II SA/Bk 365/10

WyrokWSA w Białymstoku2010-09-09

Skład orzekający: Małgorzata Roleder, Stanisław Prutis, Anna Sobolewska-Nazarczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zarządzenie Burmistrza Gminy w sprawie przeznaczenia nieruchomości do sprzedaży w drodze przetargu ustnego nieograniczonego, stanowiącej własność gminy, może być zaskarżone do sądu administracyjnego na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym przez podmiot, który nie wykazał naruszenia swojego interesu prawnego lub uprawnienia?
Ratio decidendi
Zaskarżone zarządzenie Burmistrza Gminy, dotyczące przeznaczenia nieruchomości do sprzedaży w drodze przetargu, stanowi czynność z zakresu administracji publicznej, podlegającą kontroli sądu administracyjnego na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Jednakże, aby skarga była skuteczna, skarżący musi wykazać nie tylko naruszenie sprawy z zakresu administracji publicznej, ale również naruszenie swojego indywidualnego interesu prawnego lub uprawnienia. W niniejszej sprawie skarżąca nie wykazała takiego naruszenia, gdyż nie przysługuje jej żadne prawo rzeczowe ani zobowiązaniowe do nieruchomości, a jedynie zainteresowanie jej nabyciem lub sąsiedztwo, co nie stanowi podstawy do uznania naruszenia interesu prawnego.
Stan faktyczny
Powszechna Spółdzielnia Spożywców 'S' w S. zaskarżyła zarządzenie Burmistrza S. z dnia [...] lutego 2010 r. w sprawie przeznaczenia do sprzedaży w drodze przetargu ustnego nieograniczonego nieruchomości stanowiącej własność Gminy S. Skarżąca podniosła, że działka nr B, przeznaczona do sprzedaży łącznie z działką nr A, nie stanowi działki samodzielnej i nie może być zabudowana zgodnie z przepisami. Spółdzielnia wcześniej występowała o nabycie działki nr B w trybie bezprzetargowym na poprawę warunków zagospodarowania swojej nieruchomości. Zarzucono niezgodność zarządzenia z przepisami ustawy o samorządzie gminnym (brak uzasadnienia) oraz ustawy o gospodarce nieruchomościami (przeznaczenie działki B do zbycia łącznie z działką A).
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Roleder (spr.), Sędziowie sędzia NSA Stanisław Prutis,, sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk, Protokolant Anna Makal, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 26 sierpnia 2010 r. sprawy ze skargi [...] S. w S. na zarządzenie Burmistrza S. z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] w przedmiocie przeznaczenia do sprzedaży w drodze przetargu ustnego nieograniczonego nieruchomości stanowiącej własność Gminy S. oddala skargę U podstaw podjętego rozstrzygnięcia legły następujące ustalenia. W dniu 9 lutego 2010 r. Burmistrz S., działając na podstawie art. 30 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.), art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.) oraz § 2 ust. 1 Uchwały Rady Miejskiej w Sokółce z dnia 27 marca 2008 r. Nr XXI/160/08 w sprawie określenia zasad nabywania, zbywania i obciążania nieruchomości oraz ich wydzierżawiania lub wynajmowania na czas oznaczony dłuższy niż trzy lata lub na czas nieoznaczony (Dz. Urz. Woj. Podl. z 2008 r. Nr 90, poz. 861) podjął zarządzenie Nr [...] w sprawie przeznaczenia do sprzedaży w drodze przetargu ustnego nieograniczonego nieruchomości stanowiącej własność Gminy Sokółka. Mocą § 1 w/w zarządzenia przeznaczono do sprzedaży w trybie przetargu ustnego nieograniczonego nieruchomość niezabudowaną stanowiącą własność Gminy S., położoną w obrębie miasta S. u zbiegu ulic B. i D., składającą się z dwóch działek ewidencyjnych oznaczonych numerami geodezyjnymi: nr A o pow. 0,3557 ha i nr B o pow. 0,0344 ha o łącznej powierzchni 0,3901 ha. Cenę wywoławcza nieruchomości przeznaczonej do sprzedaży określono na 780 000,00 zł + 22% podatku VAT. W dniu [...] marca 2010 r. Powszechna Spółdzielnia Spożywców "S" w S. wezwała Burmistrza S. do zaprzestania naruszeń jej interesu prawnego przedmiotowym zarządzeniem. W uzasadnieniu podniosła, iż działka nr B nie stanowi działki samodzielnej, bowiem nie można jej zabudować zgodnie z wymogami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.). Ponadto za brakiem przymiotu samodzielności działki przemawia fakt, iż zarządzenie przeznacza ją do zbycia łącznie z działką nr A. Burmistrz S. nie uwzględnił wezwania i udzielił odpowiedzi odmownej pismem z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr[...], w którym wyjaśnił powody przeznaczenia do zbycia w trybie przetargu ustnego nieograniczonego nieruchomości złożonej z dwóch działek: nr A i B. Następnie w dniu [...] kwietnia 2010 r., w trybie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, Powszechna Spółdzielnia Spożywców "S" w S. wywiodła skargę do sądu administracyjnego na w/w zarządzenie. Skarżąca podniosła, iż pismami z dnia: [...] marca 2009 r. i [...] marca 2010 r. wystąpiła o nabycie działki geodezyjnej nr B położonej w S. przy ul. D. w trybie art. 37 ust. 2 pkt 6 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. Nr 261, poz. 2603 ze zm.), na poprawę warunków zagospodarowania nieruchomości stanowiącej własność Spółdzielni (działka nr C). We wniosku wskazano, że nabycie nieruchomości pozwoli na racjonalne i konieczne (z punktu widzenia uwarunkowań lokalizacyjnych) wykorzystanie terenu do podniesienia standardu obsługi klientów ich placówki handlowo – usługowej, poprzez rozbudowę zbyt małego parkingu. W odpowiedzi uzyskano informację, iż ostatecznie o przeznaczeniu nieruchomości zdecydują ustalenia planu miejscowego, a przede wszystkim oświadczenie, że nieruchomość ta jest nieruchomością samodzielną, ponieważ może być zagospodarowana jako odrębna nieruchomość. Stanowisko to okazało się jednak nie do końca prawdziwe, bowiem zarządzeniem z dnia [...] lutego 2010 r. Burmistrz przeznaczył do łącznego zbycia dwie działki, w tym działkę B. W tych uwarunkowaniach w/w zarządzeniu zarzucono niezgodność z przepisami prawa, w szczególności: - z art. 30 ust. 2 pkt 3 ustawy o samorządzie gminnym, z uwagi na brak racjonalnego uzasadnienia zarządzenia, co nieumożliwia poznanie motywów, którymi kierował się Burmistrz przy podejmowaniu tego aktu, a w konsekwencji polemiki z tymi motywami. W tym miejscu powołano się na wyrok NSA z dnia 28 czerwca 2006 r. II OSK 410/06 (ONSA WSA 2007, nr 2 poz. 48), w którym uznano, że brak uzasadnienia uchwały narusza zasady państwa prawa i praworządności, wyrażone odpowiedni w art. 2 i art. 7 Konstytucji RP; - z art. 37 ust. 2 pkt. 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami, z uwagi na przeznaczenie działki nr B do zbycia łącznie z działką nr D, co świadczy o tym, że nieruchomość nie może samodzielnie być zbyta, bowiem pełni funkcje pomocnicze czy też usługowe wobec nieruchomości podstawowej, tj. np. parkingowe, a na takie potrzeby skarżąca ubiega się o nabycie nieruchomości od 2009 r. Wskazując na powyższe skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności kwestionowanego zarządzenia oraz zasądzenie kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę Burmistrz S. wniósł o jej oddalenie. Organ podkreślił, iż w myśl art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1997 r. o samorządzie gminnym, skarżąca może skutecznie zaskarżyć zarządzenie Burmistrza S. tylko wówczas, gdy wykaże spełnienie, dwóch przesłane, tj.: że zarządzenie dotyczy sprawy z zakresu administracji publicznej oraz narusza jej interes prawny lub uprawnienie. W ocenie organu żadna z w/w przesłanek nie jest w niniejszej sprawie spełniona. Przede wszystkim, zarządzenie Burmistrza S. z dnia [...] lutego 2010 r. dotyczy przeznaczenia do sprzedaży w drodze przetargu ustnego nieograniczonego nieruchomości złożonej z dwóch działek: o nr A i B, położonych w obrębie Miasta S. Zgodnie z obowiązującym planem zagospodarowania przestrzennego miasta Sokółka w granicach administracyjnych i części obszaru gminy S., podjętym uchwałą nr XLII/319/06 z dnia 31 marca 2006 r. (Dz. Urz. Woj. Podl. z 2006 r. Nr 129, poz. 1229), zmienionym uchwałą Nr XLII325/09 Rady Miejskiej w Sokółce z dnia 12 października 2009 r. ( Dz. Urz. Woj. Podl. z 2009 r. Nr 214, poz. 2402 ), wyżej wymienione działki oznaczone są na rysunku planu symbolem UMW - czyli przeznaczone pod zabudowę usług nieuciążliwych, wbudowane w budynki mieszkalne wielorodzinne do 50% powierzchni całkowitej (§ 7 ust. 1 pkt 2 uchwały). Zgodnie zaś ze stanowieniem WSA w Białymstoku zaprezentowanym w orzeczeniu z dnia 6 lipca 2006 r. II SA/Bk 286/06, Lex 192858, "gdy chodzi o gospodarowanie mieniem gminy, za aktyz zakresu administracji publicznej można uznać akty generalne, takie jak zasady gospodarki nieruchomościami. Gdy chodzi o akty indywidualne, takie jak uchwała w sprawie przeznaczenia konkretnej nieruchomości do sprzedaży, w trybie przetargowym lub bezprzetargowym, można je uznać za akty "z zakresu administracji publicznej" jedynie wówczas, gdy dotyczą mienia służącego celom użyteczności publicznej (np. nieruchomości służących do powszechnego użytku lub do bezpośredniego zaspokojenia potrzeb publicznych). Z uzasadnienia przywołanego postanowienia wynika, iż "akty gospodarowania nieruchomościami niesłużącymi celom publicznym, są aktami gospodarowania własnością prywatną gminy i nie należą do spraw z zakresu administracji publicznej. Podjęta przez radę gminy uchwała o przeznaczeniu do sprzedaży nieruchomości stanowi formę oświadczenia woli organu gminy, będącej właścicielem nieruchomości, wyrażonego w sprawie cywilnej, a nie w sprawie z zakresu administracji publicznej". W sprawie objętej skargą PSS "S" w S. stan faktyczny jest prawie identyczny jak w sprawie, której dotyczy postanowienie WSA w Białymstoku z dnia 6 lipca 2006 r., z tą jedynie różnicą, iż rozstrzygnięcia o przeznaczeniu nieruchomości do przetargu podjęła nie Rada, lecz Burmistrz w formie zarządzenia. Nieruchomość, której dotyczy zarządzenie Burmistrza nie będzie służyć realizacji celu publicznego, określonego w art. 6 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, ponieważ zgodnie z zapisem w planie zagospodarowania przestrzennego jest przeznaczona pod tereny zabudowy usługowej nieuciążliwej z towarzyszącą zabudową wielorodzinną. Nie jest to cel publiczny, dlatego zarządzenie nie dotyczy sprawy z zakresu administracji publicznej. Burmistrz wydając zaskarżone zarządzenie działał jako reprezentant właściciela, tj. Gminy S., a jego zarządzenie miało charakter cywilnoprawny i było podjęte w ramach uprawnień właścicielskich Gminy. Zaskarżone zarządzenie zapoczątkowało sprzedaż jako cywilnoprawną instytucję obrotu. Odnośnie naruszenia interesu prawnego, organ powołał się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 października 2007 r. I OSK 1338/07, w którym przyjęto tezę, iż "nie narusza interesu prawnego właściciela nieruchomości sąsiedniej uchwała zezwalająca na zbycie nieruchomości gminnej na rzecz innej osoby. Uchwała ta w żaden sposób nie wpływa, bowiem na sferę prawną właściciela nieruchomości sąsiedniej, o ile nie przysługuje mu żadne prawo rzeczowe na nieruchomości, której dotyczy uchwała." Na tej podstawie organ wywiódł, iż brak jest podstaw do uwzględnienia skargi, gdyż zarządzenie Burmistrza S. nie dotyczyło sprawy z zakresu administracji publicznej i nie naruszyło interesu prawnego lub uprawnienia skarżącej. Ustosunkowując się do zarzutów skargi podniesiono, iż wbrew twierdzeniom skarżącej zarządzenie Burmistrza S. zawierało uzasadnienie, wskazujące iż działki o nr A i B stanowią własność Gminy S. i są przeznaczone do sprzedaży w 2010 r. Uzasadnienie jest krótkie, ponieważ nieruchomość została przeznaczona do sprzedaży w trybie przetargu ustnego nieograniczonego, który jest zasadą przy sprzedawaniu nieruchomości stanowiących własność Gminy. Gdyby w zarządzeniu był wskazany inny tryb sprzedaży stanowiący wyjątek od zasady przetargu, uzasadnienie byłoby bardziej szczegółowe. Za nietrafny uznano również zarzut niezgodności rozstrzygnięcia z treścią art. 37 ust. 2 pkt 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Nawiązując do przedstawionego wyżej przeznaczenia w planie zauważono, iż ustawodawca w art. 37 ust. 2 pkt 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami użył określenia "zagospodarowane", które nie jest tożsame z określeniem "zabudowane". Przeznaczenie obu działek w planie wskazuje, iż działka nr B może być bez problemu zagospodarowana zgodnie z przeznaczeniem. Stąd nie jest możliwa sprzedaż działki nr B w trybie bezprzetargowym, gdyż nie jest spełniona przesłanka braku możliwości zagospodarowania tej działki. W piśmie procesowym z dnia 25 sierpnia 2010 r. pełnomocnik strony skarżącej podtrzymał stanowisko, iż zarządzenie zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa, gdyż samodzielne nieruchomości zostały objęte jednym, łącznym przetargiem, co nie odpowiada wymogom przewidzianym we właściwych w tego rodzaju przypadkach. Podkreślił, iż nie uwzględnienie skargi skutkować będzie wyeliminowaniem z obrotu prawnego nieruchomości i pozbawi skarżącej możliwości jej nabycia w odrębnym postępowaniu przetargowym lub w trybie bezprzetargowym, w konsekwencji uniemożliwi racjonalne zagospodarowanie obu nieruchomości zgodnie z wymaganiami prawa miejscowego, a przede wszystkim nieodwracalnie uniemożliwi rozbudowę istniejącego budynku, jak i pozbawi prawidłowej obsługi komunikacyjnej zaplecza i miejsc parkingowych, w tym na rzecz niepełnosprawnych. Na poparcie tego stanowisko dołączono opinię uprawnionego projektanta. Nadto wskazano, iż wbrew twierdzeniom organu sprawa przeznaczenia do zbycia nieruchomości komunalnej mieści się w katalogu spraw objętych kognicją sądownictwa administracyjnego, ponieważ każdy akt administracji publicznej może zostać poddany kontroli wykonywanej przez sądy administracyjne, której przedmiot jest związany z działalnością określonego organu administracji publicznej i nie przestaje być sprawą, której załatwienie natęży do tego organu. Dodatkowo podczas rozprawy w dniu 26 sierpnia 2010 r. pełnomocnik podał, iż naruszenia interesu prawnego skarżącej upatruje w trudnościach w dojeździe do jej własnej nieruchomości, co utrudnia prowadzenie działalności handlowej. Nadto wskazał, iż rozstrzygnięcie zostało wydane niezgodnie z art. 7 i 77 kpa, albowiem sprawa nie została gruntownie wyjaśniona w zakresie samodzielności spornej nieruchomości. Ustosunkowując się do powyższego, pełnomocnik organu stwierdził, iż kwestionowane zarządzenie nie narusza interesu prawnego strony skarżącej. W przypadku nieuwzględnienia stanowiska o odrzuceniu skargi, wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: W postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności mająca umocowanie i określone granice w przepisach art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - zwanej p.p.s.a. Zgodnie z tą zasadą, sąd administracyjny nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz zawartą w skardze argumentacją. Granice rozpoznania skargi przez sąd są z jednej strony wyznaczone przez kryterium legalności działań organów w konkretnej i zaskarżonej sprawie, z drugiej strony przez zakaz pogarszania sytuacji prawnej skarżącego. Sąd zobowiązany jest natomiast do oceny zachowań organów administracji publicznej w danej sprawie, zatem jego kontrola zgodnie z art. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Sąd administracyjny dokonuje kontroli według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Rozpoznawana skarga została wniesiona do sądu w trybie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) - zwanej u.s.g. Stosownie do tego przepisu każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą podjętą przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może – po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa – zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. Warunkami skutecznego wniesienia skargi w oparciu o powołany przepis są: wydanie przez organ gminy aktu (uchwały lub zarządzenia) w sprawie z zakresu administracji publicznej, którym naruszono interes prawny lub uprawnienie skarżącego, uprzednie bezskuteczne wezwanie do usunięcia naruszenia prawa (z uwagi na wyłączenie przez art. 102 a u.s.g. przepisu art. 52 § 3 i 4 p.p.s.a. wezwanie może być złożone w każdym czasie), zachowanie terminu do wniesienia skargi przewidzianego przepisami p.p.s.a. W pierwszej kolejności stwierdzić należy, iż spełniony został wymóg, co do charakteru sprawy objętej przedmiotem skargi, gdyż zaskarżone zarządzenie zostało podjęte w sprawie z zakresu administracji publicznej. W tym miejscu podkreślić należy, iż ustawa o samorządzie gminnym nie zawiera definicji legalnej "spraw z zakresu administracji publicznej", dlatego interpretacja tego pojęcia, także w aspekcie dopuszczalności wniesienia skargi w trybie art. 101 u.s.g., może – na tle konkretnych stanów faktycznych – budzić wątpliwości i różnice poglądów, czego przykładem jest powołane przez organ postanowienie tutejszego Sądu z dnia 6 lipca 2006 r. sygn. akt II SA/Bk 286/06. Nie ma przy tym sporu, co do tego, że nie jest sprawą z zakresu administracji publicznej taki akt, czynność czy działanie organu, który ma charakter cywilnoprawny i należy do kognicji sądów powszechnych. Według Burmistrza S., zaskarżone zarządzenie należy do takiej właśnie kategorii czynności prawnych, gdyż zostało ono podjęte w ramach uprawnień właścicielskich Gminy, której Burmistrz był reprezentantem. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, u podstaw oceny zasadności wyrażonego wyżej stanowiska organu, winien leżeć reprezentowany już w orzecznictwie pogląd opowiadający się za szerokim rozumieniem pojęcia sprawy z zakresu administracji publicznej, czego konsekwencją jest interpretowanie wszelkich występujących w praktyce wątpliwości, co do dopuszczalności drogi sądowej na podstawie art. 101 u.s.g., na korzyść ochrony praw obywateli i przynależnego im konstytucyjnego prawa do sądu. Skarga przewidziana w powyższym przepisie jest bowiem jedną z prawnych gwarancji realizacji zasady demokratycznego państwa prawa oraz zasady praworządności (por. uzasadnienie wyroku składu siedmiu sędziów NSA z dnia 17 maja 1999 r., ONSA 1999, z. 4, poz. 109, postanowienie SN z dnia 24 września 1997 r., OSNAPiUS 1998, nr 6, poz.171, uchwała NSA z dnia 6 listopada 2000 r., ONSA 2001/2/52). Zarządzenie z dnia [...] lutego 2010 r. Nr [...] w sprawie przeznaczenia do sprzedaży w drodze przetargu określonej i wyodrębnionej prawnie nieruchomości, stanowi etap przygotowawczy i poprzedzający czynności cywilnoprawne, ale samo przez się czynnością o takim charakterze nie jest. Decydowanie o tym, która nieruchomość ma pozostać własnością gminy, a co do której nieruchomości gmina ma się takiej nieruchomości wyzbyć, ma przy tym wszelkie cechy wykonywania przez gminę zadań publicznych polegających na gospodarowaniu mieniem komunalny, a tym samym zaspakajaniu zbiorowych potrzeb mieszkańców. Podejmując zarządzenie, której konsekwencją będzie wyeliminowanie danej nieruchomości z gminnego zasobu nieruchomości Burmistrz S. wykonuje z ramienia Gminy zadania publicznoprawne, a zatem podejmuje czynności z zakresu administracji publicznej. Dokonana w tak rozumiany sposób ocena przypadku objętego skargą prowadzi do wniosku, że zaskarżone zarządzenie mieści się w szeroko rozumianym określeniu spraw z zakresu administracji publicznej, ponieważ przez sprawy z zakresu administracji publicznej należy rozumieć wszelkie akty, czynności, działania i sprawy załatwiane przez organy administracji, które nie mają charakteru cywilnoprawnego (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 12 października 2007 r. sygn. akt I SA/Wa 978/07, Lex 418987, wyrok WSA w Szczecinie z dnia 29 października 2008 r. sygn. akt II SA/Sz 496/08, Lex 499830). Tym samym omawiane zarządzenie jest sprawą z zakresu administracji publicznej i może być poddane kontroli sądowej na podstawie art. 101 u.s.g. Przechodząc do analizy wykonania przez skarżącą pozostałych warunków niezbędnych do skutecznego wniesienia skargi w oparciu o powołany wyżej przepis, stwierdzić należy, iż spełniona została również przesłanka bezskutecznego wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Wezwanie z dnia [...] marca 2010 r. skierowane do Burmistrza S. okazało się bezskuteczne, albowiem wezwany organ odmówił usunięcia naruszenia pismem z dnia 2 kwietnia 2010 r. Określenie "bezskuteczne wezwanie" oznaczać może bowiem zarówno brak jakiejkolwiek reakcji ze strony organu gminy, jak i wyrażoną wyraźnie odmowę usunięcia naruszenia (vide: postanowienie NSA w Warszawie z dnia 30 listopada 2000 r. sygn. akt I SA 794/00, Lex nr 57172). W kwestii terminu zaskarżenia aktu organu gminy skargą powszechną z art. 101 ust. 1 u.s.g., Naczelny Sąd Administracyjny wypowiedział się w uchwale z dnia 2 kwietnia 2007 r. w sprawie sygn. akt II OPS 2/07 i wskazał, iż do terminu wniesienia skargi opartej na art. 101 w/w ustawy ma zastosowanie termin z art. 53 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wynosi on trzydzieści dni od dnia doręczenia skarżącym odpowiedzi organu na wezwanie lub też sześćdziesiąt dni od dnia wniesienia wezwania, jeśli organ takiej odpowiedzi nie udzielił. W przedmiotowej sprawie skarga została wniesiona w terminie 30 dni od dnia doręczenia skarżącemu odpowiedzi na wezwanie. Kolejnym zagadnieniem było ustalenie czy skarżąca ma interes prawny w żądaniu zbadania legalności zarządzenia przez sąd administracyjny. W tym miejscu wskazać należy, iż w przeciwieństwie do postępowania sądowoadministracyjnego, toczącego się w następstwie skargi na rozstrzygnięcie administracyjne podejmowane w trybie kpa, w postępowaniu sądowoadministracyjnym z art. 101 ust. 1 u.s.g., wnoszący skargę musi wykazać się nie tylko interesem prawnym lub uprawnieniem, ale jednoczesnym naruszeniem tego interesu lub uprawnienia. Dopiero bowiem naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia wnoszącego skargę na uchwałę (zarządzenie) organu otwiera drogę do merytorycznego rozpoznania skargi. Gdy chodzi o pojęcie "interesu prawnego" jako przesłanki dopuszczalności skargi z art. 101 ustawy o samorządzie gminnym, orzecznictwo NSA wypracowało w tym zakresie stanowisko, które można uznać już za ugruntowane. Na bazie orzecznictwa lat ostatnich, wskazać można na podstawowe wyznaczniki prawne tego pojęcia: a) legitymację do wniesienia skargi daje naruszenie interesu prawnego, a nie faktycznego, b) interes prawny skarżącego musi wynikać z normy prawa materialnego kształtującej sytuację prawną wnoszącego skargę. Eksponuje się bezpośredniość, konkretność i realny charakter interesu prawnego strony, kształtowanego aktem stosowania prawa materialnego (wniesienie skargi uzasadnia "bezpośrednie naruszenie interesu prawnego"), c) legitymację do wniesienia skargi stanowi naruszenie własnego interesu prawnego skarżącego. Przepisy ustrojowe ustaw samorządowych nie dają podstaw do korzystania przez "każdego" z prawa do wniesienia skargi w interesie publicznym. d) w przeciwieństwie do postępowania prowadzonego na podstawie kpa, w którym stroną może być każdy, czyjego interesu prawnego lub uprawnienia dotyczy postępowanie, stroną w postępowaniu toczącym się ze skargi może być jedynie podmiot, którego interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone. Związek pomiędzy własną, indywidualną sytuacją prawną skarżącego a zaskarżoną uchwałą musi już obecnie, a nie w przyszłości, powodować następstwo w postaci ograniczenia lub pozbawienia konkretnych uprawnień albo nałożenia obowiązków. Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpatrywanej sprawy stwierdzić należy, iż skarżąca w konkretnym przypadku nie wykazała, iż w wyniku podjętego zarządzenia doszło do naruszenia jej interesu prawnego lub uprawnienia, polegającego na istnieniu związku między zawartym w kwestionowanym zarządzeniu unormowaniem, a jej własną indywidualną sytuacja prawną, wynikającą z przepisów prawa administracyjnego. Z uzasadnienia skargi wynika, iż skarżąca naruszenia interesu prawnego upatruje w wyeliminowaniu z obrotu prawnego nieruchomości o nr B poprzez przeznaczenie jej do sprzedaży w drodze przetargu ustnego nieograniczonego, co pozbawieni ją możliwości nabycia jej w odrębnym postępowaniu przetargowym lub w trybie bezprzetargowym. Powyższe uniemożliwi racjonalne zagospodarowanie obu nieruchomości zgodnie z wymaganiami prawa miejscowego, a przede wszystkim nieodwracalnie uniemożliwi rozbudowę istniejącego budynku, jak i pozbawi prawidłowej obsługi komunikacyjnej zaplecza i miejsc parkingowych. Trudności w dojeździe do jej własnej nieruchomości, utrudnią z kolei prowadzenie działalności handlowej. W ocenie Sądu tak sformułowany interes prawny i jego naruszenie jednak wyłącznie w sferze subiektywnych odczuć skarżącej, nie znajduje pokrycia w obiektywnym naruszeniu obowiązującego prawa. Zauważyć bowiem należy, iż skarżącej nie przysługuje jakiekolwiek prawo, czy to rzeczowe, czy też wynikające ze stosunku zobowiązaniowego do nieruchomości, której dotyczy zaskarżone zarządzenie. Z samego zaś faktu zainteresowania nabyciem nieruchomości od gminy lub z faktu sąsiadowania z nią nie można wyprowadzać wniosku o naruszeniu interesu prawnego. Podobnie możliwość pogorszenia warunków dostępu do nieruchomości skarżącej w przypadku sprzedaży działki o nr B innej osobie może wskazywać jedynie na istnienie interesu faktycznego po stronie skarżącej w zachowaniu aktualnej sytuacji własnościowej nieruchomości, której dotyczy zarządzenie (por. wyrok NSA z dnia 19 października 2007 r., sygn. akt I OSK 1338/07, Lex 438927, wyrok NSA z dnia 18 lipca 2008 r. sygn. akt I OSK 107/08, Lex 490119, wyrok NSA z dnia 30 listopada 2007 r. sygn. akt I OSK 1482/07, Lex 424653). Dodatkowo przywołać należy pogląd prawny wyrażony przez NSA w wyroku z dnia 17 sierpnia 2000 r. II SA/Gd 2248/98, ONSA 2002/2/69, w myśl którego właściciele nieruchomości przyległej do nieruchomości stanowiącej własność gminy, którzy wystąpili do gminy z wnioskiem o nabycie jej części w drodze bezprzetargowej na podstawie art. 37 ust. 2 pkt 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie są stronami postępowania administracyjnego o podział tej nieruchomości, gdyż nie posiadają wymaganego art. 28 kpa interesu prawnego. Pogląd powyższy zasługuje w pełni na aprobatę i odnosi się także odpowiednio do sytuacji, w której właściciel sąsiedniej nieruchomości zainteresowany jej nabyciem od gminy, zamierza podważać w drodze skargi opartej na art. 101 u.s.g. zarządzenie przeznaczające na sprzedaż w trybie przetargu nieruchomość stanowiącą własność gminy. Końcowo podnieść należy, iż w aktualnie stanie prawnym jedynie od woli gminy, wyrażonej w stosownej formie zależy, czy i na czyją rzecz nastąpi zbycie nieruchomości. Nie narusza interesu prawnego właściciela nieruchomości sąsiedniej zarządzenie przeznaczającego na sprzedaż w trybie przetargu nieruchomość stanowiącą własność gminy. Zarządzenie to w żaden sposób nie wpływa bowiem na sferę prawną właściciela nieruchomości sąsiedniej, o ile nie przysługuje ma żadne prawo rzeczowe na nieruchomości, której dotyczy zarządzenie. Reasumując przyjąć należy, iż Burmistrz S. przeznaczając na sprzedaż w drodze przetargu ustnego nieograniczonego nieruchomości stanowiące własność Gminy S. nie naruszył interesu prawnego skarżącej, który dałby się wyprowadzić z jakiejkolwiek normy prawa materialnego. Zbudowanie systemu zaskarżalności zarządzeń na ochronie interesu publicznego i na ochronie naruszonego interesu prawnego powoduje, iż nie można wykładni art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym interpretować rozszerzająco, wyprowadzając naruszenie interesu prawnego z ogólnych wartości, a nie naruszenia przepisów prawa, które przyznają konkretny, indywidualny, aktualny, obiektywny interes prawny (uprawnienie) – vide: wyrok NSA z dnia 24 listopada 2006 r. sygn. akt II OSK 1274/06, Lex 342623. Zaakcentować również należy, iż uprawnienie wynikające z art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym nie ma charakteru actio popularis, tak więc nawet ewentualna sprzeczność zarządzenia z prawem nie daje legitymacji do wniesienia skargi, jeżeli zarządzenie to nie narusza prawem chronionego interesu prawnego lub uprawnienia skarżącego (vide: wyrok NSA w Warszawie z dnia 14 marca 2002 r., sygn. akt II SA 2503/01, Lex 81964, wyrok WSA w Gliwicach z dnia 27 sierpnia 2009 r. sygn. akt IV SA/GL 97/09, Lex 553433). W niniejszej sprawie skarżąca nie wykazała, w jaki sposób zaskarżonym zarządzeniem został naruszony jej interes prawny lub uprawnienie, a to prowadzi do wniosku, że nie ma ona legitymacji procesowej do zaskarżenia przedmiotowego zarządzenia. Wobec powyższego, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) oddalił skargę.-

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło