I SA/Bk 626/13

WyrokWSA w Białymstoku2014-03-07

Skład orzekający: Wojciech Stachurski, Paweł Janusz Lewkowicz, Andrzej Melezini

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy może określić podstawę opodatkowania podatkiem akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego, jeśli zadeklarowana przez podatnika cena znacznie odbiega od średniej wartości rynkowej, mimo że mieści się w przedziale cenowym transakcji na rynku zakupu?
Ratio decidendi
Organ podatkowy ma prawo określić podstawę opodatkowania podatkiem akcyzowym, jeśli zadeklarowana cena znacznie odbiega od średniej wartości rynkowej, nawet jeśli mieści się ona w przedziale cenowym transakcji na rynku zakupu. Kluczowe jest porównanie z wartością rynkową ustaloną zgodnie z przepisami, a nie tylko z cenami ofertowymi na rynku zakupu. Ciężar wykazania uzasadnienia różnicy spoczywa na podatniku.
Stan faktyczny
Skarżący nabył w USA uszkodzony samochód osobowy i zadeklarował podatek akcyzowy. Organ celny uznał, że zadeklarowana podstawa opodatkowania znacznie odbiega od średniej wartości rynkowej i określił wyższą kwotę podatku. Po postępowaniu odwoławczym i ponownym rozpatrzeniu sprawy przez organ I instancji, ostateczna decyzja Dyrektora Izby Celnej utrzymała w mocy decyzję organu pierwszej instancji, określając podatek akcyzowy na kwotę 8 620 zł. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów ustawy o podatku akcyzowym i Ordynacji podatkowej, w szczególności dotyczące sposobu ustalenia wartości rynkowej pojazdu.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wojciech Stachurski, Sędziowie sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz, sędzia WSA Andrzej Melezini (spr.), Protokolant st. sekretarz sądowy Beata Borkowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 7 marca 2014 r. sprawy ze skargi P. Ż. O. A. w B. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w B. z dnia [...] października 2013 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego oddala skargę P. Ż. prowadzący działalność gospodarczą pod firmą O. A. P. Ż. (dalej jako Skarżący), zakupił w USA, w trybie nabycia wewnątrzwspólnotowego, uszkodzony (wycofany z ruchu) samochód marki M., rok produkcji 2010, o pojemności skokowej silnika 3498 cm³. W dniu [...] maja 2012 r. P. Ż. złożył w Urzędzie Celnym w B. deklarację uproszczoną nabycia wewnątrzwspólnotowego dotyczącą zakupionego samochodu osobowego, w której zadeklarował podstawę opodatkowania w kwocie 25 715 zł, podatek akcyzowy w kwocie 4 783 zł obliczony zgodnie ze stawką 18, 6 % oraz datę powstania obowiązku podatkowego w dniu [...] maja 2012 r. załączając do niej wycenę ekonomiczno-techniczną nr [...], z dnia [...].05.2012 r., rzeczoznawcy samochodowego T. B., określającą wartość pojazdu w stanie uszkodzonym na miesiąc maj 2012 r. na kwotę 35 800 zł brutto, w tym podatek VAT (23 %) 6 694,31 zł. Naczelnik Urzędu Celnego w B. w wyniku postępowania podatkowego wszczętego z urzędu, w toku którego ustalił notowania rynkowe pojazdu, określił wysokość zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego marki M. na kwotę 9 929 zł w miejsce zadeklarowanego zobowiązania podatkowego z ww. tytułu w wysokości 4 783 zł. W wyniku przeprowadzonego postępowania odwoławczego, Dyrektor Izby Celnej w B. w dniu [...] kwietnia 2013 r. uchylił decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w B. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia wskazując, że przy ponownym rozpatrywaniu sprawy należy przeprowadzić szczególną analizę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w celu ustalenia elementów wyposażenia pojazdu na dzień nabycia wewnątrzwspólnotowego oraz rozważyć przeprowadzenie dowodu z oględzin pojazdu czy też z opinii biegłego oraz dowodu z przesłuchania strony. Po dokonaniu zalecanych czynności i powołaniu w sprawie biegłego W. T., Naczelnik Urzędu Celnego w B. wydał w dniu [...] czerwca 2013 r. decyzję w której określił wysokość zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego marki M. na kwotę 8 620 zł. Strona zarzuciła ww. decyzji naruszenie: – art. 100 ust. 1 pkt 2, art. 101 ust. 2 pkt 1, art. 102 ust. 1, art. 104 ust. 8-9 i 11 ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym (Dz. U. z 2011 r., Nr 108, poz. 626 ze zm., dalej powoływana jako "u.p.a."), poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, iż zapłacona cena za przedmiotowy pojazd całkowicie odbiega od cen podobnych pojazdów na rynku amerykańskim, w sytuacji, gdy cena jest adekwatna do cen na tym rynku, – art. 233 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 749 ze zm., dalej powoływana jako "o.p.") poprzez niezastosowanie się przez organ I instancji do wytycznych organu II instancji, – art. 122, art. 180 i art. 187, art. 191 i art. 210 § 4 o.p. poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych działań zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, poprzez wydanie decyzji na podstawie ustaleń sprzecznych ze zgromadzonym materiałem dowodowym oraz z pominięciem istotnych jego elementów, a także brak wskazania w uzasadnieniu faktycznym decyzji, przyczyn, dla których organ odmówił w całości wiarygodności dowodu w postaci opinii rzeczoznawcy T. B., a także poprzez wybiórcze potraktowanie opinii W. T. polegające na nieuwzględnieniu w sprawie współczynnika zbywalności oraz poprzez błędne uznanie, że informacja o ofertach sprzedaży pojazdów podobnych uzyskana przez organ I instancji ze strony internetowej: "www" jest adekwatna dla całego rynku amerykańskiego. Po rozpatrzeniu powyższego odwołania Dyrektor Izby Celnej w B. wydał decyzję z dnia [...] października 2013 r., którą utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Organ II instancji w uzasadnieniu decyzji odwoławczej podkreślił, że organ I instancji dokonał analizy ofert sprzedaży podobnych uszkodzonych pojazdów marki M. na rynku amerykańskim badając przy tym ceny tych pojazdów z uwzględnieniem cech przedmiotowego pojazdu. Dodatkowo Naczelnik Urzędu Celnego w B. powołał w sprawie biegłego, do określenia rodzaju i stanu technicznego pojazdu na dzień [...] maja 2012 r., który w opinii [...] określił wartość bazową brutto pojazdu M. przed szkodą i po szkodzie. Mając powyższe na uwadze oraz treść art. 100 ust. 1 pkt 2, 104 ust. 1 pkt 3 i 106 ust. 2 i 3 u.p.a. organ odwoławczy uznał, że organ I instancji prawidłowo ustosunkował się do dowodów zgromadzonych w postępowaniu. Organ odwoławczy dodatkowo, na etapie postępowania odwoławczego dokonał własnej analizy ofert sprzedaży uszkodzonych samochodów marki M. model 2010 na rynku amerykańskim dostępnych w sieci Internet. Z powziętych informacji wynika, że średnia ofertowa cena sprzedaży podobnego samochodu osobowego (tej samej marki, modelu, rocznika produkcji, znacznego stopnia uszkodzenia skutkującego wycofaniem pojazdu z ruchu, z przebiegiem od 10 do 50 tysięcy mil) wyniosła 12 118, 97 dolarów (przy pominięciu wartości skrajnych, tj.: najniższa cena wynosiła 3 500 dolarów, najwyższa – 9 500 dolarów). Jak zauważa Dyrektor Izby Celnej w B. średnie ceny ofertowe pozyskane w dniu [...] września 2013 r., to jest ponad półtora roku po dacie zakupu pojazdu ([...]. luty 2012 r.) przez Skarżącego stanowią prawie dwukrotność deklarowanej ceny zakupu w kwocie 6 100 dolarów. W konsekwencji organ odwoławczy ocenił argumentację przedstawioną w odwołaniu za niezasadną, uznając, że prawidłowe zastosowanie art. 104 ust. 8 ustawy o podatku akcyzowym wymaga określenia, że podstawa opodatkowania bez uzasadnionej przyczyny znacznie odbiega od średniej wartości rynkowej przedmiotowego samochodu osobowego. Określenie zaś przeciętnych cen rynkowych (średniej wartości rynkowej) jest możliwe na podstawie pozyskanych informacji o ofertach sprzedaży, w tym informacji zawartych na stronach internetowych (informacyjnych czy aukcyjnych). Dodatkowo organ II instancji zauważył, że czynności dowodowe przeprowadzone przez organ I instancji należy uznać w zupełności za wypełniające zalecenia organu odwoławczego, a zarzut sformułowany w odwołaniu za całkowicie bezpodstawny i stanowiący jedynie wyraz niezadowolenia Skarżącego z oceny dowodów dokonanej przez organ podatkowy. W ocenie Dyrektora Izby Celnej w B. w postępowaniu zakończonym zaskarżoną decyzją organ I instancji podjął wszelkie niezbędne działania zmierzające do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i jej rozstrzygnięcia w postępowaniu podatkowym. Na powyższą decyzję Skarżący wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku wnosząc o jej uchylenie w całości oraz zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie: – art. 100 ust. 1 pkt 2, art. 101 ust. 2 pkt 1, art. 102 ust. 1, art. 104 ust. 1 pkt. 2, 8-9 i 11 u.p.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie, polegające na uznaniu, iż cena zapłacona przez Skarżącego za pojazd będący przedmiotem postępowania całkowicie odbiega od cen podobnych pojazdów na rynku amerykańskim, w sytuacji gdy cena ta mieści się w granicach cenowych właściwych dla rynku nabycia oraz poprzez błędne zastosowanie, sprowadzające się do uznania, że ustalenie prawidłowej wysokości zobowiązania wyczerpuje się z momentem wskazania średniej wartości rynkowej samochodu osobowego.; – art. 122, art. 124, art. 180, art. 187 § 1, art. 191 i art. 233 § 2 o.p. poprzez nieustalenie przez organy podatkowe danych dotyczących rzeczywistych transakcji cen transakcyjnych podobnych pojazdów powypadkowych w USA i wydanie rozstrzygnięcia w oparciu o oferty zawierające jedynie ceny ofertowe pojazdów, przy jednoczesnym arbitralnym pominięciu ofert przedstawionych przez Skarżącego, potwierdzających, że cena zapłacona przez Skarżącego za pojazd mieści się w granicach cenowych właściwych dla rynku amerykańskiego oraz nieustalenie przez organy, jakie czynniki mają wpływ na wartość pojazdu, a mianowicie czy korekty zastosowane przez rzeczoznawcę T. B. wynikające z Instrukcji a niezastosowane przez rzeczoznawcę W. T. winny mieć zastosowanie w sprawie, a także poprzez wybiórcze potraktowanie opinii W. T. polegające na nieuwzględnieniu w sprawie zastosowanego przez niego współczynnika zbywalności, a także poprzez dokonanie ustaleń w zakresie wyposażenia pojazdu w oparciu o pismo producenta dotyczące zakresu wyposażenia pojazdu fabrycznie nowego, przy pominięciu rzeczywistego zakresu wyposażenia pojazdu na dzień jego wewnątrzwspólnotowego nabycia. W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Izby Celnej w B., podtrzymując stanowisko w sprawie, wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje. Skargę należało oddalić. W pierwszym rzędzie należy wskazać, że w podatku akcyzowym z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu osobowego podstawę opodatkowania, co do zasady, stanowi kwota, którą podatnik jest obowiązany zapłacić za samochód osobowy – art. 104 ust. 1 pkt 2 u.p.a. Ustawodawca przewidział jednak pewne odstępstwa od tej zasady, opierając podstawę opodatkowania na kryterium wartości samochodu. Tak jest w przypadku, o którym mowa w art. 101 ust. 2 pkt 3 w zw. z art. 104 ust. 1 pkt 2 in fine u.p.a., czy też w sytuacji opisanej w art. 104 ust. 8 i 9 u.p.a. Zastosowane w tej sprawie przez organy przepisy art. 104 ust. 8 i 9 u.p.a. stanowią, że jeżeli wysokość podstawy opodatkowania w przypadku czynności, o których mowa w art. 100 ust. 1 pkt 2 i 3 oraz ust. 2 u.p.a., bez uzasadnionej przyczyny znacznie odbiega od średniej wartości rynkowej tego samochodu osobowego, organ podatkowy lub organ kontroli skarbowej wzywa podatnika do zmiany wysokości podstawy opodatkowania lub wskazania przyczyn uzasadniających podanie jej wysokości w kwocie znacznie odbiegającej od średniej wartości rynkowej samochodu osobowego. W razie nieudzielenia odpowiedzi, niedokonania zmiany wysokości podstawy opodatkowania lub niewskazania przyczyn, które uzasadniają podanie jej wysokości znacznie odbiegającej od średniej wartości rynkowej samochodu osobowego, organ podatkowy lub organ kontroli skarbowej określi wysokość podstawy opodatkowania. Zgodnie z art. 104 ust. 11 u.p.a. średnią wartością rynkową samochodu osobowego jest wartość ustalana na podstawie notowanej na rynku krajowym, w dniu powstania obowiązku podatkowego, średniej ceny zarejestrowanego na terytorium kraju samochodu osobowego tej samej marki, tego samego modelu, rocznika oraz - jeżeli jest to możliwe do ustalenia - z tym samym wyposażeniem i o przybliżonym stanie technicznym, co nabyty na terytorium kraju lub nabyty wewnątrzwspólnotowo samochód osobowy. Z przywołanych wyżej przepisów wynika, iż przesłanką do wszczęcia procedury weryfikacji podstawy opodatkowania z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu osobowego jest ustalenie znacznej różnicy pomiędzy wysokością podstawy opodatkowania, a "średnią wartością rynkową" danego samochodu określoną jako średnią wartość notowaną na rynku krajowym, w dniu powstania obowiązku podatkowego. Nie można, zatem zgodzić się ze stroną skarżącą, że procedura taka może być wszczęta, gdy podstawa opodatkowania całkowicie odbiega od cen podobnych pojazdów na rynku amerykańskim. Co więcej nawet w sytuacji, gdy w danym przypadku zastaną ustalone ceny samochodów osobowych zbliżone do deklarowanej ceny transakcyjnej, stwierdzenie, że bez uzasadnionej przyczyny znacznie odbiega ona od średniej wartości rynkowej podobnych pojazdów upoważnia organ do zastosowania art. 104 ust. 8 i 9 u.p.a. To "średnia wartość rynkowa" jest bowiem wskazanym przez ustawodawcę punktem odniesienia przy analizie podanej przez stronę ceny transakcyjnej (por. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 25 lutego 2014 r., sygn. I SA/Bk 537/13, dostępny na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Zdaniem Sądu nie ma przeszkód, aby średnią wartością rynkową danego samochodu osobowego ustalić na podstawie ofert sprzedaży, w tym informacji zawartych na stronach internetowych, zwłaszcza w sytuacji braku dostępnych danych dotyczących ostatecznych cen transakcyjnych. Należy zgodzić się z organem, że do stwierdzenia tej wartości wystarczy dokonanie z należytą starannością określenia przeciętnych cen rynkowych, co nie wymaga weryfikacji konkretnych zrealizowanych transakcji kupna-sprzedaży na rynku kraju zakupu. Informacje wynikające z ofert sprzedaży dotyczące cen pojazdów pozwalają na ustalenie ceny najbardziej prawdopodobnej do uzyskania na rynku za pojazd tej samej marki, tego samego modelu, rocznika oraz - jeżeli jest to możliwe do ustalenia - z tym samym wyposażeniem i o przybliżonym stanie technicznym, co nabyty na terytorium kraju lub nabyty wewnątrzwspólnotowo samochód osobowy. W sprawie zakończonej zaskarżoną decyzją organ I instancji powziął wątpliwości co do prawidłowości wysokości podstawy opodatkowania ze względu na to, że zadeklarowana przez podatnika podstawa opodatkowania w wysokości 25 715 zł znacznie odbiegała od średniej wartości rynkowej samochodu osobowego w stanie nieuszkodzonym, ustalonej przez organ podatkowy na kwotę 106 821 zł. Podjęte ustalenia dotyczące średniej wartości rynkowej samochodu osobowego obligowały organ podatkowy do wezwania podatnika do zmiany wysokości podstawy opodatkowania lub wskazania przyczyn uzasadniających podanie jej wysokości w kwocie znacznie odbiegającej od średniej wartości rynkowej samochodu – stosownie do art. 104 ust. 8 u.p.a. W swoich wyjaśnieniach Skarżący wskazał, że nie skoryguje deklaracji, ponieważ kwota widoczna na fakturze zakupu jest kwotą faktycznie zapłaconą za przedmiotowy pojazd, a także, że dokumenty świadczące o stanie wartości pojazdu zostały złożone razem z deklaracją, a dodatkowo została dołączona ocena techniczna świadcząca o stanie technicznym pojazdu. Następnie, wobec powyższego, organ podatkowy był zobowiązany do przeprowadzenia postępowania podatkowego mającego na celu określenie wysokości podstawy opodatkowania zgodnie z art. 104 ust. 9 u.p.a. Trzeba zauważyć, że to na podatniku, jako podmiocie dysponującym wiedzą odnośnie okoliczności towarzyszących nabyciu danego samochodu osobowego, spoczywa ciężar wykazania, że różnica pomiędzy kwotą, o której mowa w art. 104 ust. 1 pkt 2 u.p.a., a średnią wartością rynkową, o której mowa w art. 104 ust. 8 w związku z ust. 11 ww. ustawy, jest uzasadniona. Nie dopełnienie tego wymogu musi zaś rodzić konsekwencje przewidziane przez ustawodawcę (por. wyrok NSA z dnia 23 maja 2013 r., I GSK 376/12, dostępny na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W niniejszej sprawie organy dokonały wszechstronnej analizy ofert sprzedaży podobnych uszkodzonych pojazdów na rynku amerykańskim ustalając, że samochód M. o nr identyfikacyjnym VIN: [...] nabyty przez Skarżącego był przedmiotem sprzedaży w Stanach Zjednoczonych Ameryki, a jego wartość wyniosła 17 800 USD. Dodatkowo, na stronie internetowej: "www" znaleziono informację o wstępnej ofercie cenowej za przedmiotowy samochód w dniu [...] lutego 2012 r. w kwocie 16 000 USD. Na innej stronie internetowej: "www", organy znalazły informację, że cena początkowa za przedmiotowe auto wynosiła 12 800 USD. Organ I instancji dodatkowo zweryfikował wartość cen za tego rodzaju samochody uszkodzone na rynku amerykańskim, które kształtują się na poziomie od 14 000 USD do 20 300 USD, czyli na poziomie znacznie wyższym od zadeklarowanej przez Skarżącego ceny zakupu pojazdów w wysokości 6 100 USD. Ponadto organ II instancji dokonał dodatkowej analizy kilkudziesięciu ofert sprzedaży uszkodzonych samochodów marki M. model 2010 na rynku amerykańskim dochodząc do wniosku, że średnia ofertowa cena sprzedaży podobnego samochodu osobowego, o tej samej marce, tym samym modelu, roczniku produkcji, znacznego stopnia uszkodzenia skutkującego wycofaniem pojazdu z ruchu, z przebiegiem od 10 do 50 tysięcy mil wyniosła 12 118, 97 USD, czyli deklarowana cena transakcyjna przez Skarżącego w wysokości 6 100 USD, pomimo że mieści się w przedziale cen od 3 050 USD do 19 500 USD, nie jest uśrednioną ceną za pojazd, a jedynie mieszczącą się w przedziale cenowym, która to cena znacząco odbiega od cen rzeczywistych na rynku amerykańskim (ceny z ofert sprzedaży uszkodzonych samochodów marki M. model 2010 na rynku amerykańskim kształtowały się następująco: 11 600 USD, 15 200 USD, 12 100 USD, 12 100 USD, 14 200 USD, 11 900 USD, 14 600 USD, 12 700 USD, 11 300 USD, 8 200 USD, 16 600 USD, 14 600 USD, 15 300 USD, 16 300 USD, 14 100 USD, 10 000 USD, 19 500 USD, 12 900 USD, 13 600 USD, 12 500 USD, 8 900 USD, 3 050 USD, 10 800 USD, 9 100 USD, 9 400 USD, 10 100 USD, 9 300 USD, 10 100 USD, 11 400 USD). Nie można zatem poprzeć argumentacji Skarżącego, że wystarczającym jest aby cena nabycia pojazdu w wysokości 6 100 USD mieściła się w granicach cenowych właściwych dla rynku nabycia. Nie jest zatem warunkiem koniecznym do odstąpienia od ustalenia średniej wartości rynkowej ceny pojazdu stan faktyczny, w którym cena zapłacona jedynie mieści się w granicach cenowych właściwych dla rynku nabycia. Musi wszakże zaistnieć i zdaniem Sądu w omawianej sprawie zaistniała wątpliwość organu co do przyczyny wysokości wartości rynkowej ceny nabycia samochodu podanej przez podatnika, która uzasadniała jej weryfikację. Powyższe stanowisko jest ugruntowane w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyroki NSA z dnia 4 lipca 2013 r., I GSK 1028/12, z dnia 10 listopada 2011 r., I GSK 658/10, z dnia 14 września 2011 r., I GSK 245/10, dostępne na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Przechodząc zatem do oceny prawidłowości ustalenia wartości rynkowej samochodu Skarżącego, należy stwierdzić, że organy w zgodzie z prawem uwzględniły do tej wyceny takie czynniki jak marka samochodu, model, rocznik, wyposażenie i stan techniczny, które zostały ustalone w oparciu o opinię powołanego w sprawie biegłego, którego sporządzona opinia, korzysta z ustawowego waloru opinii biegłego i jak każdy inny dowód w sprawie podlegała ocenie organów podatkowych, które nie wzięły pod uwagę okoliczności, które nie miały znaczenia w sprawie, tj. "współczynnik zbywalności pojazdu" (por. wyrok NSA z dnia 25 kwietnia 2013 r., I GSK 1720/11, dostępny na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Waloru takiego nie można natomiast przypisać przedstawionej przez stronę wycenie sporządzonej przez rzeczoznawcę T. B., gdyż biegłym w znaczeniu procesowym staje się osoba powołana przez organ podatkowy. Wycena ta winna być traktowana jako dowód z dokumentu prywatnego. Podkreślenia wymaga jednak, że każdy dowód w sprawie, a więc zarówno opinia biegłego, jak i dowód z dokumentu, podlega ocenie organów. W doktrynie i orzecznictwie zasadnie przyjmuje się, że opinia biegłego nie wiąże organu administracji, który jest obowiązany poddać ją swej ocenie, jak każdy dowód, gdyż to organ - nie zaś biegły - rozstrzyga sprawę. Ocena wartości dowodowej opinii, jej wiarygodności i przydatności dla rozstrzygnięcia sprawy należy do obowiązków organu, to bowiem organ podatkowy ostatecznie rozstrzyga sprawę (por. wyrok WSA we Wrocławiu z 18 lutego 2009r., III SA/Wr 595/08 oraz R. Dowgier, L. Etel, C. Kosikowski, P. Pietrasz, M. Popławski, S. Presnarowicz, Ordynacja Podatkowa, Komentarz, Lex 2011). Dyrektor Izby Celnej wyjaśnił w zaskarżonej decyzji sposób ustalenia przez biegłego stanu wyposażenia pojazdu. Analizując kwestię ustalenia średniej wartości rynkowej pojazdu organy wzięły pod uwagę, że z art. 104 ust. 11 u.p.a. wynika zamknięty katalog czynników mających wpływ na określenie średniej wartości rynkowej samochodu osobowego to jest: marka, model, rocznik, oraz wyposażenie i stan techniczny, jeżeli jest to możliwe do ustalenia. Uznano, że w tym kontekście nie miały znaczenia okoliczności wskazywane w wycenie sporządzonej przez rzeczoznawcę T. B., takie jak: ilość właścicieli, aktualność badań technicznych, indywidualny zakup za granicą oraz brak gwarancji producenta na obszarze kraju, jako niemieszczące się w przesłankach ustalenia średniej wartości rynkowej pojazdu określonych w powołanym art. 104 ust. 11 u.p.a., a także niemające znaczenia w sytuacji nabycia powypadkowego, wycofanego z ruchu samochodu, należącego do firmy ubezpieczeniowej za pośrednictwem profesjonalnych pośredników. Należy też dodać, że biegły, w rozumieniu o.p., do określenia rodzaju i stanu technicznego pojazdu na dzień [...] maja 2012 r. wykorzystał: fakturę zakupu pojazdu z dnia [...] lutego 2012 r., świadectwo odzysku pojazdu, opis uszkodzeń zawartych w wycenie [...] wraz ze zdjęciami, opis wyposażenia pojazdu na podstawie pisma przedstawiciela producenta M. Sp. z o.o. jak przed szkodą dla tego samego pojazdu, zidentyfikowanego niepowtarzalnym nr VIN oraz fragment protokołu przesłuchania Skarżącego z dnia [...] maja 2013 r. Dodatkowo przeprowadzono oględziny pojazdu w dniu [...] czerwca 2013 r. Z wyceny biegłego wynika, że w celu ustalenia zakresu wyposażenia standardowego i dodatkowego dokonano porównania zakresu standardowego wyposażenia modelu zawartego w systemie: "I." z wykazaniem wyposażenia przedstawionym przez M. Sp. z o.o., zaś rzeczywisty zakres wyposażenia pojazdu ustalono w wyniku przeprowadzonych oględzin. Elementem branym pod uwagę przez organy były również uszkodzenia pojazdu na moment nabycia wewnątrzwspólnotowego, które zostały określone na podstawie danych zawartych w wycenie sporządzonej przez działającego na zlecenie Skarżącego rzeczoznawcę T. B., które nie stoją w sprzeczności z zeznaniami Skarżącego. Biegły powołany przez organ w opinii [...] określił wartość bazową brutto pojazdu M. o nr VIN: [...] w stanie jak przed szkodą na kwotę 126 000 zł. Po dokonaniu stosownych korekt, tj.: - za braki w wyposażeniu standardowym – pomniejszenie o 7 039 zł, - za wyposażenie dodatkowe – powiększenie o 11 054 zł, - za przebieg – powiększenie o 887 zł, określił wartość rynkową pojazdu w stanie jak przed szkodą na kwotę 130 900 zł brutto. Następnie biegły dokonał wyliczenia wartości samochodu w stanie uszkodzonym przyjmując metodę stopnia uszkodzenia – zgodnie z Instrukcją nr ., zatwierdzoną dnia [...] grudnia 2004 r., uchwałą prezydium Rady Naczelnej Stowarzyszenia Rzeczoznawców Techniki Samochodowej i Ruchu Drogowego do stosowania w komputerowym systemie: "I.". Zgodnie z opinią biegłego bazowa wartość głównych zespołów wycenianego pojazdu, po ich wyszczegółowieniu, wyniosła 112 378 zł. Wszystkie te argumenty oraz drobiazgowe wyliczenia biegłego w sporządzonej opinii, bezsprzecznie świadczą zdaniem Sądu o prawidłowości ustalenia stanu faktycznego wyposażenia pojazdu, które co warto podkreślić znalazły swój wyraz w decyzji organu II instancji. Zatem prawidłowo zdaniem Sądu organ dokonując swobodnej oceny zebranych dowodów w sprawie uznał, że wartość głównych zespołów przedmiotowego pojazdu powinna być pomniejszona stosownie do wyceny nr [...] o współczynnik stopnia uszkodzenia (0,64) i współczynnik uszkodzeń ukrytych (0,94) co dało wynik notowania rynkowego brutto uszkodzonego pojazdu w kwocie 67 606, 00 zł. W uzasadnieniu skarżonej decyzji wyjaśniono również, dlaczego organy nie uwzględniły przyjętego przez biegłego W. T. współczynnika zbywalności. Wskazano, że współczynnik ten nie ma wpływu na stan techniczny pojazdu, jego wyposażenie, model, markę i rocznik. Wpływ współczynnika zbywalności jest uwzględniany już przy określeniu średniej ceny katalogowej, ponieważ wśród źródłowych cen samochodów, na podstawie których formułowana była cena uśredniona wyszczególniono samochody pochodzące z różnych regionów kraju. Współczynnik ten jest pojęciem subiektywnym i nie może mieć znaczenia w postępowaniu prowadzonym w oparciu o art. 104 ust. 8 u.p.a. Znajduje to potwierdzenie w orzeczeniach sądów administracyjnych – wyrok WSA w Białymstoku z 21 sierpnia 2013 r., I SA/Bk 164/13, wyrok WSA w Warszawie z 24 stycznia 2013 r., III SA/Wa 1770/12, wyrok NSA z 25 kwietnia 2013 r., I GSK 1720/11. Z przedstawionych względów Sąd nie podziela natomiast poglądów wyrażonych w orzeczeniach wskazanych w skardze. Sąd stwierdza, że organy prawidłowo przeprowadziły postępowanie w tej sprawie. Nie doszło w niej do naruszenia przepisów proceduralnych, w tym art. 122, art. 124, art. 180, art. 187 § 1 i art. 191 o.p. Organy wyczerpująco zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy, poddając ocenie także dowody przedstawione przez stronę skarżącą. Dokonana ocena materiału dowodowego mieści się w granicach wyznaczonych przez zasadę swobodnej oceny dowodów. Podjęte wnioski opatrzono logicznym i przekonującym uzasadnieniem. W decyzji wyjaśniono przesłanki zastosowania procedury przewidzianej w art. 104 ust. 8 i 9 u.p.a., w szczególności zasady, na jakich określono wysokość podstawy opodatkowania. Jak wskazano powyżej, nie ma podstaw do uwzględnienia zarzutów dotyczących sposobu ustalenia przeciętnych cen rynkowych podobnych pojazdów, czy określenia czynników mających wpływ na wartość pojazdu. W tym stanie rzeczy Sąd oddalił skargę, o czym orzekł na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło