II SO/Bd 28/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Brzezińska po rozpoznaniu w dniu [...] marca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku S. J. o wymierzenie Powiatowemu [...] w I. grzywny postanawia 1. wymierzyć Powiatowemu [...] w I. grzywnę w wysokości [...] zł (tysiąc złotych); 2. zasądzić od Powiatowego Lekarza Weterynarii w I. na rzecz S. J. 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. P. z dnia [...] grudnia 2021 r. S. J. wniosło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy wniosek o wymierzenie Powiatowemu [...] w I. grzywny w trybie art. 55 § 1 ustawy z dnia [...] sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2022 r., poz. 329), dalej "p.p.s.a.", z powodu nieprzekazania sądowi skargi na bezczynność tego organu w sprawie dotyczącej udostępnienia informacji publicznej złożonej [...] marca 2021 r.. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 54 § 1 p.p.s.a., skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Stosownie do art. 54 § 2 p.p.s.a. organ, o którym mowa w § 1, przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. W razie niezastosowania się do tego obowiązku, sąd - w oparciu o art. 55 § 1 p.p.s.a. - może na wniosek skarżącego orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. (czyli do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów), a postanowienie może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Powołany art. 55 § 1 p.p.s.a. umożliwia dyscyplinowanie organów administracji publicznej, które nie wykonują obowiązków nałożonych na nie na mocy art. 54 § 2 p.p.s.a. Do naruszenia obowiązku z art. 54 § 2 p.p.s.a. dochodzi zarówno w sytuacji, gdy organ administracji publicznej w terminie trzydziestu dni od dnia wniesienia skargi nie przekaże skargi wraz kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i z odpowiedzią na skargę do sądu administracyjnego, jak i w sytuacji, gdy organ we wskazanym powyżej terminie przekaże do sądu wyłącznie niektóre z dokumentów, do których przekazania jest zobligowany (zob. R. Hauser, M. Wierzbowski, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo C.H.BECK, W. 2017, s. 363). W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjęto, że grzywna, o której mowa w art. 55 § 1 p.p.s.a. ma charakter mieszany, tj. dyscyplinująco-restrykcyjno-prewencyjny. Omawiana sankcja finansowa służy przede wszystkim zapobieganiu naruszeniom prawa przez organ w przyszłości, stanowi bowiem istotną dolegliwość, szczególnie w przypadkach, gdy organ notorycznie nie wywiązuje się z obowiązków wynikających z art. 54 § 2 p.p.s.a. (por. postanowienia NSA: z dnia [...] listopada 2010 r., sygn. akt I OZ 836/10; z dnia [...] sierpnia 2011 r., sygn. akt I OZ 597/11 oraz z dnia [...] września 2011 r., sygn. akt II OZ 790/11 – publ.: Centralna baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; [...]). Rolą grzywny jest jednak także ukaranie organu za jego nieprawidłowe działania. W ten sposób organ ponosi odpowiedzialność za uniemożliwienie albo utrudnienie realizacji prawa do sądu. Sformułowanie "sąd może orzec o wymierzeniu grzywny", użyte w § 1 powołanego przepisu wskazuje, że wymierzenie grzywny nie jest obligatoryjne i kwestia ta pozostawiona została ostatecznie uznaniu sądu. Sąd wymierzając organowi grzywnę bierze pod uwagę specyfikę i charakter danej sprawy - może uwzględnić m.in. charakter, pozycję i sytuację organu administracji; przykład, jaki postępowanie tego organu daje innym; wagę uchybienia w świetle standardów państwa prawnego; potrzebę kształtowania autorytetu wymiaru sprawiedliwości w optyce organów; a wreszcie i to, czy wnioskujący o wymierzenie grzywny będzie mógł mieć obiektywne poczucie, że wymierzona grzywna i związana z nią dolegliwość dla organu jest proporcjonalna do negatywnych konsekwencji, jakie wnioskującemu o wymierzenie grzywny przyniosło niedopełnienie przez organ dyspozycji art. 54 § 2 p.p.s.a. Należy wskazać, że wymierzenie grzywny może nastąpić w każdym przypadku niewypełnienia obowiązków, nawet jeżeli dopełnienie obowiązku wynikającego z art. 54 § 2 p.p.s.a. nastąpiło jeszcze przed rozpoznaniem wniosku o wymierzenie organowi grzywny. To, jakie przyczyny spowodowały nieprzekazanie skargi sądowi, pozostaje bez znaczenia w sprawie samego wymierzenia grzywny, a może mieć jedynie wpływ na jej wysokość (por. postanowienie NSA z [...] kwietnia 2013 r., sygn. akt I OZ 232/13, LEX nr 1309900). Wobec powyższego obowiązek przekazania sądowi administracyjnemu skargi istnieje niezależnie od tego, czy organ, do którego skarga została wniesiona uznaje, że skarga nie należy do kognicji sądu administracyjnego czy też wskutek uwzględnienia nie ma obowiązku przekazania. Obowiązek ten istnieje bowiem niezależnie od tego, czy sprawa należy do właściwości sądów administracyjnych, czy też nie (zob. R. Hauser, M. Wierzbowski, op.cit., s. 363). Już bowiem samo żądanie strony nadania skardze określonego biegu obliguje organ do uczynienia zadość temu żądaniu. To dopiero bowiem sąd administracyjny w toku postępowania zainicjowanego skargą zobowiązany jest dokonać oceny wniosku i ustalić, czy skarga mieści się w zakresie jego właściwości. Zatem nawet uzasadnione przekonanie, że skarga nie jest dopuszczalna z uwagi na brak właściwości sądu administracyjnego czy też bezzasadna wskutek jej uwzględnienia, nie zwalnia organu od obowiązku przekazania tej skargi wraz z odpowiedzią na skargę do sądu administracyjnego. To sąd administracyjny jest jedynie władny do dokonania oceny skargi, tak pod względem formalnym, jak i merytorycznym w oparciu o skargę i akta administracyjne, a organ nie może go w tym zastępować, nawet pozostając w uzasadnionym przekonaniu o niedopuszczalności skargi (por. postanowienia NSA: z [...] września 2011 r., sygn. akt II OZ 799/11; z [...] czerwca 2010 r., sygn. akt I OZ 495/10; z [...] stycznia 2011 r., sygn. akt I OZ 996/10; z [...] czerwca 2011 r. sygn. akt I OZ 410/11 – publ. Centralna baza Orzecznictwa Sądów Administracyjnych; [...]). Mając powyższe na uwadze, Sąd uznał, że wniosek skarżącego Stowarzyszenia o wymierzenie grzywny za nieprzekazanie jego skargi na bezczynność Powiatowego [...] w I. w sprawie dotyczącej skargi na bezczynność w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, jest zasadny. Z treści pisma skarżącego Stowarzyszenia z [...] marca 2021 r., załączonego do skargi, wynika bowiem, że pismem tym wnosi on, za pośrednictwem Powiatowego [...] w I., skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na bezczynność Powiatowego Lekarza Weterynarii w I. w sprawie udostępnienia informacji publicznej, określonej we wniosku z [...] sierpnia 2020 r. dotyczącym informacji związanych z obrotem zwierzętami w schronisku dla zwierząt w I. w 2019 r. Niewątpliwie adresat i przedmiot skargi, kierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy zostały jednoznacznie określone. Jak już wskazano skargę do sądu administracyjnego na działalność lub bezczynności organu administracji publicznej, organ ten ma obowiązek zawsze przekazać do sądu. Wyłączną kompetencją sądu jest bowiem zarówno merytoryczne rozpoznanie skargi, jak też ewentualne innego rodzaju zakończenie sprawy. W przypadku skargi na bezczynność, nawet w sytuacji jej uwzględnienia przez organ w całości, na sądzie administracyjnym spoczywa obowiązek orzekania czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz orzeczenia w przedmiocie kosztów i ewentualnego umorzenia postępowania zainicjowanego skargą. Zgodnie z art. 55 § 1 w zw. z art. 154 § p.p.s.a., grzywna może zostać wymierzona do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Jak wynika z obwieszczenia Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia [...] lutego 2022 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w 2021 r. i w drugim półroczu 2021 r. (M.P. z 2022 r., poz. 266), przeciętne wynagrodzenie miesięczne w gospodarce narodowej w 2021 r. wynosiło [...] zł. Zauważyć przy tym należy, że ustawodawca nie przewidział jej dolnej granicy oraz nie określił dyrektyw jej wymierzania, pozostawiając decyzję w tej materii sądowi. Wymierzając grzywnę w wysokości [...] zł Sąd wziął pod uwagę, że skarga na bezczynność Powiatowego [...] w I. została przekazana do tutejszego Sądu dopiero w dniu [...] stycznia 2022 r. (po 10 miesiącach). Z drugiej jednak strony Sąd określając wysokość grzywny musiał mieć na uwadze charakter orzekanej dolegliwości. Grzywna za nieprzekazanie skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę - o czym była już mowa wyżej - ma charakter mieszany (prewencyjno – dyscyplinująco - restrykcyjny), co oznacza, że w opisanym stanie faktycznym sprawy celem jej być musiało zarówno ukaranie organu za brak aktywności w realizacji spoczywającego na nim obowiązku ustawowego przekazania skargi do sądu administracyjnego, jak również zmobilizowanie go do jego wykonania w sytuacji, gdy tego jeszcze nie uczynił (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia [...] września 2014 r., sygn. akt I OZ 759/14, [...]), a także zapobieżenie takiej praktyce w przyszłości. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy, na podstawie art. 55 § 1 w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a, orzekł jak w pkt 1 sentencji postanowienia. O kosztach postępowania (pkt 2 sentencji postanowienia) Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 64 § 3 p.p.s.a. uwzględniając poniesiony przez skarżącego koszt wpisu (100 zł).