I SA/Bd 875/21

WyrokWSA w Bydgoszczy2022-02-15

Skład orzekający: Jarosław Szulc, Tomasz Wójcik, Urszula Wiśniewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy okoliczności dotyczące statusu zakładu pracy chronionej nieruchomości, znane stronie w dacie wydania ostatecznej decyzji ustalającej wymiar podatku od nieruchomości, mogą stanowić podstawę do wznowienia postępowania na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej?
Ratio decidendi
Okoliczności faktyczne lub dowody, które były znane stronie w dacie wydania ostatecznej decyzji administracyjnej, nie mogą stanowić podstawy do wznowienia postępowania na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, nawet jeśli nie były znane organowi. Instytucja wznowienia postępowania ma na celu weryfikację decyzji dotkniętych wadami procesowymi, a nie zastępowanie zwykłego trybu odwoławczego czy łagodzenie skutków bierności strony.
Stan faktyczny
Skarżący, dzierżawca nieruchomości, zwrócił się o korektę decyzji ustalającej podatek od nieruchomości za lata 2015-2020, powołując się na status zakładu pracy chronionej i wynikające z tego zwolnienie. Organ pierwszej instancji wznowił postępowanie, ale ostatecznie odmówił uchylenia decyzji, uznając, że okoliczności dotyczące statusu zakładu pracy chronionej były znane skarżącemu w dacie wydania pierwotnej decyzji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając błędną interpretację przepisów dotyczących wznowienia postępowania i prawa do korekty deklaracji.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jarosław Szulc (spr.) Sędziowie sędzia WSA Tomasz Wójcik sędzia WSA Urszula Wiśniewska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 15 lutego 2022 r. sprawy ze skargi J. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej po wznowieniu postępowania oddala skargę W składanych informacjach w sprawie podatku od nieruchomości dotyczących nieruchomości położonej w T. przy ul. [...] skarżący wykazywał od 2016r. grunty o pow. 13.895 m2 związane z prowadzeniem działalności gospodarczej oraz budynki pozostałe związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o pow. 1.859 m2. Opierając się na tych informacjach Prezydent M. T. wydawał za lata 2015-2019 decyzje ustalające wymiar podatku od tej nieruchomości – w tym decyzją z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...] ustalił wymiar podatku od nieruchomości za 2019r. w kwocie [...]zł. Decyzja nie była przedmiotem zaskarżenia i stała się ostateczna. Pismem z dnia [...] listopada 2020r. skarżący zwrócił się do organu podatkowego pierwszej instancji o wystawienie korekty do decyzji naliczonego podatku od nieruchomości za lata 2015-2020. Wskazał w nim, że nieruchomość położona w T. przy ul. [...] decyzją Wojewody [...] podlegała zwolnieniu z podatku od nieruchomości w latach 2015-2019 ponieważ jest objęta statusem zakładu pracy chronionej. W załączeniu skarżący przekazał kserokopię decyzji Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...]. Orzeczenie to zmieniało decyzję Pełnomocnika ds. Osób Niepełnosprawnych z dnia [...] stycznia 1995 r. nr [...], m. in. w ten sposób, że Przedsiębiorstwo Produkcyjno-Usługowo-Handlowe – [...] P. J. prowadzące działalność pod adresem ul. [...] (magazyn i hala produkcyjna), [...] T., od dnia [...] stycznia 1995 r. spełnia warunki określone dla zakładów pracy chronionej. Prezydent M. T. postanowieniem z dnia [...] grudnia 2020 r. nr [...] wznowił z urzędu postępowanie podatkowe w przedmiocie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za nieruchomość położoną w T. przy ul. [...], w sprawie zakończonej decyzją ostateczną tego organu z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...] ustalającą wymiar podatku od nieruchomości za 2019 r. Wskazał, że zgodnie z treścią art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie podatkowe, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydal decyzję. W toku postępowania wszczętego na skutek wznowienia Prezydent M. T. pismem z dnia [...] stycznia 2021r. zwrócił się do [...] Urzędu Wojewódzkiego w B. o nadesłanie kserokopii decyzji z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] stwierdzającej spełnienie warunków określonych dla zakładu pracy chronionej i wskazanie, od kiedy i na jakiej podstawie skarżący spełnił warunki określone dla zakładu pracy chronionej. W odpowiedzi z dnia [...] lutego 2021 r. (wpływ [...] lutego 2021 r.) nr [...] Wojewoda [...] wyjaśnił, że prowadzona przez skarżącego firma P.P.U.H. [...] J. P. uzyskała status zakładu pracy chronionej spełniając od dnia [...] stycznia 1995 r. wymogi określone w ustawie z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. Dołączył przy tym kserokopie swojej decyzji z dnia [...] stycznia 2012 r. oraz decyzji Pełnomocnika ds. Osób Niepełnosprawnych z dnia [...] stycznia 1995 r. nr [...]. Prezydent M. T. decyzją z dnia [...] czerwca 2021 r. nr [...] odmówił uchylenia ostatecznej decyzji z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...] ustalającej wymiar podatku od nieruchomości na 2019 r. za nieruchomość położoną w T. przy ul. [...]. W jej uzasadnieniu podkreślił, że strona może się powoływać w postępowaniu wznowieniowym tylko na takie okoliczności faktyczne bądź dowody, co do których istnienia nie posiadała wiedzy w trakcie toczącego się postępowania zwykłego, nie mogła zatem żądać ich uwzględnienia w jego toku. Nieprzeprowadzenie określonych dowodów w toku zwykłego postępowania instancyjnego, jeżeli dowody te mogły być powołane przez stronę, nie może być podstawą wznowienia postępowania w myśl art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. Strona może zatem powoływać się w postępowaniu wznowieniowym tylko na takie okoliczności faktyczne, bądź na takie dowody, których nie mogła wskazać w postępowaniu podatkowym prowadzonym w trybie zwykłym. Pismem z dnia [...] lipca 2021 r. skarżący odwołał się od tej decyzji. Zarzucił naruszenie art. 240 § 1 pkt 5 i art. 81 Ordynacji podatkowej. Podniósł, iż jest dzierżawcą nieruchomości położonej w T. przy ul. [...] i wykorzystywanej w działalności gospodarczej prowadzonej w formie zakładu pracy chronionej. Skarżący wskazał, iż nieruchomość ta jest objęta zwolnieniem przedmiotowym w zakresie podatku od nieruchomości. Spełnia więc warunek zwolnienia o charakterze podmiotowo-przedmiotowym określonym w art. 7 ust. 2 pkt 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Podkreślił, iż wskutek pomyłki pracownika sporządzającego deklarację podatkową w podatku od nieruchomości za 2019 r. nieruchomość ta została błędnie dopisana do nieruchomości niezwolnionych z podatku. Skarżący wskazał, że w uzasadnieniu decyzji orzekającej o odmowie uchylenia decyzji ostatecznej organ podatkowy potwierdził uprawnienie podatnika do skorzystania z ulgi w podatku od nieruchomości na podstawie posiadanej przez niego decyzji Wojewody [...]. Przywołując wyrok NSA z dnia 15 września 2011 r. o sygn. akt II FSK 507/10 podkreślił, iż podatnik ma prawo do złożenia korekty deklaracji, zaś urząd nie powinien mu tego prawa blokować, nawet w sytuacji gdyby musiał wydać decyzję obniżającą wysokość podatku ukształtowanego decyzją konstytutywną w postępowaniu zwyczajnym. Skarżący podkreślił, że organ opierając się na złożonej przez podatnika deklaracji nie miał wiedzy o tym, że przedmiotowa nieruchomość jest wykorzystywana na cele podlegające zwolnieniu z podatku od nieruchomości. Dowiedział się o tym później – już po uprawomocnieniu się tej decyzji. Organ wiedzę taką powziął bowiem dopiero wskutek złożonego przez skarżącego pisma z dnia [...] listopada 2020 r. Z tego względu w jego ocenie okoliczność, że nieruchomość ta podlega zwolnieniu, jest nową okolicznością w sprawie uprawniającą do żądania wznowienia postępowania. Pod pojęciem nowe dowody i okoliczności należy rozumieć nie tylko okoliczności lub dowody nowo odkryte, ale również te po raz pierwszy zgłoszone przez stronę. Podał, że bezspornym jest, iż okoliczność ta została po raz pierwszy przez niego podniesiona w listopadzie 2020r. Uzasadnia to konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji w całości. Po rozpatrzeniu odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] listopada 2021 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy wykluczył możliwość uznania za nowe dowody lub okoliczności takich dowodów lub okoliczności, które były znane stronie i mogły być przez nią zgłoszone w toku zwykłego postępowania podatkowego. SKO podkreśliło, że strona w toku zwykłego postępowania wymiarowego nie zgłosiła faktu, że w 2012 r. wydano względem niej decyzję dotyczącą spełniania warunków określonych dla zakładów pracy chronionej i obejmującej nieruchomość położoną w T. przy ul. [...], stanowiącej podstawę do zwolnienia z podatku od nieruchomości. Brak zaskarżenia pierwotnej decyzji wymiarowej doprowadził do tego, że rozstrzygnięcie to stało się ostateczne w postępowaniu podatkowym. Nadzwyczajne tryby postępowania nie mogą zastąpić zwykłego trybu odwoławczego. W przedmiotowej sprawie nie wystąpiły więc podstawy do wzruszenia decyzji ustalającej podatnikowi wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości w oparciu o przesłankę wznowienia określoną w art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. Pismem z dnia [...] grudnia 2021 r. skarżący wniósł skargę na powyższe rozstrzygnięcie. Zarzucił błędną interpretację przepisu art. 240 § 1 pkt 5 i art. 81 Ordynacji podatkowej oraz wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skargi Skarżący podkreślił m.in., iż od wielu lat jest dzierżawcą nieruchomości położonej w T. przy ul. [...]. W 2012 r. nieruchomość ta została zgłoszona wojewodzie jako związana z działalnością gospodarczą prowadzoną w formie zakładu pracy chronionej i wykorzystywana na potrzeby tej działalności. Wyjaśnił, że wskutek pomyłki pracownika sporządzającego deklarację podatkową w podatku od nieruchomości za 2019 r. nieruchomość została błędnie dopisana do nieruchomości niezwolnionych z tego podatku. W ocenie Skarżącego podatnik ma prawo do złożenia korekty deklaracji, zaś urząd nie powinien mu tego prawa blokować, nawet w sytuacji gdyby musiałby wydać decyzję obniżającą wysokość podatku ukształtowanego decyzją konstytutywną w postępowaniu zwyczajnym - zasadę tę potwierdził NSA w wyroku z 15.09.201 Ir. (II FSK 507/10). Skarżący podał, że przepis art. 240 §1 pkt 5 ordynacji podatkowej wymaga, by nowe okoliczności w sprawie istniały w dniu wydania decyzji - co miało miejsce bowiem sam organ to przyznaje - jednak nie były znane organowi wydającemu decyzję. W przedmiotowej sprawie organ, opierając się na deklaracji złożonej przez Skarżącego nie miał wiedzy o tym, że przedmiotowa nieruchomość jest wykorzystywana na cele podlegające zwolnieniu z podatku od nieruchomości - co również sam przyznał twierdząc, że w deklaracji została ona ujęta jako związana z działalnością, nie podlegająca zwolnieniu. To, że podlega ona zwolnieniu - urząd dowiedział się później - po uprawomocnieniu się tej decyzji. Wiedzę taką powziął bowiem dopiero w wyniku złożonego pisma w dniu [...].11.2020r. Tak więc okoliczność, iż nieruchomość ta podlega zwolnieniu jest nową okolicznością w sprawie, uprawniającą zdaniem Skarżącego do żądania wznowienia postępowania. Jednocześnie, zgodnie z orzecznictwem "pod pojęciem nowe dowody i okoliczności należy rozumieć nie tylko okoliczności lub dowody nowo odkryte, ale również po raz pierwszy zgłoszone przez stronę, a okoliczność ta została przez Skarżącego pierwszy raz podniesiona w listopadzie 2020r. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało w całości dotychczasowe stanowisko i wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W pierwszej kolejności należy zauważyć, że rozpoznanie niniejszej sprawy nastąpiło na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 2 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r., poz. 329.; dalej: "p.p.s.a."). Na podstawie tego przepisu, sąd może rozpoznać sprawę w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. W kontrolowanej sprawie skarżący pismem z dnia [...] stycznia 2022 r. wniósł o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a strona przeciwna nie zażądała przeprowadzenia rozprawy. Natomiast zgodnie z art. 120 p.p.s.a. w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2021r., poz. 137) sądy administracyjne kontrolują prawidłowość zaskarżonych aktów administracyjnych, między innymi decyzji administracyjnych, przy uwzględnieniu kryterium ich zgodności z prawem. Decyzja podlega uchyleniu, jeśli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, o czym stanowi art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a. lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia nieważności decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Oceniając zaskarżoną decyzję według podanych kryteriów stwierdzić należy, że nie narusza ona prawa w stopniu nakazującym wyeliminowanie jej z obrotu prawnego, a tym samym skarga podlega oddaleniu. Istota sporu dotyczy tego, czy okoliczności przedstawione przez skarżącego we wniosku z dnia [...] listopada 2020 r. i załączona do niego decyzja Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] mogły stanowić istotną dla sprawy nową okoliczność faktyczną lub nowy dowód istniejący w dniu wydania decyzji, nieznany temu organowi i po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 243 § 2 Ordynacji podatkowej (postępowania co do przesłanek wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy) stanowić podstawę do wydania decyzji uchylającej w całości decyzję dotychczasową i orzeczenie co do istoty sprawy. Skarżący pismem z dnia [...] listopada 2020 r. zwrócił się do Prezydenta M. T. "o wystawienie korekty do decyzji naliczonego podatku od nieruchomości za lata 2015-2020". Z załączonej kserokopii decyzji Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2012 r. wynikało, że Przedsiębiorstwo Produkcyjno-Usługowo-Handlowe – [...] P. J. ul. [...], [...] T., prowadzące również działalność między innymi w T. przy ul. [...] (magazyn i hala produkcyjna) spełnia warunki określone dla zakładów pracy chronionej. W treści art. 7 ust. 2 pkt 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych ustawodawca postanowił, że zwalnia się od podatku od nieruchomości prowadzących zakłady pracy chronionej spełniające warunek, o którym mowa w art. 28 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 511, z późn. zm.), lub zakłady aktywności zawodowej w zakresie przedmiotów opodatkowania zgłoszonych wojewodzie, jeżeli zgłoszenie zostało potwierdzone decyzją w sprawie przyznania statusu zakładu pracy chronionej lub zakładu aktywności zawodowej albo zaświadczeniem - zajętych na prowadzenie tego zakładu, z wyjątkiem przedmiotów opodatkowania znajdujących się w posiadaniu zależnym podmiotów niebędących prowadzącymi zakłady pracy chronionej spełniające warunek, o którym mowa w art. 28 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych lub zakłady aktywności zawodowej. Podstawy wznowienia postępowania zostały enumeratywnie wymienione w art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej. W punkcie 5 tego przepisu ustawodawca wskazał, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję. Odnosząc się do podniesionego w skardze zarzutu jego błędnej interpretacji wskazać trzeba, że wznowienie postępowania jest szczególnym, nadzwyczajnym trybem postępowania administracyjnego. Stanowi wyjątek od ogólnej zasady trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych, wyrażonej w art. 128 Ordynacji podatkowej. Zasada ta służy ochronie ogólnego porządku prawnego. Trwałość decyzji pozwala stronie polegać na rozstrzygnięciach organów państwa, a organy zabezpiecza przed wielokrotnym rozstrzyganiem tych samych spraw. Dlatego też tryby nadzwyczajne służą do weryfikacji decyzji ostatecznych wyłącznie w wyjątkowych i ściśle określonych przepisami sytuacjach. Z tego względu, przesłanki uzasadniające wznowienie postępowania podlegają ścisłej wykładni i nie mogą być interpretowane w sposób rozszerzający. Postępowanie uruchamiane na skutek wznowienia postępowania nie jest kontynuacją postępowania instancyjnego, a wobec tego brak jest w nim podstaw do pełnej merytorycznej kontroli decyzji, którą zakończono sprawę w postępowaniu zwykłym. Wznowienie postępowania nie jest też środkiem, za pomocą którego można wzruszać każdą wadliwą decyzję ostateczną, niezależnie od stopnia tej wadliwości. Instytucja ta ma na celu stworzenie prawnej możliwości ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i podjęcia rozstrzygnięcia sprawy zakończonej ostateczną decyzją podatkową tylko wówczas, gdy postępowanie podatkowe przed organami podatkowymi było dotknięte wadami procesowymi enumeratywnie wskazanymi w art. 240 Ordynacji podatkowej (por. wyrok NSA z dnia 14 września 2018 r., sygn. akt II FSK 2687/16). Wznowienie postępowania na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej wymaga kumulatywnego spełnienia następujących przesłanek: nowe okoliczności faktyczne i nowe dowody muszą zostać ujawnione po wydaniu decyzji ostatecznej. Nadto te okoliczności i dowody muszą istnieć już wcześniej, to jest w chwili wydawania decyzji ostatecznej, lecz dla tego organu są one nowymi tylko dlatego, że nie były mu wcześniej znane. Przez nową okoliczność istotną dla sprawy należy rozumieć taką okoliczność, która mogła mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy, co oznacza, że w sprawie zapadłaby decyzja co do swej istoty odmienna od rozstrzygnięcia dotychczasowego. Należy zgodzić się ze skarżącym, że w świetle powyższego załączona do wniosku z dnia [...] listopada 2020r. decyzja Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] miała dla tego organu przymiot nowości. O wcześniejszym braku wiedzy o tym rozstrzygnięciu świadczy również, że organ podatkowy pierwszej instancji zwrócił się do właściwego organu pismem z dnia [...] stycznia 2021 r. o nadesłanie kserokopii decyzji Wojewody oraz wskazanie, od kiedy i na jakiej podstawie skarżący spełnił warunki określone dla zakładu pracy chronionej. Niemniej jednak, zdaniem Sądu, można się powoływać w postępowaniu wznowieniowym tylko na takie okoliczności faktyczne bądź dowody, co do których istnienia również strona nie posiadała wiedzy w trakcie toczącego się postępowania zwykłego, nie mogła zatem żądać ich uwzględnienia w jego toku. Jak wskazał w wyroku z dnia 6 kwietnia 2018 r., sygn. akt I SA/Łd 35/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, nieprzeprowadzenie określonych dowodów w toku zwykłego postępowania instancyjnego, jeżeli dowody te mogły być powołane przez stronę, nie może być podstawą wznowienia postępowania w myśl art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, gdyż naruszałoby to zasadę stałości decyzji. Zgadzając się z powyższym, skład orzekający podziela i przyjmuje także za własną ocenę prawną wyrażoną przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 13 lipca 2021 r., sygn. akt II FSK 3333/21, iż zwrot "wyjdą na jaw", którym posłużono się w art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, charakteryzuje sytuację, w której okoliczności te nie były znane nikomu - zarówno organowi podatkowemu, jak i stronie postępowania podatkowego. Jak wskazał NSA w zapatrywaniu tym utwierdza dalsza część przepisu ("...lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję"), w której z podstaw wznowienia postępowania wyklucza się dowody nowe dla strony, ale które były znane organowi podatkowemu. Trudno zatem zanegować zapatrywanie utrwalone w orzecznictwie, jak również w nauce prawa, zgodnie z którym strona może powoływać się w postępowaniu wznowieniowym tylko na takie okoliczności faktyczne bądź dowody, co do których istnienia nie posiadała wiedzy w trakcie toczącego się postępowania zwykłego, zatem nie mogła żądać ich uwzględnienia w jego toku (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 28 stycznia 2021 r., sygn. akt II FSK 2676/18; 26 stycznia 2021 r., sygn. akt II FSK 2636/18; 13 maja 2020 r., sygn. akt II FSK 2974/19; 4 grudnia 2019 r., sygn. akt II FSK 85/18; 9 grudnia 2015 r., II FSK 2701/13; 13 listopada 2013 r., II FSK 2675/12; por. J. Rudowski (w:) S. Babiarz, B. Dauter, A. Kabat, R. Hauser, M. Niezgódka-Medek, J. Rudowski, Ordynacja podatkowa. Komentarz, art. 250, Lex/el 2019; P. Sławomir (w:) L. Etel, (red.), Ordynacja podatkowa. Komentarz, art. 250, Lex/el 2021). Skład orzekający w niniejszej sprawie podziela również stanowisko, że za takim rozumieniem omawianej przesłanki wznowieniowej przemawiają też istotne względy aksjologiczne, do których należy wzgląd na trwałość decyzji ostatecznych (art. 128 Ordynacji podatkowej) oraz wywodzony z Ordynacji podatkowej obowiązek współdziałania strony z organem podatkowym w trakcie prowadzonego przez niego postępowania. Wyklucza to możliwość powoływania się przez stronę na okoliczności faktyczne, o których wiedziała, ale na które nie wskazała w toku postępowania zakończonego decyzją ostateczną, jako że zaakceptowanie takiej możliwości nie tylko niweczyłoby zasadę trwałości decyzji ostatecznych, ale regułę tę czyniłoby wręcz iluzoryczną. Tymczasem Skarżący w uzasadnieniu skargi sam wskazuje, że "W przedmiotowej sprawie organ, opierając się na deklaracji złożonej przeze mnie nie miał wiedzy o tym, że przedmiotowa nieruchomość jest wykorzystywana na cele podlegające zwolnieniu z podatku od nieruchomości - co również sam przyznał twierdząc, że w deklaracji została ona ujęta jako związana z działalnością, nie podlegająca zwolnieniu. To, że podlega ona zwolnieniu - urząd dowiedział się później - po uprawomocnieniu się tej decyzji. Wiedzę taką powziął bowiem dopiero w wyniku złożonego przeze mnie pisma w dniu [...].11.2020r.". Powyższe potwierdza, że Skarżący miał możliwość wykazania spornej nieruchomości w składanych informacjach w sprawie podatku od nieruchomości jako korzystającej ze zwolnienia z tego podatku, jednak tego, na przestrzeni kolejnych lat podatkowych, nie uczynił, domagając się obecnie wznowienia postępowania w oparciu o te same, istniejące w dacie składania informacji oraz doręczania decyzji wymiarowych okoliczności. W tej sytuacji, zasadne jest – w ocenie Sądu - stanowiska organu odwoławczego, o niewystąpieniu przesłanki wznowienia postępowania określonej w art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej W tym miejscu należy podkreślić, iż podnoszona w skardze okoliczność pomyłki pracownika sporządzającego deklarację podatkową w podatku od nieruchomości za 2019r., polegającej na błędnym dopisaniu przedmiotowej nieruchomości do nieruchomości niezwolnionych z tego podatku, nie oznacza braku wiedzy samej strony o tym fakcie i nie przesądza o istnieniu podstawy do wzruszenia decyzji ostatecznej. Nadto, ze znajdujących się w aktach administracyjnych informacji w sprawie podatku od nieruchomości IN-1 wynika, że to skarżący podpisał je osobiście. Ponadto zarówno skarżący w skardze jak i organ w decyzji z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...] ustalającej podatek od nieruchomości za 2019r. stwierdzają, że podstawą wymiaru były, m.in. dane zadeklarowane przez podatnika. Na tej podstawie Sąd doszedł do wniosku, że w toku postępowania zakończonego wydaniem decyzji z dnia [...] stycznia 2019 r. skarżący posiadał wiedzę o zakwalifikowaniu spornej nieruchomości i budynków na niej posadowionych jako podlegających opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. Nie budzi przy tym wątpliwości, że jako adresat decyzji Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] wiedział o możliwości skorzystania ze zwolnienia z podatku od nieruchomości, o jakim mowa w art. 7 ust. 2 pkt 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, lecz z niego nie skorzystał. W rezultacie Sąd nie podziela stanowiska Skarżącego, że organ podatkowy miał świadomość popełnionego przez podatnika błędu oraz, że zgodnie z przepisami prawa administracyjnego, w tym głównymi jego zasadami, organ podatkowy winien był skorygować składane przez Skarżącego deklaracje podatkowe w podatku od nieruchomości. Z cytowanego uprzednio art. 7 ust. 2 pkt 4 u.p.o.l. wynika bowiem, że od podatku od nieruchomości zwalnia się prowadzących zakłady pracy chronionej w zakresie przedmiotów opodatkowania zgłoszonych wojewodzie, jeżeli zgłoszenie zostało potwierdzone decyzją w sprawie przyznania statusu zakładu pracy chronionej lub zakładu aktywności zawodowej albo zaświadczeniem - zajętych na prowadzenie tego zakładu. Zatem okoliczność, że określony podmiot posiada status zakładu pracy chronionej oraz, że nieruchomość bądź kilka z nich stanowi składnik jego majątku nie oznacza jeszcze, że mogą one korzystać z powyższego zwolnienia. Istotne jest bowiem również to, aby jak słusznie zauważył organ I instancji, nieruchomość stanowiąca składnik majątku zakładu pracy chronionej była zajęta na prowadzenie przez ten zakład działalności. W rezultacie, jeżeli wszystkie elementy zwolnienia są spełnione, podatnik chcąc z niego skorzystać, powinien wykazać ją w złożonej informacji jako zwolnioną od podatku od nieruchomości na podstawie tego przepisu. W ocenie Sądu, w przypadku Skarżącego, nie było żadnych przeszkód aby to uczynić, dysponując decyzją Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] i spełniając kryterium, aby nieruchomość stanowiąca składnik majątku zakładu pracy chronionej była zajęta na prowadzenie przez ten zakład działalności. Te okoliczności były znane Skarżącemu w dacie składania informacji w sprawie podatku od nieruchomości, a także doręczania mu decyzji ustalających wymiar tego podatku za poszczególne lata podatkowe, w tym za 2019 rok, od których nie były składane środki odwoławcze. Wobec tego rację ma SKO, że nadzwyczajne tryby postępowania nie mogą zastępować zwykłego trybu odwoławczego i niejako łagodzić skutki bierności stron postępowania. W ocenie Sądu podkreślenia wymaga również, że w podatku od nieruchomości obowiązek podatkowy powstaje od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym powstały okoliczności uzasadniające powstanie tego obowiązku. W zależności od kategorii podatnika ustawodawca wprowadził obowiązek złożenia odpowiednio informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych (osoby fizyczne – art. 6 ust. 6 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych) lub deklaracji na podatek od nieruchomości (osoby prawne oraz jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej – art. 6 ust. 9 pkt 1 tej ustawy). W przypadku, gdy przedmiot opodatkowania pozostaje we współwłasności lub we współposiadaniu osób fizycznych oraz osób prawnych lub jednostek organizacyjnych bez osobowości prawnej, stosownie do art. 6 ust. 11 osoby fizyczne opłacają podatek na zasadach obowiązujących osoby prawne. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14 czerwca 2018 r., sygn. akt II FSK 3484/17 wypowiadając się w kwestii obowiązku składania właściwemu organowi podatkowemu informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych, o jakim mowa w art. 6 ust. 6 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, stwierdził, że z przepisu tego nie wynika obowiązek corocznego składania przez osobę fizyczną informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych. Obowiązek taki powstaje dopiero w przypadku wystąpienia okoliczności uzasadniających powstanie albo wygaśnięcie obowiązku podatkowego w zakresie podatku od nieruchomości lub zaistnienia zdarzenia mającego wpływ na wysokość opodatkowania (w szczególności zmiany sposobu wykorzystywania przedmiotu opodatkowania lub jego części). Skarżący, w składanych informacjach w sprawie podatku od nieruchomości nie wykazywał takich okoliczności. Trzeba również wskazać, ze odpowiednio do rodzaju obowiązku informacyjnego w podatku od nieruchomości, wprowadzono dwa sposoby powstawania zobowiązań podatkowych, tj. z mocy decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego, jak i z mocy samego prawa. Jeżeli podatnikami są osoby fizyczne, zobowiązanie podatkowe powstaje z mocy decyzji ustalającej to zobowiązanie, czyli zgodnie z art. 21 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej. Ustawodawca wyraził to wprost w art. 6 ust. 7 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych zdanie pierwsze – podatek od nieruchomości na rok podatkowy od osób fizycznych, z zastrzeżeniem wspomnianego ust. 11, ustala w drodze decyzji organ podatkowy właściwy ze względu na miejsce położenia przedmiotów opodatkowania. Podatek ten ustala się na każdy rok podatkowy, a więc organ podatkowy wydaje w każdym roku decyzję ustalającą wysokość zobowiązania podatkowego. Podsumowując, zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości dla podatników będących osobami fizycznymi powstaje poprzez doręczenie decyzji ustalającej to zobowiązanie (art. 6 ust. 7 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych). Tym samym podatek do zapłaty może wynikać tylko z decyzji podatkowej. Wszelkie zmiany wysokości podatku, w sytuacji pozostawania w obrocie ostatecznych i prawomocnych decyzji ustalających zobowiązania, wymagają wzruszenia tych aktów w prawnie przewidzianych trybach, tzw. nadzwyczajnych (por. wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 21 listopada 2018 r., sygn. akt I SA/Go 420/18). W związku z tym, niezasadny jest w ocenie Sądu zarzut naruszenia art. 81 Ordynacji podatkowej poprzez odmowę prawa do dokonania korekty deklaracji podatkowej w podatku od nieruchomości. Zdaniem skarżącego, podatnik ma prawo do złożenia korekty deklaracji, zaś urząd nie powinien mu tego prawa blokować, nawet w sytuacji, gdyby musiał wydać decyzję obniżającą wysokość podatku ukształtowanego decyzją konstytutywną w postępowaniu zwyczajnym. W ocenie Sądu stanowisko Skarżącego, ze względów wcześniej omówionych, nie jest prawidłowe. Zmiana wysokości podatku od nieruchomości za 2019 r., w sytuacji pozostawania w obrocie ostatecznej decyzji ustalającej to zobowiązanie, mogłaby bowiem nastąpić wyłącznie w trybie wznowienia postępowania, a nie w wyniku korekty deklaracji, o jakiej mowa w art. 81 Ordynacji podatkowej. Skarżący błędnie przy tym przywołał na poparcie swych twierdzeń wyrok NSA z dnia 15 września 2011 r. sygn. akt II FSK 507/10. Będąca przedmiotem refleksji Naczelnego Sądu Administracyjnego sprawa dotyczyła bowiem odmowy uchylenia decyzji ustalającej zobowiązanie w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za 2001 r. od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodu w kontekście upływu terminów przedawnienia zobowiązań podatkowych, o których mowa w art. 68 i 70 Ordynacji podatkowej. Natomiast będąca obecnie przedmiotem rozstrzygnięcia sprawa dotyczy innej kwestii, tj. odmowy uchylenia ostatecznej decyzji ustalającej wymiar podatku od nieruchomości. W ocenie Sądu, przedstawiona analiza i ocena sprawy potwierdza, iż rozstrzygnięcie to jest prawidłowe. W sprawie brak było bowiem podstaw do wzruszenia decyzji ustalającej podatek od nieruchomości za 2019r., w oparciu o przesłankę wznowienia wskazaną w art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. Mając powyższe na uwadze, Sąd orzekł o oddaleniu skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło