.: poprzez minimalizacje kosztów i ograniczenie zatrudnienia, wystawienie nieruchomości na działce [...] na sprzedaż), jednakże samo stwierdzenie tego faktu nie powoduje, że podatnikowi należy się z tego tytułu obligatoryjne umorzenie ciążących na nim danin publicznych. Kolegium dostrzegło szanse na to, że w przyszłości, dzięki posiadanemu przez odwołującego potencjałowi gospodarczemu, prowadzona przez niego działalność będzie generowała większe zyski, a trudności, przez które przechodzi, są przejściowe, co pokazuje dodatni wynik finansowy netto za 2019 r. i 2020 r. Organ zauważył, że w kolejnych 2 latach firma osiąga zysk, a podatnik reguluje swoje zobowiązania wobec banków, co potwierdzają zarówno wyciągi z rachunków bankowych jak również wyjaśnienie skarżącego z dnia [...] stycznia 2021 r. Problem z wykorzystaniem budynku
w działalności i fakt, iż nie generuje on zaplanowanych przychodów, jest w ocenie Kolegium, niczym innym jak poniesionym przez podatnika ryzykiem w działalności gospodarczej, a nie przesłanką jego ważnego interesu.
Odnosząc się do ponownie podniesionych argumentów dotyczących wirusa afrykańskiego pomoru świń oraz suszy, organ wskazał, że były już one przedmiotem analizy w postępowaniu o udzielenie ulgi za 2018 r. Kolegium powtórzyło, że
w niniejszej sprawie można było mówić co najwyżej o pośrednim wpływie suszy
i wirusa na obroty firmy podatnika - takie zdarzenia mieszczą się jednak w ryzyku związanym z działalnością gospodarczą. Ryzyka tego przedsiębiorca nie może przerzucać na budżet związku publicznoprawnego.
Zdaniem organu odwoławczego, niepowodzenia oraz trudności związane
z uzyskiwaniem dochodów z prowadzonej działalności gospodarczej, spadek obrotów w związku z niewypłacalnością kontrahentów, z nieterminowością regulowania przez nich zobowiązań nie mogą być utożsamiane z wyjątkową sytuacją, jaką jest przesłanka ważnego interesu podatnika. Wyżej wskazane sytuacje nie stanowią automatycznie podstawy do udzielenia ulgi podatkowej, są one elementem ryzyka gospodarczego, dość często występującego w gospodarce rynkowej. Prowadzący działalność gospodarczą winien liczyć się z możliwością zmiany sytuacji gospodarczej na rynku.
Kolegium zauważyło, że w dyspozycji podatnika znajduje się majątek firmy
w postaci środków trwałych w kwocie 1.064.689,37 zł, które w efekcie mogą stanowić zabezpieczenia ciążących na nim zobowiązań. Tym samym nie sposób uznać, że koszty egzekucji mogłyby przewyższyć istniejącą zaległość, ani że zaspokojenie wierzytelności publicznej mogłoby podważyć podstawy egzystencji podatnika. Umorzeniem należności publicznoprawnych nie należy rekompensować sobie obciążeń dotyczących prowadzenia własnej działalności, np.: z tyt. zaciągniętych kredytów, spłaty zobowiązań wobec US, czy braku planowanych wpływów z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej, np. z tytułu braku zagospodarowania budynku. Skoro skarżący co miesiąc spłaca zobowiązania na rzecz banków, to dlaczego nie miałby spłacać ciążących na nim zobowiązań wobec Gminy.
Odnosząc się do argumentów związanych z pandemią COVID-19 i suszą organ zauważył, że zaległości podatnika sięgają jeszcze okresu sprzed wybuchu pandemii, a przewidziana w art. 67a § 1 pkt 3 o.p. instytucja umorzenia zaległości podatkowej nie może być traktowana jako reguła stosowana przy każdej trudnej sytuacji finansowej podatnika. Umorzenie w całości zaległości podatkowych to definitywna utrata przez organ, a nie tylko przesunięcie w czasie, wpływów przeznaczanych na realizację nałożonych na niego zadań. Organ podatkowy musi zwracać uwagę, by przyznanie ulgi podatnikowi nie spowodowało deficytu finansów gminy, która powinna mieć środki na realizację zadań i obowiązków nałożonych na nią przepisami prawa. Sytuacja finansowa skarżącego, co wyżej wykazano ulegała stopniowemu pogorszeniu jeszcze przed ogłoszeniem pandemii COVID-19, wpływy przedsiębiorstwa zmniejszyły się w miesiącach od marca 2020 r. do czerwca 2020 r., w stosunku do roku 2019. Jednakże sektor działalności podatnika nie należy do sektora najbardziej dotkniętego skutkami pandemii, a skarżący nie wyszedł naprzeciw oczekiwaniom rynku, bowiem jego sprzedaż internetowa towarów, właściwie nie istnieje (co przedstawiono składając wydruki ze sprzedaży internetowych do akt sprawy). Pomimo tego podatnik został wsparty mikropożyczką w wysokości 5000,00 zł z PUW, a wynik finansowy w 2020 r. zamknął się zyskiem.
Jeśli chodzi o suszę, powoływaną w każdej sprawie podatnika o umorzenie Kolegium uznało, że nie może być podstawą do uwzględnienia wniosku podatnika. Susza występowała na terenach objętych wnioskiem również w 2018 roku. Nie można zatem mówić o nieprzewidywalności w wystąpieniu suszy również w roku 2019. Zarówno w 2018, jak i 2019 roku rolnicy mogli ubiegać się o wypłatę odszkodowania z tego tytułu, do tego powołano komisję działającą przy Urzędzie Gminy. Była zatem możliwość zminimalizowania skutków ekstremalnych warunków pogodowych.
Kolegium podkreśliło, że nawet w przypadku zaistnienia przesłanek uregulowanych w art. 67a o.p. - czy to "ważnego interesu podatnika", czy też "interesu publicznego", którego w omawianym przypadku Kolegium nie dostrzegło, organ podatkowy może, w ramach przysługującego mu uznania administracyjnego, odmówić uwzględnienia wniosku.
W skardze do sądu, działająca w imieniu skarżącego pełnomocnik zarzuciła naruszenie:
1 art. 67a § 1 o.p. poprzez jego błędną wykładnię i w konsekwencji przyjęcie, że w sprawie nie zaszedł ważny interes podatnika lub interes publiczny uzasadniający umorzenie wnioskowanego podatku od nieruchomości, a nadto że do oceny zasadności przesłanek umorzenia pomocy nie ma znaczenia sytuacja finansowa strony;
2 art. 187 w zw. z art. 121 op. poprzez brak zgromadzenia i wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego w zakresie istnienia ważnego interesu podatnika oraz interesu społecznego, tymczasem we wniosku skarżący wskazywał na okoliczności, które winny być przeanalizowane przez organy w toku prowadzonego postępowania, w następstwie czego naruszona została również zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych;
3 art. 191 o.p. poprzez dokonanie swobodnej oceny materiału dowodowego
i przyjęcie, że nie zaszedł w sprawie ważny interes podatnika oraz ważny interes publiczny, a w konsekwencji odmowę umorzenia wnioskowanego podatku od nieruchomości;
4 art. 67b § 2 o.p. w zw. z art 122, 187 § 1 i 210 § 4 o.p. poprzez jego niezastosowanie i w konsekwencji odmowę udzielenia pomocy de minimis w postaci umorzenia zaległości podatkowej;
5 art. 127 w zw. z art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 o.p. poprzez przyjęcie za własne ustaleń organu I instancji i brak odniesienia się do zarzutów podniesionych przez skarżącego, podczas gdy strona ma bezwzględne prawo do postępowania dwuinstancyjnego, co nakładało na organ odwoławczy obowiązek dokonania samodzielnej merytorycznej i prawnej oceny zaskarżonej decyzji i samodzielnego zweryfikowania okoliczności sprawy;
6 art. 233 § 1 pkt 1 o.p. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, mimo iż rozstrzygnięcie to jako wadliwe powinno zostać uchylone.
W oparciu o powyższe zarzuty strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej decyzji organu I instancji w całości
i zasądzenie od organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, wg norm przypisanych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.
Skarga jest niezasadna.
Przedmiotem kontroli sądu jest decyzja SKO w B., wydana w wyniku rozpatrzenia odwołania skarżącego od decyzji z [...] lutego 2021 r., którą Wójt Gminy H. odmówił umorzenia podatku od nieruchomości z tytułu II i IV raty za 2020 r. w łącznym zobowiązaniu pieniężnym w kwocie 11.078,00 zł.
Prawidłowe rozpoznanie skargi wymaga na wstępie analizy i właściwej wykładni przepisów prawa, które stały się podstawą wydania skarżonego aktu. Zgodnie z art. 67a § 1 pkt 3 o.p., organ podatkowy, na wniosek podatnika,
w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną. Natomiast stosownie do treści art. 67b § 1 o.p. organ podatkowy na wniosek podatnika prowadzącego działalność gospodarczą może udzielać ulg w spłacie zobowiązań podatkowych, określonych w art. 67a, które nie stanowią pomocy publicznej (pkt 1); które stanowią pomoc de minimis -
w zakresie i na zasadach określonych bezpośrednio w obowiązujących aktach prawa wspólnotowego dotyczących pomocy w ramach zasady de minimis (pkt 2); które stanowią pomoc publiczną wymienioną w lit. od a) do m) (pkt 3).
W przypadku, gdy o ulgę podatkową występuje podatnik prowadzący działalność gospodarczą, istotne znaczenie ma ustalenie relacji względem siebie przepisów art. 67a i 67b o.p. W orzecznictwie sądowym pojawiła się rozbieżność
w tej kwestii sprowadzająca się do tego, że według jednej z linii orzeczniczych, materialnoprawną podstawą wniosku o udzielenie ulg w spłacie zobowiązań podatkowych, które stanowią pomoc de minimis dla podatnika prowadzącego działalność gospodarczą, jest art. 67b § 1 pkt 2 o.p., co obliguje organ podatkowy do ustalenia, czy ewentualna pomoc jest dopuszczalna w świetle wspólnotowych
i krajowych przepisów, a dopiero następnie, czy wnioskodawca spełnia warunki do zastosowania określonej ulgi (tak np. wyrok NSA z dnia 5 maja 2017 r. sygn. akt
II FSK 1108/15; dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, podobnie jak inne orzeczenia sądowe powołane poniżej). W świetle zaś drugiej linii orzeczniczej, organ zobligowany jest do oceny możliwości zastosowania ulgi poprzez kryteria ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego. Jeżeli zaistnieje któraś z tych przesłanek oraz organ zdecyduje o udzieleniu danej ulgi, to dopiero wówczas może przejść do dalszego etapu, tj. oceny spełnienia przesłanek określonych
w przepisie art. 67b o.p. (tak np. wyrok NSA z dnia 12 października 2017 r. sygn. akt II FSK 1592/17).
Nie przesądzając na gruncie niniejszej sprawy powyższych rozbieżności, uznać należy, że zasadnicze znaczenie ma przede wszystkim to, że w każdym
z analizowanych przypadków organ podatkowy powinien ocenić, czy spełnione zostały przesłanki określone w art. 67a § 1 o.p. Jeżeli ważny interes podatnika lub interes publiczny nie występują w sprawie, organ podatkowy nie może udzielić ulgi, nawet jeżeli pomoc taka byłaby dopuszczalna na gruncie odrębnych przepisów,
w tym art. 67b o.p.
W niniejszej sprawie poza sporem pozostawały okoliczności związane
z przesłankami wynikającymi z art. 67b o.p. Przechodząc zatem do kwestii oceny przesłanek umorzenia zaległości podatkowej ustanowionych w art. 67a § 1 o.p. należy wskazać, że konkretyzacja pojęć "ważnego interesu podatnika" lub "interesu publicznego" powinna być dokonywana na tle stanu faktycznego indywidualnej sprawy. Interes podatnika musi być na tyle istotny, aby jego pominięcie powodowało dla tego podatnika wyraźnie dostrzegalne, negatywne skutki. Ponadto pojęcia ważnego interesu podatnika nie można ograniczać tylko i wyłącznie do sytuacji nadzwyczajnych czy też zdarzeń losowych uniemożliwiających uregulowanie zaległości podatkowych, albowiem pojęcie to funkcjonuje w zdecydowanie szerszym znaczeniu uwzględniającym nie tylko sytuacje nadzwyczajne, ale również normalną, aczkolwiek trudną sytuację ekonomiczną podatnika, wysokość jego dochodów oraz wydatków, możliwości zarobkowania i perspektywy spłaty zaległości wiążące się
z wiekiem i stanem zdrowia podatnika (wyroki NSA: z dnia 10 marca 2010 r. sygn. akt I FSK 31/08 i z dnia 10 lutego 2016 r. sygn. akt II FSK 3139/13).
Zdaniem sądu, także "interes publiczny" powinien być oceniany wielopłaszczyznowo, nie tylko z punktu widzenia fiskalnego interesu Państwa, ale także z uwzględnieniem następstw odmowy udzielenia ulgi zarówno w sferze życia społecznego, jak i indywidualnego (wyroki NSA: z dnia 10 lutego 2016 r. sygn. akt
II FSK 3139/13; z dnia 3 lipca 2007 r. sygn. akt I FSK 1026/06). Sąd podziela w tej kwestii stanowisko prezentowane w orzecznictwie (m.in. w wyroku WSA w Gdańsku z dnia 28 maja 2019 r. sygn. akt I SA/Wr 91/19), że pojęcie to nie odnosi się wyłącznie do sytuacji, w których wyegzekwowanie podatku zmusiłoby podatnika do korzystania z pomocy społecznej. W tym kręgu należy umiejscowić także sytuacje,
w których przymusowe dochodzenie należności jest z góry skazane na niepowodzenie, a nieskuteczna egzekucja wygenerowałaby tylko zbędne koszty
i zaangażowanie organów państwa. Wpływy z podatków przeznaczane są na realizację różnych celów społecznych, a więc odstąpienie od ich poboru musi być podyktowane wystąpieniem sytuacji szczególnie ważnych i uzasadnionych (wyrok NSA z dnia 15 marca 2013 r., sygn. akt II FSK 1535/11).
W ramach uwag ogólnych odnoszących się do norm prawnych wyrażonych
w art. 67a i 67b o.p. zaznaczenia wymagało również, że decyzje w przedmiocie ulg, jako decyzje uznaniowe, podlegają kontroli sądu administracyjnego w ograniczonym zakresie. Jak wskazał NSA w wyroku z dnia 21 sierpnia 2015 r. sygn. akt II FSK 1703/13, działając na podstawie art. 67a § 1 pkt 3 o.p., organ podatkowy samodzielnie dokonuje wyboru alternatywnego rozwiązania, co jednak nie świadczy, że dysponuje w tym zakresie zupełną dowolnością. Kontroli sądu nie podlega uznanie samo w sobie, ale poprawność postępowania dowodowego oraz wyciągniętych wniosków co do wypełnienia przez stan faktyczny zakresu pojęć niedookreślonych użytych w art. 67a § 1 pkt 3 o.p., co oznacza wyjęcie spod zakresu zainteresowań sądu kryteriów celowościowych czy słusznościowych (wyroki NSA:
z dnia 11 września 2015 r. sygn. akt II FSK 1821/13; z dnia 15 lipca 2008 r. sygn. akt II FSK 660/07; z dnia 10 stycznia 2012 r. sygn. akt II FSK 671/11).
Sąd, aprobując powyższe dyrektywy procedowania we wskazanej kategorii spraw z zakresu ulg podatkowych oraz wykładnię przesłanek umorzenia, stwierdził, że organy podatkowe w niniejszej sprawie podjęły niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, a tym samym
w sposób wystarczający zebrały i rozpatrzyły materiał dowodowy. Ustaliły jakich zaległości podatkowych dotyczył wniosek skarżącego i uwzględniły okoliczności,
w których one powstały, a przede wszystkim zweryfikowały możliwości płatnicze strony skarżącej.
W tym celu przeanalizowały wysokość przychodów z działalności gospodarczej w latach 2018 - 2020, wysokość ponoszonych w toku tej działalności kosztów uzyskania przychodów i wygenerowany w związku z tym wynik finansowy przedsiębiorstwa. W oparciu o te dane, zdaniem sądu, organ odwoławczy trafnie ocenił, że aktualna sytuacja majątkowa podatnika jest trudna, ale nie jest wyjątkowa na tle sytuacji innych podatników prowadzących działalność gospodarczą
w zbliżonym zakresie.
Na podstawie powyższego organ zasadnie uznał, że jakkolwiek przyznanie ulg podatkowych uzależnione jest od pogorszenia sytuacji materialnej skarżącego
w następstwie wystąpienia zdarzenia nagłego i niezależnego od działania strony, to jednak niedopuszczalne jest automatyczne udzielanie ulg w razie powołania się skarżącego na szkody spowodowane np. przez pandemię Covid-19. Preferencje wynikające z zastosowania ulg rzutują bezpośrednio na stan budżetu gminy, na który również oddziałuje pandemia. Umorzenie należności podatkowej wszystkim podatnikom poszkodowanym w następstwie pandemii Covid-19 doprowadziłoby do załamania finansów publicznych i braku środków na realizację podstawowych zadań państwa i samorządu (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Białymstoku z dnia 14 kwietnia 2021 r. sygn. akt I SA/Bk 130/21).
W ocenie sądu, prawidłowo organ stwierdził, że również susza nie może być podstawą do uwzględnienia wniosku skarżącego. Trzeba bowiem zauważyć, że susza występowała na terenach objętych wnioskiem również w 2018 r. Nie można zatem mówić o nieprzewidywalności w wystąpieniu suszy w 2019 r.
Ryzyko związane z prowadzeniem działalności gospodarczej na własny rachunek ponosi zawsze podatnik i to on winien poszukiwać wyjścia z trudnej sytuacji finansowej czy płatniczej bez udziału budżetu państwa. Skoro już od 2015 r. Skarżący sygnalizował problemy w prowadzonej działalności gospodarczej, a od 2016 r. problemy na rynku rolnym, to tym bardziej uzasadnione jest twierdzenie
o konieczności ponoszeniu ryzyka własnej działalności i zabezpieczenia się na okres dekoniunktury. Fakt, że opodatkowany budynek nie generował zysków, nie miał wpływu na wynik postępowania w sprawie umorzenia zaległości podatkowych. Przedsiębiorca powinien wypracować zysk z prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej, a nie z posiadanego (lecz nieużytkowanego) majątku. W konsekwencji organ zasadnie uznał, że nie ma podstaw do przyjęcia, aby ważny interes podatnika uzasadniał umorzenie zaległości podatkowej.
W ocenie sądu, w zaskarżonych decyzjach organ dokonał prawidłowej analizy zaistnienia przesłanki interesu publicznego, w której zapłata zaległości podatkowej spowoduje konieczność sięgnięcia przez podatnika do środków pomocy państwa. Organ wskazał, że jest to pewnego rodzaju dyrektywa postępowania, nakazująca mieć na uwadze respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa.
W tym względzie Kolegium wskazało, że umorzenie w całości zaległości podatkowych to definitywna utrata przez organ, a nie tylko przesunięcie w czasie, wpływów przeznaczanych na realizację nałożonych na niego zadań. Słusznie organ podatkowy zauważył, że musi także zwracać uwagę, by przyznanie ulgi podatnikowi nie spowodowało deficytu finansów gminy, która powinna mieć środki na realizację zadań i obowiązków nałożonych na nią przepisami prawa. Źródłem utrzymania społeczności lokalnej są podatki, w tym podatek od nieruchomości, z których finansowane są inwestycje na rzecz mieszkańców gminy, takie jak drogi, szkoły, wodociągi, kanalizacje, linie energetyczne itd.
Z akt wynika, że skarżący w 2020 r. nie zapłacił ani jednej raty podatku od nieruchomości, a umorzenie o które wnosi nie jest incydentalne, bowiem dla wnioskodawcy były już umarzane oraz rozkładane na raty podatki, w tym: na mocy decyzji z [...] września 2015 r. nastąpiło umorzenie I raty podatku od nieruchomości za 2015 r. w kwocie 5.370 zł; na mocy decyzji z [...] marca 2017 r. rozłożono na raty zaległość podatkową za 2016 r. tj. część III i IV raty w łącznej kwocie 6.682,17 zł oraz umorzono odsetki w kwocie 156,94 zł; na mocy decyzji z [...] sierpnia 2017 r. umorzono zaległości w podatku od nieruchomości - II raty za 2017 r. w kwocie 5.370 zł i odsetek 49,43 zł; a na mocy decyzji z [...] marca 2018 r. rozłożono na raty zaległości w podatku od nieruchomości za 2017 r. tj. część raty III i ratę IV w łącznej kwocie 7.101,11 zł oraz umorzono odsetki w kwocie 144,06 zł. Sąd podziela ocenę organu, że umarzanie podatnikowi zaległości podatkowych nie może stać się stałą praktyką oraz, że skoro ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych mają charakter uznaniowy i wyjątkowy - warunkowany wystąpieniem szczególnych przesłanek - to nie można z nich czynić powszechnego środka prowadzącego do zwolnienia z długu podatkowego.
W orzecznictwie sądów administracyjnych zasadnie przyjęta jest ocena prawna, którą skład orzekający w tej sprawie także podziela, że "Dopóki podatnik posiada majątek, z którego możliwa jest egzekucja należności publicznoprawnych, dopóty umorzenie zaległości z tego tytułu byłoby przedwczesne" (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 7 listopada 2018 r. sygn. akt I SA/Sz 281/18).
Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że skarżący, występuje z wnioskiem
o umorzenie zaległości podatkowych, mając do dyspozycji m.in. majątek firmy
w postaci środków trwałych, które w efekcie mogą stanowić zabezpieczenie ciążących na nim zobowiązań. Jak wynika z zaskarżonej decyzji, wartość środków trwałych wynosiła 1.064.689,37 zł. Z ustaleń organów wynika, że koszty amortyzacji dotyczące tylko spornej nieruchomości nr [...] wynoszą 21.435,42 zł i są praktycznie równe kwocie rocznej zaległości podatkowej. Małżonkowie D. dysponują też dochodem z tytułu emerytury w kwocie 6.289,21 zł, nie posiadają nieruchomości na terenie innej gminy.
Skarżący zwrócił się z prośbą o umorzenie zaległości podatkowych powstałych z tytułu podatku od nieruchomości położonej w D., na działce geodezyjnej [...], z tytułu III i IV raty za 2020 r. Skarżący podnosi, iż opodatkowany budynek nie generował zysków, ani nie miał wpływu na wynik postępowania w sprawie umorzenia zaległości podatkowych. W ocenie sądu skarżący powinien wypracować zysk z prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej, a nie z posiadanego (lecz nieużytkowanego) majątku. Jeśli zaś ten majątek nie służy prowadzonej działalności, a jedynie generuje koszty, może być przedmiotem sprzedaży, a nie argumentem za koniecznością uzyskania ulg podatkowych.
W odniesieniu do argumentacji skarżącego należy wskazać, że nie negując co do zasady potrzeby przeprowadzenia inwestycji, finansowania bieżącej działalności i powstania w związku z tym zobowiązań kredytowych, nie można nie zauważyć, że fakt powstania zaległości podatkowej potwierdza, że skarżący
w pierwszej kolejności spłaca zaciągnięte kredyty, a nie zobowiązania publicznoprawne. Znaczną część wydatków skarżącego, rzutujących na jego aktualną sytuację finansową, stanowią zobowiązania z tytułu zawartych umów.
Z analizy akt sprawy wynika, że na firmę skarżącego figuruje jeden kredyt
o łącznej wartości do spłaty 479.747,00 zł, rata miesięczna wg harmonogramu to kwota oscylująca w granicach 8.000,00 zł. Skarżący często spłaca raty ze znacznym opóźnieniem. Łączne zadłużenie wobec kontrahentów sięga 85 tys. zł. Natomiast prywatnie Państwo D. mają do spłaty kredyty na kwotę łączną 470.002,46 zł
z tym, że kwotą pozostałą do spłaty na dzień [...] grudnia 2020 r. jest kwota 395.992,28 zł miesięczne; raty z tytułu zaciągniętych kredytów wynoszą 4.012,55 zł. Warto też nadmienić, że na przestrzeni lat 2013-2020 skarżący działając jako przedsiębiorca firmy R. zaciągnął kredyty m.in. w Banku Spółdzielczym, które w części uległy również konsolidacji: (-) kredyt w rachunku bieżącym z [...] grudnia 2018 r. na kwotę 47.000,00 zł - został spłacony [...] lutego 2020 r.; (-) kredyt obrotowy z [...] kwietnia 2017 r. na kwotę 63.000,00 zł - został spłacony; (-) kredyt obrotowy z [...] sierpnia 2016 r. na kwotę 730.000 zł udzielony do 2026 r.- pozostało do spłaty 417.112,00 zł.
Zgodzić się należy z oceną organu, że banki poważnie i ostrożnie podchodzą do weryfikacji kondycji finansowej przedsiębiorcy przed udzieleniem mu kredytu,
a zgodne z oczekiwaniem rozpatrzenie wniosku o udzielenie kredytu jest wyrazem pozytywnej oceny płynności finansowej firmy, jak też prognoz dotyczących wypłacalności na przyszłość, biorąc pod uwagę okres na jaki kredyt jest udzielany.
W przyszłości są więc szanse na to, że dzięki posiadanemu przez skarżącego potencjałowi gospodarczemu, prowadzona przez niego działalność będzie generować zyski, a trudności, przez które obecnie przechodzi, są przejściowe.
Raty kredytów nie mogą mieć charakteru priorytetowego wobec obowiązku zapłaty zaległości podatkowych. Gmina, jako wierzyciel z tytułu podatku od nieruchomości, ma prawo do dochodzenia swoich roszczeń, jak inni wierzyciele,
i trudno oczekiwać, by zrezygnowała ze swoich praw, tym bardziej, że wpływy
z podatku od nieruchomości stanowią ważne źródło finansowania jej ustawowych zadań wobec społeczności lokalnej. W rezultacie, konieczność spłaty przez skarżącego zobowiązań cywilnoprawnych nie może uzasadniać udzielenia ulgi
w spłacie podatku. Nie może być bowiem tak, że wskutek zaciągniętych kredytów
i konieczności zaspokojenia innych roszczeń, Gmina będzie traktowana gorzej niż inni wierzyciele.
Reasumując, przeprowadzona przez organy podatkowe analiza ekonomiczna wskazywała co prawda na trudną sytuację skarżącego, jednak nie sposób było dopatrzyć się podstaw do zastosowania ulgi w spłacie zaległości podatkowych w tych ustaleniach faktycznych, z których wynikało, że podatnik posiada środki trwałe.
Z przedstawionych przez skarżącego w toku postępowania podatkowego danych wynikało, że uzyskuje on wysokie przychody z działalności gospodarczej oraz spłaca w ratach zobowiązania cywilnoprawne. Jak słusznie stwierdził organ odwoławczy, gdyby kwotę generowaną rocznie przez łączne zobowiązanie pieniężne rozłożyć na 12 miesięcy, to kwota spłaty stanowiłaby 1.839,66 zł, zatem jest to minimalne zobowiązanie w stosunku do innych zaciągniętych zobowiązań, które co wynika z historii rachunków bankowych są spłacane.
W kontekście tych ustaleń, w pełni trafna i przekonywująca była ocena organów podatkowych, że sytuacja majątkowa skarżącego nie uzasadniała zastosowania najdalej idącej ulgi, jaką jest umorzenie zaległości podatkowych. Spłata zobowiązań podatkowych ma pierwszeństwo przed spłatą kredytu,
a zaciągając kredyt skarżący powinien pamiętać o ciążących na nim cyklicznych zobowiązaniach podatkowych, do których zalicza się podatek od nieruchomości.
Zdaniem sądu, rozstrzygając skargę nie można zapomnieć, że z brzmienia przepisu art. 67a § 1 pkt 3 o.p. wynika wprost, że podatnik, aby uzyskać zamierzony skutek, w postaci umorzenia zaległości, ma obowiązek uzasadnić wniosek, wskazując na kwalifikowane warunki zagrożenia swojego interesu. Powinien zatem wyjaśnić, co w praktyce rodzi problemy, okoliczności, które jego zdaniem uzasadniają jego "ważny interes" lub "interes publiczny" i że znajduje się w takiej sytuacji, która uzasadnia przyznanie takiej ulgi. Oznacza to, że w przypadku postępowania w sprawie umorzenia, ciężar dowodzenia zdecydowanie przesuwa się na stronę podatnika, gdyż tylko on posiada w tym zakresie stosowną wiedzę.
W interesie podatnika leży podanie do wiadomości organów wszystkich istotnych okoliczności sprawy i dopilnowanie utrwalenia ich w dokumentach. Do niego należy inicjatywa dowodowa i to on powinien przyczynić się do gromadzenia dowodów,
w konsekwencji do współtworzenia stanu faktycznego. On też ponosi konsekwencje zaniechań w tym zakresie (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Lublinie z dnia 18 października 2019 r. sygn. akt I SA/Lu 268/19).
W tej sprawie skarżący, aby przekonać, że ulga mu się należy, powoływał się na różne okoliczność nadzwyczajne: suszę, epidemię ASF, czy aktualnie Covid-19. Okoliczności powyższe nie mogły mieć jednak istotnego wpływu na sytuację ekonomiczną przedsiębiorcy, który, jak wynika z akt, zajmuje się działalnością sklasyfikowaną jako 46.21.Z (sprzedaż hurtowa zboża, nieprzetworzonego tytoniu, nasion i pasz dla zwierząt), 33.12.Z (naprawa i konserwacja maszyn rolniczych...), 46.75.Z (sprzedaż hurtowa maszyn rolniczych...), 46.61.Z (sprzedaż hurtowa chemikaliów...), 47.89.Z (sprzedaż detaliczna dywanów, książek itp. na straganach
i targowiskach).
Skarżący nie wskazuje też bezpośredniego wpływu epidemii wirusa ASF na prowadzoną przez niego działalność gospodarczą w powyżej wskazanym zakresie. Doświadczenie życiowe uczy, że okoliczności, które podnosił (susza i ASF) mają wpływ na kondycję finansową gospodarstw rolnych (producentów rolnych), a nie przedsiębiorców zajmujących się sprzedażą produktów przeznaczonych dla rolnictwa. W niniejszej sprawie można co najwyżej mówić o pośrednim wpływie suszy i wirusa na obroty firmy skarżącego - takie zdarzenia mieszczą się jednak w ryzyku związanym z działalnością gospodarczą, a ryzyka tego przedsiębiorca nie może przerzucać na budżet gminy.
W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że niewypłacalność kontrahentów nie może uzasadniać umorzenia zaległości podatkowej, z czym skład orzekający w tej sprawie się zgadza. WSA w Gliwicach w wyroku z dnia 18 czerwca 2019 r. sygn. akt I SA/Gl 223/19 wskazał, że: "Niepowodzenia oraz trudności związane z uzyskiwaniem dochodów z prowadzonej działalności gospodarczej, spadek obrotów w związku z niewypłacalnością kontrahentów, z nieterminowością regulowania przez nich zobowiązań stanowi niestety częste zjawisko, jednakże dotyczy ono w jednakowym stopniu wszystkich podmiotów prowadzących działalność gospodarczą, mieści się w pojęciu ryzyka gospodarczego - nie może być zatem utożsamiane z wyjątkową sytuacją, jaką jest przesłanka ważnego interesu podatnika".
Ponadto organ odwoławczy podniósł, że sytuacja finansowa firmy skarżącego, ulegała stopniowemu pogorszeniu jeszcze przed ogłoszeniem pandemii Covid - 19, zauważyć przy tym trzeba, że przychody ze sprzedaży towarów i materiałów spadały od 2018 r. Jednakże sektor działalności podatnika nie należy do sektora najbardziej dotkniętego skutkami pandemii. Poza tym w czasie pandemii zauważalny jest wzrost sprzedaży internetowej i taki sposób dystrybucji pozwoliłby być może podatnikowi zminimalizować straty, w tym ewentualnie wywołanej Covid-19. Tymczasem analiza przedstawionych przez skarżącego danych dotyczących sprzedaży internetowej, prowadzi do wniosku, że ww. nie wykazuje dużej aktywności w tym zakresie. Jak słusznie wskazało Kolegium, trudno bowiem za taką uznać prezentowaną w wydruku z OLX sprzedaż 2 towarów, oraz wydruk z allegro na okoliczność braku aktywnych ogłoszeń. Z akt sprawy wynika, że skarżący został wsparty mikropożyczką
w wysokości 5.000,00 zł z PUW, a wynik finansowy w 2020 r. zamknął się zyskiem. Pomimo spadku przychodów, działalność skarżącego przyniosła dodatni wynik finansowy, przy uwzględnieniu, że realnym koszem prowadzonej działalności nie jest amortyzacja. Natomiast z pisma z 26 stycznia 2021 r. wynika, że skarżący nie starał się o dofinansowanie bieżącej działalności firmy w ramach Tarczy Antykryzysowej.
Odnośnie poniesionych przez skarżącego strat finansowych w związku
z pożarem domu, który wybuchł w dniu [...] marca 2021 r., organ odwoławczy zasadnie wyjaśnił, że zgodnie z aktem notarialnym nieruchomość dotknięta pożarem nie stanowi własności skarżącego. Z protokołu szkody wynika, że właścicielem jest A. D. (syn) i to na nim i pozostałych współwłaścicielach spoczywa niwelowanie skutków pożaru zarówno w kontekście zapisów aktu notarialnego co do nieodpłatnej służebności jak też nakładów finansowych na remont. Skarżący może ale nie musi partycypować w opłatach związanych z niwelowaniem skutków pożaru.
Ponadto umknęło uwadze pełnomocnika, co zostało przedstawione na str. 7 rozstrzygnięcia SKO, że ze złożonej przez stronę informacji z [...] marca 2020 r. wynika, iż koszty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej na działce [...], tj. opłata za wodę, ścieki, energię, podatek od nieruchomości są jak podaje strona "łączne gospodarstwo domowe + działalność gospodarcza". Powyższe potwierdza również pismo złożone w odpowiedzi na wezwanie organu podatkowego z 20 stycznia 2020 r., w którym podatnik wskazuje, że rachunki za telefony stacjonarne, komórkowe, energię elektryczną (działka [...]) stanowią koszty działalności firmy. Pozostałe rachunki za energię elektryczną, gaz, wodę, gospodarowanie odpadami ponoszone są przez gospodarstwo domowe. Ponadto skarżący wskazał, że opłaty za prąd wynoszą (665,00 zł), gaz - butla (50 zł), wodę
i kanalizację (215,00 zł), odpady komunalne (103,00 zł). Łącznie ok. 1.100,00 zł miesięcznie. W ocenie sądu, skoro wyjaśnienia zostały przyjęte i przeanalizowane przez organ odwoławczy, to zarzuty skargi w powyższym kontekście okazały się bezzasadne.
W tym miejscu należy jednak zauważyć, że sytuacja gospodarstwa domowego skarżącego uległa poprawie w stosunku wcześniejszego okresu, gdzie Państwo D. wskazywali (w sprawie dotyczącej umorzenia zaległości podatkowej z tytułu I i II raty podatku za 2019 r.), że utrzymują się z prowadzonej działalności gospodarczej i emerytury żony w kwocie 1.558,00 zł (decyzja SKO z [...] stycznia 2020 r. nr [...] i wyrok WSA w Białymstoku z dnia 2 września 2020 r. sygn. akt I SA/Bk 267/20). Aktualnie skarżący wraz z żoną utrzymuje się z prowadzonej (na części działki) działalności gospodarczej oraz emerytury żony w kwocie 1.943,60 zł i emerytury własnej w kwocie 4252,33 zł netto.
W konsekwencji powyższych rozważań, sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia zarzutów skargi dotyczących naruszenia przepisów prawa materialnego. Nie mogła uzasadniać umorzenia zaległości podatkowych okoliczność, iż skarżącemu "przysługuje" pomoc de minimis. Spełnienie warunków uzyskania tej pomocy (nieprzekroczenie progu pomocy) nie jest argumentem świadczącym
o obowiązku zastosowania ulgi w spłacie zobowiązania podatkowego. Gdyby tak było, jak słusznie wskazało Kolegium, to praktycznie każdej osobie fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą należałoby umarzać zaległości tylko z tego powodu, że wartość udzielonej pomocy w okresie 3 lat nie przekroczyła pułapu ustalonego w przepisach prawa. W rezultacie ustalenia organu podatkowego powinny sprowadzać się wówczas do rozpatrzenia wystąpienia przesłanek udzielenia ulgi przewidzianych w art. 67a § 1 o.p., a więc czy zachodzi przypadek uzasadniony ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, a jeżeli tak, to czy i jakie okoliczności pozwalają organowi udzielić ulgi podatnikowi lub odmówić udzielenia ulgi w ramach uznania administracyjnego. Taka ocena w zaskarżonych decyzjach była zawarta i nie była ona korzystna dla skarżącego.
W ocenie sądu również zarzuty naruszenia przepisów procesowych zawarte
w skardze nie mogły odnieść skutku. Organ zebrał i w sposób wyczerpujący rozpatrzył cały materiał dowodowy. Dokonana przez organ ocena materiału dowodowego była logiczna i zgodna z przepisami prawa i doświadczenia życiowego. Zawarte w decyzji ustalenia dowodzą, że postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy, a postępowanie nie zostało obarczone żadnymi istotnymi wadami, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy. Organy podatkowe nie uchybiły obowiązkom wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego określonym w art. 122 i art. 187 § 1 o.p., a poprawność tej oceny (art. 191 o.p.) nie budzi zastrzeżeń w świetle przesłanek unormowanych
w przepisie art. 67a § 1 o.p. oraz 67b o.p. Inna ocena dowodów w sprawie przez stronę skarżącą nie przesądza, że oceny organów są błędne.
Mając powyższe na uwadze sąd stwierdził, że pomimo, iż wynik przeprowadzonego postępowania jest niezgodny z oczekiwaniami strony skarżącej, nie może to oznaczać, że zaskarżona decyzja narusza prawo, w tym art. 127 o.p.
w zw. z art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 o.p. oraz art. 233 § 1 pkt 1 o.p.
Reasumując, sąd podziela pogląd organów, że w sprawie nie wystąpiły przesłanki "ważnego interesu podatnika" i "interesu publicznego". Organy wydały decyzje po wnikliwej analizie okoliczności faktycznych. Sytuację ekonomiczną przedsiębiorstwa skarżącego, dochody skarżącego i małżonki z tytułu emerytury oraz ciążące na skarżącym zobowiązania zestawione zostały z okolicznością uzyskanego już dotychczas wsparcia ze strony Gminy. Kolegium uwzględniło również okoliczność pożaru domu, w którym mieszkał skarżący. Sytuacja ekonomiczna podatnika nie kwalifikuje się do uznania, że wystąpił ważny jego interes w udzieleniu wnioskowanej ulgi. W takich warunkach i wobec powtarzających się wniosków skarżącego, udzielenie dalszej pomocy, sprowadzającej się do całkowitego unicestwienia zaległości podatkowej, pozostawałoby w kolizji z zasadami sprawiedliwości i etyki. Stawiałoby to podatnika w sposób nieuprawniony w sytuacji uprzywilejowanej
w stosunku do tej grupy podatników, która terminowo reguluje swoje zobowiązania podatkowe, znajdując się również w trudnej sytuacji finansowej. Organy rzeczowo uargumentowały dlaczego kolejne żądanie podatnika nie zasługuje na uwzględnienie.
Z powyższych względów sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), skargę jako niezasadną oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło