II SA/Bd 888/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jarosław Wichrowski po rozpoznaniu w dniu 19 września 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R.S. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi R.S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w [...] z dnia [...] czerwca 2017 r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automacie poza kasynem gry postanawia odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Pismem z dnia [...] lipca 2017 r. R. S. złożył skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] czerwca 2017 r., nr [...], w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automacie poza kasynem gry wraz z wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, w którym podkreślono, że jej wykonanie spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Zdaniem skarżącego doprowadziłoby to do uniemożliwienia prowadzenia działalności gospodarczej z uwagi na brak płynności finansowej, ale także doprowadziłoby to do uszczerbku utrzymania koniecznego dla skarżącego i jego rodziny. Skarżący podkreślił, że ma na utrzymaniu małe dziecko, zaś żona przebywa obecnie na urlopie wychowawczym. Skarżący wskazał ponadto, że wraz z żoną zawarł umowę kredytu preferencyjnego kredytu mieszkaniowego, którego miesięczna rata wynosi [...] zł. Nadto skarżący obciążony jest spłatą kredytu gotówkowego, którego miesięczna rata wynosi [...] zł. Dodatkowo skarżącego obciąża umowa leasingu operacyjnego, tytułem której ponosi miesięczne tzw. okresowe opłaty leasingowi w wysokości [...] zł. Skarżący podkreślił, że prowadzona przez skarżącego firma jest w trudnej sytuacji finansowej i zgodnie z bilansem wykonanym na dzień [...] lipca 2017 r. przyniosła ona stratę w wysokości [...] zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 1 z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2017 r. poz. 1369, ze zm., dalej zwana P.p.s.a.), wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Jednakże w myśl art. 61 § 3 P.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego złożenia wniosku do sądu. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Przepis art. 61 § 3 P.p.s.a. zawiera zamknięty katalog przesłanek pozytywnych warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego rozstrzygnięcia: niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody oraz spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Podstawową przesłanką zastosowania instytucji ochrony tymczasowej jest zatem istniejące realnie niebezpieczeństwo zaistnienia takiej szkody (majątkowej, a także niemajątkowej), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego z uwagi na utratę przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego lub poniesie on straty na życiu lub zdrowiu (por. postanowienia NSA: z 25.10.2005 r., I OZ 1074/05; z 20.12.2004 r., GZ 138/04). Trudne do odwrócenia skutki to z kolei skutki faktyczne lub prawne, które raz zaistniałe spowodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, a powrót do stanu poprzedniego może nie nastąpić lub nastąpić po długim czasie czy przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. Omawiana instytucja ma więc na celu ochronę strony przed wystąpieniem nieodwracalnych skutków lub znacznej szkody przed zbadaniem przez sąd administracyjny legalności zaskarżonego aktu lub czynności. W orzecznictwie i literaturze konsekwentnie podkreśla się, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek szczególnie wnikliwego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie danego aktu, tak aby przekonać sąd o zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. Brak uzasadnienia takiego wniosku nie jest brakiem, którego uzupełnienia winien żądać sąd. Uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności) pozwalających wywieść, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne. Obowiązkiem strony jest więc poparcie wniosku twierdzeniami oraz stosownymi dowodami. Nie jest bowiem wystarczające, by okoliczności przemawiające za wstrzymaniem wykonania wspomnianego aktu lub czynności występowały w sprawie – sąd musi mieć o nich wiedzę i możliwość zweryfikowania tej wiedzy, a dostarczenie odpowiednich informacji i dokumentów w tym zakresie obciąża stronę. Brak należytego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji uniemożliwia jego merytoryczną ocenę (por. postanowienia NSA: z 26.11.2007 r., II FZ 338/07; z 29.05.2009 r., I FZ 148/09; z 10.12.2010 r., II FZ 536/10; z 1.03.2011 r., II FZ 17/11; z 8.10.2013 r., II OZ 839/13; z 13.08.2009 r., I OZ 779/09; z 3.12.2009 r., I OZ 1101/09; z 6.03.2013 r., II GZ 87/13; z 6.05.2014 r., I OZ 341/14; B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wydanie 4, Wolters Kluwer 2011, s. 229). Zdaniem Sądu wniosek skarżącego warunków tych nie spełnia. Skarżący jedynie w sposób bardzo ogólny powołał się na możliwą utratę płynności finansowej, środków pieniężnych na utrzymanie siebie i rodziny, nie przedstawił jednakże żadnych innych okoliczności dotyczących jego sytuacji rodzinnej i majątkowej oraz prowadzonej działalności gospodarczej, które pozwoliłyby na ocenę potencjalnego wpływu wykonania zaskarżonej decyzji na możliwość powstania negatywnych skutków, o jakich stanowi art. 61 § 3 P.p.s.a. w przypadku wyegzekwowania kary pieniężnej w wysokości [...] zł. Nie przedłożono jakiejkolwiek dokumentacji obrazującej aktualną sytuację majątkową strony skarżącej (aktywa i pasywa majątkowe, majątek nieruchomy i ruchomy, stałych kosztach i wydatkach, wierzytelnościach itd.), poza bilansem firmy na dzień [...] lipca 2017 r. oraz kopiami zawartych umów kredytowych i leasingowych. Brak kompletnej dokumentacji obrazującej rzeczywistą kondycję finansową skarżącego uniemożliwia pozytywne rozpoznanie wniosku. Tymczasem, jak już wyżej wskazano, to na stronie składającej wniosek spoczywa ciężar wykazania jego zasadności stosownymi dokumentami. Ponadto, w ocenie Sądu, twierdzenia skarżącego o trudnej sytuacji materialnej nie znajdują oparcia w dołączonych do skargi dokumentach, obrazujących jego sytuację majątkową. Podkreślić przede wszystkim należy, że skarżący jest osobą prowadzącą działalność gospodarczą. Owszem, jak wynika z jego oświadczenia i załączonego bilansu, działalność ta przynosi w 2017 r. stratę, jednakże nie oznacza to, że skarżący nie ma do dyspozycji wolnych środków finansowych. Należy wskazać, że o kondycji finansowej przedsiębiorcy decyduje wiele elementów. Podstawowym elementem jest zysk, który uzyskuje z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej. Nie oznacza to jednak, że w razie ponoszenia przez przedsiębiorcę strat w pewnym okresie czasu, zasadnym jest automatyczne uznanie o potrzebie przyznania jej wsparcia ze środków publicznych czy tez zagrożenia egzystencji. Strata powstaje bowiem wskutek nadwyżki kosztów uzyskania nad przychodem, co skutkuje brakiem obowiązku zapłaty podatku dochodowego, lecz nie jest równoznaczne z brakiem środków finansowych. Zaakcentować w tym miejscu wypada, że w przypadku przedsiębiorców (a do takich niewątpliwie należy skarżący) miarodajną dla oceny ich zdolności płatniczych nie jest kategoria "dochodu" (rozumianego jako nadwyżka sumy przychodów nad kosztami ich uzyskania), lecz "przychodu". Istnieją bowiem legalne instrumenty podatkowe pozwalające na równoważenie kosztów i przychodów tak, by w końcowym rozliczeniu obciążenie podatkowe zminimalizować, czy też w ogóle je wyeliminować. Do instrumentów takich należą choćby zwolnienia podatkowe, dokonywanie zakupów i inwestycji w odpowiednim okresie, obniżenie dochodu przez przesunięcie kosztów w czasie, amortyzacja majątku trwałego. Istotniejszy zatem jest fakt uzyskiwania przychodów i poziom, na jakim przychody te się kształtują (vide postanowienie NSA z 25.02.2010 r., I FZ 10/10). Innymi słowy, powstanie straty nie oznacza jeszcze utraty płynności finansowej. Nadto w ocenie Sądu długotrwałość prowadzonej przez skarżącego działalności gospodarczej, zawierane przez niego umowy kredytowe wskazują na jego dobrą kondycję finansową. Sąd zauważa, że bank nie udzieliłby skarżącemu kredytu na tak wysokie kwoty, gdyby nie wykazał, że posiada możliwości spłaty tego kredytu. Uiszczenie kary w wysokości [...] zł w przekonaniu Sądu nie doprowadzi do stanu wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody ani też nie spowoduje nieodwracalnych skutków. Nie bez znaczenia dla oceny wystąpienia przesłanek z art. 61 § 3 P.p.s.a. jest także to, że każda decyzja administracyjna zobowiązująca do uiszczenia należności pieniężnej pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek w finansach zobowiązanego do jej uiszczenia. W przypadku ewentualnego uwzględnienia skargi uiszczone, a nienależne zobowiązanie, będzie podlegać zwrotowi wraz z odsetkami, stanowiącymi swoistą formę odszkodowania, co dodatkowo przemawia za "odwracalnością" skutków, które wykonanie zaskarżonej decyzji może spowodować dla strony (por. np. postanowienia NSA z 20.12.2011 r., I GZ 217/11 i z 11.12.2015 r., II GZ 841/15). Ostatecznie podkreślić należy, że posiadanie przez skarżącego innych zobowiązań, w tym zwłaszcza kredytów, nie może prowadzić do wniosku, że mogą one być zaspokojone kosztem należności wobec Skarbu Państwa. Potrzeba wydatkowania posiadanych środków na zaspokojenie zobowiązań kredytowych nie może być priorytetowo traktowana przed obowiązkiem uiszczenia należnego podatku i innych należności wobec Skarbu Państwa, które to należności powinny być zaspokojone w pierwszej kolejności. Wobec powyższego sąd, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 P.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu.