I SA/Bd 657/15
WyrokWSA w Bydgoszczy2015-12-08
Skład orzekający: Halina Adamczewska-Wasilewicz, Leszek Kleczkowski, Ewa Kruppik-Świetlicka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy prawidłowo odmówił zastosowania zwolnienia od podatku dochodowego od osób fizycznych z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości, jeśli podatnik nie wykazał w sposób niebudzący wątpliwości, że złożył wymagane oświadczenie o spełnieniu warunków do zwolnienia?Ratio decidendi
Organ podatkowy prawidłowo odmówił zastosowania zwolnienia od podatku dochodowego od osób fizycznych z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości, ponieważ podatnik nie wykazał w sposób niebudzący wątpliwości, że złożył wymagane oświadczenie o spełnieniu warunków do zwolnienia. Dowód w postaci potwierdzenia nadania przesyłki poleconej z opisem "PIT-36 za 2010" nie stanowił wystarczającego dowodu na wysłanie dodatkowego oświadczenia o skorzystaniu z ulgi meldunkowej. Organ prawidłowo ocenił zebrany materiał dowodowy i nie naruszył przepisów postępowania podatkowego.Stan faktyczny
Skarżąca dokonała odpłatnego zbycia lokalu mieszkalnego nabytego w drodze darowizny przed upływem pięciu lat od końca roku nabycia. Wnioskowała o zastosowanie zwolnienia podatkowego (ulgi meldunkowej), powołując się na zameldowanie na pobyt stały. Organ podatkowy odmówił zastosowania zwolnienia, ponieważ skarżąca nie wykazała, że złożyła wymagane oświadczenie o spełnieniu warunków do zwolnienia w ustawowym terminie. Skarżąca twierdziła, że wysłała oświadczenie wraz z zeznaniem rocznym, jednak dowód nadania przesyłki nie potwierdzał tej okoliczności. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz Sędziowie: Sędzia WSA Leszek Kleczkowski (spr.) Sędzia WSA Ewa Kruppik-Świetlicka Protokolant: Referent- stażysta Aleksandra Pietruczuk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi M. R. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2010 r. oddala skargę
Decyzją z dnia [...] Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego
w T. określił skarżącej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2010 w kwocie 41.036 zł.
Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem skarżąca w odwołaniu wniosła o jego uchylenie w części "ustalającej" zobowiązanie podatkowe w wysokości 40.850 zł związanej z odpłatnym zbyciem lokalu mieszkalnego położonego w T. przy ul. W.. Strona zarzuciła organowi pierwszej instancji nierzetelne przeprowadzenie postępowania dowodowego związanego z rzekomym brakiem oświadczenia o skorzystaniu z tzw. "ulgi meldunkowej", a w konsekwencji niezgodną
z prawdą obiektywną ocenę materiału dowodowego wskazującą na rozstrzyganie wątpliwości na niekorzyść podatnika.
Decyzją z dnia [...] Dyrektor Izby Skarbowej w B. utrzymał decyzję organu pierwszej instancji w mocy.
Na wstępie organ odwoławczy przytoczył okoliczności faktyczne przedmiotowej sprawy. Wskazał, że aktem notarialnym z dnia 18 października 2010 r skarżąca dokonała sprzedaży lokalu mieszkalnego nr 31 położonego w T. przy ul. W. wraz z udziałem w nieruchomości wspólnej za cenę 215.000 zł. Z uwagi na fakt, że przedmiotowy lokal został nabyty przez stronę w dniu 18 sierpnia 2008 r. na podstawie umowy darowizny (od rodziców), zbycie lokalu wraz z udziałem w nieruchomości wspólnej dokonane zostało w warunkach określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a) ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2012 r., poz. 361 ze zm. – dalej: "u.p.d.o.f."), tj. przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie i sprzedaż ta nie nastąpiła w wykonaniu działalności gospodarczej. Zatem, aby skorzystać ze zwolnienia, o jakim mowa
w art. 21 ust. 21 u.p.d.o.f., konieczne było łączne spełnienie przez stronę dwóch warunków - złożenie w stosownym terminie oświadczenia o spełnieniu warunków do zwolnienia oraz zameldowanie na pobyt stały w zbywanym lokalu przez okres
12 miesięcy przed datą zbycia.
Z przedłożonego przez skarżącą poświadczenia o adresach i okresach zameldowania z dnia 28 października 2010 r. nr [...] wydanego przez Urząd Miejski w T. wynika, że strona była zameldowana na pobyt stały
w przedmiotowym lokalu w okresie od dnia 7 grudnia 1983 r. do dnia 28 października 2010 r. Spełniony został zatem warunek określony w przepisie art. 21 ust. 1 pkt 126
lit. b) u.p.d.o.f. Organ zwrócił jednakże uwagę, że skarżąca nie spełniła drugiego
z wymaganych warunków albowiem w przewidzianym terminie, który upływał w dniu
02 maja 2011 r., nie złożyła Naczelnikowi Drugiego Urzędu Skarbowego w T. oświadczenia o spełnieniu warunków do skorzystania z przedmiotowego zwolnienia. Wskazał, że pomimo twierdzeń strony, iż oświadczenie o skorzystaniu z tzw. "ulgi meldunkowej" zostało wysłane do organu w dniu 29 kwietnia 2011 r. wraz z zeznaniem rocznym za 2010 r. (PIT- 36), materiał dowodowy zawarty w aktach sprawy nie potwierdza tej okoliczności. W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej organ pierwszej instancji słusznie uznał, że przesłania przez skarżącą oświadczenia wraz z zeznaniem podatkowym za 2010 r. nie stanowi przedstawiona organowi kserokopia potwierdzenia nadania przesyłki poleconej o numerze 158839051 (nadanej w Urzędzie Pocztowym
nr 5 w T.), bowiem wynika z niej jedynie, że nadawcą przesyłki była skarżąca, a jej zawartość opisano jako "PIT-36 za 2010". Innych adnotacji na potwierdzeniu nadania tej przesyłki, które wskazywałyby na przesłanie oświadczenia o korzystaniu z "ulgi meldunkowej", nie zamieszczono. Nadto organ pierwszej instancji wskazał, że
z przedmiotową przesyłką postępowano zgodnie z zarządzeniem nr 7 Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w T. z dnia 3 stycznia 2011 r. w sprawie instrukcji kancelaryjnej. Organ podkreślił też, że nie było zasadne przeprowadzenie dowodów wnioskowanych przez stronę, mających na celu udowodnienie zawartości przesyłki
z dnia 29 kwietnia 2011r.
Zdaniem organów podatkowych obowiązek udowodnienia, że spełnione zostały wszystkie warunki wynikające z przepisów podatkowych spoczywa na podatniku, wywodzącym z tego faktu określone skutki prawne. Podatnik winien mieć zatem świadomość konieczności odpowiedniego zabezpieczenia dowodów potwierdzających w sposób bezsprzeczny fakt złożenia, bądź wysłania oświadczenia warunkującego zastosowanie zwolnienia. Nie można bowiem nakładać na organy podatkowe obowiązku nieograniczonego poszukiwania dowodów świadczących na korzyść podatnika, albowiem on sam powinien dołożyć wszelkiej staranności, aby zadbać
o swoje interesy.
Mając powyższe na uwadze Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że organ pierwszej instancji podjął wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, tj. ustalenia, czy oświadczenie o spełnieniu warunków do zwolnienia zostało przez skarżącą skutecznie złożone, a także rozważył w sposób wyczerpujący całość zgromadzonego materiału dowodowego i na tej podstawie prawidłowo określił zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2010 r.
W skardze skierowanej do tut. Sądu strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania, ewentualnie o przekazanie sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Decyzji organu drugiej instancji zarzuciła naruszenie;
art. 122 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U.
z 2015r., poz. 613 ze zm. – dalej: "O.p"), poprzez brak dostatecznego wyjaśnienia stanu faktycznego i odstąpienie od ustalenia stanu faktycznego wynikającego z dokumentacji przedłożonej przez skarżącą;
art. 187 § 1 w zw. z art. 181 O.p., poprzez brak dostatecznego wyjaśnienia stanu faktycznego i odstąpienie od ustalenia stanu faktycznego wynikającego z dokumentacji przedłożonej przez skarżącą;
art. 187 § 1 O.p., poprzez dokonanie ustaleń faktycznych na podstawie niejednoznacznych i subiektywnie dobranych fragmentów materiału dowodowego;
art. 180 § 1, 181 i 188 O.p. poprzez ich nieuwzględnienie i dokonanie ustaleń faktycznych na podstawie niejednoznacznych i subiektywnie dobranych fragmentów materiału dowodowego oraz wydanie orzeczenia bez przeprowadzenia dowodów wnioskowanych przez stronę.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji organu odwoławczego
z punktu widzenia jej legalności, tj. zgodności tej decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § pkt 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r.,
poz. 270 ze zm.), dalej: "p.p.s.a." wynika, że zaskarżona decyzja winna ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Oceniając zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem stwierdzić należy, że decyzja ta nie narusza prawa.
Z bezspornego stanu faktycznego wynika, że aktem notarialnym z dnia
18 października 2010 r. skarżąca dokonała sprzedaży, poza prowadzoną działalnością gospodarczą, lokalu mieszkalnego położonego w T. przy ul. W. wraz
z udziałem w nieruchomości wspólnej za cenę 215.000 zł, nabytego na podstawie umowy darowizny od rodziców z dnia 18 sierpnia 2008 r. zawartej w formie aktu notarialnego.
Należy zauważyć, że stosownie do art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r.
o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 209, poz. 1316) do przychodu (dochodu) z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw nabytych
w okresie od dnia 1 stycznia 2007 r. do dnia 31 grudnia 2008 r. (w niniejszej sprawie chodzi o lokal mieszkalny nabyty w dniu 18 sierpnia 2008 r.), stosuje się zasady określone w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych, w brzmieniu obowiązującym na dzień 31 grudnia 2008 r.
Zgodnie z przepisem art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a) ustawy z dnia 26 lipca 1991 r.
o podatku dochodowym od osób fizycznych, w brzmieniu obowiązującym na dzień
31 grudnia 2008 r., źródłem przychodów jest między innymi odpłatne zbycie nieruchomości ich części oraz udziału w nieruchomości, jeżeli nie następuje
w wykonaniu działalności gospodarczej i zostało dokonane przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie.
Z kolei w myśl art. 30e ust. 1 i 4 u.p.d.o.f. od dochodu z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a) - c) podatek dochodowy wynosi 19 % podstawy obliczenia podatku i jest płatny w terminie złożenia zeznania za rok podatkowy, w którym nastąpiło odpłatne zbycie. Stosownie do art. 30e ust. 2 powołanej ustawy podstawą obliczenia podatku jest dochód stanowiący różnicę pomiędzy przychodem z odpłatnego zbycia nieruchomości lub praw określonym zgodnie z art. 19, a kosztami ustalonymi zgodnie z art. 22 ust. 6c i 6d, powiększoną
o sumę odpisów amortyzacyjnych, o których mowa w art. 22h ust. 1 pkt 1, dokonanych od zbywanych nieruchomości lub praw.
Stosownie do art. 19 ust. 1 u.p.d.o.f. przychodem z odpłatnego zbycia nieruchomości lub praw majątkowych oraz innych rzeczy, o których mowa w art. 10
ust. 1 pkt 8, jest ich wartość wyrażona w cenie określonej w umowie, pomniejszona
o koszty odpłatnego zbycia. Z kolei zgodnie z art. 22 ust. 6d ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych za koszty uzyskania przychodu z tytułu odpłatnego zbycia, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c), nabytych w drodze spadku, darowizny lub w inny nieodpłatny sposób, uważa się udokumentowane nakłady, które zwiększyły wartość rzeczy i praw majątkowych, poczynione w czasie ich posiadania oraz kwotę zapłaconego podatku od spadków i darowizn w takiej części, w jakiej wartość zbywanej rzeczy lub prawa przyjęta do opodatkowania podatkiem od spadków darowizn odpowiada łącznej wartości rzeczy i praw majątkowych przyjętej do opodatkowania podatkiem od spadków i darowizn.
Skoro nabycie przez skarżącą lokalu mieszkalnego położonego w T. przy
ul. W. nastąpiło w dniu w 18 sierpnia 2008 r., a odpłatne zbycie tej nieruchomości nastąpiło na podstawie aktu notarialnego z dnia 18 października 2010 r., to zbycie to nastąpiło przed upływem 5 lat od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło jej nabycie i stanowi źródło przychodu określone w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a) u.p.d.o.f.
Jednakże zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 126 u.p.d.f., wolne od podatku dochodowego były przychody uzyskane z odpłatnego zbycia:
a) budynku mieszkalnego, jego części lub udziału w takim budynku,
b) lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość lub udziału w takim lokalu,
c) spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub udziału
w takim prawie,
d) prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub udziału w takim prawie
- jeżeli podatnik był zameldowany w budynku lub lokalu wymienionym w lit. a-d na pobyt stały przez okres nie krótszy niż 12 miesięcy przed datą zbycia,
z zastrzeżeniem ust. 21 i 22.
Art. 21 ust. 21 u.p.d.f. stanowił, iż zwolnienie, o którym mowa w ust. 1 pkt 126, ma zastosowanie do przychodów podatnika, który, w terminie 14 dni od dnia dokonania odpłatnego zbycia nieruchomości lub prawa majątkowego, złoży oświadczenie, że spełnia warunki do zwolnienia, w urzędzie skarbowym, którym kieruje naczelnik urzędu skarbowego właściwy według miejsca zamieszkania podatnika.
Wskazać także należy, że na podstawie art. 8 ust. 3 wskazanej ustawy z dnia
6 listopada 2008 roku o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innych ustaw, oświadczenie, o którym mowa w art. 21 ust. 21 u.p.d.o.f., w brzmieniu obowiązującym na dzień 31 grudnia 2008 r., podatnicy składają w terminie złożenia zeznania, o którym mowa w art. 45 ust. 1 u.p.d.o.f., za rok podatkowy, w którym nastąpiło odpłatne zbycie nieruchomości i praw określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a-c u.p.d.o.f., a termin
14-dniowy termin określony w art. 21 ust. 21, nie ma zastosowania. W realiach rozpoznawanej sprawy oznacza to, że termin do złożenia oświadczenia mijał z dniem 30 kwietnia 2011 r.
Zwolnienie, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 126 u.p.d.o.f., jest zwolnieniem
z mocy prawa i przysługuje podatnikowi bez decyzyjnej ingerencji organów podatkowych, jeżeli spełni on określone przepisami warunki. Warunkami tymi są: zameldowanie podatnika w sprzedanym budynku lub lokalu na pobyt stały przez okres nie krótszy niż 12 miesięcy przed datą zbycia oraz złożenie we właściwym urzędzie skarbowym w oświadczenia, że spełnia się warunki do zwolnienia. Spełnienie tych warunków łącznie powoduje nabycie i zrealizowanie zwolnienia podatkowego. Warunek terminowego złożenia oświadczenia, ma zatem charakter konstytutywny, a jego spełnienie jest niezbędną przesłanką kształtującą uprawnienie do zastosowania zwolnienia podatkowego (np.: wyrok WSA z dnia 26 marca 2009 r., I SA/Sz 22/09; wyrok WSA z dnia 7 lipca 2009 r., I SA/Łd 341/09; wyrok WSA z dnia 10 sierpnia 2010 r., I SA/Bd 157/10; wyrok NSA z dnia 8 kwietnia 2011 r., II FSK 2071/09).
Istota sporu sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy skarżąca w ustawowym terminie, tj. do dnia 30 kwietnia 2011 r. złożyła w urzędzie skarbowym oświadczenie, że spełnia warunki do zwolnienia podatkowego.
Decydujące znaczenie dla rozpatrywanej sprawy mają wnioski płynące
z ustalonego przez organy podatkowe stanu faktycznego. Istota sporu sprowadza się głównie do zagadnień dowodowych.
Przystępując do rozważań na tej płaszczyźnie należy zauważyć, że stosownie do treści art. 191 O.p. organ podatkowy ocenia na podstawie zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Przepis ten statuuje na gruncie postępowania podatkowego zasadę swobodnej oceny dowodów. Ponadto organ podatkowy powinien uczynić zadość treści art. 122 O.p, w świetle którego w toku postępowania organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Z kolei, zgodnie
z art. 187 § 1 O.p. organ podatkowy jest zobowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzeć całym materiał dowodowy.
Skarżąca twierdzi, iż oświadczenie o skorzystaniu ze zwolnienia podatkowego zostało wysłane przez nią do Drugiego Urzędu Skarbowego w T. w dniu
29 kwietnia 2011 r. wraz z zeznaniem rocznym za 2010 r. (PIT- 36). Jednak zebrany
w sprawie materiał dowodowy materiał dowodowy nie potwierdza faktu wysłania takiego oświadczenia.
W ocenie Sądu, organ odwoławczy słusznie uznał, iż nie stanowi dowodu przesłania powyższego oświadczenia wraz z zeznaniem podatkowym za 2010 r. przedstawiona organowi kserokopia potwierdzenia nadania przesyłki poleconej numerze [...] (nadanej w Urzędzie Pocztowym nr 5 w T., t. 1, k.16a).
Z dowodu tego wynika, iż nadawcą przesyłki skierowanej do Drugiego Urzędu Skarbowego w T. była skarżąca, a jej zawartość opisano jako "PIT-36 za 2010". Innych adnotacji na potwierdzeniu nadania tej przesyłki, które wskazywałyby na przesłanie oświadczenia nie zamieszczono. W podobny sposób opisano zawartość przesyłki na kopercie poprzez wskazanie, iż przesyłka zawiera "PIT-36" (t. 2, k. 331). Zatem z opisu zawartości wymienionej przesyłki zamieszczonego zarówno na dowodzie jej nadania, jak też na kopercie, w której została przesłana nie wynika, aby przesyłka ta zawierała oświadczenie o spełnieniu warunków do zwolnienia podatkowego. Wprost przeciwnie sposób opisania przez stronę zawartości tej przesyłki wskazuje na to, że takie oświadczenie nie zostało wysłane wraz z zeznaniem PIT-36. Oczekiwanie zatem, że organ podatkowy przyjmie w niniejszej sprawie jako udowodnioną okoliczność wysłania spornego oświadczeniom w oparciu o wymieniony dowód nadania przesyłki, nie może odnieść zamierzonego skutku. W interesie każdego podatnika wnoszącego do organu oświadczenie, którego złożenie jest warunkiem skorzystania ze zwolnienia określonego w art. 21 ust. 1 pkt 126 u.p.d.o.f., leży uzyskanie stosownego potwierdzenia jego złożenia, czy też wysłania do organu podatkowego. W sytuacji bowiem kiedy podatnik nie jest w stanie w wiarygodny sposób wykazać, że oświadczenie o spełnieniu warunków do zwolnienia zostało skutecznie złożone, organ podatkowy jest uprawniony do stwierdzenia, że czynność taka nie została przez podatnika dokonana.
Organ odwoławczy w sposób dokładny opisał też w jaki sposób odbywa się obsługa kancelaryjna korespondencji wpływającej do Drugiego Urzędu Skarbowego
w T.. W tym czasie kwestie te regulowało zarządzenie nr 7 Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w T. z dnia 3 stycznia 2011 r. w sprawie instrukcji kancelaryjnej (t. 2, k. 318-328). Z instrukcji tej wynika, że po otwarciu koperty pracownik Działu Organizacji Logistyki odpowiedzialny za odbiór korespondencji przekazanej przez urząd pocztowy i doręczycieli ma obowiązek sprawdzić m.in. czy znajdują się
w niej wszystkie pisma, których symbole uwidocznione są na kopercie oraz czy liczba załączników jest zgodna z liczbą zaznaczoną w piśmie (brak załączników lub przesłanie samych załączników bez pisma przewodniego odnotowuje się na danym piśmie lub sporządza odrębną notatkę). Koperty, w których nadeszła korespondencja pracownik Działu Organizacji i Logistyki dołącza się do zeznań. Na zeznaniach pracownik organu umieszcza pieczątkę wpływu (datownik), a przesłane dokumenty rejestruje w aplikacji Biblioteka Akt (w zakresie następujących danych: typ dokumentu, numer źródłowy, opis czego dotyczy dokument, a na dokumencie zamieszcza numer systemowy wygenerowany przez aplikację Biblioteka Akt). Zeznania są przekazywane bezpośrednio do Referatu Obsługi Bezpośredniej OB-1, bez rejestrowania w Bibliotece Akt. Jeśli poza zeznaniem w kopercie znajdują się jakiekolwiek inne pisma, fakt ten jest odnotowywany na tej kopercie. Informacja ta jest tam zamieszczana, ponieważ pisma inne niż zeznania zgodnie z obowiązującą instrukcją kancelaryjną trafiają do dekretacji. Wówczas pismo takie jest wypinane z zeznań, a obok pieczątki wpływu umieszcza się obligatoryjnie informacje takie jak: numer nadawczy przesyłki, datę nadania przesyłki, nazwę dokumentu, przy którym znajduje się koperta oraz NIP lub PESEL podatnika, przy którego piśmie znajduje się koperta. Jeżeli więc w jednej przesyłce pocztowej
(w jednej kopercie) znajdują się co najmniej dwa pisma o różnym charakterze są one zawsze opisywane. W Bibliotece Akt rejestrowane są wszystkie oświadczenia wpływające do Urzędu bez względu na przedmiot, którego dotyczą oraz formę i drogę wpływu (w tym również oświadczenia o tzw. "uldze meldunkowej"). Ponadto, wpływające do organu oświadczenia o korzystaniu z tzw. "ulgi meldunkowej" są dodatkowo ewidencjonowane także w rejestrze ręcznym.
W przedmiotowej sprawie, jak wyjaśnił organ podatkowy instancji pracownik odpowiedzialny za przyjmowanie korespondencji wpływającej do organu otworzył kopertę, sprawdził jaki dokument był w środku i kogo dotyczył. Następnie przesłany dokument, tj. PIT-36 za 2010 r. wraz z załącznikami PIT-B i PIT-0 ostemplował (data wpływu do Urzędu 2 maja 2011 r.), a kopertę w której nadeszła korespondencja dołączył do zeznania. Organ uznał, że gdyby w kopercie znajdowało się oświadczenie o korzystaniu z "ulgi meldunkowej" pracownik organu, zgodnie z zarządzeniem
w sprawie instrukcji kancelaryjnej, odnotowałby ten fakt stosownym zapisem na kopercie i zarejestrowałby oraz oznakował sprawę w aplikacji Biblioteka Akt. Natomiast na kopercie przesyłki nr [...] nie stwierdzono żadnych adnotacji pracownika organu o tym, jakie dokumenty zostały w niej zamieszczone. Takiej adnotacji nie stwierdzono również na przesłanym zeznaniu PIT-36 za 2010 r., co prowadzi do wniosku, iż oprócz zeznania koperta nie zawierała innych dokumentów.
Wymienione fakty wskazują, iż przesyłka nr [...] poza zeznaniem PIT- 36, które (wraz z załącznikami PIT-0 i PIT-B) dotarło do Drugiego Urzędu Skarbowego w T. w dniu 2 maja 2011 r. nie zawierała oświadczenia
o skorzystaniu ze zwolnienia podatkowego (którego kserokopię skarżąca załączyła do pisma z dnia 18 marca 2013 r., t.1, k. 16-18).
Organ odwoławczy słusznie też stwierdził, iż do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy nie przyczynią się też dowody, których dołączenia do akt sprawy zażądała skarżąca zarówno w postępowaniu prowadzonym przez organ pierwszej instancji, jak też w odwołaniu, w postaci: dziennego ilościowego wykazu korespondencji wpływającej i "wypływającej" z kancelarii Urzędu Skarbowego w okresie od dnia 1 grudnia 2010 r. do 30 maja 2011 r., wykazu osób zatrudnionych w kancelarii Urzędu Skarbowego
w wymienionym okresie oraz stażystów odbywających praktyki w kancelarii Urzędu,
a także teczek osobowych tych osób (co według strony pozwoliłoby ustalić, czy ewidencjonowaniem korespondencji zajmowały się osoby doświadczone, czy też stażyści, którym powierzono obowiązki pracowników, a w konsekwencji mogłoby mieć wpływ na jakość obsługi kancelaryjnej).
W myśl art. 188 O.p. żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu są okoliczności mające znaczenie dla sprawy, chyba że okoliczności te stwierdzone są wystarczająco innym dowodem. Okoliczności mające znaczenie dla sprawy to okoliczności dotyczące przedmiotu sprawy i mające znaczenie dla jej rozstrzygnięcia. Oznacza to, że postępowanie dowodowe ma być ukierunkowane na ustalenie okoliczności faktycznych istotnych z punktu widzenia rozstrzygnięcia sprawy, stąd organ nie ma obowiązku przeprowadzania wszelkich dowodów zgłaszanych przez stronę. Odmowa przeprowadzenia dowodu objętego wnioskiem strony będzie dopuszczalna wówczas, gdy brak jest możliwości przyczynienia się danej czynności dowodowej do wyjaśnienia sprawy. Organ pierwszej instancji w postanowieniu z dnia 18 grudnia 2014 r., nr [...] (t. 1, k. 278-280) i organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji (s. 7-9) szczegółowo wyjaśnili powody odmowy przeprowadzenia powyższych dowodów. Należy zgodzić się z organami podatkowymi, że kwestia ilości wpływającej do urzędu i wychodzącej z niego korespondencji oraz liczby i stażu pracy osób zatrudnionych w kancelarii urzędu nie mają znaczenia dla wyjaśnienia, czy oświadczenie o korzystaniu ze zwolnienia podatkowego znajdowało się w przesyłce nr [...] nadanej w dniu 29 kwietnia 2011 r. Trudno również powiedzieć, że dowody te pozwoliłyby wykazać, że brak powyższego oświadczenia jest wynikiem zgubienia go przez pracownika organu, np. z faktu, że do organu podatkowego w okresie od dnia 1 grudnia 2010 r. do 30 maja 2011 r. wpływała duża ilość korespondencji nie wynika prosty wniosek, że oświadczenie to zgubił pracownik.
Nie można również zgodzić się z wywodem strony zawartym w odwołaniu, kwestionującym stanowisko organu, iż oświadczenie o zwolnieniu podatkowym nie znajdowało się w przesyłce, na tej podstawie, że pracownik organu nie dokonał adnotacji o tym fakcie na kopercie, tak jak i nie odnotował wpływu załączonych do zeznania (nie opisanych na kopercie) załączników PIT-B i PIT-O, których przesłania organ podatkowy nie negował. Należy zauważyć, że z pisma Działu Organizacji
i Logistyki w Drugim Urzędzie Skarbowym w T. z dnia 6 marca 2015 r. (t. 2,
k. 313) wynika, iż zgodnie z zarządzeniem w sprawie instrukcji kancelaryjnej pracownik tego Działu ma obowiązek ustalić, czy pisma, których symbol, bądź opis umieszczony jest na kopercie, znajdują się we wnętrzu przesyłki. W sytuacji, gdy dokumentem wpływającym do Urzędu jest zeznanie, informacje o ilości i charakterze załączników ustala się na podstawie informacji znajdującej się w treści zaznania, (tj. w przypadku zeznania PIT-36 w polach nr 310-317). Jeżeli po weryfikacji ilości zadeklarowanych załączników, ich stan jest zgodny ze stanem faktycznym, pracownik organu nie odnotowuje informacji ilości załączników na kopercie. Adnotację taką zamieszcza tylko wówczas, gdy ilość załączników zadeklarowanych w zeznaniu jest różna od faktycznej jej ilości. W rozpatrywanej sprawie organ podatkowy nie kwestionował faktu wpływu do Urzędu załączników PIT-B PIT-0 przesłanych wraz z zeznaniem PIT-36 za 2010 r., albowiem na stronie 6 tego zeznania, w polach o nr 310 i 314 zaznaczono informacje
o załącznikach PIT-B (szt. 1) i PIT-0 (szt. 1) i załączniki te, w zadeklarowanej ilości, znajdowały się w przesyłce dostarczonej do Drugiego Urzędu Skarbowego w T.
w dniu 2 maja 2011 r. Zatem, pracownik urzędu nie miał obowiązku dokonania adnotacji na kopercie o wpływie do organu (poza zeznaniem) załączników PIT-B i PIT-O. Stąd też zawarty przez skarżącą w odwołaniu wniosek o przesłuchanie wszystkich osób, które miały styczność z przyjęciem korespondencji związanej z PIT-36 za 2010 r. w związku z tym, iż przyjmujący przesyłkę pracownik organu nie sporządził adnotacji na kopercie, że oprócz zeznania, w przesyłce znajdowały się też załączniki PIT-B i PIT-O, również należy uznać za niezasadny.
Trzeba też zauważyć, że zasady wynikające z art. 122 i art. 187 § 1 O.p. nie mają charakteru bezwzględnego. Takie ich stosowanie prowadziłoby do faktycznej niemożności ukończenia jakiegokolwiek postępowania podatkowego. Mogłoby dojść do sytuacji, w której należałoby prowadzić postępowanie dowodowe nawet wówczas, gdy całokształt okoliczności ujawnionych w sprawie wystarczyłby do podjęcia rozstrzygnięcia, a także wówczas, gdy należyta ocena zebranego materiału dowodowego prowadziłaby do nieodmiennej konstatacji, iż innych dowodów poza ujawnionymi nie należy oczekiwać. Oznacza to, że jeżeli organ podatkowy, na podstawie zebranych w toku postępowania dowodów, może dokonać niebudzącego wątpliwości ustalenia stanu faktycznego, wówczas dalsze prowadzenie postępowania dowodowego nie jest zasadne (por. wyrok NSA z dnia 21 listopada 2011 r., II FSK 1535/10).
W konsekwencji Sąd nie dopatrzył się naruszenia przez organ podatkowy
art. 122, art. 187 § 1 oraz art. 191 O.p. Przedstawiona przez organy ocena zgromadzonego w sprawie materiału dokonana została w zgodzie z zasadą swobodnej oceny dowodów. Ustalono istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności faktyczne,
a cały zebrany w sprawie materiał dowodowy został poddany wyczerpującej analizie,
z której wyciągnięto uzasadnione merytorycznie wnioski.
W piśmie z dnia 25 listopada 2015 r. pełnomocnik skarżącej wniósł o odroczenie rozprawy. W uzasadnieniu podał, że termin rozprawy w niniejszej sprawie koliduje
z wyznaczoną mu uprzednio rozprawą w Sądzie Apelacyjnym w Gdańsku. Wskazał, że z nie ma możliwości wyznaczenia pełnomocnika substytucyjnego, gdyż miał on na ten dzień ma zaplanowane inne czynności zawodowe. Na rozprawie wniosek o odroczenie rozprawy został podtrzymany. Sąd wniosek ten oddalił.
Podkreślenia wymaga, że w przypadku przeprowadzenia rozprawy, nieobecność stron lub ich pełnomocników na rozprawie nie wstrzymuje rozpoznania sprawy (art. 107 p.p.s.a.). W myśl art. 109 p.p.s.a. rozprawa ulega odroczeniu dopiero wtedy, gdy sąd stwierdzi nieprawidłowość zawiadomienia którejkolwiek ze stron albo jeżeli nieobecność strony lub jej pełnomocnika jest wywołana nadzwyczajnym wydarzeniem lub inną znaną sądowi przeszkodą, której nie można przezwyciężyć, chyba że strona lub jej pełnomocnik wnieśli o rozpoznanie sprawy w ich nieobecności.
Podstawy do odroczenia nie mogą wykraczać poza okoliczności określone w art. 109 p.p.s.a. Odroczenie rozprawy z powodu nieobecności strony lub jej pełnomocnika może nastąpić tylko w przypadku, gdy nieobecność ta jest wynikiem nadzwyczajnego wydarzenia, albo jest wynikiem znanej sądowi przeszkody, której nie można jednak przezwyciężyć. Przez "nadzwyczajne wydarzenie" należy rozumieć niedające się przewidzieć zdarzenia sił przyrody lub inne nagłe zdarzenia, które uniemożliwiają stawiennictwo na rozprawie, np. powódź, zamieć śnieżna, katastrofa kolejowa, śmierć osoby bliskiej. Natomiast "inną znaną sądowi przeszkodę", której nie można przezwyciężyć, jest ta, o której sąd został powiadomiony przez stronę, a z treści informacji wynika, że strona nie może jej przezwyciężyć i jej stawiennictwo na rozprawie jest niemożliwe. Ocena tych okoliczności należy do sądu (por. B. Dauter, Zarys metodyki pracy sędziego sądu administracyjnego, Warszawa 2008, s. 239-241).
W ocenie Sądu wskazana przez pełnomocnika przyczyna odroczenia rozprawy – kolizja terminów rozpraw, nie stanowi ani nadzwyczajnego wydarzenia, ani znanej sądowi administracyjnemu przeszkody niemożliwej do przezwyciężenia. Także
w orzecznictwie jak i w piśmiennictwie jest prezentowany pogląd, że kolizja terminów procesowych nie stanowi szczególnej przeszkody uzasadniającej odroczenie rozprawy (np. wyrok NSA z dnia 13 września 2005 r., II FSK 69/05; J.P. Naworski, Odroczenie rozprawy ze względu na kolizję terminów rozpraw pełnomocnika procesowego, Przegląd Prawa Handlowego 2004, nr 11, s. 54-58). Rzeczą pełnomocników stron jest takie ułożenie swych spraw zawodowych, aby możliwe było wywiązanie się z podjętych zobowiązań. Sąd nie może bowiem uzależniać podejmowanych czynności od kalendarza procesowego pełnomocnika strony skarżącej.
Ponadto, stosownie do art. 39 pkt 2 p.p.s.a. pełnomocnictwo ogólne lub do prowadzenia poszczególnych spraw obejmuje z samego prawa umocowanie do udzielenia dalszego pełnomocnictwa na zasadach określonych w odrębnych przepisach. Wprawdzie we wniosku o odroczenie rozprawy wskazano na brak możliwości wyznaczenia pełnomocnika substytucyjnego, gdyż na ten dzień miał on zaplanowane inne czynności zawodowe, jednakże samo to stwierdzenie trudno uznać za wystarczające. Podkreślenie również wymaga, że na rozprawie w dniu 8 grudnia 2015 r. obecna była aplikantka radcowska K. P., działającą
z upoważnienie radcy prawnego R. S..
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd oddalił skargę
w całości.
E. Kruppik – Świetlicka H. Adamczewska – Wasilewicz L. Kleczkowski
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło