II SA/Bd 762/16

WyrokWSA w Bydgoszczy2016-11-16

Skład orzekający: Jerzy Bortkiewicz, Anna Klotz, Jarosław Wichrowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o sprostowanie błędu w decyzji przyznającej świadczenia rodzinne, złożony na podstawie art. 31 ustawy o świadczeniach rodzinnych, może być uwzględniony, gdy decyzja, której dotyczy, wygasła?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że wniosek o sprostowanie błędu w decyzji przyznającej świadczenia rodzinne, złożony na podstawie art. 31 ustawy o świadczeniach rodzinnych, nie może być uwzględniony, gdy decyzja, której dotyczy, wygasła z powodu zrealizowania przyznanego prawa. Ani prawo materialne, ani procedura administracyjna nie przewidują decyzji "o sprostowaniu błędu" jako samodzielnego trybu. W przypadku wygasłej decyzji, tryby zmiany lub uchylenia decyzji ostatecznej (art. 32 ustawy o świadczeniach rodzinnych, art. 155 k.p.a.) nie mogą być zastosowane, ponieważ nie ma już przedmiotu, który można by zmienić lub uchylić.
Stan faktyczny
Skarżąca wniosła o sprostowanie błędu w decyzji przyznającej jej zasiłek rodzinny i dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad bliźniakami urodzonymi w jednym porodzie. Twierdziła, że dodatek powinien być przyznany w wyższej kwocie, po 400 zł na każde dziecko. Organy administracji odmówiły sprostowania, wskazując, że decyzja przyznająca świadczenia wygasła, a tryb sprostowania błędu nie jest przewidziany. Skarżąca podniosła zarzut naruszenia art. 31 ustawy o świadczeniach rodzinnych i powołała się na uchwałę NSA. Sąd oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz Sędziowie sędzia WSA Anna Klotz (spr.) sędzia WSA Jarosław Wichrowski Protokolant starszy asystent sędziego Agnieszka Jagiełłowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 listopada 2016 r. sprawy ze skargi D. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] 2016 r. nr [...] w przedmiocie sprostowania błędu w decyzji ustalającej prawo do zasiłku rodzinnego i dodatku do zasiłku rodzinnego oddala skargę. D. K. (dalej: skarżąca) wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...].04.2016r. nr [...], wydaną na podstawie art. 97 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz.U. 2016r., poz.23), którą utrzymana została w mocy decyzja Burmistrza z dnia [...].08.2015r. nr [...], odmawiająca sprostowania, na podstawie art. 31 w zw. z art. 8 pkt 2 i art. 10 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych ( Dz.U. 2015r. poz. 114 ze zm.), decyzji tego organu z dnia [...] listopada 2012r. nr [...]. Skarga wniesiona została w następującym stanie faktycznym: Decyzją z dnia [...] listopada 2012r. nr [...] Burmistrz przyznał skarżącej zasiłek rodzinny na dziecko do lat 5, L. K. w kwocie 77,00 zł miesięcznie na okres od 01.11.2012r. do 31.10.2013r., zasiłek rodzinny na dziecko do lat 5, A. K. w kwocie 77,00 zł miesięcznie na okres od [...].11.2012r. do [...].10.2013r. oraz dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego – opieka nad więcej niż jednym dzieckiem urodzonym w trakcie jednego porodu, przyznany na L. i A. K. w łącznej kwocie 400 zł miesięcznie, na okres od [...].11.2012r. do [...].10.2013r. Powyższa decyzja organu I instancji stała się ostateczna, ponieważ skarżąca złożyła po terminie w dniu [...] grudnia 2014r. odwołanie od tej decyzji. Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2015r. nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W dniu [...].05.2015r. skarżąca powołując się na art. 31 ustawy o świadczeniach rodzinnych złożyła wniosek o sprostowanie błędu w decyzji z dnia [...].11.2012r. Zdaniem wnioskodawczyni, organ winien wypłacać dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad więcej, niż jednym dzieckiem urodzonym w trakcie jednego porodu w wysokości 800 zł, a więc po 400 zł na każde dziecko. Postanowieniem z dnia [...].06.2015r. nr [...] Burmistrz odmówił wznowienia postępowania w sprawie zakończonej m.in. decyzją z dnia [...]11.2012r. nr [...]. W zażaleniu wniesionym na powyższe postanowienie skarżąca wskazała, że żądanie zawarte we wniosku dotyczy nie wznowienia postępowania, lecz stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...].11.2012r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...].07.2015r. nr [...] uchyliło ww. postanowienie o wznowieniu postępowania i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji oraz decyzją z dnia [...].07.2015r. nr [...] odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...]11.2012r. nr [...]. Decyzja ta została utrzymana w mocy orzeczeniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...].08.2015r. nr [...], a Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy prawomocnym wyrokiem z dnia 5.01.2015r. , sygn. akt II SA/Bd 1277/15) oddalił skargę w tym przedmiocie . Decyzją z dnia [...].08.2015r. nr [...] Burmistrz odmówił na podstawie art. 31 ustawy o świadczeniach rodzinnych sprostowania błędu w decyzji własnej z dnia [...]11.2012r. nr [...]. W uzasadnieniu orzeczenia organ I instancji wskazał, że żądanie sprostowania ww. decyzji oparte na podstawie art. 31 w związku z błędną interpretacją art. 8 i art. 10 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy nie znajduje uzasadnienia w przepisach prawa. Zdaniem organu z art. 10 ustawy o świadczeniach rodzinnych wynika, że dodatek przysługuje rodzicowi z tytułu opieki nad dziećmi, w okresie korzystania z urlopu wychowawczego w wysokości 400 zł miesięcznie, nie wskazując przy tym, że jest to dodatek "na dziecko". Organ stwierdził również, że a contrario z innych przepisów można wyprowadzić wniosek, że przedmiotowy dodatek przysługuje tylko w określonej wysokości, a nie na dzieci, gdyż w innych przepisach ustawy o świadczeniach rodzinnych ustawodawca w sposób precyzyjny wskazuje, że dany dodatek przysługuje "na dziecko" (czyli jeżeli jest więcej niż jedno dziecko, to dodatek przysługuje na każde z nich). Według organu, jedyna korzyść dla urodzeń bliźniaczych, jaką przewiduje ustawodawca w przypadku przedmiotowego dodatku, to okres jego pobierania, gdzie zamiast 24 miesięcy, przysługuje on przez okres 36 miesięcy. Burmistrz Łabiszyna wskazał, że z uchwały 7 sędziów NSA z dnia 26 czerwca 2014r. (I OPS 15/13) wynika, iż dodatek z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego przysługuje na każde dziecko, jednakże polski system prawny nie jest system prawa precedensowego, wobec czego organy zobowiązane są do działania w oparciu o prawo stanowione. W wyniku wniesionego przez skarżącą odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazaną na wstępie decyzją z dnia [...].04.2016r. nr [...], utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Łabiszyna z dnia [...].08.2015r. nr [...]. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy powołał się na treść prawomocnego wyroku wydanego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w sprawie o sygn. akt II SA/Bd 1277/15 oddalający skargę D. K. w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie zasiłku rodzinnego oraz dodatku do zasiłku rodzinnego na okres od [...].11.2012r. do [...].10.2013 r. Zdaniem organu przedmiotem sporu jest ta sama decyzja organu pierwszej instancji ustalająca świadczenia rodzinne na okres od [...].11.2012r. do [...].10.2013 r., w stosunku do której powyższym wyrokiem Sądu, oddalono skargę w przedmiocie stwierdzenia jej nieważności. Okoliczność ta, zdaniem organu, uzasadnia odmowę sprostowania błędu w decyzji z dnia [...].11.2012r. W skardze do Sądu, skarżąca podniosła, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem art. 31 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Nie zgodziła się z argumentacją organu, że oddalenie skargi na decyzję w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności uzasadnia odmowę sprostowania błędu w decyzji. Zdaniem skarżącej, organ nie odniósł się do stawianych zarzutów, decyzja nie zawiera argumentów merytorycznych, ani podstawy prawnej w zakresie przepisów prawa materialnego. Skarżąca wskazała również na treść uchwały z dnia 26 czerwca 2014r. (I OPS 15/13), którą NSA dokonał wykładni art. 10 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało stanowisko wyrażone w treści zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016r. poz. 718 ze zm.), zwanej dalej ustawą P.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Stosownie do art. 133 § 1 ustawy P.p.s.a. sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy. Podstawą zatem orzekania w postępowaniu sądowadministracyjnym jest materiał dowodowy zgromadzony w sprawie w toku postępowania administracyjnego prowadzonego przez właściwe organy w danej sprawie. W konsekwencji sąd administracyjny nie dokonuje własnych ustaleń faktycznych w danej sprawie administracyjnej, a jedynie bada, czy ustalenia faktyczne dokonane przez organy administracji publicznej, których decyzje zostały zaskarżone odpowiadają prawu (por. wyrok NSA z dnia 23.01.2007r., sygn. akt II FSK 72/06, ONSA WSA 2008, nr 2, poz. 31, uchwała NSA wydana w pełnym składzie z dnia 26.10.2009r., sygn. akt I OPS 10/09, ONSA WSA 2010, Nr 1, poz.1, s.29 uzasadnienia). Wymaga podkreślenia, że sąd administracyjny jest sądem kasacyjnym, orzekającym o zgodności albo niezgodności z prawem aktu lub czynności organu administracji. Oznacza to, że sąd administracyjny nie rozstrzyga merytorycznie o zgłoszonych przez stronę żądaniach, a jedynie w przypadku stwierdzenia, iż zaskarżony akt został wydany z naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 145 P.p.s.a. uchyla go lub stwierdza jego nieważność. Zakres kontroli nie obejmuje kryterium celowości czy też zasad współżycia społecznego. Stosownie do art. 134 ustawy P.p.s.a. sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną. Tak więc w świetle art. 134 P.p.s.a., sąd nie ma obowiązku, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, do badania tych zarzutów i wniosków, które nie mają znaczenia dla oceny legalności zaskarżonego aktu (por. wyrok NSA z dnia 11. 10. 2005r., sygn. akt FSK 2326/04). Rozpatrując skargę w ramach tak zakreślonej kognicji Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonych rozstrzygnięć. Przedmiotem oceny Sądu jest wymieniona na wstępie decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymująca w mocy orzeczenie Burmistrza o odmowie sprostowania błędu na podstawie art. 31 ustawy o świadczeniach rodzinnych w decyzji tego organu z dnia [...].11.2012r. nr [...]. Postępowanie w rozpoznawanej sprawie zostało wszczęte na wniosek skarżącej z dnia [...] maja 2015r. zawierający żądanie sprostowania w trybie art. 31 u.ś.r. decyzji w części dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego. W orzeczeniu, którego sprostowania domaga się skarżąca, przyznano jej dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego – opieka nad więcej niż jednym dzieckiem urodzonym w trakcie jednego porodu, na oboje dzieci urodzonych podczas jednego porodu –L. i A. K. – w łącznej kwocie 400 zł miesięcznie, na okres od [...].11.2012r. do [...].10.2013r. W ocenie skarżącej, organ dopuścił się błędu przy wydawaniu decyzji z dnia [...].11.2012r., ponieważ dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego powinien zostać przyznany w kwocie po 400 zł na każde dziecko , tj. w łącznej kwocie 800 zł na oboje dzieci urodzonych w trakcie jednego porodu. Skarżąca zasadność żądania poparła uchwałą 7 sędziów NSA z dnia 26 czerwca 2014r., sygn. akt I OPS 15/13. Skład Sądu w całości akceptuje stanowisko zawarte w ww. uchwale NSA. Jednym z podstawowych zadań NSA, jest – obok działalności orzeczniczej – zapewnienie jednolitości orzecznictwa w sprawach sądowoadministracyjnych. Podstawową formą realizacji powyższego zadania jest podejmowanie uchwał mających na celu wyjaśnienie przepisów prawnych, których stosowanie wywołało rozbieżności w orzecznictwie sądów administracyjnych. Uchwała, o której mowa w niniejszej sprawie, ma charakter uchwały abstrakcyjnej. Nie została wydana na gruncie żadnej konkretnej sprawy, a na gruncie kwestii wyjaśnienia przepisu, co do treści którego istniała rozbieżność w orzecznictwie. Zwrócić uwagę należy na treść art. 269 p.p.s.a., zgodnie z którym, jeżeli jakikolwiek skład sądu administracyjnego rozpoznający sprawę nie podziela stanowiska zajętego w uchwale składu siedmiu sędziów, całej Izby albo w uchwale pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego, przedstawia powstałe zagadnienie prawne do rozstrzygnięcia odpowiedniemu składowi. Z powyższego przepisu wynika, że treść uchwały podjętej w składzie siedmiu sędziów NSA jest pośrednio wiążąca dla sądów administracyjnych, a co za tym idzie, także dla organów administracji publicznej. Stan taki trwa aż do podjęcia innej uchwały zmieniającej zawarte uprzednio stanowisko. Zgodnie z treścią uchwały wydanej w sprawie I OPS 15/13, dodatek z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego, o którym mowa w art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2013 r., poz. 1456 ze zm.), w przypadku korzystania z urlopu wychowawczego w celu sprawowania opieki nad więcej niż jednym dzieckiem urodzonym podczas jednego porodu, przysługuje do zasiłku rodzinnego na każde z tych dzieci. Uchwała wprost wskazuje w jaki sposób należy interpretować sporny art. 10 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Zwrócić ponadto uwagę należy, że na rozpatrzenie wniosku skarżącej bez wpływu pozostaje wyrok tut. Sądu z dnia 5 stycznia 2015r. oddalający skargę w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji pierwotnej, bowiem stwierdzenie nieważności jest trybem, w którym wzruszane są decyzje dotknięte wadami kwalifikowanymi, wyłącznie w oparciu o przesłanki wynikające z art. 156 § kpa i jest niezależne od postępowania prowadzonego w innych trybach przewidzianych do wzruszenia decyzji ostatecznej. Wyjaśnić również należy, że zarówno w orzecznictwie jak i piśmiennictwie prawniczym nie ma jednolitości co do charakteru regulacji zawartej w art. 31 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Zgodnie z jednym z prezentowanych poglądów, art. 31 u.ś.r. stanowi podstawę do wszczęcia, prowadzenia i zakończenia nadzwyczajnego postępowania administracyjnego w sprawie sprostowania błędu w decyzji dotychczasowej. Postępowanie to wszczynane jest na wniosek lub z urzędu i może zakończyć się decyzją prostującą błąd przez ustalenie prawa do świadczenia lub ustalenie innej jego wysokości. Postępowanie w trybie art. 31 u.ś.r. może być prowadzone, gdy nie zachodzą podstawy do wzruszenia na podstawie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego decyzji ostatecznej, wydanej na skutek błędu organu (por. A. Korcz, W. Maciejko, Świadczenia rodzinne. Komentarz, Wyd. C.H. Beck, Warszawa 2007, s. 404 czy wyroki WSA w Krakowie z dnia 1 sierpnia 2015r. sygn. akt III Sa/Kr 1321/14 i WSA w Rzeszowie z dnia 23 czerwca 2015r. sygn. akt II SA/Rz 145/15 publ. CBOSA). W wyroku WSA w Rzeszowie z dnia 22 sierpnia 2007r., sygn. akt II SA/Rz 373/07 twierdzi się nadto, że przepis art. 31 u.ś.r. nie nakazuje, w przypadku zawiadomienia organu o błędzie przez uprawnionego, wydawania odrębnej decyzji prostującej błąd. Sprostowanie błędu polega w tym przypadku na ustaleniu w drodze decyzji prawa do świadczenia w prawidłowej wysokości za określony czas, ze wskazaniem oczywiście decyzji, zawierającej błąd w rozumieniu art. 31 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Według drugiego stanowiska, za którym opowiada się skład Sądu rozpoznający przedmiotowa skargę, art. 31 ustawy o świadczeniach rodzinnych należy rozumieć, jako przepis szczególny regulujący możliwość przyznania stronie swego rodzaju rekompensaty (odszkodowania) w sytuacji, gdy wadliwa i w dodatku niekorzystna dla strony decyzja ostateczna zostanie wyeliminowana z obrotu prawnego w sposób przewidziany przepisami kodeksu lub na skutek złożenia przez stronę (prokuratora) skargi do sądu administracyjnego (por. G. Zalas, Postępowanie w sprawach świadczeń rodzinnych, teza 10 Casus s. 15). Zgodnie z art. 31 ustawy o świadczeniach rodzinnych, jeżeli odmowa przyznania świadczeń rodzinnych lub ustalenie ich wysokości były następstwem błędu podmiotu realizującego zadania w zakresie świadczeń rodzinnych, wypłata świadczeń rodzinnych może nastąpić za 3 lata wstecz, licząc od dnia zawiadomienia o popełnieniu błędu lub dnia wydania decyzji prostującej błąd z urzędu. Zacytowany wyżej art. 31 ustawy o świadczeniach rodzinnych przewiduje możliwość dochodzenia wypłaty świadczenia rodzinnego w sytuacji, w której wadliwe działania podmiotów właściwych w kwestii przyznawania świadczeń rodzinnych doprowadziły do niewypłacenia świadczenia, bądź też wypłacenia go w niewłaściwej wysokości. W ocenie Sądu art. 31 ustawy o świadczeniach rodzinnych nie stanowi samodzielnej podstawy do zmiany lub uchylenia decyzji. W orzecznictwie tut. Sądu utrwalony został pogląd wyrażony w wyroku 27 kwietnia 2016r., sygn. akt II SA/Bd 244/16 – publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl, że istota art. 31 u.ś.r. polega na określeniu granicy czasu, do jakiej można wypłacić stronie świadczenie w przypadku, gdy konieczna jest jego wsteczna nadpłata z powodu dotychczasowo błędnie wydanej decyzji. Na jego podstawie wsteczna wypłata świadczeń rodzinnych ograniczona jest okresem trzech lat, którego początek rozpoczyna się określonymi w przepisie zdarzeniami. Do zdarzeń tych należą zawiadomienie o popełnieniu błędu oraz wydana z urzędu nowa decyzja przyznająca prawo do świadczenia lub określająca wyższą wysokość świadczenia. Jednakże decyzja ta wydana być musi we właściwym trybie, znanym prawu materialnemu (ustawie o świadczeniach rodzinnych) albo procedurze administracyjnej. Zauważyć należy, że ani prawo materialne (ustawa o świadczeniach rodzinnych) ani procedura administracyjna nie przewidują decyzji "o sprostowaniu błędu". Sąd natomiast z podanych powyżej przyczyn nie podziela stanowiska, według którego podstawę wydania decyzji o sprostowaniu błędu stanowi właśnie art. 31 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Podkreślenia wymaga, że w art. 32 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych dopuszcza się możliwość zmiany, względnie uchylenia decyzji ostatecznej zarówno na korzyść jak i niekorzyść strony ze względu na wystąpienie określonych okoliczności. W innych przypadkach, niż wymienione w art. 32 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych ustawodawca nakazuje natomiast stosować procedurę administracyjną (art. 32 ust. 2 ww. ustawy), a więc dopuszcza możliwość zmiany decyzji ostatecznej na podstawie art. 145, art. 145a, art. 145b , art. 154, art. 155, art. 156 k.p.a. Decyzja "prostująca błąd", to decyzja wydana w jednym z nadzwyczajnych trybów wymienionych w tych przepisach. W przedmiotowej sprawie z racji prowadzonych postępowań wykluczony został tryb wzruszenia decyzji ostatecznej na podstawie przepisów o wznowieniu postępowania i stwierdzenia nieważności. Ponadto wyjaśnić należy, że w dniu [...].10.2013r. wygasła decyzja o przyznaniu świadczenia z dnia [...].11.2014. W dacie wydania zaskarżonej decyzji przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze tj. w dniu [...].04.2016r. nie istniała już w obrocie prawnym decyzja o przyznaniu świadczenia w zakresie dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego. Na skutek powyższego niemożliwym stało się dochodzenie wzruszenia decyzji ostatecznej w kolejnych trybach jak art. 32 ustawy o świadczeniach rodzinnych, czy też w trybie art. 155 kpa . Przepis art. 155 kpa stanowi, że decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony; przepis art. 154 § 2 stosuje się odpowiednio. Z kolei art. 32 ust. 1 ustawy oświadczeniach rodzinnych stanowi, że organ właściwy oraz marszałek województwa mogą bez zgody strony zmienić lub uchylić ostateczną decyzję administracyjną, na mocy której strona nabyła prawo do świadczeń rodzinnych, jeżeli uległa zmianie sytuacja rodzinna lub dochodowa rodziny mająca wpływ na prawo do świadczeń rodzinnych, członek rodziny nabył prawo do świadczeń rodzinnych w innym państwie w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, osoba nienależnie pobrała świadczenie rodzinne lub wystąpiły inne okoliczności mające wpływ na prawo do świadczeń. W orzecznictwie, w stosunku do przepisu art. 155 kpa, przyjmuje się, że postępowanie w sprawie uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej jest wprawdzie postępowaniem nowym, które wszczyna odpowiedni wniosek złożony przez stronę, ale z uwagi na to, że art. 155 k.p.a. jest przepisem prawa materialnego i stanowi podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia, data złożenia wniosku i tym samym data wszczęcia postępowania administracyjnego pozostaje bez wpływu na możliwość jego stosowania, a sam wniosek wywołując określone skutki procesowe nie zmienia materialnoprawnych przesłanek z tego przepisu wynikających. Do tych przesłanek - jak już wyżej wspomniano - należy pozostawanie decyzji w obiegu prawnym w chwili orzekania organu (vide: wyroki NSA z 17 września 2009 r., sygn. akt II OSK 1406/08; z dnia 9 listopada 2006 r., sygn. II OSK 1316/05; z dnia 14 października 1999 r., sygn. IV SA 1440/97; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Krakowie z dnia 25 września 2007 r., sygn. II SA/Kr 659/07; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 stycznia 2007 r., sygn. IV SA/Wa 2009/06; dostępne na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl). Ta sama zasada dotyczy braku podstaw do wzruszenia decyzji wygasłej dotyczy art. 32 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, że w momencie wydawania zaskarżonej decyzji, decyzja której wniosek ten dotyczył, nie funkcjonowała już w obrocie prawnym, a to ze względu na wyczerpanie przyznanego nią prawa do pobierania świadczenia rodzinnego wraz z nadejściem dnia 31.10.2013r. W związku z powyższym uznać należy, iż decyzja organu odwoławczego nakazująca wdrożenia kolejnego trybu nadzwyczajnego w przedmiotowej sprawie byłaby w istocie bezprzedmiotowa, albowiem nie jest możliwym uchylenie lub zmiana w trybie art. 32 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych , czy art. 155 k.p.a. decyzji, która utraciła moc obowiązującą z racji na zrealizowanie zawartego w jej treści uprawnienia. Sąd popiera i przyjmuje za swój pogląd wyrażony przez NSA, iż w takiej sytuacji nie istnieje przedmiot wnioskowanej zmiany lub uchylenia (vide: wyrok NSA z dnia 22 września 2009 r., sygn. akt II OSK 1431/08, dostępny na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl). Z6329 Inne o symbolu podstawowym 632, Pomoc społeczna, Samorządowe Kolegium Odwoławcze, oddalono skargę, II SA/Bd 1205/15 - Wyrok WSA w Bydgoszczy z 2015-12-02, Centralna Baza Orzeczeń Naczelnego (NSA) i Wojewódzkich (WSA) Sądów Administracyjnych, Orzecznictwo NSA i WSA ZZZe względu na potwierdzoną przez Sąd w niniejszym orzeczeniu okoliczność nieistnienia w momencie orzekania przez organ pierwszej instancji ([...].08.2015r.), jak również na dzień podjęcia przez NSA uchwały I OPS 15/13 (26.06.2014r.) decyzji mającej być przedmiotem zmiany w obiegu prawnym (wygasła z dniem [...].10.2013r.), brak było podstaw do wzruszenia zaskarżonego orzeczenia. Podnoszona przez skarżącą okoliczność podjęcia przez NSA uchwały z dnia 26 czerwca 2014, sygn. akt I OPS 15/13, nie może mieć znaczenia dla rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie, bowiem prawo przyznane tą decyzją do pobrania świadczenia rodzinnego zostało już zrealizowane i decyzję tę uznać należy za wygasłą. Odmienny wniosek prowadziłby do niedopuszczalnej " sytuacji, w której okoliczność powzięcia uchwały przez NSA rozstrzygającej rozbieżności w orzecznictwie na korzyść strony postępowania, upoważnia ją do ponownego przyznania pobranego już świadczenia w drodze zmiany treści decyzji zrealizowanej i już pozbawionej mocy. Podjęcie przedmiotowej uchwały będzie miało wpływ na orzecznictwo sądów administracyjnych w sprawach administracyjnych i sądowoadministracyjnych o analogicznym charakterze, ale tylko w stosunku do decyzji pozostających w obrocie prawnym (por. wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 2 grudnia 2015, sygn. akt II SA/Bd 1205/15). Ponadto podkreślenia wymaga, że decyzja pierwotna (o przyznaniu świadczenia) nie istniała w obrocie prawnym w chwili podjęcia uchwały. Mając na uwadze powyższe, uznając, że zaskarżona decyzja, ani poprzedzająca ją decyzja organu I instancji nie naruszają obowiązujących przepisów prawa w sposób skutkujący koniecznością ich uchylenia albo stwierdzenia nieważności, orzeczono na podstawie art. 151 p.p.s.a. o oddaleniu skargi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło