II SA/Bd 602/09
WyrokWSA w Bydgoszczy2009-10-07
Skład orzekający: Jerzy Bortkiewicz, Elżbieta Piechowiak, Grażyna Malinowska-Wasik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy planowane roboty budowlane, polegające na remoncie klatki schodowej i ścian wewnętrznych, które obejmują wymianę elementów konstrukcyjnych, wzmocnienie ścian, rozbiórkę i wzniesienie nowych ścian z innego materiału, stanowią remont w rozumieniu art. 3 pkt 8 Prawa budowlanego, czy też budowę lub przebudowę wymagającą pozwolenia na budowę, zwłaszcza w kontekście istnienia ostatecznej decyzji nakazującej rozbiórkę części obiektu?Ratio decidendi
Sąd uznał, że planowane roboty budowlane, obejmujące wymianę elementów konstrukcyjnych, wzmocnienie ścian, rozbiórkę i wzniesienie nowych ścian z innego materiału, nie mieszczą się w definicji remontu zawartej w art. 3 pkt 8 Prawa budowlanego. Działania te stanowią budowę lub przebudowę, wymagającą pozwolenia na budowę. Ponadto, sąd stwierdził, że organy prawidłowo ustaliły istnienie obiektu objętego nakazem rozbiórki, co zgodnie z art. 35 ust. 5 Prawa budowlanego, stanowiło podstawę do odmowy wydania pozwolenia na budowę.Stan faktyczny
Skarżąca wniosła o pozwolenie na budowę dotyczące remontu klatki schodowej i ścian wewnętrznych. Organy odmówiły wydania pozwolenia, powołując się na istniejącą decyzję nakazującą rozbiórkę części obiektu oraz na fakt, że planowane prace wykraczają poza definicję remontu. Skarżąca twierdziła, że obiekt został rozebrany i zbudowano nowy. Wojewódzki Sąd Administracyjny utrzymał w mocy decyzję organu odwoławczego, oddalając skargę.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Elżbieta Piechowiak Sędzia WSA Grażyna Malinowska-Wasik Protokolant Elżbieta Brandt po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 7 października 2009 r. sprawy ze skargi T. P. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2009 r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę oddala skargę.
Prezydent [...], decyzją z [...] marca 2009 r., na podstawie art. 35 ust.5 ustawy z dnia 07 lipca 1994r. Prawo budowlane /Dz.U. z 2006r., Nr 156, poz. 1118), odmówił skarżącej zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę w przedmiocie wykonania robót budowlanych - remont klatki schodowej i ścian wewnętrznych w lokalu nr [...] i w oficynie lokal nr [...], w budynku przy [...], na terenie działki nr [...].
Powyższe rozstrzygnięcie organ oparł o następujące ustalenia i rozważania:
Skarżące wnioskiem z dnia [...] stycznia 2008 r. wystąpiła o udzielenie powyższego pozwolenia na budowę.
Prezydent [...] decyzją Nr [...] z dnia [...] lutego 2008 r. odmówił zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na wykonanie robót budowlanych. W/w decyzja została wydana w oparciu o art. 35 ust.5 ustawy z dnia 07 lipca 1994 r. Prawo budowlane, albowiem na działce nr [...] przy [...]znajduje się obiekt budowlany objęty decyzją Prezydenta [...] z dnia [...] grudnia 1995r. (znak[...]) orzekającej nakaz rozbiórki. Powyższa decyzja została utrzymana w mocy przez Urząd Wojewódzki [...], decyzją z dnia [...] lutego 1996r. (znak: [...]). Orzeczona rozbiórka nie została przeprowadzona.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...] wyrokiem z dnia 08 października 2008r. (Sygn. akt II S.A./Bd 502/08) uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody [...] oraz poprzedzającą decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] lutego 2008 r., wskazując, że zgromadzony przez organy materiał dowodowy nie daje odpowiedzi na pytanie czy sporny obiekt został rozebrany, a jeżeli tak to, czy całkowicie. Ponadto sąd wskazał na uchybienie procesowe organu I instancji związane z przedmiotem żądania strony.
W wyniku ponownego sprawdzenia projektu budowlanego stwierdzono, że zakres prac budowlanych ujętych w opracowaniu niniejszego projektu obejmuje między innymi rozbiórkę ścianek działowych, wykonanie nowych podciągów oraz budowę ścianek z płyt gipsowo-kartonowych (str.20). Przepis art.3 pkt.8 ustawy Prawo budowlane stanowi, że przez remont należy rozumieć wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a niestanowiących bieżącej konserwacji, przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych niż użyto w stanie pierwotnym. Z powyższego wynika, że określony w projekcie zakres robót budowlanych spowoduje zmianę parametrów użytkowych i technicznych obiektu, w tym między innymi powierzchni użytkowej. Należy zatem stwierdzić, że nie może on zostać zwolniony z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, na podstawie art.29 ust.2 pkt. 1 ustawy Prawo budowlane.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...], w swym piśmie z [...] stycznia 2009r. stwierdził, że rozbiórka samowolnie dokonanej dobudowy nie została wykonana, w związku z czym prowadzone jest postępowanie egzekucyjne. W nawiązaniu do tej informacji, skarżąca oświadczyła, że dokonano całkowitej rozbiórki obiektu objętego jej nakazem (decyzja z dnia [...] grudnia 1995r.), podtrzymując tym samym swoje dotychczasowe stanowisko. Strona zawnioskowała również o "przeprowadzenie dowodu z porównania projektu budowlanego sporządzonego przez Pana M. oraz projektu mgr K.", jak również podała informację o zawiadomieniu o wykonaniu rozbiórki przedmiotowego obiektu stosownych organów pismem z dnia [...] lipca 1996r.
Organ po przeprowadzeniu oględzin nieruchomości, wnikliwej analizy dokumentów dostarczonych przez skarżącą, oraz dokumentów znajdujących się w posiadaniu organu, stwierdził, że istniejący obiekt jest tym samym budynkiem, wobec którego orzeczono w roku 1995 nakaz rozbiórki, a który w późniejszym okresie uległ rozbudowie, co spowodowało jego inne wymiary. Obecnie ściany mają długości [...] m, [...] m, [...] m i [...] m. Wysokość obiektu do okapu wynosi [...] m.
Ustosunkowując się do argumentów strony, organ wyjaśnił, że powoływany przez nią projekt pana M. nie został złożony w grudniu 1995r. do zatwierdzenia i udzielenia pozwolenia na budowę do Wydziału Gospodarki Przestrzennej. Wnioskiem z [...] grudnia 1995r. złożono do zatwierdzenia projekt budowlany sporządzony w grudniu 1995r. przez mgr inż. arch. J. K. Projekt i akta sprawy, w tym wniosek, znajdujący się w posiadaniu Prezydenta [...], jednoznacznie wskazują że wniosek złożony wraz z projektem arch. K., jest tym samym wnioskiem, którego kserokopię dołączono do pisma z dnia [...] lutego 2009r. z informacją, że załącznikiem do niego był projekt pana M. Natomiast różnice w wymiarach budynku nie mogą świadczyć o dokonaniu rozbiórki obiektu, skoro mógł on zostać rozbudowany lub przebudowany - skutkiem czego zmienione zostały jego gabaryty.
Kserokopia nadania z [...] lipca 1996 r., nie stanowi dowodu nadania powoływanej przez stronę przesyłki, albowiem w aktach organu I instancji brak jest pisma skarżącej z [...] lipca 1996 r. Zawierają one natomiast dokumenty świadczące o okolicznościach przeciwnych niż twierdzi strona. W swym odwołaniu z dnia [...] lipca 1996r. (a więc złożonym 8 dni po wyżej wymienionym piśmie z dnia [...] lipca 1996r.) do NSA, O.Z. w Łodzi od decyzji Prezydenta [...] z 11 marca 1996 r. odmawiającej udzielenia pozwolenia na rozbudowę baru [...] i od utrzymującej ją w mocy decyzji Urzędu Wojewódzkiego [...] z [...] czerwca 1996 r., skarżąca stwierdziła, że wobec nie uchylenia nakazu rozbiórki, zdecydowała się zakończyć rozbudowę i uruchomić działalność restauracji, co nastąpiło w czerwcu 1996 r. Ponadto poinformowała o czasowym wstrzymaniu prac przy budowie ścian, a następnie ich dokończeniu po otrzymaniu w/w decyzji z [...] czerwca 1996 r.
Fakty te organ ocenił jako stojące w jawnej sprzeczności z rzekomo złożoną pismem z [...] lipca 1096 r., informacją o dokonaniu rozbiórki tychże ścian parteru, tym bardziej, że oba omawiane pisma sporządziła ta sama osoba w odstępie zaledwie ośmiu dni.
Dodatkowym faktem przemawiającym za słusznością podjętej decyzji, jest oddalenie przez NSA O. Z. w [...] wyrokiem z 6 lipca 1999 r., w sprawie II SA/Łd 1147/96 skargi strony na decyzję Prezydenta Miasta [...] z [...] marca 1996 r. i utrzymującą ją w mocy decyzję z [...] czerwca 1996 r.
W odwołaniu od powyższej decyzji skarżąca zarzuciła naruszenie prawa materialnego, w postaci art. 29 ust.2 pkt 1 ustawy prawo budowlane, poprzez błędne przyjęcie, że planowane przez nią prace budowlane, polegające na remoncie, wymagają pozwolenia na budowę, oraz z ostrożności procesowej, zarzuciła, iż zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa materialnego, a mianowicie art. 35 ust 5 w/w ustawy, poprzez przyjęcie, że istnieje obiekt objęty nakazem rozbiórki, gdy tymczasem wskazany obiekt został rozebrany, o czym świadczy fakt, że ściany zewnętrzne budynku, mają inne wymiary niż ujęto to w decyzji o rozbiórce ( 18 m).
Zarzuciła też naruszenie przez organy przepisów art. 107§3 k.p.a. poprzez przyjęcie, że obiekt podlegający nakazowi rozbiórki istnieje, co nie było poparte przytoczeniem faktów i dowodów, na których oparł się organ pierwszej instancji, naruszenie art. 8 k.p.a., naruszenie art. 9 k.p.a., poprzez podanie faktu, iż w kilku pismach informowała, że dokończyła budowę, gdy tymczasem były to pisma wysłane po 9 lipca 1996r., a dla uproszczenia nie pisała, że jest to nowy obiekt, tylko użyła nieprecyzyjnego określenia, że zakończyła budowę.
Wojewoda [...] decyzją z [...] maja 2009 r., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Organ odwoławczy rozstrzygnięcie swoje oparł o następujące ustalenia i rozważania:
Organ odwoławczy po zapoznaniu się z aktami sprawy, zważył co następuje:
W trakcie ponownego rozpatrzenia sprawy organ I instancji uwzględnił zasygnalizowane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...] uwagi, a w szczególności przeprowadził w dniu [...] lutego 2009 r. oględziny na nieruchomości odwołującej się. Protokół z oględzin zawiera stanowisko komisji, że na nieruchomości znajduje się przedmiotowy obiekt, stanowiący zaplecze salonu gier i sklepu telefonii komórkowej o wymiarach innych niż określone w decyzji nakazującej rozbiórkę. Komisja stwierdziła też, że z dokumentacji Prezydenta [...] oraz Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] wynika, że cyt.: "istniejący obiekt znajduje się w miejscu lokalizacji ścian parteru objętych decyzją administracyjną o nakazie rozbiórki". Odwołująca się natomiast oświadczyła, że decyzja nakazująca rozbiórkę dotyczyła ścian parteru o gabarytach innych niż w chwili oględzin. Oświadczyła także, że w trakcie budowy w 1996r. przesunięto ściany i cały obiekt o kilkanaście centymetrów. Odwołująca się używając określenia cyt.:"w trakcie budowy w 1996r." jednoznacznie stwierdziła, że prowadziła w 1996r. budowę, nie wskazując na jakąkolwiek decyzję o pozwoleniu na budowę. Organ odwoławczy dysponuje natomiast decyzją Urzędu Wojewódzkiego we Włocławku z dnia [...] czerwca 1996r., którą utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta Włocławka z dnia 11 marca 1996r. odmawiającą udzielenia pozwolenia na rozbudowę baru [...]. Z uzasadnienia wynika, że odmówiono pozwolenia na rozbudowę baru z powodu nie wykonania rozbiórki, orzeczonej decyzją Prezydenta [...] z dnia [...] grudnia 1995r. Wskazaną wyżej decyzję Urzędu Wojewódzkiego [...], skarżąca zaskarżyła do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w [...], który wyrokiem z dnia 6 lipca 1999r., sygn. akt II SA/Łd 1147/96 oddalił skargę (w materiale dowodowym sprawy organu II instancji znajduje się wskazany wyrok). Powyższe wskazuje, że odwołująca się kontynuowała rozpoczętą samowolnie budowę w 1995r., mimo nakazu rozbiórki. Jak wynika ze wskazanego wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w [...], samowolnie rozpoczęta budowa dotyczyła rozbudowy baru [...]. Najistotniejsze jednak w tej kwestii, stanowiące bezsporny dowód na to, że skarżąca dokończyła samowolnie rozpoczętą budowę, jest pismo z dnia [...] czerwca 1996r., skierowane do Urzędu Wojewódzkiego [...], w którym zainteresowana informuje, że zakończyła całkowicie budowę i rozpoczęła działalność (restauracja [...]). W piśmie tym skarżąca poinformowała też cyt.: "całkowity koszt wybudowania oraz wyposażenia tego lokalu waha się w granicach [...] - starych złotych. W związku z powyższym żądanie rozbiórki dobudowanych ścian jest bezprzedmiotowe do momentu wydania decyzji w oparciu o art. 155 kpa"
Wskazane powyżej fakty ustalone na podstawie oględzin oraz w oparciu o materiały znajdujące się w dyspozycji organu, skutecznie podważają wiarygodność wyjaśnień skarżącej. Powyższe dowody jednoznacznie wskazują, że na terenie, którego dotyczy projekt istnieje obiekt, względem którego orzeczono nakaz rozbiórki, którego rozpoczętą samowolnie budowę skarżąca ukończyła, co prowadzi do wniosku, że decyzja Prezydenta [...] z dnia [...] marca 2009 r., wydana w trybie art. 35 ust. 5 ustawy - Prawo budowlane nie narusza prawa.
Odnosząc się natomiast do zarzutu naruszenia art. 29 ust. 2 pkt 1 Prawa budowlanego wyjaśnić należy, że planowane zamierzenie inwestycyjne nie mieści się w katalogu robót budowlanych podlegających wyłączeniu spod obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Z powyższego przepisu wynika, że pozwolenie na budowę nie jest wymagane, gdy planowane roboty budowlane polegają na remoncie istniejących obiektów budowlanych, jeżeli nie obejmuje on zmiany lub wymiany elementów konstrukcyjnych obiektu. Ogólne wytyczne przedłożonego projektu budowlanego (str. 12) wskazują jednoznacznie, że roboty budowlane dotyczyć będą elementów konstrukcyjnych, związanych z wykonaniem nowych podciągów i klamrowaniem ścian nośnych. Projekt budowlany w kilku przypadkach przewiduje, że dopiero w trakcie robót okaże się jakie prace trzeba będzie wykonać. Projekt więc jednoznacznie nie wskazuje przewidywanego zakresu robót. Powyższe ustalenia prowadzą do wniosku, że planowane zamierzenie budowlane nie podlega wyłączeniu z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę.
W skardze złożonej do Sądu, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, podtrzymując zarzuty zawarte w odwołaniu, łącznie ze stwierdzeniem, iż budynek o jakim mowa w decyzji Prezydenta [...] z dnia z [...] grudnia 1995r., znak [...] został rozebrany, a na jego miejscu zbudowano od podstaw nowy obiekt o innych wymiarach.
Dodatkowo podniosła, że organy niezasadnie odwoływały się do wyroku NSA O.Z. w [...] z [...] lipca 19991 r., oddalającego skargę na decyzję Urzędu Wojewódzkiego [...] z [...] czerwca 1996 r. utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta [...] z [...] marca 1996 r. o odmowie udzielenia pozwolenia na rozbudowę baru [...], albowiem organy wydając zaskarżoną decyzję winny kierować się zebranym materiałem dowodowym, w szczególności zważywszy fakt, iż wyrok ten zapadł w oparciu o materiał dowodowy uzupełniony dopiero po jego uprawomocnieniu w związku ze złożonymi przez stronę wnioskami dowodowymi i dowodami przeprowadzonymi przez organy z urzędu np. protokół oględzin z [...] lutego 2009 r.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...] zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm., dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, że Sąd, rozpoznając skargę, ocenia czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego.
Rozpoznając niniejszą sprawę w świetle powyższych kryteriów, należało uznać, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżonej decyzji nie można skutecznie postawić zarzutu, iż została ona wydana z naruszeniem prawa, mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
Przedmiotowa sprawa jest sprawą rozpoznaną ponownie przez organy wskutek uchylenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...] decyzji Wojewody [...] z [...] kwietnia 2008 r., oraz poprzedzającej jej decyzji Prezydenta [...] z [...] lutego 2008 r., w przedmiocie pozwolenia na budowę. W prowadzonym poprzednio postępowaniu, materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia, stanowił przepis art. 35 ust. 5 w/w ustawy z 7 lipca 1994 r., Prawo budowlane, według którego, właściwy organ wydaje decyzję o odmowie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę, jeżeli na terenie, którego dotyczy projekt zagospodarowania działki lub terenu, znajduje się obiekt budowlany, w stosunku do którego orzeczono nakaz rozbiórki. Przepis ten, w ocenie organu odwoławczego miał w sprawie zastosowanie z uwagi na istnienie w obrocie prawnym ostatecznej decyzji Wojewody [...] z [...] lutego 1996 r., którą utrzymał w mocy decyzję Prezydenta [...] z [...] grudnia 1995 r., nakazującą rozbiórkę części ścian parteru dobudowaną do istniejącego budynku na nieruchomości skarżącej objętej projektem zagospodarowania działki. Przyczyną uchylenia obu wskazanych decyzji stanowiła okoliczność, że powyższe ustalenie nie było wystarczające do podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie, albowiem fakt istnienia decyzji w przedmiocie rozbiórki nie przesądza o rzeczywistym istnieniu - w momencie orzekania - obiektu objętego nakazem rozbiórki. Dlatego też Sąd zalecił, stosownie do przepisu art. 107 § 3 kpa, poczynienie ustaleń faktycznych co do istnienia obiektu budowlanego, objętego nakazem rozbiórki w w/w decyzjach Wojewody [...] z [...] lutego 1996 r. i Prezydenta [...] z [...] grudnia 1995 r.
Sąd stwierdził, że organy ponownie rozpoznając sprawę, w pełni wykonały zalecenia Sądu, czyniąc wystarczające dla rozstrzygnięcia sprawy ustalenia faktyczne.
Tak samo jak to miało miejsce w poprzednio rozpatrywanej sprawie, materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia, stanowił cytowany wyżej, przepis art. 35 ust. 5 w/w ustawy z 7 lipca 1994 r., Prawo budowlane. Zgodnie z tym przepisem w przypadku stwierdzenia, że projekt budowlany inwestora dotyczy obiektu budowlanego, objętego nakazem rozbiórki, obowiązkiem organu jest wydanie decyzji o odmowie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. Poza sporem było, że w obrocie prawnym istnieje ostateczna decyzja nakazująca rozbiórkę wykonanych samowolnie elementów rozbudowy prowadzonego przez stronę baru (decyzja Prezydenta [...] z [...] grudnia 1995 r., oraz utrzymująca ją w mocy, decyzja Wojewody [...] z [...] lutego 1996 r.).
Spór dotyczył więc zagadnienia, czy istniejący obecnie na nieruchomości skarżącej budynek, którego dotyczy projekt budowlany, jest tym obiektem budowlanym, w stosunku do którego orzeczono nakaz rozbiórki.
W ocenie Sądu, pozytywne rozstrzygnięcie tego zagadnienia przez organy, należało uznać za trafne.
Organy przytoczyły szereg okoliczności, w świetle których nie sposób jest poczynić ustaleń stwierdzających, iż skarżąca wykonała nałożony na nią obowiązek rozbiórki. Co istotne, okoliczności te dotyczą zdarzeń mających miejsce zarówno przed datą [...] lipca 1996 r., z której pochodzi kopia pisma strony informującego o dokonanej rozbiórce, jak i po tej dacie, a okoliczności te zaszły tak blisko tej daty, iż nie sposób założyć nawet możliwości dokonania rozbiórki.
Wśród nich należy wyeksponować w szczególności pismo skarżącej z dnia [...] czerwca 1996 r., skierowane do Urzędu Wojewódzkiego [...], w którym poinformowała, że zakończyła całkowicie budowę i rozpoczęła działalność (restauracja [...]). W piśmie tym skarżąca poinformowała też cyt.: "całkowity koszt wybudowania oraz wyposażenia tego lokalu waha się w granicach [...] - starych złotych. W związku z powyższym żądanie rozbiórki dobudowanych ścian jest bezprzedmiotowe do momentu wydania decyzji w oparciu o art. 155 kpa".
W okresie zaledwie ośmiu dni po dacie, tj. [...] lipca 1996 r., złożyła do NSA, O.Z. w [...] skargę z [...] lipca 1996 r. na decyzję Urzędu Wojewódzkiego [...] z [...] czerwca 1996 r., utrzymującą w mocy decyzję w przedmiocie rozbiórki, stwierdzając, że wobec nie uchylenia nakazu rozbiórki, zdecydowała się zakończyć rozbudowę i uruchomić działalność restauracji, co nastąpiło w czerwcu 1996 r. Ponadto poinformowała o czasowym wstrzymaniu prac przy budowie ścian, a następnie ich dokończeniu po otrzymaniu w/w decyzji z [...] czerwca 1996 r.
Prawdziwości oświadczenia skarżącej [...] lipca 1996 r., przeczą więc powyższe okoliczności, skoro już w czerwcu 1996 r., skarżąca wyraziła brak woli do dokonania rozbiórki, oraz zamiar rozbudowania - a nie rozebrania - ścian obiektu, co zrealizowała również w czerwcu 1996 r.
Odnosząc się do podniesionego przez nią faktu, innych aktualnie wymiarów ścian obiektu od wymiarów z momentu nałożenia obowiązku rozbiórki, to okoliczność ta, jak słusznie podniosły to organy, wynika właśnie z przyznanego przez stronę faktu rozbudowy obiektu i to w dodatku w warunkach samowoli budowlanej.
Należy zresztą podkreślić, że kilkakrotnie już fakt niezastosowania się przez skarżącą do nałożenia na nią obowiązku rozbiórki (decyzja Prezydenta [...] z [...] grudnia 1995 r., oraz utrzymująca ją w mocy, decyzja Wojewody [...] z [...] lutego 1996 r.), został przesądzony w wyrokach sądów administracyjnych w sposób jednoznaczny i nie budzący wątpliwości, co wynika z uzasadnień tych orzeczeń (vide: wyrok NSA z 15.07.2009 r., sygn. akt II OSK 1057/08; wyrok NSA O.Z. w [...] z 6.02.2003 r., sygn. akt II SA/Gd 61/01; wyrok NSA O.Z. w [...] z 6.07.1999 r., sygn. akt II SA/Łd 1147/96; wyrok WSA w [...] z 17.06.2009 r., sygn. akt II SA/Bd 299/09).
Odnosząc się do zarzutu naruszenia przez organy przepisu art. 29 ust. 2 pkt 1 Prawa budowlanego, to w ocenie Sądu, nie jest on zasadny.
Wskazany przepis stanowi, że pozwolenia na budowę nie wymaga wykonywanie robót budowlanych polegających na remoncie istniejących obiektów budowlanych i urządzeń budowlanych z wyjątkiem obiektów wpisanych do rejestru zabytków. Należy jednak mieć na uwadze okoliczność, że nie w każdym przypadku roboty budowlane określone przez inwestora remontem, w istocie nim są. W przepisie art. 3 pkt 8 Prawa budowlanego, ustawodawca zawarł definicję tego pojęcia, przez które rozumie się: "wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a niestanowiących bieżącej konserwacji, przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych niż użyto w stanie pierwotnym". W ocenie Sądu zakres prac, objętych podaniem strony z 15 stycznia 2008 r. i załączonym projektem budowlanym nie mieści się w pojęciu remontu.
Z załączonego projektu budowlanego wynika, że cyt.: "w przypadku stwierdzenia złego stanu belek stropowych, należy je wymienić na nowe bądź wzmocnić" (vide: k. 12 projektu). Wzmocnienie belek przekracza pojęcie odtworzenia stanu pierwotnego, albowiem poza istniejącymi już elementami konstrukcyjnymi, zostaną dodane nowe, przez co zmienią się parametry elementów konstrukcyjnych.
Ta sama uwaga dotyczy opisanej w projekcie budowlanym rozbiórki popękanych ceglanych ścian, a następnie zwiększenia ich nośności, a w tym poprzez dodanie nowych elementów konstrukcyjnych jak pręty stalowe, które planuje się zabetonować w wykutych uprzednio bruzdach (vide: k. 13 projektu), jak też planowanego zaopatrzenia ścian klatki schodowej szeregiem stalowych klamr, które miały być zastosowane w rozstawie pionowym na 1,5 m. (vide: k. 14 projektu).
Dodawanie nowych elementów konstrukcyjnych, w tym stalowych, a więc o innej masie i właściwościach niż elementy dotychczasowe, jak też zastępowanie podciągów z szyn kolejowych wąskotorowych S 18, dwuteownikami 160, o zwiększonej nośności (vide: k. 160 projektu), przekracza pojęcie odtworzenia stanu pierwotnego, tym bardziej, że planowane jest zwiększenie nośności ścian. Fakt ten wiąże się ze zmianą siły oddziaływań, co wykracza poza pojęcie remontu.
Co się tyczy oceny planowanego rozebrania ceglanych ścian działowych, a następnie wzniesienie innych ścianek gipsowo-kartonowych (vide: k. 19-20 projektu), to zdaniem Sądu, wymaga to pozwolenia na budowę. Pomijając już oczywiste zagadnienie, że reżimem pozwolenia na budowę objęte są prace dotyczące instalacji znajdujących się w ścianach budynku, to przede wszystkim należy zwrócić uwagę na fakt, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym istnieje zgodność co do tego, że rozebranie ścian budynku, a następnie postawienie w ich miejsce nowych, dodatkowo składających się z innego materiału budowlanego mieści się w definicji budowy, a nie remontu. Przykładowo w wyroku z dnia 18 maja 2007r. II OSK 782/06 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że nie jest remontem w rozumieniu art. 3 pkt 8, jeżeli inwestor bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia rozbiera po kolei poszczególne ściany budynku, stawiając w ich miejsce nowe, traktując to jako odtworzenie stanu pierwotnego. Takie działanie inwestora mieszczą się w definicjach budowy lub przebudowy (art. 3 pkt 6, 7a). Z kolei w wyroku z dnia 14 marca 2006r. II OSK 636/05 ten sam Sąd wskazał, że zastąpienie ścian budynku z drewna ścianami murowanymi nie jest odtworzeniem stanu pierwotnego w rozumieniu art. 3 pkt 8. Tego rodzaju roboty budowlane nie są więc remontem, lecz przebudową lub odbudową obiektu budowlanego (art. 3 pkt 6, 7a) [za: Prawo budowlane pod red. A. Glinieckiego, Warszawa 2007, s. 26, 30]. (por. wyrok WSA w Poznaniu z 15.10.2008 r., sygn. II SA/Po 764/08).
Należy też zauważyć, że w planowanych przez stronę robotach budowlanych zakłada się wymianę elementów konstrukcyjnych i to w stosunkowo dużej skali (wymiana belek stropowych - k. 12 projektu, wymiana belek nośnych w ugiętym stropie klatki schodowej – k. 14 projektu).
Ugruntowany jest w orzecznictwie sądów administracyjnych pogląd, że roboty budowlane polegające między innymi na wymianie elementów konstrukcyjnych obiektu nie są remontem w rozumieniu art. 3 pkt 8 Prawa budowlanego (por. wyrok WSA w Warszawie z 11.09.2008 r., sygn. akt VII SA/Wa 901/08; wyrok NSA z dnia 14 marca 2006r., II OSK 636/05 niepubl.; wyrok WSA w Gliwicach z 4.12.2006r., II SA/GL 400/06; wyrok WSA w Warszawie z 27.04.2005 r., sygn. akt VII SA/Wa 691/04; wyrok NSA z 20 czerwca 2002r., SA/Rz 1547/00, Lex Polonica nr 357166; wyrok NSA O.Z. w Krakowie z 3.10.2001r., II SA/Kr 2445/99; wyrok NSA O.Z. w Białymstoku z 29.03.2001r., SA/Bk 852/00, ONSA 2002/2/85).
Reasumując dotychczasowe wywody, stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, co czyni, że skarga jako niezasadna podlega oddaleniu na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło