II SA/Bk 811/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marek Leszczyński, Sędziowie sędzia WSA Grzegorz Dudar, asesor sądowy WSA Barbara Romanczuk (spr.), Protokolant sekretarz sądowy Katarzyna Derewońko, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 21 grudnia 2021 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Wojewody P. z dnia [...] sierpnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wznowienia postępowania zatwierdzającego projekt budowlany oraz udzielającego pozwolenia na budowę oddala skargę Zaskarżoną decyzją z dnia [...] sierpnia 2021r. nr [...] Wojewoda P. po rozpatrzeniu odwołania M. K. reprezentowanej przez adwokata W. S. oraz odwołania Prokuratora Prokuratury Rejonowej del. do Prokuratury Okręgowej w S., od decyzji Starosty A. z dnia [...] listopada 2020 r. znak: [...], umarzającej w trybie wznowieniowym postępowanie w sprawie wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Starosty A. z dnia [...] października 2013 r. Nr [...] znak: [...] zatwierdzającą projekt budowlany oraz udzielającą T. P. pozwolenia na budowę budynku gospodarczego położonego na działce nr ewid. gr. [...] w A. przy ul. [...] (bezpośrednio po granicy z działką nr ewid. gr. [...] położoną w A. przy ul. [...]), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Stan faktyczny sprawy przedstawiał się następująco: Decyzją z dnia [...] października 2013 r. Nr [...] znak: [...] Starosta A. zatwierdził projekt budowlany i udzielił T. P. pozwolenia na budowę budynku gospodarczego położonego na działce nr ewid. gr. [...] w A. przy ul. [...] (bezpośrednio po granicy z działką nr ewid. gr. [...] położoną w A. przy ul. [...]). Niniejsza decyzja stała się ostateczna w dniu [...] listopada 2013 r. Pismem z dnia [...] lipca 2017 r. (data wpływu do organu I instancji - [...] lipca 2017 r.) M. K. wystąpiła do Starosty A. z wnioskiem o wznowienie na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 i 6 K.p.a. postępowania administracyjnego zakończonego w/w ostateczną decyzją Starosty A. z dnia [...] października 2013 r. udzielającą pozwolenia na budowę budynku gospodarczego. Pismem z dnia [...] kwietnia 2018 r. Prokurator Prokuratury Okręgowej w S. na podstawie art. 183 K.p.a. zgłosiła Staroście A. swój udział w sprawie. Postanowieniem z dnia [...] lipca 2018 r., znak: [...] Starosta A. na wniosek z dnia 18 lipca 2017 r. M. K. wznowił na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 i 6, art. 147, art. 149 § 1 i art. 150 § 1 K.p.a. postępowanie administracyjne w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Starosty A. z dnia [...] października 2013 r. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał jedynie, że przychyla się do żądania wnioskującej i wznawia postępowanie. Decyzją z dnia [...] grudnia 2018 r., znak: [...] Starosta A. odmówił uchylenia decyzji Starosty A. z dnia [...] października 2013 r. Nr [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej T. P. pozwolenia na budowę budynku gospodarczego. Odwołanie od powyższej decyzji wniosła M. K.. Odrębne odwołanie od decyzji z dnia [...] grudnia 2018 r. złożyła również Prokurator Prokuratury Okręgowej w S.. W wyniku rozpatrzenia w/w odwołań Wojewoda P. decyzją z dnia [...] kwietnia 2019 r., znak: [...] uchylił w całości zaskarżoną decyzję Starosty A. z dnia [...] grudnia 2018 i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, wskazując na konieczność wyjaśnienia przede wszystkim czy wniosek o wznowienie postępowania został złożony w terminie. Decyzją z dnia [...] października 2019 r., znak: [...] Starosta A. umorzył postępowanie w sprawie wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Starosty A. z dnia [...] października 2013 r. Nr [...]. Po rozpatrzeniu odwołania M. K. i Prokurator Prokuratury Okręgowej w S. Wojewoda P. decyzją z dnia [...] listopada 2019 r., znak: [...] uchylił w całości w/w zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, z uwagi na niewykonanie zaleceń organu II instancji. Decyzją z dnia [...] listopada 2020 r., znak: [...] Starosta A. ponownie umorzył postępowanie w sprawie wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Starosty A. z dnia [...] października 2013 r. Odwołanie od powyższej decyzji złożyła w terminie M. K. reprezentowana przez adw. W. S. Odrębne odwołanie od decyzji z dnia [...] listopada 2020 r. złożyła również w terminie Prokurator Prokuratury Rejonowej del. do Prokuratury Okręgowej w S. W wyniku rozpatrzenia w/w odwołań Wojewoda P. zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją z dnia [...] sierpnia 2021 r., znak: [...], utrzymał w mocy skarżoną decyzję Starosty A. z dnia 02 listopada 2020 r., znak: [...], umarzającą postępowanie w sprawie wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Starosty A. z dnia [...] października 2013 r. Nr [...] zatwierdzającą projekt budowlany oraz udzielającą T. P. pozwolenia na budowę budynku gospodarczego. W obszernym uzasadnieniu swego stanowiska (30 stron) organ odwoławczy podkreślił, że zaskarżona decyzja Starosty A. z dnia [...] listopada 2020 r. została wydana w trybie nadzwyczajnym - po wznowieniu postępowania administracyjnego na żądanie M. K. - właścicielki nieruchomości nr ewid. gr. [...] bezpośrednio graniczącej z działką inwestycyjną nr ewid. gr. [...]. Organ odwoławczy podkreślił, że w przypadku weryfikacji postępowania w trybie wznowieniowym, organ administracji architektoniczno - budowlanej ma obowiązek rozpatrzyć i rozstrzygnąć daną sprawę w jej całokształcie według stanu prawnego i faktycznego obowiązującego w dacie orzekania przez organ tj. w chwili podjęcia ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. W niniejszym przypadku organ administracji architektoniczno - budowlanej zobowiązany jest zatem rozważyć przedmiotową sprawę w oparciu o przepisy ustawy z dnia 07 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r., poz. 1623, ze zm.), zwanej dalej Prawo budowlane i rozporządzeń, w brzmieniu obowiązującym na datę wydania pozwolenia na budowę tj. na dzień 15 października 2013 r. (m.in. rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie - Dz. U. z 2002 r., poz. 690, ze zm. zwane dalej Rozporządzeniem). Pomimo prawidłowego wskazania w uzasadnieniu skarżonej decyzji przez Starostę A. naruszeń prawa procesowego w danym postępowaniu wznowieniowym (tj. nieprawidłowego wszczęcia postępowania), organ odwoławczy przy zachowaniu tożsamości przedmiotowej i podmiotowej sprawy zawarł również w uzasadnieniu niniejszej decyzji własną dodatkową argumentację, która była odmienna do argumentacji zawartej w uzasadnieniu decyzji organu I instancji. Zdaniem Wojewody P.ego organ I instancji niewłaściwie ocenił okoliczności faktyczne związane z terminem stanowiącym możliwość wznowienia przedmiotowego postępowania tj. błędnie przyjął dzień [...] września 2013 r. jako datę w której wnioskodawczyni dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia, gdyż nie można oczekiwać od strony postępowania pierwotnego, że posiada taką wiedzę techniczną, aby stwierdzić, czy akta sprawy zawierają wszelkie niezbędne dowody (w tym kwestionowaną przez skarżącą ekspertyzę techniczną, która powinna być wówczas sporządzona). Odnosząc się do wcześniejszych decyzji kasacyjnych z dnia [...] kwietnia 2019 r., znak: [...] oraz z dnia [...] listopada 2019 r., znak: [...] organ odwoławczy wskazał, że organ I instancji wszczął postępowanie, bez przeprowadzenia postępowania wstępnego warunkującego dopuszczalność jego wszczęcia, w tym bez zebrania niezbędnego materiału dowodowego potwierdzającego możliwość wznowienia. Wojewoda P. w uzasadnieniu tych decyzji zwrócił również uwagę, że wydane przez Starostę A. postanowienie z dnia [...] lipca 2018 r., znak: [...] wznawiające przedmiotowe postępowanie, nie zawierało żadnych rozważań faktycznych powiązanych z argumentacją prawną odnośnie dopuszczalności jego wznowienia. Braki w zakresie przeprowadzenia postępowania wstępnego, w tym zebrania całości materiału dowodowego, wykazania spełnienia zachowania terminu oraz jednoznacznego sprecyzowania przesłanek wznowienia wymagały zatem naprawienia w ponownie prowadzonym postępowania. Analiza akt sprawy wykazała, że w ponownie prowadzonym postępowaniu organ I instancji nie do końca wywiązał się ze wskazywanych w w/w decyzjach kasacyjnych obowiązków, co zostało naprawione przez organ w trybie art. 136 k.p.a. zlecając Staroście uzupełnienie materiału dowodowe o żądane dokumenty. W dalszym ciągu Wojewoda P. wskazał, iż nie budzi wątpliwości, że decyzja Starosty A. z dnia [...] października 2013 r. Nr [...], o której wznowienie wniosła M. K. jest decyzją ostateczną. Ponadto nie budzi także wątpliwości, że M. K. była uznana za stronę danego postępowania pierwotnego i brała w nim udział, a co za tym idzie wniosek pochodzi od strony. Kwestią sporną w danej sprawie było natomiast wykazanie, czy M. K. zachowała termin do złożenia wniosku o wznowienie oraz czy wskazała jedną z przyczyn wznowienia określoną przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego, uzasadnioną na tyle precyzyjnie, aby organ rzeczywiście miał możliwość wydania postanowienia o wznowieniu (na podstawie art. 149 § 1 K.p.a.). Jak wynika z akt przedmiotowej sprawy we wniosku o wznowienie M. K. jako podstawę wznowieniową wskazała art. 145 § 1 pkt 5 i pkt 6 K.p.a. Dalszą analizę należało zatem ocenić poprzez pryzmat wskazanych przez wnioskodawczynię podstaw wznowienia i zachowania przez zainteresowaną terminu, o którym mowa w art. 148 § 1 K.p.a. dla każdej z nich. Nową istotną dla sprawy okolicznością faktyczną uzasadniającą wznowienie postępowania, na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. zdaniem zainteresowanej był brak właściwej ekspertyzy technicznej, która powinna być dołączona do wniosku o pozwolenie na budowę oraz brak ekspertyzy technicznej po stwierdzeniu przez PINB w A. odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego. Natomiast co do terminu w jakim wnioskodawczyni dowiedziała się o zaistnieniu w/w przesłanki wznowienia materiał dowodowy zawierał liczne rozbieżności, głównie przez brak udzielania przez zainteresowaną jednoznacznej odpowiedzi. W ocenie organu odwoławczego niezbędne w przedmiotowej sprawie stało się zatem podjęcie działań mających na celu zbadanie podawanych przez M. K. zdarzeń i dat, a tym samym określenie kiedy (w jakiej dacie) wnioskodawczyni realnie powzięła wiedzę o wskazywanych przez nią przesłankach wznowienia. Zestawienie pełnego materiału dowodowego z twierdzeniami wnioskodawczyni powodowało stwierdzenie, że w ocenie zainteresowanej pismem z dnia [...] kwietnia 2017 r., znak: [...] GINB udostępnił jej wystąpienie pokontrolne z 2017 roku, z którego treści dowiedziała się m.in. o braku ekspertyzy technicznej (która w jej ocenie stanowi przesłankę wznowieniową), natomiast w dniu [...] lipca 2017 r. Pani M. K. udała się do PINB w A. w celu zweryfikowania informacji zawartych w wystąpieniu pokontrolnym GINB oraz przeglądania akt dotyczących pozwolenia na budowę nr [...]. Organ podkreślił jednak, że niezrozumiałym jest wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją o pozwoleniu na budowę z uwagi na brak sporządzenia ekspertyzy technicznej po stwierdzeniu przez PINB w A. odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego. Dotyczyło ono bowiem etapu następującego po wydaniu pozwolenia na budowę albowiem o odstępstwach od zatwierdzonego wraz z decyzją projektu budowlanego można było rozważać dopiero po rozpoczęciu prac budowlanych, a to z kolei możliwe było po uzyskaniu decyzji, a nie w trakcie postępowania o jej wydanie. Z uwagi na powyższe zachodziła bezprzedmiotowość o charakterze przedmiotowym, a postępowanie wszczęte z tej przyczyny wymagało umorzenia. Przechodząc do oceny dalszej części przesłanki jaka według M. K. stanowiła przesłankę do wznowienia określoną art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. tj. brak właściwej ekspertyzy technicznej, która powinna być dołączona do wniosku o pozwolenie na budowę, organ odwoławczy wskazał, że kwestia ekspertyzy technicznej o której mowa w § 206 ust. 1 w związku z § 204 ust. 5 Rozporządzenia, była poruszana przez organ nadzoru budowlanego i Sąd Rejonowy w A. już w 2016 r. Jednym z dokumentów potwierdzających, że M. K. dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do złożenia wniosku o wznowienie postępowania już w roku 2016 była m.in. opinia biegłego sądowego z zakresu budownictwa mgr inż. T. S. z dnia [...] maja 2016 r. sporządzona zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego w A. I Wydział Cywilny z dnia [...] kwietnia 2016 r., sygn. akt [...] - zwana dalej opinią biegłego z [...] maja 2016 r. (którą wnioskodawczyni sama wskazuje jako istotny jej zdaniem dowód w przedmiotowej sprawie). We wnioskach opinii biegłego z dnia [...] maja 2016 r. (str. 7 i str. 36) wskazano m.in. że w projekcie brak jest opinii projektanta, dotyczącej stanu technicznego istniejącego budynku oraz wniosków odnośnie braku przeciwskazań planowanej dobudowy budynku gospodarczego pozwanego oraz czy nie będzie projektowana inwestycja zagrażała użytkownikom istniejącego obiektu mieszkalnego. Niemniej uwzględniając fakt, że organ odwoławczy nie był w stanie wykazać, czy pełnomocnik przekazał otrzymaną w papierze opinię skarżącej już w czerwcu 2016 roku, a to właśnie pełnomocnikowi M. K. doręczono opinię biegłego sądowego z dnia [...] maja 2016 r, a nie samej skarżącego, organ odwoławczy nie poprzestał tylko na tym jednym dokumencie jako dokumencie dowodzącym uchybienie terminu do złożenia wniosku o wznowienie. Wojewoda P. opierając się na analizie uzupełnionego na etapie II instancji materiału dowodowego wykazał, że w trakcie prowadzonego przez GINB postępowania kontrolnego znak: [...] został sporządzony "Protokół kontroli przeprowadzonej w daniach [...] sierpnia - [...] września 2016 r. obiektów budowlanych zlokalizowanych na działce nr ewid. gr. [...] przy ul. [...] w A." (zwany dalej Protokołem kontroli GINB z 2016 r.). Na stronie 5 Protokołu kontroli GINB z 2016 r. podkreślono, że właściciel przed wykonaniem projektu budowlanego nie wykonał żadnej ekspertyzy dotyczącej fundamentów, protokół ten skarżąca otrzymała osobiście. Mając na względzie powyższe organ stwierdził, że o braku załączenia do wniosku o pozwolenie na budowę ekspertyzy technicznej powzięła ona wiedzę najpóźniej w dniu zapoznania się z Protokołem kontroli GINB z 2016 r, tj. w dniu [...] października 2016 r. i od tej daty należy liczyć bieg jednomiesięcznego terminu na złożenie podania o wznowienie postępowania (który upłynął [...] listopada 2016 r.). Niezaprzeczalne w przedmiotowej sprawie jest zatem, że wniosek o wznowienie postępowania z dnia [...] lipca 2017 r. nie wypełnia przesłanki zachowania jednomiesięcznego terminu określonego przepisem art. 148 § 1 K.p.a., gdyż został złożony po terminie. Ponadto organ odwoławczy odniósł się wystąpienia pokontrolnego Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2017 r., znak: [...], sporządzonego w wyniku doraźnej kontroli PINB w A. (zwanego dalej wystąpieniem pokontrolnym GINB). Jak wskazywała bowiem sama zainteresowana we wniosku o wznowienie na skutek otrzymania w/w wystąpienia pokontrolnego GINB i w związku z jego treścią, w dniu [...] lipca 2017 r. udała się do PINB w A. "celem czytania/przeglądania akt dotyczących pozwolenia na budowę nr [...] wydanego przez Starostę A. i zweryfikowania ustaleń GINB''. Powyżej przywołane sformułowania nie pozostawiają wątpliwości, że wystąpienie pokontrolne GINB z 2017 r. jako kolejne, podkreśliło brak sporządzenia ekspertyzy technicznej i dołączenia jej do akt sprawy znak: [...].. Sam sposób sformułowania już m.in. że "Odwołująca powzięła wiadomość o wniosku o wznowienie postępowania (z dnia [...] lipca 2017 r.) wykazuje, że wystąpienie pokontrolne GINB w sposób jednoznaczny utwierdziło M. K. o braku ekspertyzy technicznej i miała ona pełną tego świadomość już w chwili zapoznania się z treścią tego wystąpienia pokontrolnego GINB. W ocenie organu odwoławczego data otrzymania przez skarżącą wystąpienia pokontrolne GINB tj. [...] kwietnia 2017 r. jest datą jednoznacznie wskazującą, że skarżąca miała wiedzę o braku ekspertyzy technicznej, a zatem ewentualnej podstawy prawnej do wznowienia postępowania. Organ przy tym podkreślił, że przy liczeniu terminu istotne jest to kiedy skarżąca dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania, a nie moment dostrzeżenia przez skarżącą, że dana okoliczność świadczyła o wydaniu decyzji w wyniku wadliwie prowadzonego postępowania. Zdaniem tut organu, w związku z tym, że rozpatrywany wniosek o wznowienie postępowania został wniesiony do organu I instancji dopiero w dniu [...] lipca 2017 r., Starosta A. prawidłowo stwierdził, że nastąpiło to z uchybieniem Jednomiesięcznego terminu, o którym mowa w art. 148 § 1 K.p.a. Stwierdzenie uchybienia terminu złożenia podania o wznowienie postępowania zgodnie z przepisami prawa winno skutkować wydaniem postanowienia o odmowie wznowienia postępowania na podstawie art. 149 § 3 K.p.a. Z uwagi natomiast na fakt, że w przedmiotowej sprawie postępowanie zostało wznowione, wymagało ono umorzenia jako bezprzedmiotowe z uwagi na brak dochowania terminu, co też organ I instancji uczynił w niniejszej sprawie wydając w dniu [...] listopada 2020 r. decyzję znak: [...]. Kolejną z podstaw wznowienia wskazywaną przez M. K. była przesłanka określona w art. 145 ust. 1 pkt 6 K.p.a. tj. wydanie decyzji z dnia 15 października 2013 r., Nr [...] bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu. W ocenie skarżącej brak jest stanowiska właściwego organu do oceny stanu technicznego budynku. W szczególności w ocenie skarżącej opinię taką winien sporządzić projektant, a opinia ta powinna być w warunkach niniejszej sprawy oceniona i zweryfikowana przez właściwą izbę architektów oraz wydane powinno zostać stanowisko właściwej Komendy Powiatowej Państwowej Straży Pożarnej w zakresie usadowienia, wytrzymałości, ochrony przeciwpożarowej oraz oddziaływania budynku gospodarczego w tym zakresie na budynek mieszkalny skarżącej. Ostatecznie w tym zakresie wnioskodawczyni wskazała, że o okolicznościach stanowiących podstawę wznowienia dowiedziała się z dniem [...] lipca 2017 r., a mianowicie z dniem uzyskania dostępu do akt postępowania i zbadaniu zawartej tam dokumentacji. Mając na względzie powyższe organ odwoławczy, w szczegółowy sposób wyjaśnił do jakich akt skarżąca miała dostęp oraz stwierdził, że z uwago na liczne postępowania w dniu [...] lipca 2017 r. M. K. nie uzyskała dostępu do akt postępowania zakończonego wydaniem kwestionowanej ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, bowiem ich w organie nie było. Stwierdzić zatem trzeba, że moment dowiedzenia się przez wnioskodawczynię o braku ekspertyzy technicznej jest jednocześnie momentem stwierdzenia, że projektant takiej ekspertyzy nie dołączył, a zatem wniosek o wznowienie z tej przyczyny został złożony również z uchybieniem terminu o którym mowa w art. 148 § 1 K.p.a., gdyż przesłanka ta jest jednoznaczna z brakiem wykonania takiej ekspertyzy (czyli zajęcia stanowiska przez projektanta i zweryfikowania jej przez izbę architektów). Odnosząc się natomiast do braku zajęcia stanowiska przez Komendanta Powiatowej Państwowej Straży Pożarnej, organ odwoławczy zauważył, że do wniosku o wznowienie skarżąca sama dołączyła pisma Komendanta Powiatowej Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] czerwca 2015 r. i z dnia [...] czerwca 2015 r. o znaku: [...] (skierowane do Zainteresowanej i do Inwestora). Powyższe dowodzi, że brak zajęcia stanowiska przez Komendanta Powiatowej Państwowej Straży Pożarnej był przez Wnioskodawczynię kwestionowany już w 2015 r., a co za tym idzie złożony z tej przyczyny w 2017 r. wniosek o wznowienie należy uznać za złożony z uchybieniem terminu do jego wniesienia. Przechodząc do kolejnej podstawy wznowienia zawartej w przepisie art. 145 § 1 pkt 6 K.p.a. organ II instancji wskazał, że odnosi się ona jedynie do sytuacji, gdy decyzja została wydana bez uzyskania stanowiska innego organu, wyrażanego w trybie art. 106 § 1-6 K.p.a, który to przepis reguluje instytucję współdziałania organów. W przypadku natomiast pozwolenia na budowę, które może być wydane po uprzednim uzyskaniu przez inwestora wymaganych przepisami szczególnymi, pozwoleń, uzgodnień lub opinii innych organów, nie mamy do czynienia z instytucją współdziałania organów w trybie art. 106 § 1 K.p.a, ponieważ o wydanie tych uzgodnień zwraca się do właściwych organów sam inwestor i to jeszcze przed wszczęciem postępowania w sprawie udzielenia pozwolenia, gdyż wymagane uzgodnienia powinny być złożone razem z wnioskiem. W tym stanie sprawy koniecznym było zastosowanie przez Starostę A. art. 149 § 3 Kp.a, a nie wznawianie postępowania. Z uwagi natomiast na wykazaną niedopuszczalność wznowienia danego postępowania również na podstawie art. 145 § 1 pkt 6 K.p.a. za prawidłowe, organ II instancji uznał umorzenie nieprawidłowo wznowionego postępowania, co też organ I instancji uczynił. Powołując się na wyrok WSA w Białymstoku z dnia 26 września 2019 r. sygn. akt II SA/Bk 423/19 w sprawie dotyczącej uznania przez organ przekroczenia przez stronę terminu na złożenie wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego, organ odwoławczy podkreślił, że nie można skutecznie zarzucać organowi, iż nie podjął on z urzędu działań zmierzających do wyeliminowania wadliwej zdaniem skarżącej decyzji administracyjnej. Ustosunkowując się do zarzutów dotyczących braku dokonania przez organ administracji architektoniczno - budowlanej oceny i analizy opinii biegłych sądowych Wojewoda zauważył, że zarówno organ I instancji, jak i organ odwoławczy nie są organami właściwymi do wyciągania wniosków z opinii biegłych sądowych. Opinie te zostały sporządzone na potrzeby prowadzonego przed Sądem Rejonowym w A. postępowania cywilnego. To Sąd zatem oceni i wyciągnie z nich swoje wnioski. Ponadto wbrew twierdzeniom odwołujących opinie biegłych sądowych nie są ekspertyzą techniczną o której mowa w § 206 ust. 1 w związku z § 204 ust. 5 Rozporządzenia. Mają one na celu określenie w jaki sposób budowa budynku gospodarczego wpłynęła na sąsiedni budynek mieszkalny oraz określenie czy podczas budowy dopuszczono się jakiś błędów i nieprawidłowości. Z uwagi zatem na formalny charakter niniejszego rozstrzygnięcia podnoszone merytoryczne zarzuty dotyczące kwestionowanego pozwolenia na budowę pozostają – zdaniem organu odwoławczego - bez wpływu na jego treść i nie mogą podlegać ocenie w niniejszym postępowaniu. Merytoryczna ocena ostatecznej decyzji Starosty A. dotyczącej pozwolenia na budowę (podnoszone zarzuty zarówno we wnioskach o wznowienie, w trakcie prowadzonego postępowania wznowieniowego, jak i w odwołaniach), dotyczące m.in. rozwiązań projektowych, nieprawidłowości przy zatwierdzeniu przez organ opracowania projektowego, słuszności usytuowania przedmiotowego obiektu, czy jego zgodności z przepisami, nie powinny być w ogóle oceniane we wstępnej fazie postępowania wznowieniowego, a z uwagi na przekroczenie terminu nie powinno ono być w ogóle wznowione. Organ odwoławczy wskazał, że w orzecznictwie sądowo-administracyjnym nie budzi wątpliwości, że jeżeli w wyniku wadliwej oceny organ wznowił postępowanie, pomimo że występują przyczyny powodujące niedopuszczalność jego wznowienia, postępowanie jako bezprzedmiotowe podlega umorzeniu. Podsumowując organ odwoławczy wskazał, że organ I instancji prawidłowo (pomimo wykazania błędnej daty) przyjął, że wniosek o wznowienie z dnia [...] lipca 2017 r. jest niedopuszczalny i nie wypełnia m.in. przesłanek dotyczących zachowania jednomiesięcznego terminu określonego przepisem art. 148 § 1 K.p.a., co skutkowało umorzeniem postępowania. Skargę na powyższe rozstrzygnięcie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku złożyła M. K. reprezentowana przez adwokata zarzucając: 1) naruszenia art. 145 § 1 pkt 5 i 6 kpa w zw. z art. 148 kpa i w zw. z art. 77 §1 k.p.a. - poprzez błędne ustalenie, że skarżąca powzięła wiadomość o podstawie wznowienia: już w 2016 roku, czy też [...] kwietnia 2017 (data odbiory wystąpienia pokontrolnego GINB), podczas gdy powzięcie wiadomości miało miejsce z dniem [...] lipca 2017 r., tj. z chwilą ustalenia przez skarżącą treści akt postępowania, w których zawarte były informacje niezbędne do podstaw wznowienia w związku z treścią informacji zawartej w wystąpieniu pokontrolnym GINB, w którym wytknięto rażące błędy postępowania mające wpływ na treść wydanej decyzji, 2) naruszenia art. 8 § 1 kpa oraz art. 145 § 1 pkt 5 i 6 kpa w zw. z art. 147 kpa - poprzez brak wskazania w podstawach umorzenia rozważań w zakresie przesłanek formalnych wznowienia postępowania z urzędu wobec oczywistego, rażącego naruszenia prawa przez organ I instancji, 3) naruszenia art. 147 kpa poprzez błędną wykładnię tego przepisu i braku rozróżnienia przez organ pojęć - daty otrzymania informacji oraz daty zapoznania się z jej treścią w zakresie podstawy do wznowienia postępowania, 4) naruszenia art. 107 § 3 kpa poprzez niezrozumiałe uzasadnienie decyzji w zakresie przyczyn stwierdzenia przez organ na jakiej podstawie ustalił, że skarżąca dowiedziała się o przesłankach wznowienia postępowania w 2016 r. a ponadto nieuzasadnienie w decyzji w zakresie braku zasadności wskazanych w odwołaniu wszystkich zarzutów, braku uzasadnienia co do przyczyn odmowy wznowienia postępowania z urzędu wobec oczywistości rażącego naruszenia prawa przez organ I instancji, a także przepisów prawa materialnego: 5) art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego w zw. z art. § 204 ust. 5 oraz § 206 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (dalej jako rozporządzenie w sprawie warunków technicznych) poprzez pominięcie argumentów wskazanych we wniosku o wznowienie dotyczących konieczności wykonania ekspertyzy w sytuacji wskazywanej przez skarżącą jeszcze w postępowaniu dot. pozwolenia na budowę, dotyczącej bezpośredniej styczności budynku gospodarczego z budyniem skarżącej, przekroczenia granic gruntu, w jaki sposób będzie oddziaływać budynek gospodarczy na budynek skarżącej. W uzasadnieniu skargi wskazano, przyjęte przez organy błędne daty dowiedzenia się przez skarżącą o podstawach wznowienia postępowania tj. [...] kwietnia 2017 r. data otrzymana wystąpienia pokontrolnego z GINB; rok 2016 w ocenie skarżącej nie poparty żadnymi argumentami; rok 2013 wskazany przez organ I instancji. Zdaniem skarżącej organy za każdym razem ustalają inną wersję w zakresie daty dowiedzenia się o przyczynie wznowienia, aby z przyczyn formalnych uniemożliwić wznowienie postępowania, co pozostaje w sprzeczności z podstawowymi zasadami postępowania administracyjnego, w tym zaufania do organów administracji. Zdaniem skarżącej nie wyjaśnił na jakiej podstawie M. K. miała mieć wiedzę, że wnioski z wystąpienia pokontrolnego są podstawą wznowienia postępowania administracyjnego, tym bardziej, że nie dokonano żadnych pouczeń w tym zakresie. Podkreślono, że ponad wszelką wątpliwość pismo odebrane przez M. K. [...] kwietnia 2017 r. z załączonym wystąpieniem nie zawierało żadnych pouczeń w tym zakresie. M. K. jako występująca bez profesjonalnego pełnomocnika nie miała żadnej wiedzy fachowej, co do sposobu wznowienia postępowania czy też, że wnioski z wystąpienia GINB stanowią jakąkolwiek podstawę wznowienia. Nie można zgodzić się, że M. K. nie mogła zapoznać się z aktami [...] lipca 2017 r. bowiem tych akt nie było, skoro właśnie informacje zawarte w tych aktach i cząstkowa weryfikacja dokumentów pozwoliła na powzięcie wiadomości o podstawie wznowienia. Czym innym jest data otrzymania informacji a data zapoznania się z jej treścią w zakresie podstawy do wznowienia postępowania. Kolejny raz podkreśliła skarżąca, że budynek gospodarczy został wzniesiony z przekroczeniem granicy nieruchomości, niezgodnie z projektem, narusza konstrukcję budynku należącego do skarżącej. Budynek w związku z tym oddziałuje negatywnie na budynek M. K., co wynika ze znajdujących się już opiniach rzeczoznawców budowlanych wykonujących opinie na potrzeby Sądu w sprawie cywilnej. Zdaniem skarżącej bez względu na to, czy strona zachowała termin, czy nie, organ jest zmuszony wznowić postępowanie, gdy doszło do naruszenia przepisów postępowania. W takim przypadku organy nie powinny poprzestać na samej tylko konstatacji braku podstaw do wznowienia postępowania z uwagi na przekroczenie przez skarżącą terminu określonego w art. 148 § 1 kpa, ale w oparciu o zebrany materiał powinny rozważyć, czy w takiej sytuacji nie byłoby zasadne wznowienie postępowania z urzędu oraz dać tym rozważaniom wyraz w uzasadnieniu decyzji. W ocenie skarżącej, organ II instancji zbyt lakonicznie uzasadnił kwestię związaną ze wznowieniem postępowania z urzędu, podczas gdy w sposób oczywisty i rażący zostały naruszone przepisy prawa. Zadaniem uzasadnienia jest przekonanie strony o prawidłowości rozstrzygnięcia, czego w niniejszej sprawie zabrakło. W tym stanie rzeczy, abstrahując od kwestii materialnych, niesłusznym i błędnym było ustalenie, że skarżąca nie dopełniła warunków formalnych wniesienia wniosku o wznowienie postępowania z racji uchybienia terminu. Ponadto w skardze podkreślono, że organ II instancji nie odniósł się do odwołania w zakresie regulacji zawartych w przepisach prawa budowlanego - art. 36a. W sprawie nie zaistniała jednocześnie przesłanka wskazana w art. 9 Prawa budowlanego, który to mówi, że w przypadkach szczególnie uzasadnionych dopuszcza się odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych (o których mowa w art. 7 prawa budowlanego). Odstępstwo nie może powodować zagrożenia życia ludzi lub bezpieczeństwa mienia, a w stosunku do obiektów, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 4 prawa budowlanego- ograniczenia dostępności dla osób niepełnosprawnych oraz nie powinno powodować pogorszenia warunków zdrowotno-sanitarnych i użytkowych, a także stanu środowiska, po spełnieniu określonych warunków zamiennych. Podkreślenia wymaga fakt, że przepis § 206 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych zamieszczony został w dziale V, który odnosi się do bezpieczeństwa konstrukcji w fazie projektowania i wykonywania budynków, a wobec tego wykonanie ekspertyzy w tym zakresie może być konieczne, także po wydaniu pozwolenia na budowę przed rozpoczęciem budowy, jak i w toku budowy w celu zapobieżenia zagrożeniom dla bezpieczeństwa budynków istniejących. Niedopuszczalnym jest zatem niezastosowanie § 204 ust. 5 w zw. z § 206 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych w sytuacji, gdy inwestycja jest usytuowana w bezpośrednim sąsiedztwie obiektu budowlanego i powoduje obniżenie przydatności do użytkowania nieruchomości istniejącej, a zwłaszcza, gdy w toku postępowania o udzielenie pozwolenia na budowę wskazywano, że budowa budynku gospodarczego może zagrozić konstrukcji budynku mieszkalnego. Końcowo skarżąca wskazała, że decyzja organu II instancji legalizuje postępowanie organu I instancji, które przeprowadzone zostało z rażącym naruszeniem prawa, co wynika z treści wystąpienia pokontrolnego GINB, znajdującego się w aktach sprawy. Z tej przyczyny, a także z pozostałych wskazanych przyczyn skarga jest zasadna i na tej podstawie skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę Wojewoda P. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoją argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Skarga podlega oddaleniu. Zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne wynika z treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 t.j., zwanej dalej p.p.s.a.). Zgodnie z tą regulacją sądy rozpoznając skargi nie są związane ich zarzutami, podstawą prawną ani formułowanymi przez strony wnioskami. W świetle przywołanych regulacji sąd administracyjny dokonując kontroli rozstrzygnięć organów administracji kieruje się wyłącznie kryterium legalności, czyli zgodności z przepisami prawa materialnego i procesowego rozstrzygnięć organów administracji publicznej. Skarga okazała się niezasadna, gdyż zaskarżona decyzja nie zawiera wad prawnych uzasadniających wyeliminowanie jej z obrotu prawnego, a została wydana po wnikliwej i rzeczowej analizie akt sprawy, zaś zgromadzony materiał dowodowy nie wykazał istnienia okoliczności stanowiących przesłankę do zmiany zaskarżonej decyzji. Na wstępie należy podkreślić, iż przedmiotowe postępowanie zostało wszczęte na wniosek skarżącej M. K. z dnia [...] lipca 2017 r. (data wpływu do organu I instancji) o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Starosty A. z dnia [...] października 2013 r. nr [...] udzielającej pozwolenia na budowę budynku gospodarczego T. P. na działce położonej przy nieruchomości skarżącej, przy czym budynek gospodarczy zostały wybudowany po granicy z działką skarżącej. Skarżąca w toku postępowania wznowieniowego powoływała się na to, z iż wystąpienia pokontrolnego Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 2017 r. dowiedziała, że w akta sprawy dotyczącej zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia T. P. w przedmiocie budowy budynku gospodarczego na działce nr ewid. nr [...] w A. przy ul. [...] (bezpośrednio po granicy z działką nr [...] należącej do skarżącą) brak było ekspertyzy technicznej dotyczącej jej budynku mieszkalnego, a stwierdzającej jego stan bezpieczeństwa i przydatności do użytkowania, uwzględniającego oddziaływanie wywołanie wzniesieniem budynku gospodarczego. W jej ocenie wyszyły na jaw nowe okoliczności i dowody istotne dla sprawy, o których jako strona postępowania nie wiedziała wcześniej oraz nieznane organowi, który wydał decyzję. Ponadto wskazywała, iż budynek został wykonany niezgodnie z projektem budowlanym. W tym zakresie skarżąca powoływała się na art. 145 § 1 pkt 5 i 6 k.p.a., precyzując swój wniosek w dniu [...] czerwca 2019 r. Należy wskazać, iż zgodnie z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. w sprawie zakończoną decyzją ostateczną wznawia się postępowanie jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności fatyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję. Natomiast art. 145 § 1 pkt 6 k.p.a. wskazuje na podstawę wznowienia postępowania, w sytuacji gdy decyzja wydana została bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu. Niewątpliwie przy tym analizując spełnienie przedmiotowych przesłanek w pierwszej kolejności organ jest zobowiązany ustalić, czy podanie o wznowienie postępowania zostało wniesione w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania (art. 148 § 1 k.p.a). W przedmiotowej sprawie wniosek został złożony w dniu [...] lipca 2017 r. Skarżąca wskazując na zachowanie przedmiotowego terminu w skardze podniosła, że zapoznała się z aktami w dniu [...] lipca 2017 r. w związku z otrzymanie protokołu kontroli Głównego Urzędu Nadzoru Budowlanego i wówczas powzięła wiedzę na temat podstaw do wznowienia postępowania, a zatem zachowała termin miesięczny. Natomiast organ II instancji wskazuje, że protokołu pokontrolnego Głównego Urzędu Nadzoru Budowlanego z dniu [...] kwietnia 2017 r. (otrzymanego przez skarżącą w dniu [...] kwietnia 2017 r. zwrotka), zaczął biec termin miesięczny, a zatem podanie z dnia [...] lipca 2017 r. zostało złożone po terminie. Odnosząc się do pierwszego zarzutu skargi należy podzielić w całości ustalenia faktyczne dokonane przez Wojewodę P. w zaskarżonej decyzji z dnia [...] sierpnia 2021 r., przy czym należy podkreślić, że słusznie organ ten uznał, że organ I instancji niewłaściwie ocenił okoliczności faktyczne związane z terminem stanowiącym podstawę wznowienia przedmiotowego postępowania tj. błędnie przyjął dzień 18 września 2013 r. jako datę, w której wnioskodawczyni dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia, gdyż nie można oczekiwać od strony postępowania pierwotnego, że posiada taką wiedzę techniczną, aby stwierdzić, czy akta sprawy zawierają wszelkie niezbędne dowody (w tym kwestionowaną przez skarżącą ekspertyzę techniczną, która powinna być wówczas sporządzona). Stanowisko to jest prawidłowe. Podkreślić przy tym należy, że zostało ono wydane po dwóch wcześniejszych decyzjach kasacyjnych z dnia [...] kwietnia 2019 r., znak: [...] oraz z dnia [...] listopada 2019 r., znak: [...], w których organ odwoławczy słusznie wskazał, że organ I instancji wszczął postępowanie, bez przeprowadzenia postępowania wstępnego, warunkującego dopuszczalność jego wszczęcia, w szczególności w zakresie terminu do złożenia podania. W tym zakresie ostatecznie do organ II instancji uzupełnił postępowanie dowodowe. Zaakcentować przy tym należy, iż nie doszło do naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. (zarzut 3 skargi), bowiem uzasadnienie organu II instancji jest obszerne (30 stron), zaś organ odniósł się do każdej kwestii podniesionej w odwołaniu oraz w zakresie zachowania terminu rozważył w sposób bardzo wnikliwy i rzeczowy, każdą możliwości zaistniałą w przedmiotowej sprawie, czemu dały wyraz w uzasadnieniu skarżonej decyzji. W pierwszej kolejności słusznie organ II instancji uznał, że należało zatem ustalić czy zostały wskazane właściwe podstawy, a także czy został zachowany termin. Postępowanie nadzwyczajne, jakim jest wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną, zostało uregulowane przez ustawodawcę w rozdziale 12 działu II k.p.a. (art. 145-152 k.p.a.). Przy czym, czynności organu po otrzymaniu wniosku w sprawie wznowienia dzielą się na dwa etapy. W pierwszym z nich organ bada, czy podanie oparte zostało na ustawowych przesłankach wznowienia, enumeratywnie wymienionych w art. 145 § 1 k.p.a. oraz art. 145 a k.p.a., jak również, czy zostało ono wniesione z zachowaniem terminów przewidzianych w art. 148 k.p.a., a także czy wnoszący podanie jest stroną tego postępowania. Negatywna weryfikacja którejkolwiek z tych przesłanek uprawnia organ do wydania postanowienia o odmowie wznowienia postępowania w oparciu o art. 149 § 3 k.p.a. Drugi etap obejmuje natomiast kontrolę merytoryczną, tj. postępowanie dotyczące przyczyn wznowienia oraz rozstrzygnięcie co do istoty sprawy. Tylko bowiem kwestia statusu strony postępowania, stanowi jednocześnie przesłankę wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.), ale taka sytuacja nie miała miejsce w przedmiotowej sprawie , bowiem skarżąca była stroną postępowania w przedmiocie udzielenia na budowę zakończonego decyzją z dnia [...] października 2013 r. nr [...]. Właściwy w sprawie organ zobligowany był w pierwszej kolejności dokonać oceny czy podanie o wznowienie postępowania zostało wniesione z zachowaniem terminów przewidzianych w art. 148 § 1 i 2 k.p.a. oraz czy było oparte na ustawowej przesłance wznowienia. Od ustalenia tych kwestii zależał bieg postępowania, tj. powinno się ono zakończyć wydaniem postanowienia o odmowie wznowienia w przypadku niedochowania terminu czy braku podstaw wznowienia lub o wznowieniu postępowania zakończonego ww. decyzją (w razie dochowania przewidzianego terminu), z przyczyn wskazanych w art. 145 § 1 pkt 5 i 6, jak ma to miejsce w tym przypadku. Organ I instancji nie badając dochowania terminu, niezasadnie zatem wznowił postępowanie, a zatem stwierdzenie i podanie zostało wniesione po terminie uzasadniało tylko i wyłącznie umorzenie postępowania. Reasumując tę część rozważań Sąd uznał, że zasadnie w niniejszej sprawie uznano, że wniosek o wznowienie postępowania nie został złożony z zachowaniem terminu, o którym mowa w art. 148 § 2 k.p.a., przy czym bieg tego miesięcznego terminu należało przyjąć tak jak ustalił to organ II instancji na dzień [...] kwietnia 2017 r., kiedy to skarżąca odebrała wystąpienie pokontrolne GUNB. W ocenie Sądu termin ten należało przyjąć dla obu wskazanych podstaw wznowienia tj. art. 145 § 1 pkt 5 i 6 k.p.a. z uwagi na to, że brak przeprowadzenia takiej ekspertyzy na etapie postępowania o udzielenie pozwolenia na budowę był de facto zarówno podstawą z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. (nowa okoliczność faktyczna, gdyż nie mogło to być traktowane jako nowe dowody gdyż nie istniały one w dniu wydania decyzji) czy też jako art. 145 § 1 pkt 6 k.p.a. (brak uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu – ekspertyzy technicznej czy też stanowiska Inspekcji Przeciwpożarowej). Podsumowująco jedynie należy przytoczyć (bowiem argumentacja organu w zakresie zachowania terminu znajduje się na kilku stronach i jest szczegółowo opisana), że organ II instancji przyjął jako datę najbardziej pewną, od którego należało liczyć miesięczny termin tj. [...] kwietnia 2017 r., gdyż pismem z dnia [...] kwietnia 2017 r., znak: [...] GINB udostępnił jej wystąpienie pokontrolne z 2017 roku, z którego treści dowiedziała się m.in. o braku ekspertyzy technicznej (która w jej ocenie stanowi przesłankę wznowieniową). Okoliczność, że w dniu [...] lipca 2017 r. M. K. udała się do PINB w A. w celu zweryfikowania informacji zawartych w wystąpieniu pokontrolnym GINB oraz przeglądania akt dotyczących pozwolenia na budowę nr [...], nie miała wpływu na to, że ten termin należało liczyć od tej daty. Abstrahując już od szeroko rozpisanych w uzasadnieniu decyzji okoliczności, braku akt postępowania w przedmiocie pozwolenia na budowę, w dacie przeglądania przez skarżącą, z uwagi na liczne toczące się postępowania, w tym postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji czy też sprawa cywilna należy wskazać, iż strona nie może sobie swobodnie przesuwać terminu, w jakim może złożyć podanie o wznowienie postępowania. Przy takim podejściu – jak wskazuje pełnomocnik skarżącej – termin ten był zawsze zachowany. Zwrócić należy także uwagę na to, że w pierwszej części skargi wnioskodawczyni podkreśla, że z uwagi na brak pouczeń zawartych w wystąpieniu pokontrolnym GINB z 2017 roku i występowanie bez profesjonalnego pełnomocnika nie posiadała fachowej wiedzy do stwierdzenia, że wnioski GINB stanowią jakąkolwiek podstawę wznowienia. Jak dalej podkreślała Skarżąca informacje zawarte w aktach i weryfikacja dokumentów z jakimi zapoznała się w dniu [...] lipca 2017 r. pozwoliły jej dopiero na powzięcie wiadomości o podstawie wznowienia. Zauważyć przy tym trzeba, że dokumenty z jakimi się zapoznała skarżąca (tj. akta PINB w A.), w dalszym ciągu również nie zawierały pouczeń jakich oczekiwała skarżąca, aby móc złożyć wniosek o wznowienie tj. wskazówek, że wnioski GINB stanowią jakąkolwiek podstawę wznowienia. Przy tym wnioskodawczynię nadal nie reprezentował profesjonalny pełnomocnik. Powyższe potwierdza, że pomimo braku otrzymania pouczeń na jakie wskazuje w skardze skarżąca, wniosek o wznowienie postępowania został przez nią sformułowany i złożony. Zdaniem Sądu data uzyskania wystąpienia pokontrolnego jest datą bezsporną i pewną odnośnie momentu w jakim dowiedziała się o okolicznościach stanowiących w jej ocenie podstawę do wznowienia postępowania. Sad w tym zakresie podziela ustalenia organu II instancji, że już postępowanie cywilne toczące się od 2016 r. (przed Sądem Rejonowym w A., do chwili obecnej nie zakończone z uwagi na niniejsze postępowanie wznowieniowe) i ustalenia zawarte w opiniach, dawały podstawę do przyjęcia, że dowiedziała się o okolicznościach stanowiących w jej ocenie podstawę do wznowienia postępowania, przy czym zaakcentować należy, że skarżąca w tym postępowaniu była reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika. Już wówczas, brak właściwej ekspertyzy technicznej, która powinna być dołączona do wniosku o pozwolenie na budowę (a zatem przesłanka z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.) była poruszana w kontekście § 206 ust. 1 w związku z § 204 ust. 5 Rozporządzenia w sprawie warunków technicznych. Wówczas to została sporządzona opinia biegłego sądowego z zakresu budownictwa mgr inż. T. S. z dnia [...] maja 2016 r. zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego w A. I Wydział Cywilny z dnia [...] kwietnia 2016 r., sygn. [...]. Niemniej jednak słusznie organ przyjął, że uwzględniając fakt, że opinię tą otrzymał jedynie pełnomocnik, trudno będzie wykazać, że otrzymała ją również skarżąca. Tym samym argumenty skargi są niezrozumiałe w zakresie wskazania roku 2016, tym bardziej, że organ w sposób szczegółowy wskazał, dlaczego ostatecznie nie przyjął tej daty, jako daty od której należy liczyć termin miesięczny. Podobnie Wojewoda P. opierając się na analizie uzupełnionego na etapie II instancji materiału dowodowego wykazał, że w trakcie prowadzonego przez GINB postępowania kontrolnego znak: [...] został sporządzony "Protokół kontroli przeprowadzonej w dniach [...] sierpnia - [...] września 2016 r. obiektów budowlanych zlokalizowanych na działce nr ewid. gr. [...] przy ul. [...] w A." (zwany dalej Protokołem kontroli GINB z 2016 r.). Mając na względzie powyższe organ II instancji sugerował, że o braku załączenia do wniosku o pozwolenie na budowę ekspertyzy technicznej skarżąca powzięła wiedzę najpóźniej w dniu zapoznania się z Protokołem kontroli GINB z 2016 r, tj. w dniu [...] października 2016 r. (kiedy odebrała ten protokół) i od tej daty należało liczyć bieg jednomiesięcznego terminu na złożenie podania o wznowienie postępowania (który upłynął [...] listopada 2016 r.). Jednakże mając na uwadze to, że skarżąca wielokrotnie w swoich pismach wskazywała, że to wystąpienie pokontrolne GINB z 2017 r., z którego treści dowiedziała się m.in. o braku ekspertyzy technicznej, dało jej podstawę do powzięcie wiadomości o przedmiotowej okoliczności, to niewątpliwie ten termin jest najbardziej pewnym terminem dowiedzenia się o okolicznościach stanowiących podstawę wznowienia, zaś zapoznanie się z aktami w dniu [...] lipca 2017 r. okoliczności tej nie zmienia, tym bardziej, że zarówno akta sprawy nie zawierały w tym zakresie żadnych pouczeń, tak samo jak wystąpienie pokontrolne. Niezaprzeczalne w przedmiotowej sprawie jest zatem to, że wniosek o wznowienie postępowania z dnia [...] lipca 2017 r. nie wypełnia przesłanki zachowania jednomiesięcznego terminu określonego przepisem art. 148 § 1 K.p.a., gdyż został złożony po terminie. W tej sytuacji złożenie wniosku w dniu [...] lipca 2011 r., a więc ponad 3 miesiące po upływie tak wyznaczonego terminu, nie mógł on odnieść zamierzonego skutku w postaci wznowienia postępowania, a organ I instancji w tym zakresie błędnie wznowił postępowania, co musiało skutkować umorzeniem postępowania. Wykładnia art. 148 § 1 k.p.a., wskazywana przez skarżącaą, w zakresie tego że dopiero w dniu 4 lipca 2017 r. zapoznała się z aktami i od tej daty należy liczyć termin nie zasługuje na uwzględnienie, jak również zarzut, że w treści wystąpienia pokontrolnego nie było żadnych pouczeń odnośnie możliwości wznowienia postępowania. Skarżąca podnosiła bowiem, że czym innym jest data otrzymania informacji, a data zapoznania się z jej treścią w zakresie podstawy do wznowienia. W tym zakresie należy przytoczyć wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2021 r. sygn. akt II OSK 1670/20 w którym wskazano, że "termin liczony jest od dnia uzyskania informacji o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania, a nie od dnia, w którym strona powzięła informację, że okoliczność ta może stanowić podstawę wznowienia postępowania. Świadomość prawnego znaczenia okoliczności faktycznych, jako podstawy wznowienia, nie ma wpływu dla oceny zachowania terminu przewidzianego w art. 148 § 1 k.p.a. (dostępny na stronie https://orzeczenia. nsa.gov.pl, dalej CBOSA). Ponadto w orzecznictwie wskazuje się, że taka wykładnia art. 148 § 1 k.p.a., w której wskazany w tym przepisie termin rozpoczynałby bieg od dnia uzyskania świadomości o prawnym znaczeniu okoliczności mogącej być podstawą wznowienia, w praktyce uniemożliwiałby ustalenie daty, od której biegłby ten termin i dawałby stronom możliwość manipulowania tym terminem, a to nie zasługuje na akceptację (wyrok WSA w Gdańsku z dnia 22 kwietnia 2020 r. sygn. akt II SA/Gd 75/20, CBOSA). Odnosząc się do zarzutu zawartego w uzasadnieniu, że w sytuacji przekroczenie terminu organ powinien rozważyć wszczęcie postępowania z urzędu jest nieprawidłowy bowiem również w orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że "z treści art. 145 § 1 k.p.a. wynika, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli ziści się któraś ze wskazanych w nim przesłanek. Zgodnie z treścią art. 147 k.p.a. zd. pierwsze, wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na żądanie strony. Z tych przepisów nie wynika obowiązek organu do podjęcia wznowienia postępowania z urzędu w sytuacji, gdy strona złoży wniosek po terminie. Zaniechanie wznowienia postępowania z urzędu, nie może być przy tym podstawą zarzutu w sprawie odmowy wznowienia postępowania z powodu uchybienia przez stronę terminowi do złożenia wniosku o wznowienie postępowania" (wyrok WSA w Warszawie z dnia 25 listopada 2020 r. sygn. akt IV SA/Wa 1353/20, CBOSA). Sąd orzekający w przedmiotowej sprawie w całości podziela przedstawione orzecznictwo i jednocześnie jeszcze raz podkreśla, że organy nie mają obowiązku prowadzić postępowania w przedmiocie wznowienia z tego powodu, że strona złożyła wniosek o wznowienie po terminie. W tym zakresie nie doszło do naruszenia wskazanego w skardze art. 147 k.p.a. czyli brak rozróżnienia daty otrzymania informacji od daty zapoznania się z jego treścią w zakresie podstawy wznowienia, bowiem zapoznanie się przez skarżącą z treścią wystąpienia pokontrolnego z 2017 r. było podstawą uzyskania świadomości o prawnym znaczeniu okoliczności mogącej być podstawą wznowienia, tym bardziej, że już w postępowaniu cywilnym toczącym się od 2016 r. skarżąca była reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika. W ocenie Sądu stwierdzenie niezachowanie terminu w zasadzie wykluczało analizowanie przez organy pozostałych podstaw wznowienia postępowania, przy założeniu że wskazane przez skarżące podstawy, co do zasady miały swoje umocowanie w art. 145 § 1 pkt 5 i 6 k.p.a., gdyż pierwszy etap postępowania wznowieniowego – formalny, zakończył się negatywnymi ustaleniami dla skarżącej w zakresie zachowania terminu. Negatywna weryfikacja którejkolwiek z przesłanek uprawniała bowiem organ do wydania odmowy wznowienia postępowania, co zatem skutkowało by brakiem kontroli merytorycznej w zakresie żadnych podstaw wznowienia. W przedmiotowej sprawie organ II instancji – z uwagi na nieprawidłowe wszczęcie postępowania przez organ I instancji – w znacznym zakresie odniósł się do pozostałych zarzutów, zarówno w zakresie podstaw wznowienia oraz naruszenia przepisów prawa materialnego. Z uwagi na uzasadnienie skargi oraz rozważania organu II instancji, należy podkreślić, że zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem, jak również poglądami doktryny, które orzekający Sąd w pełni akceptuje, przesłanka z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., aby mogła stanowić podstawę rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy zakończonej ostateczną decyzją wymaga wystąpienia łącznie trzech warunków. Po pierwsze, przedstawione przez stronę okoliczności faktyczne lub dowody muszą być nowe, a zatem nie mogły być znane organowi rozpoznającemu sprawę w postępowaniu zwykłym. Po drugie, owe okoliczności i dowody muszą mieć istotne znaczenie dla sprawy. W tym wypadku chodzi o związek z przepisami prawa materialnego będącymi podstawą sprawy rozstrzygniętej decyzją objętą żądaniem wznowienia postępowania. Tylko bowiem na podstawie przepisu prawa materialnego możliwa jest ocena, czy nowa okoliczność faktyczna, nowy dowód dotyczy ustalenia stanu faktycznego zapisanego w tym przepisie prawa. Wreszcie, po trzecie, niezbędne jest, aby ów nowy dowód (okoliczność faktyczna) istniał w dniu wydania decyzji objętej żądaniem wznowienia (zob.m.in. wyroki NSA w Warszawie z dnia 17 grudnia 1997 r., sygn. akt III SA/77/97; NSA z dnia 22 stycznia 2013 r., sygn. akt II OSK 897/12; z dnia 30 stycznia 2014 r., sygn. akt II OSK 2177/12; z dnia 30 stycznia 2019 r., sygn. akt I OSK 1935/18, CBOSA; M. Jaśkowska, A. Wróbel, M. Wilbrandt-Godowicz, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, LEX/el. 2020). W związku z tym, aby dana okoliczność (dowód) mógł stanowić podstawę do wznowienia postępowania (tutaj strona skarżąca wskazuje na konieczność sporządzenia ekspertyzy, która została pominięta przez organ w trakcie prowadzonego postępowania o pozwolenie na budowę), musi on przede wszystkim istnieć w dacie wydania decyzji ostatecznej. Co za tym idzie, nie będą stanowiły takiej podstawy okoliczności lub dowody, które powstały (zostały wytworzone) po ostatecznym rozstrzygnięciu sprawy. Dowodem nie może być m.in. opinia biegłego sporządzona po wydaniu decyzji. Może ona co najwyżej ujawniać nowe fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy. I wreszcie okoliczność ta lub dowód nie może być znany organowi wydającemu decyzję. Bez znaczenia pozostaje natomiast, czy brak wiedzy organu o tych faktach (dowodach) nastąpił w wyniku jego zaniedbań, czy też bez jego winy (zob. wyrok NSA z dnia 24 stycznia 2018 r., sygn. akt II OSK 2246/16, CBOSA). Konieczność zatem wykonania ekspertyzy technicznej w toku postępowania o udzielenie pozwolenia, a także ekspertyzy po wykonaniu robót dotyczącej jej budynku mieszkalnego, a stwierdzającej jego stan bezpieczeństwa i przydatności do użytkowania i uwzględniającego oddziaływanie wywołanie wzniesieniem budynku gospodarczego, nie może stanowić nowej okoliczności czy dowodu istotnego dla sprawy, o których jako strona postępowania nie wiedziała wcześniej Nawet gdyby bowiem taka ekspertyza została wykonana, to materiał ten nie istniał w dniu wydawania decyzji o pozwoleniu na budowę, a zatem nie spełnia on warunku istnienia w dacie wydawania decyzji ostatecznej. Jak już natomiast wskazano wszystkie trzy warunki muszą być spełnione łącznie, co oznacza, że niespełnienie choćby jednego z nich powoduje, że nie mamy do czynienia z nowym dowodem w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Organy dokonały prawidłowej oceny powyższych okoliczności. Jak wskazał WSA w wyroku z dnia 22 listopada 2018 r. sygn. akt VIII SA/Wa 551/18 "nową okolicznością w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. nie może być inna ocena okoliczności i dowodów, znanych w postępowaniu zwyczajnym organowi, gdyż w takiej sytuacji nie ma miejsca ujawnienie nowych okoliczności lub dowodów, a tylko odmienna ocena tego samego stanu faktycznego". Należy wskazać przy tym, że Sąd nie kwestionuje prawidłowości zgromadzonych dokumentów, w tym opinii znajdujących się w sprawie cywilnej czy też wystąpienia pokontrolnego GINB z 2017 r. w którym wskazano na pewne nieprawidłowości w zakresie postępowania zakończonego decyzją z 2013 r. w zakresie udzielonego pozwolenia na budowę budynku gospodarczego. Należy jednak podkreślić, że szereg okoliczności tam wskazanych pojawiło się na dalszym etapach postępowania, kiedy to toczyło się w postępowanie w zakresie odstępstw od udzielonego pozwolenia na budowę, ale okoliczności te miały charakter następczy. Zwrócić przy tym należy uwagę na to, że m.in. kwestia zgodności z przepisami przeciwpożarowymi była bada również przed WSA w Białymstoku w sprawach o sygn. akt II SA/Bk 508/19 i poprzedzającym wyroku II SA/Bk 342/18. Ponadto toczyło się postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody P. z dnia [...] lutego 2015 r. o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty A. z dnia [...] października 2013 r. udzielającej pozwolenia na budowę budynku gospodarczego. W tym zakresie skarga na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2015 r. złożona przez M. K. została przez WSA w Warszawie w sprawie o sygn. akt VII SA/Wa 2319/15 oddalona, a NSA oddaliło skargę kasacyjną (wyrok z 7 lutego 2018 r. sygn. akt II OSK 472/17). W wyrokach tych była rozważana kwestia zarówno wybudowania budynku po granicy działki czy też przekroczenia granicy, ale również zachowanie przepisów przeciwpożarowych. Organ zatem słusznie jedynie marginalnie odniósł się do wskazanych w punkcie 5 skargi zarzutów naruszenie przepisów prawa materialnego, wskazując w sposób jednoznaczny dlaczego nie mogą być brane obecnie pod uwagę. Podkreślić zatem jeszcze raz należy, że organ II instancji nie był zobligowany do rozważania wszystkich zarzutów, bowiem z uwagi na przesłanki formalne w zakresie prowadzonego postępowania wznowieniowego, w tym przekroczenie terminu, nie było takiej konieczności. Organ nie mógł również odnieść się do merytorycznych kwestii dotyczących wydanej decyzji z 2013 r., w tym art. 36 a Prawa budowlanego. Mając na uwadze natomiast drugą ze wskazanych podstaw wznowienia tj. art. 145 § 1 pkt 6 k.p.a. czyli wydanie decyzji z dnia [...] października 2013 r. Nr [...] znak: [...] bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu wskazać należy, że stanowisko organu II w tym zakresie jest prawidłowe. W ocenie skarżącej brak jest stanowiska właściwego organu do oceny stanu technicznego budynku. W szczególności w ocenie skarżącej opinię taką winien sporządzić projektant, a opinia ta powinna być w warunkach niniejszej sprawy oceniona i zweryfikowana przez właściwą izbę architektów oraz wydane powinno zostać stanowisko właściwej Komendy Powiatowej Państwowej Straży Pożarnej w zakresie usadowienia, wytrzymałości, ochrony przeciwpożarowej oraz oddziaływania budynku gospodarczego w tym zakresie na budynek mieszkalny Skarżącej. Podkreślić jednak należy, że przepis ten dotyczy sytuacji, gdy obowiązek współdziałania został ustanowiony przepisami prawa materialnego. Nie dotyczy to to w ogóle sytuacji, gdy z wnioskiem o opinię wystąpiła strona w ramach postępowania dowodowego, czy też kiedy organ prowadzący postępowania mógł wykonanie takiej opinii zlecić (podobnie WSA w Warszawie w wyroku z dnia 14 lipca 2009 r. sygn. akt IV SA/Wa 292/09, LEX nr 553469). W tym zakresie Sąd podziela ustalenia i uzasadnienie zawarte w zaskarżonej decyzji. Odnosząc się natomiast do braku zajęcia stanowiska przez Komendanta Powiatowej Państwowej Straży Pożarnej, organ II instancji zasadnie podkreślił, że do wniosku o wznowienie skarżąca dołączyła pisma Komendanta Powiatowej Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] czerwca 2015 r. i z dnia [...] czerwca 2015 r. o znaku: [...] (skierowane do zainteresowanej i do inwestora). Powyższe dowodzi, że brak zajęcia stanowiska przez Komendanta Powiatowej Państwowej Straży Pożarnej był przez wnioskodawczynię kwestionowany już w 2015 r., a co za tym idzie złożony z tej przyczyny w 2017 r. wniosek o wznowienie należy uznać za złożony z uchybieniem terminu do jego wniesienia. Co do wskazane natomiast w skardze § 206 w zw. z art. 204 ust. 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. tj. w zakresie obowiązku sporządzenia ekspertyzy technicznej wskazać należy, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym dominuje pogląd, że ekspertyza techniczna nie jest wymagana w każdym przypadku - jej sporządzenie jest konieczne, gdy wzniesienie budynku w bezpośrednim sąsiedztwie obiektu budowlanego powoduje zagrożenia dla bezpieczeństwa użytkowników tego obiektu lub obniżenie jego przydatności do użytkowania. Jeżeli osoba sporządzająca projekt budowlany, posiadająca stosowne uprawnienia, nie stwierdzi tego rodzaju zagrożeń, ekspertyza jest zbędna (podobnie NSA w wyroku sygn. akt II OSK 2057/17, CBOSA). Trudno zatem na obecnym etapie postępowania jednoznacznie wskazać, że na datę wydawania decyzji z 2013 r. ta okoliczność faktyczna istniała w dniu wydania decyzji i była nieznana organowi, który wydał decyzję. Organ architektoniczo – budowalny mógł zatem z tej możliwości skorzystać, bądź stwierdzić, że nie zachodzą ku temu podstawy, zaś dopiero wzniesienie obiektu skutkowało uznanie, że taka ekspertyza mogła być potrzebna na tym etapie postępowania. Reasumując wskazać należy, że negatywne ustalenia w zakresie możliwości wznowienia postępowania, czyli stwierdzenie uchybienia terminu i braku wystąpienia ustawowych przesłanek wznowienia postępowania, zamyka organowi drogę do merytorycznego rozpatrzenia sprawy administracyjnej. Dopiero pozytywne ustalenia w tym zakresie stanowią podstawę do przeprowadzenia postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Umorzenie postępowania w sytuacji jego bezprzedmiotowości, o której mowa w art. 105 k.p.a. powoduje natomiast, że niedopuszczalne jest rozstrzyganie o materialnoprawnych uprawnieniach i obowiązkach strony skarżącej. Umorzenie postępowania wywiera bowiem inny skutek, przyjmuje, że nie ma przesłanek do merytorycznego orzekania co do istoty sprawy. Skutki tego postanowienia mają charakter procesowy. Nie kształtuje się stosunek materialnoprawny (por. wyrok NSA z dnia 26 listopada 2018 r., sygn. akt II OSK 348/18, wyrok NSA z dnia 12 października 2012 r., sygn. akt II GSK 1099/12, CBOSA). Końcowo należy zwrócić jeszcze na jedną kwestię, którą Sąd dostrzegł z urzędu, a mianowicie regulację art. 146 § 1 k.p.a., który wskazuje, że uchylenie decyzji z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 3-8 k.p.a. nie może nastąpić jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło pięć lat (podstawy wznowieniowe wskazane przez skarżącą mieszczą się w tym zakresie) Decyzją z dnia [...] października 2013 r. Nr [...], w której Starosta A. zatwierdził projekt budowlany i udzielił T. P. pozwolenia na budowę budynku gospodarczego, stała się ostateczna w dniu [...] listopada 2013 r. Zgodnie z wyrokiem NSA z 30.04.2009 r., sygn. akt II OSK 124/09, po upływie okresu przedawnienia w sprawie rozpoznawanej w trybie wznowienia postępowania organ administracji publicznej traci wobec tego uprawnienie nie tylko do uchylenia decyzji, lecz także do odmowy uchylenia decyzji dotychczasowej wydanej w postępowaniu zwyczajnym, z powodu stwierdzenia przez organ administracji braku podstaw do jej uchylenia, gdyż byłoby to rozstrzygnięcie co do istoty sprawy. Akceptacja poglądu przeciwnego oznaczałaby, że po upływie okresu przedawnienia, kiedy organ nie mógł już uchylić decyzji (art. 146 § 1 k.p.a.) nadal może toczyć się postępowanie badające sprawę co do istoty (LEX nr 555045). Termin ten nie może być przerwany, a wszczęcie postępowania wznowieniowego nie wstrzymuje jego biegu. Wstrzymania biegu takich terminów nie są także w stanie spowodować żadne inne okoliczności (Z.R. Kmiecik, M. Kotulska, Przedawnienie..., s. 33–34). Nie przerywa go więc żadna czynność procesowa, bowiem jak wskazał w wyroku NSA z 3.12.2019 r., II OSK 107/18, LEX nr 2774580: "Termin pięcioletni, wynikający z art. 146 § 1 k.p.a., chociaż zamieszczony został w przepisie proceduralnym, ma charakter materialny, a zatem jego upływ powoduje skutek w postaci niemożności uchylenia decyzji dotychczasowej, nawet jeżeli została wydana z naruszeniem prawa. Upływ tego terminu oznacza więc bezwzględny zakaz merytorycznego orzekania w sprawie. Biegu tego terminu nie przerywa żadna czynność procesowa, nie może być on przywrócony, a jego upływ organ zobligowany jest uwzględnić z urzędu", podobnie wyrok WSA w Poznaniu z 25.07.2018 r., IV SA/Po 398/2018, LEX nr 2528525). Okoliczności tej nawet nie zmienia wszczęcie postępowania wznowieniowego jeszcze przed upływem 5 lat. Biegu tego terminu nie przerywa żadna czynność procesowa, nie może być on przywrócony, a jego upływ organ zobligowany jest uwzględnić z urzędu (wyrok NSA z 23 lutego 2021 r. sygn. akt I OSK 3375/18, CBOSA). Mając powyższe na uwadze, należy zatem podkreślić, że nawet jeśli wniosek skarżącej miałby uzasadnione podstawy, to mając na uwadze regulacje art. 146 § 1 k.p.a. organ nie mógłby uchylić decyzji z powodu upływu okresu 5 letniego od doręczenia decyzji, a zatem organ ograniczyłby się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa (art. 151 § 2 k.p.a.), a decyzja, którą skarżąca chciałaby wyeliminować z obrotu prawnego i tak nadal by w tym obrocie prawnym funkcjonowała. Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę uznając, że organ II instancji wydał prawidłowe rozstrzygnięcie, zaś zarzuty skargi nie podważyły prawidłowości tego rozstrzygnięcia.