II SA/Bd 857/21

WyrokWSA w Bydgoszczy2022-07-05

Skład orzekający: Grzegorz Saniewski, Joanna Brzezińska, Jerzy Bortkiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy właściciele nieruchomości sąsiedniej do nieruchomości, na której planowana jest budowa kotłowni z kominem, mają status strony w postępowaniu o pozwolenie na budowę, jeśli istnieje uzasadnione przypuszczenie, że inwestycja będzie oddziaływać na ich nieruchomość, nawet jeśli to oddziaływanie nie przekracza norm dopuszczalnych?
Ratio decidendi
Właściciele nieruchomości sąsiedniej do nieruchomości, na której planowana jest inwestycja w postaci kotłowni z kominem, mają status strony w postępowaniu o pozwolenie na budowę, jeśli istnieje uzasadnione przypuszczenie, że inwestycja będzie oddziaływać na ich nieruchomość. Status strony wynika z samego faktu oddziaływania na przestrzeń objętą prawem do nieruchomości sąsiednich, nawet jeśli to oddziaływanie nie przekracza norm dopuszczalnych, a także z potencjalnego ograniczenia możliwości zagospodarowania tej nieruchomości. Organy administracji miały obowiązek zbadać, czy nieruchomość skarżących znajdowała się w obszarze oddziaływania obiektu, co uzasadniałoby przyznanie im statusu strony.
Stan faktyczny
Skarżący H. K. i T. K. wnieśli o wznowienie postępowania w sprawie pozwolenia na budowę kotłowni z kominem, argumentując, że jako strony nie brali w nim udziału. Prezydent Miasta Bydgoszczy wznowił postępowanie, ale następnie odmówił uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę, uznając, że nieruchomość skarżących nie znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji. Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący zaskarżyli decyzję Wojewody, podnosząc, że inwestycja oddziałuje na ich nieruchomość i narusza ich prawo do jej swobodnego korzystania.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Bydgoszczy i zasądził od Wojewody na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Grzegorz Saniewski Sędziowie sędzia WSA Joanna Brzezińska (spr.) sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 5 lipca 2022 r. sprawy ze skargi H. K. i T. K. na decyzję Wojewoda z dnia [...] października 2020 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta M. B. z [...] sierpnia 2020 r. nr [...], 2. zasądza od Wojewody [...] solidarnie na rzecz skarżących [...] (słownie: [...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia 11 lutego 2020 r., nr 145/2020, Prezydent Miasta Bydgoszczy zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę obejmującą zmianę sposobu użytkowania części budynku gospodarczego przy ul. [...] (dz. nr [...], obr. [...]) w B. na kotłownię wraz z budową zewnętrznej instalacji ciepłowniczej i komina. Wnioskiem z [...] maja 2020 r. H. K. i T. K. – właściciele nieruchomości położonej przy ul. [...] w B. zwrócili się o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej powyższą decyzją. Podnieśli, że jako strony postępowania, którymi są zgodnie z art. 28 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2019 r. poz. 1186) bez własnej winy nie brali w nim udziału. Wskazali, że fakt oddziaływania inwestycji był sygnalizowany już na etapie postępowania o wydanie warunków zabudowy, którego byli stroną, jak i prowadzonych postępowań w sprawie kontroli legalności inwestycji objętej decyzją (budowy komina). Postanowieniem z 10 czerwca 2020 r. Prezydent Miasta Bydgoszczy wznowił postępowanie w sprawie. Decyzją z 20 sierpnia 2020 r., nr WAB.II.6740.36.2020.EW, Prezydent Miasta Bydgoszczy odmówił uchylenia własnej decyzji z dnia 11 lutego 2020 r., nr 145/2020, zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę obejmującą zmianę sposobu użytkowania części budynku gospodarczego przy ul. [...] (dz. nr [...], obr. [...]) w B. na kotłownię wraz z budową zewnętrznej instalacji ciepłowniczej i komina. W uzasadnieniu organ wskazał, że wnioskodawcy – H. K. i T. K. – nie posiadają przymiotu strony postępowania, w związku czym nie występuje podstawa wznowieniowa opisana w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Organ stwierdził, że zgodnie z decyzją nr 145/2020 obszar oddziaływania obiektu zamyka się w granicach nieruchomości inwestora, a inwestycja nie oddziałuje na działkę sąsiednią wnioskodawców. Wyjaśniwszy, że inny jest sposób wyznaczania stron w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy, a inny w postępowaniu o pozwolenie na budowę, Prezydent stwierdził, że nieruchomość skarżących nie mieści się obszarze oddziaływania obiektu wyznaczonym zgodnie z art. 3 pkt 20 ustawy Prawo budowlane. W jego ocenie subiektywne przekonanie o występowaniu immisji pośrednich oddziałujących na ich nieruchomość (dym z komina) nie jest wystarczające do stwierdzenia interesu prawnego, nie jest też możliwe rozpatrywanie tej kwestii w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę, albowiem jest to zagadnienie cywilnoprawne podlegające kognicji sądu powszechnego. Po rozpoznaniu odwołania od powyższej decyzji, w którym skarżący zarzucili nieuzasadnioną odmowę przyznania im statusu strony w postępowaniu zakończonym decyzją o pozwoleniu na budowę nr 145/2020, Wojewoda Kujawsko-Pomorski, decyzją z 23 października 2020 r., nr WIR.VIII.7840.1.139.2020.JB, utrzymał w mocy rozstrzygnięcie I instancji. W uzasadnieniu, po przytoczeniu stanu faktycznego sprawy oraz treści art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 ustawy Prawo budowlane (t.j. Dz. U. 2020 r., poz. 1333 – dalej "p.b."), organ stwierdził, że o ile "przepisami odrębnymi" w rozumieniu art. 3 pkt 20 mogą być powołane w odwołaniu art. 140 i 144 Kodeksu cywilnego (regulujące kwestię niezakłóconego korzystania z nieruchomości oraz immisji), to wyznaczenie obszaru oddziaływania obiektu budowlanego zależy zawsze od okoliczności faktycznych danej sprawy, które w rozpoznawanym przypadku nie wskazują, by nieruchomość skarżących znajdowała się w obszarze oddziaływania obiektu budowlanego. Organ odwoławczy przywołał tu charakterystykę przeprowadzonych robót, podkreślając odległość projektowanego komina od budynku skarżących, dominujący kierunek wiatrów na obszarze, na którym znajdują się obie nieruchomości, ich wertykalne położenie względem siebie, oraz cechy zainstalowanego kotła na paliwo stałe, do którego odnosi się pobudowany komin, co łącznie nie wskazuje na występowanie ponadnormatywnych uciążliwości. Nie stwierdził, by w sprawie koniecznym było powoływanie biegłego. Końcowo wskazał, że przepisy odrębne w rozumieniu art. 3 pkt 20 p.b. nie wprowadzają w związku z projektowanym obiektem ograniczeń w zabudowie i zagospodarowaniu działki nr [...], stanowiącej własność skarżących, w konsekwencji prawidłową była odmowa przyznania im statusu strony postępowania zakończonego decyzją o pozwoleniu na budowę. W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy H. K. i T. K., reprezentowani przez radcę prawnego, wnieśli o jej uchylenie zarzucając organowi: - sprzeczność istotnych ustaleń z zebranym w sprawie materiałem dowodowym, - naruszenie art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie, - naruszenie art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 p.b. poprzez błędne uznanie, że nieruchomość skarżących nie znajduje się w obszarze oddziaływania obiektu objętego inwestycją i nieprawidłowe przyjęcie, że nie przysługuje im przymiot strony, - art. 28 k.p.a. poprzez błędne uznanie, że skarżący nie posiadają interesu prawnego i w związku z tym nie są stroną postępowania zakończonego decyzją o pozwoleniu na budowę dla inwestycji przeprowadzonej na działce nr [...]. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że eksploatacja zrealizowanej inwestycji - skutkująca dymem wydobywającym się z pobudowanego komina docierającym do nieruchomości skarżących - istotnie wpływa na sposób korzystania z ich nieruchomości, a może nawet doprowadzić do ograniczenia korzystania z prawa własności. Wskazali przy tym, że uwarunkowania geologiczne nie pozwalają dymowi naturalnie rozwiać się po okolicy, ale powodują kierowanie go bezpośrednio na nieruchomość skarżących. Wskazali, że na powyższą okoliczność powoływali materiał dowodowy w postaci zdjęć eksploatowanego komina i zdjęć filtrów powietrza, który nie został uwzględniony przez organy. Odnosząc się do argumentacji Wojewody wskazali, że już sam fakt oddziaływania, niekoniecznie ponadnormatywnego, na nieruchomość sąsiednią uzasadnia przyznanie przymiotu strony jej właścicielom. Skarżący podnieśli, że wielokrotnie zwracali organom uwagę na generowane przez komin uciążliwości. Wskazali też, że inwestor może korzystać z alternatywnych rozwiązań w zakresie inwestycji grzewczych. W ich ocenie okoliczności faktyczne sprawy, błędnie zinterpretowane przez organy obu instancji, uzasadniają uwzględnienie ich w katalogu stron postępowania o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę dla inwestycji na działce nr [...]. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Ocena zaskarżonej decyzji przeprowadzona w zakresie wynikającym z treści art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 137) w zw. z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 329, dalej – "p.p.s.a.") doprowadziła Sąd do wniosku, że wniesiona skarga zasłużyła na uwzględnienie. Przedmiot kontroli sądowej stanowiła decyzja Wojewody Kujawsko-Pomorskiego z 23 października 2020 r., którą organ ten utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta Bydgoszczy z 20 sierpnia 2020 r. odmawiającą uchylenia decyzji własnej o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę dla inwestycji polegającej na zmianie sposobu użytkowania części budynku gospodarczego przy ul. [...] (dz. nr [...], obr. [...]) w B. na kotłownię wraz z budową zewnętrznej instalacji ciepłowniczej i komina. Zasadą jest, iż w sprawach wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją, wszczętych w związku z wadą określoną w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. (niezawiniony brak udziału w postępowaniu podmiotu będącego stroną) legitymacja wnioskodawcy jest badana dopiero po wznowieniu postępowania w toku właściwego postępowania co do przyczyn wznowienia. Jedynie wyjątkowo organ właściwy w sprawie wznowienia może dokonać wstępnej i negatywnej oceny istnienia legitymacji w sytuacji, gdy jest oczywiste, że podmiot żądający wznowienia z powodu jego pominięcia jako strony w postępowaniu zakończonym decyzją ostateczną nie był stroną w tym ostatnim postępowaniu. W takim wypadku organ jest uprawniony do wydania postanowienia o odmowie wznowienia postępowania bez dalszego badania istnienia legitymacji wnioskodawcy (por. wyroki NSA z dnia 8 grudnia 2015 r., II OSK 933/14, oraz z dnia 14 czerwca 2018 r., II OSK 1777/16 – dostępne na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl). W sytuacji, gdy organ decyduje się na wszczęcie postępowania wznowieniowego, co do zasady winien wydać którąś z decyzji określonych w art. 151 § 1 k.p.a. tj. odmówić uchylenia decyzji dotychczasowej w przypadku stwierdzenia braku podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b (pkt 1), albo uchylić decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw określonych w ww. przepisach. Powyższe stanowi bowiem drugą fazę postępowania wznowieniowego, po etapie wstępnej weryfikacji formalnych wymogów jego wszczęcia, w której bada się przyczynę wznowienia oraz rozstrzyga istotę sprawy (art. 149 § 1 i 2 k.p.a.), i która kończy się jednym z rozstrzygnięć przewidzianych w art. 151 k.p.a. W sytuacji następczego (po wydaniu postanowienia o wznowieniu z przyczyny opisanej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.) stwierdzenia, że wnioskodawca nie ma legitymacji prawnej do złożenia wniosku o wszczęcie postępowania wznowieniowego, postępowanie powinno zostać umorzone, jako bezprzedmiotowe w oparciu o art. 105 § 1 k.p.a. (vide: wyrok NSA z 6 maja 2011 r., II OSK 761/10). Wszczęcie postępowania administracyjnego wymaga bowiem wniosku strony, tj. osoby mającej legitymację procesową w rozumieniu art. 28 k.p.a. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy zarówno organ I instancji, jak i organ odwoławczy nieprawidłowo przyjęły, że wszczęte postępowanie powinno zostać zakończone rozstrzygnięciem, o którym mowa w art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a., w sytuacji, gdy stwierdziły one brak przymiotu strony postępowania po stronie wnioskodawców (skarżących). Odmowa uchylenia decyzji w oparciu o ww. przepis byłaby formalnie prawidłowa, gdyby podmiot legitymujący się statusem strony postępowania "z własnej winy" nie brał udziału w postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 4 a contrario k.p.a.). Powyższe uchybienie nie było jednak istotne w kontekście nieprawidłowo rozstrzygniętej zasadniczej kwestii budzącej spór w sprawie, a mianowicie istnienia po stronie skarżących przymiotu strony postępowania zakończonego ostateczną decyzją z dnia 11 lutego 2020 r., nr 145/2020, zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę. Zarówno decyzja o umorzeniu postępowania z powodu braku przymiotu strony po stronie wnioskodawców inicjujących postępowanie wznowieniowe, jak i decyzja o odmowie uchylenia decyzji ostatecznej (jak rozstrzygnęły organy obu instancji) nie byłyby (nie są) prawidłowe z uwagi na błędne przyjęcie, że skarżący nie są stronami ww. postępowania. Stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę, zgodnie z art. 28 ust. 2 p.b., są inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Pojęcie obszaru oddziaływania obiektu definiuje z kolei art. 3 pkt 20 p.b. jako teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu, w tym zabudowy tego terenu (w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania kwestionowanej przez skarżących decyzji o pozwoleniu na budowę, wznowienia postępowania oraz orzeczenia I instancji w postępowaniu wznowieniowym). Wyznaczenie terenu w otoczeniu obiektu budowlanego stanowiącego obszar oddziaływania obiektu należy do organu administracji architektoniczno-budowlanej, właściwego do wydania pozwolenia na budowę. Zauważyć należy, że z dniem 19 września 2020 r., tj. wraz z wejściem w życie ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r. poz. 471), art. 3 pkt 20 ustawy - Prawo budowlane otrzymał nowe brzmienie zawężające definicję strony postępowania w sprawie pozwolenia na budowę. Aktualnie przez obszar oddziaływania obiektu należy rozumieć tylko taki teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, które to przepisy wprowadzają związane z tym obiektem ograniczenia w zabudowie tego terenu. W niniejszej sprawie zastosowanie znajduje jednak art. 3 pkt 20 p.b. sprzed nowelizacji, zgodnie bowiem z art. 25 ustawy nowelizującej do spraw uregulowanych ustawą zmienianą w art. 1 (p.b. – przyp. Sądu), wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, przepisy ustawy zmienianej w art. 1 stosuje się w brzmieniu dotychczasowym. Decyzja Prezydenta Miasta Bydgoszczy nr 145/2020 wydana została w dniu 11 lutego 2020 r., a więc przed wejściem w życie ww. nowelizacji, toteż ustalając krąg postępowania organ winien mieć na uwadze brzmienie art. 3 pkt 20 w zw. z art. 28 p.b. sprzed nowelizacji. Pierwszorzędnym zadaniem organów była zatem ocena, czy przedmiotowa inwestycja generuje ograniczenia w zagospodarowaniu terenu nieruchomości skarżących, co jest jednoznaczne z ujęciem jej w obszar oddziaływania obiektu. Ustalając obszar oddziaływania obiektu, należy brać pod uwagę zarówno przeznaczenie terenu znajdującego się w otoczeniu planowanej inwestycji, z uwzględnieniem jej wpływu na sąsiednie nieruchomości, jak i funkcję, formę i konstrukcję projektowanego obiektu budowlanego oraz jego cechy charakterystyczne (vide: wyrok NSA z 9 października 2007 r., II OSK 1321/06, dostępny jw.). Przejawami oddziaływania powodującego ograniczenia możliwości zagospodarowania działki sąsiedniej są zaś np. hałas, wibracje, zakłócenia elektryczne albo zanieczyszczenie powietrza, wody lub gleby bądź też pozbawienie lub ograniczenie możliwości korzystania z wody, kanalizacji, energii elektrycznej i cieplnej, środków łączności, dopływu światła dziennego (vide: wyrok WSA w Warszawie z dnia 13 grudnia 2016 r., sygn. akt VII SA/Wa 2987/15, dostępny jw.). Położenie nieruchomości w sferze oddziaływania obiektu w rozumieniu art. 28 ust. 2 p.b. należy rozumieć w ten sposób, że przez oddziaływanie to naruszone zostały konkretne normy prawa materialnego (np. przepisy techniczno-budowlane, przepisy z zakresu ochrony środowiska), z których dany podmiot wywodzi swój interes prawny jako strona postępowania. Stroną w rozumieniu powołanego przepisu będzie bowiem tylko ten podmiot, któremu oddziaływanie zamierzonej inwestycji może ograniczyć prawo w zagospodarowaniu jego nieruchomości. Jeżeli zatem istnieją przepisy prawa materialnego, które nakładają na inwestora określone obowiązki związane z zagospodarowaniem i zabudową jego działki względem działki sąsiedniej, bądź stwarzają możliwość ograniczenia w zagospodarowaniu i wykorzystaniu działek sąsiednich zgodnie z ich przeznaczeniem, to właściciele takich nieruchomości mają status strony i to – jak już wskazano - niezależnie od tego, czy projekt budowlany w ocenie organu spełnia wymagania określone przepisami prawa materialnego oraz aktów wykonawczych i czy zachowane są odległości nakazane stosownymi przepisami prawa. Do przepisów odrębnych, w rozumieniu wymienionego wyżej przepisu należą nie tylko przepisy rozporządzeń określających warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, ale także przepisy z zakresu m.in. ochrony środowiska, zagospodarowania przestrzennego oraz przepisy prawa cywilnego w zakresie ochrony prawa własności (vide: wyroki NSA: z 8 czerwca 2011 r., II OSK 1296/10; z 28 marca 2007 r., II OSK 208/06; z 26 czerwca 2012 r., II OSK 1613/11; z 15 lutego 2013 r., II OSK 2171/11; z 20 grudnia 2013 r., II OSK 841/13; z 21 sierpnia 2014 r., II OSK 449/13; z 8 września 2016 r., II OSK 3035/14, 26 stycznia 2021 r., II OSK 1985/19, dostępne jw.). Spójne jest to z poglądem akceptowanym przez Sąd rozpoznający skargę, że pod pojęciem ograniczenia możliwości zagospodarowania działki sąsiedniej należy rozumieć również utrudnienia w możliwości użytkowania jej zgodnie z przeznaczeniem (vide: wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 12 kwietnia 2011 r., II OSK 644/10; z 1 marca 2012 r., II OSK 282/12; z 17 kwietnia 2013 r., II OSK 2508/11, z 8 czerwca 2011 r., II OSK 1296/10; z 26 czerwca 2012 r., II OSK 1613/11; z 20 grudnia 2013 r., II OSK 841/13, dostępne jw.). W niniejszej sprawie sporna inwestycja polegała na zmianie sposobu użytkowania części budynku gospodarczego na kotłownię wraz z budową zewnętrznej instalacji ciepłowniczej i komina. Charakterystyczną cechą takiej inwestycji, związaną z jej eksploatacją będzie zatem, co oczywiste, generowanie oddziaływań w zakresie emisji dymu, spalin. Emisja spalin jest oddziaływaniem obszarowym o zasięgu nieograniczanym granicami działki inwestorskiej. Charakter przedmiotowego zamierzenia jest zatem taki, że powoduje ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości sąsiednich w zależności od odległości od sąsiednich nieruchomości, ukształtowania terenu oraz od intensywności eksploatacji instalacji grzewczej wyposażonej w komin. Oddziaływanie poprzez spaliny może w ogóle nie wpływać na sposób zagospodarowania działek sąsiednich albo może powodować uciążliwości w tym zakresie, w tym uciążliwości ponadnormatywne. W pierwszym przypadku nie będzie mowy o oddziaływaniu inwestycji na nieruchomość sąsiednią, choćby graniczyły one ze sobą bezpośrednio. Co do drugiej z wymienionych sytuacji stwierdzić należy, że do obszaru oddziaływania obiektu w rozumieniu art. 3 pkt 20 p.b. zalicza się nie tylko teren, na którym uciążliwości związane z przedsięwzięciem wykraczają poza wartości ustalone we właściwych przepisach prawa, ale także teren, na którym wartości te mieszczą się w granicach dopuszczalnych. Zgodnie więc z art. 28 ust. 2 p.b. przymiot strony nie jest zależny od tego, czy oddziaływanie zamierzonej inwestycji na nieruchomości sąsiednie przekracza ustalone w tym względzie normy, lecz wynika też z samego faktu oddziaływania na przestrzeń objętą prawem do nieruchomości sąsiednich (vide: wyroki NSA z 26 czerwca 2012 r., II OSK 1613/11; z 15 lutego 2013 r., II OSK 2171/11, z 12 grudnia 2013 r., II OSK 1721/12, z 21 lutego 2019 r., II OSK 848/17 – dostępne jw.). Uwarunkowania faktyczne rozpoznawanej sprawy odczytywane w kontekście powyższych uwag nie budzą wątpliwości Sądu co do oceny, że nieruchomość skarżących znajduje się w obszarze oddziaływania obiektu zrealizowanego na mocy decyzji nr 145/2020. Wskazuje na to zgromadzony w sprawie materiał dowodowy potwierdzający bezpośrednie, bliskie sąsiedztwo obiektu (komina) i nieruchomości skarżących (29 m) oraz wertykalne usytuowanie obu nieruchomości względem siebie (nieruchomość skarżących znajduje się na wzniesieniu powyżej nieruchomości inwestora). Ukształtowanie terenu, na których znajdują się nieruchomości w oczywisty sposób wpływa na ekspozycję nieruchomości położonej wyżej względem urządzeń emitujących dym. Również dołączona do akt dokumentacja fotograficzna potwierdza, że nieruchomość skarżących jest zlokalizowana względem spornego obiektu w sposób "niezakłócony" barierami (czy to naturalnymi, czy sztucznymi). Uzasadnia to stwierdzenie, że skarżący powinni mieć możliwość wzięcia udziału w procesie decyzyjnym odnośnie inwestycji na sąsiedniej działce, która generować będzie oddziaływanie na ich nieruchomość. Również przepisy odrębne, nakładające na inwestora określone obowiązki związane z zagospodarowaniem i zabudową jego działki względem działki sąsiedniej, wskazują na prawidłowość powyższego stanowiska. Zgodnie z art. 144 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny właściciel nieruchomości powinien przy wykonywaniu swego prawa powstrzymywać się od działań, które by zakłócały korzystanie z nieruchomości sąsiednich ponad przeciętną miarę, wynikającą ze społeczno-gospodarczego przeznaczenia nieruchomości i stosunków miejscowych. Zgodnie przy tym z art. 143 ww. ustawy w granicach określonych przez społeczno-gospodarcze przeznaczenie gruntu własność gruntu rozciąga się na przestrzeń nad i pod jego powierzchnią. Normy w zakresie kotłów na paliwo stałe oraz dopuszczalnych poziomów emisji spalin wydzielanych do atmosfery, a więc również – po zaistnieniu odpowiednich warunków sytuacyjnych, co w niniejszej sprawie bez wątpienia zachodzi – na przestrzeń nieruchomości sąsiednich, wynikają przede wszystkim z rozporządzenia Ministra Rozwoju i Finansów z dnia 1 sierpnia 2017 r. w sprawie wymagań dla kotłów na paliwo stałe (Dz.U. z 2017 r., poz. 1690) oraz załącznika do tego rozporządzenia, jak i rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 1 marca 2018 r. w sprawie standardów emisyjnych dla niektórych rodzajów instalacji, źródeł spalania paliw oraz urządzeń spalania lub współspalania odpadów (Dz.U. z 2019 r. poz. 1806 – obowiązujące w dniu rozstrzygania o pozwoleniu na budowę, obecnie zastąpione rozporządzeniem Ministra Klimatu z dnia 24 września 2020 r. w sprawie standardów emisyjnych dla niektórych rodzajów instalacji, źródeł spalania paliw oraz urządzeń spalania lub współspalania odpadów). Ponadto, zgodnie z art. 144 ust. 2 ustawy z 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 1396 – aktualny na dzień rozstrzygania o pozwoleniu na budowę) eksploatacja instalacji powodująca wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza, emisję hałasu oraz wytwarzanie pól elektromagnetycznych nie powinna, z zastrzeżeniem ust. 3, powodować przekroczenia standardów jakości środowiska poza terenem, do którego prowadzący instalację ma tytuł prawny. W niniejszej sprawie występują zatem zarówno uwarunkowania faktyczne, jak i prawne umożliwiające stwierdzenie, że oddziaływanie poprzez dym z nieruchomości inwestora na nieruchomość skarżących powoduje powstanie interesu po stronie skarżących wykraczającego poza interes faktyczny (bezpośrednie zainteresowanie rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej) i uzasadniające ich interes prawny w postępowaniu o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę. Charakter przeprowadzonej inwestycji, a przede wszystkim generowanego przez nią oddziaływania, jak i wzajemne usytuowanie nieruchomości inwestora i skarżących potwierdzają, że nieruchomość skarżących mieści się w obszarze oddziaływania obiektu inwestorskiego i dochodzi do ograniczenia prawa zagospodarowania tej nieruchomości. Nie zmieniają tej konstatacji ogólne twierdzenia organu odwoławczego, że zrealizowana instalacja spełnia właściwe jej normy (dot. klasy instalacji) oraz że inwestycję zrealizowano na obszarze objętym regulacjami uchwały Sejmiku Województwa Kujawsko-Pomorskiego z dnia 24 czerwca 2019 r., nr VIII/136/19, wprowadzającej na obszarze województwa ograniczeń i zakazów w zakresie eksploatacji instalacji, w których następuje spalanie paliw. Jak wskazano, oddziaływanie w rozumieniu art. 3 pkt 20 p.b. może zachodzić bez względu na spełnienie dopuszczalnych jego poziomów. Obowiązywanie zaś ogólnych aktów prawa miejscowego nie przesądza o ograniczeniu do granic działki inwestorskiej oddziaływania instalacji grzewczej poprzez spaliny. Powierzchownym argumentem jest też powołana przez organ okoliczność, jakoby dominującym kierunkiem wiatrów na obszarze, na którym zlokalizowane są nieruchomości inwestora i skarżących, był kierunek wschodni. Nie znaczy to przecież, że wiatr na tym obszarze nie wieje z innych kierunków, nie przesądza o proporcji dni wietrznych z kierunku wschodniego i pozostałych, nie przesądza wreszcie o tym, że przy pogodzie bezwietrznej spaliny nie oddziałują bezpośrednio na nieruchomość sąsiednią. Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. o uchyleniu decyzji obu instancji. O kosztach postępowania Sąd rozstrzygnął na podstawie art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a. uwzględniając wynik sprawy, żądanie skarżącego oraz wysokość poniesionych kosztów sądowych, na które złożyły się uiszczony wpis (200 zł), wynagrodzenie pełnomocnika skarżących ustalone na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2018 r., poz. 265) w wysokości 480 zł oraz uiszczona opłata skarbowa od pełnomocnictwa (17 zł). Wskazania co do dalszego postępowania wynikają wprost z niniejszego uzasadnienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło