I SA/Gd 85/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Przasnyski (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Zbigniew Romała, Sędzia NSA Alicja Stępień, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Sylwia Górny, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 24 marca 2026 r. sprawy ze skargi P. A.C. na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 4 grudnia 2025 r., nr 0115-KDST2-2.4011.512.2025.4.KK w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych oddala skargę. Zaskarżoną interpretacją indywidualną nr 0115-KDST2-2.4011.512.2025.4.KK z 4 grudnia 2025 r. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej uznał stanowisko P.A.C. (dalej jako: "Skarżąca", "Wnioskodawczyni") w zakresie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych za nieprawidłowe. Interpretacja indywidualna wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym: W dniu 5 września 2025 r. wpłynął wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczący podatku dochodowego od osób fizycznych. Skarżąca podała, że w dniu 27 lutego 2006 r. zawarła z B.S.A. (obecnie B1 S.A. z siedzibą w W.; dalej jako: "Bank") umowę o kredyt hipoteczny w walucie wymienialnej. Kredyt został udzielony w złotych w kwocie stanowiącej równowartość 91.720,17 CHF, co stanowiło 222.990,82 zł i taką kwotę otrzymała Skarżąca. Kredyt w pełni wykorzystany został na realizację celu określonego w umowie, tj. na budowę lokalu mieszkalnego wraz z piwnicą. Skarżąca w dniu 6 lutego 2025 r. pozwała Bank w związku z wadliwą umową do Sądu Okręgowego w Warszawie. Dnia 8 sierpnia 2025 r. celem polubownego zakończenia sporu została zawarta ugoda. Bank zobowiązał się do wypłaty w terminie miesiąca od daty podpisania ugody m.in. kwoty w wysokości 78.000 zł na rachunek Skarżącej. Kwota ta mieści się w kwocie wpłaconej na rzecz Banku podczas spłaty kredytu i to już na dzień wniesienia pozwu, tj. 245.517,78 zł. Jednocześnie wskazano, iż Strona przyjęła do wiadomości, że w związku wypłatą kwoty powstaje po jej stronie przychód, a na Banku ciąży wypełnienie obowiązku informacyjnego (sporządzanie informacji PIT-11). Strony zgodnie oświadczyły, że zawarta ugoda wyczerpuje wszelkie wzajemne roszczenia w zakresie objętym sporem. W uzupełnieniu wniosku Skarżąca podała, że kwota uiszczona na rzecz Banku tytułem spłaty rat kapitałowo-odsetkowych uległa zwiększeniu. Ostatnia rata wskazana w pozwie z 6 lutego 2023 r. dokonana została dnia 5 stycznia 2023 r. Nieustannie do dnia zawarcia ugody, tj. do dnia 8 sierpnia 2025 r. Wnioskodawczyni dokonywała spłat rat kapitałowo-odsetkowych, ugoda zaś zamknęła kredyt. Z uwagi na krótki termin na wykonanie wezwania Krajowej Informacji Skarbowej oraz na brak zaświadczenia z Banku obejmującego pełną historię spłat do dnia zawarcia ugody, szacunkowa kwota uiszczona w okresie od 5 stycznia 2023 r. do 8 sierpnia 2025 r. wynosiła równowartość 49.082,15 zł. Wobec tego całkowita kwota uiszczona na rzecz Banku do dnia zawarcia ugody wynosiła ok. 294.599,93 zł. Zdaniem Wnioskodawczyni, kwota 78.000 zł nie może być rozpatrywana jako nadwyżka ponad wartość wpłaconych kwot, ponieważ stanowi zwrot części nienależnego świadczenia uiszczonego przez Wnioskodawczynię na rzecz Banku. Z uwagi na nieważność umowy Bank na podstawie wyroku nie zwracałby tylko nadwyżki ponad wartość wpłaconych kwot, ale całość uiszczonych na jego rzecz przez Stronę wpłat stanowiących świadczenie nienależne. Wynika to z istoty nieważności umowy — zwrot wszystkich zapłaconych kwot. Wskutek ugody Bank zwrócił Wnioskodawczyni tylko umówioną część, tj. kwotę 78.000 zł, a więc o 216.599,93 zł mniej niż by Skarżąca dostała na podstawie wyroku. Kwota 78.000 zł jest to zwrot części tego, co Wnioskodawczyni świadczyła na rzecz Banku w trakcie trwania umowy. Zwrot ten związany był z porozumieniem co do sposobu ponownego przeliczenia wartości wykonanych świadczeń i pozostałych do spłaty zobowiązań z umowy kredytu wskutek przyjęcia w ugodzie zasad przeliczania kredytu i kwot wpłaconych do Banku innych niż zasady, które pierwotnie przewidywała umowa kredytu. Gdyby bowiem w sprawie ostatecznie zapadł wyrok uznający umowę za nieważną, to Sąd Okręgowy w Warszawie zasądziłby pełną kwotę środków nienależnie uiszczonych w okresie spłaty kredytu, tj. ok. 294.599,93 zł wraz z należnymi odsetkami za opóźnienie. Wnioskodawczyni dodatkowo wskazała, że kwota nadpłaty 71.609,11 zł i kwota 6.390,89 zł jako różnica, przyczyniły się do powstania niesłusznych wątpliwości odnośnie tego, czy kwota 6.390,89 zł jest świadczeniem nienależnym. Skarżąca podkreśliła, że organ błędnie dokonał obliczenia pomniejszając kwotę spłaconą z kwotą otrzymanego kapitału, gdyż Strona przez cały okres spłaciła również kwotę odpowiadającą wysokości udzielonego kredytu, przy czym świadczeniem nienależnym jest cała kwota wpłacona do Banku, a nie tylko "nadwyżka". Wskutek nieważności umowy strony winne są zwrócić to, co świadczyły, gdyż cała kwota świadczenia stała się nienależna drugiej stronie. W związku z powyższym opisem zadano pytanie: czy w związku z zawarciem ugody z Bankiem przez Wnioskodawczynię, mającej na celu zakończenie sporu na tle wadliwej umowy, otrzymana kwota 78.000 zł stanowić będzie przychód i czy w związku z tym powstanie obowiązek zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie przepisów ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 226 ze zm.) dalej jako: "u.p.d.o.f."? Zdaniem Skarżącej kwota 78.000 zł otrzymana wskutek zawarcia ugody nie będzie stanowić przychodu, w związku z czym nie powstanie obowiązek zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych. Strona stanęła na stanowisku, że w projekcie ugody nie została wskazana podstawa, na jakiej Bank zobowiązany jest do zwrotu kwoty 78.000 zł. Zgodnie z założeniami ugody Wnioskodawczyni miała otrzymać zwrot tego, co w czasie trwania umowy kredytu świadczyła. Zwrot tego co świadczono, nie stanowi zaś przychodu. Kwota uiszczana przez Skarżącą na skutek abuzywności umowy stanowi świadczenie nienależne, a otrzymana w wyniku ugody kwota 78.000 zł stanowi jedynie niewielki zwrot część kosztu, jaki poniosła Strona w związku z zawarciem wadliwej umowy. Otrzymanie zwrotu nie stanowi dla Wnioskodawczyni żadnej dodatkowej korzyści, a jedynie prowadzi do stanu rozliczeń, który jest zgodny z prawem, tj. stanowi następstwo pozbawienia umowy kredytu jej abuzywnych postanowień. Gdyby Skarżąca nie zawarła ugody z Bankiem i postanowił zaczekać na wyrok, Sąd zasądziłby pełną kwotę uiszczoną na rzecz Banku, tj. kwotę 245.517,78 zł (przy czym jest to wysokość na dzień wniesienia pozwu, od 6 lutego 2023 r.; do dnia zawarcia ugody Strona spłacała raty, wobec czego kwota mogłaby ulec znacznemu powiększeniu na skutek rozszerzenia powództwa) stanowiącą świadczenie nienależne względem Banku, natomiast na skutek ugody otrzymała zwrot zaledwie 78.000 zł. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej (dalej jako: "organ interpretacyjny", "Dyrektor") wydał 4 grudnia 2025 r. interpretację indywidualną, w której stanowisko Skarżącej uznał za nieprawidłowe. Zdaniem organu interpretacyjnego, za przychody podatkowe uznaje się takie świadczenia, które są określonym przyrostem majątkowym (zarówno zwiększającym aktywa, jak i zmniejszającym pasywa) o charakterze definitywnym, które nie mają charakteru zwrotnego. Z okoliczności sprawy przedstawionych we wniosku wynika, że otrzymana kwota zwrotu 78.000 zł, przekracza różnicę pomiędzy kwotą dokonanych przez Stronę wpłat na rzecz Banku (ok. 294.599,93 zł), a kwotą środków otrzymanych z Banku z tytułu wypłaconego kapitału kredytu (ok. 222.990,82 zł). Zatem zwrot środków w kwocie przewyższającej różnicę pomiędzy tymi wartościami powoduje, że kwotę 6.390,89 zł, ponad tą różnicę (71.609,11 zł), należy traktować jako przychód w rozumieniu art. 11 ust. 1 u.p.d.o.f., gdyż powoduje ona faktyczne przysporzenie majątkowe. Kwota ta nie stanowi zwrotu poniesionych wcześniej przez Skarżącą wydatków. W konsekwencji kwota ta jest przychodem w rozumieniu art. 11 ust. 1 u.p.d.o.f. i jej uzyskanie skutkuje po stronie Skarżącej obowiązkiem zapłaty podatku dochodowego. Natomiast otrzymanie zwrotu odpowiadającego kwocie nadwyżki pomiędzy kwotą dokonanych przez Stronę wpłat na rzecz Banku, a kwotą środków otrzymanych z Banku z tytułu wypłaconego kapitału kredytu nie spowodowało przysporzenia majątkowego. W konsekwencji nie są przychodem w rozumieniu art. 11 ust. 1 u.p.d.o.f. i ich uzyskanie nie skutkowało po stronie Skarżącej obowiązkiem zapłaty podatku dochodowego. Organ interpretacyjny wskazał przy tym, że na powyższe rozstrzygnięcie nie wpływa argumentacja, że w sytuacji wyroku uznającego umowę za nieważną, Sąd powszechny zasądziłby pełną kwotę środków nienależnie uiszczonych w okresie spłaty kredytu, tj. ok. 294.599,93 zł, bowiem w takim przypadku, Skarżąca zostałaby równocześnie zobowiązana do zwrotu na rzecz Banku kwoty udzielonego kredytu w wysokości 222.990,82 zł. Zatem w takiej sytuacji, zwrot środków w kwocie przewyższającej różnicę pomiędzy tymi wartościami powoduje, że nadwyżka ponad tą różnicę stanowi przychód w rozumieniu art. 11 ust. 1 u.p.d.o.f. Nie zgadzając się z powyższym stanowiskiem zawartym w interpretacji indywidualnej, Strona złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę, w której wniosła o uchylenie zaskarżonej interpretacji w całości i uznanie stanowiska Skarżącej za prawidłowe oraz o zasądzenie od organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm prawem przepisanych. Ponadto Skarżąca wniosła o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów z następujących dokumentów: - ugody z 8 sierpnia 2025 r. zawartej pomiędzy Skarżącą a Bankiem w celu wykazania charakteru i zakresu świadczeń wzajemnych stron ugody oraz restytucyjnego charakteru kwoty 78.000 zł jako zwrotu części świadczenia nienależnego; - wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej z 5 września 2025 r. wraz z uzupełnieniami wniosku z 8 października 2025 r. i z 12 listopada 2025 r. w celu wykazania, że Skarżąca przedstawiła organowi wyczerpujący stan faktyczny oraz swoje stanowisko w sprawie; - zaskarżonej interpretacji indywidualnej z 4 grudnia 2025 r. znak: 0115-KDST2- 2.4011.512.2025.4.KK w celu wykazania treści rozstrzygnięcia organu, jego uzasadnienia oraz błędów w wykładni i zastosowaniu przepisów prawa podatkowego. Zaskarżonej interpretacji Skarżąca zarzuciła naruszenie: 1) przepisów prawa materialnego: a) art. 11 ust. 1 u.p.d.o.f. poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że kwota 6.390,89 zł (stanowiąca część świadczenia w wysokości 78.000 zł otrzymanego na podstawie ugody z Bankiem) stanowi przychód w rozumieniu tego przepisu, podczas gdy prawidłowa wykładnia prowadzi do wniosku, że zwrot części nienależnego świadczenia nie generuje przysporzenia majątkowego o charakterze definitywnym; b) art. 10 ust. 1 pkt 9 u.p.d.o.f. w zw. z art. 20 ust. 1 u.p.d.o.f. poprzez jego błędną wykładnię polegającą na zakwalifikowaniu części świadczenia otrzymanego w ramach ugody jako przychodu z "innych źródeł", podczas gdy świadczenie to ma charakter restytucyjny i stanowi zwrot części kwot nienależnie uiszczonych na rzecz Banku; 2) przepisów postępowania: a) ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.) dalej jako: "O.p." poprzez niespełnienie wymogu uzasadnienia prawnego oceny stanowiska Wnioskodawczyni oraz wymogu wskazania prawidłowego stanowiska wraz z uzasadnieniem prawnym, podczas gdy w interpretacji indywidualnej organ interpretacyjny nie tyle wyjaśnia podatnikowi, w jaki sposób należy interpretować konkretny przepis prawa podatkowego, co raczej wskazuje, w jaki sposób należy zakwalifikować prawnie konkretny, opisany przez podatnika stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe. Uzasadnienie prawne interpretacji indywidualnej powinno zatem zawierać nie tylko przytoczenie przepisów prawa, na których organ oparł swoje stanowisko, ale również wyjaśnienie znaczenia tych przepisów w kontekście podanego przez stronę stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego), ze wskazaniem jego istotnych znamion. Organ interpretacyjny w odpowiedzi na skargę, podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył co następuje: Skarga okazała się niezasadna. Ocena zaskarżonej interpretacji indywidualnej prowadzi do wniosku, że interpretacja ta nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jej wyeliminowanie z obrotu prawnego. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 4a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.) dalej jako: "p.p.s.a." kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach. Podkreślenia wymaga, że specyfika postępowania w sprawie wydania pisemnej interpretacji polega między innymi na tym, że organ interpretacyjny rozpatruje sprawę tylko i wyłącznie w ramach zagadnienia prawnego zawartego w pytaniu podatnika, stanu faktycznego przedstawionego przez niego oraz wyrażonej przez podatnika oceny prawnej (stanowisko podatnika). Organ nie przeprowadza w tego rodzaju sprawach postępowania dowodowego, ograniczając się do analizy okoliczności podanych we wniosku. W stosunku tylko do tych okoliczności wyraża następnie swoje stanowisko, które winno być ustosunkowaniem się do stanowiska prezentowanego w danej sprawie przez wnioskodawcę, a w razie negatywnej oceny stanowiska wyrażonego we wniosku - winno wskazywać prawidłowe stanowisko z uzasadnieniem prawnym (art. 14b § 3 i art. 14c § 1 i § 2 O.p.). Trzeba również wyjaśnić, że zgodnie z art. 57a p.p.s.a. skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie, opinię zabezpieczającą i odmowę wydania opinii zabezpieczającej może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W doktrynie podkreśla się, że w świetle przytoczonego przepisu sąd bada prawidłowość zaskarżonej interpretacji indywidualnej tylko z punktu widzenia zarzutów skargi i wskazanej w niej podstawy prawnej. Kontrola sądu administracyjnego w swojej istocie polega na ocenie, czy za podstawę udzielonej interpretacji podatkowej posłużył stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe przedstawione przez podatnika we wniosku o interpretację, jeśli tak, to czy organ prawidłowo zinterpretował przepisy prawa. W szczególności sąd nie może podjąć żadnych czynności zmierzających do ustalenia innych, poza wskazanymi w skardze, naruszeń prawa. W wypadku zaś ustalenia takich wad w toku kontroli przeprowadzonej w granicach wyznaczonych skargą, nie może ich uwzględnić przy formułowaniu rozstrzygnięcia w sprawie (por. A. Kabat, Komentarz do art. 57 (a) ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w: B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydanie VI Wolters Kluwer, wyd. elektr.; zob. też S. Babiarz (red.), K. Aromiński, Postępowanie sądowoadministracyjne w praktyce, publ. Lex 2015). Występujący w niniejszej sprawie problem prawny dotyczy oceny skutków podatkowych zawartej pomiędzy Skarżącą oraz Bankiem ugody na tle umowy kredytu hipotecznego udzielonego w walucie obcej (franku szwajcarskim), na podstawie której Bank zobowiązał się do zapłaty na rzecz Skarżącej kwoty w wysokości 78.000 zł. Zdaniem Strony wskazana kwota nie będzie stanowić przychodu, w związku z czym nie powstanie obowiązek zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych. Kwota uiszczona przez Skarżącą na skutek abuzywności umowy stanowi świadczenie nienależne, a otrzymana w wyniku ugody kwota stanowi jedynie niewielki zwrot części kosztu jaki został poniesiony w związku z zawarciem wadliwej umowy. W ocenie organu interpretacyjnego z okoliczności sprawy przedstawionych we wniosku wynika, że otrzymana kwota zwrotu z ugody (tj. wskazana kwota 78.000 zł), przekracza różnicę pomiędzy kwotą dokonanych przez Skarżącą wpłat na rzecz Banku (ok. 294.599,93 zł), a kwotą środków otrzymanych z Banku z tytułu wypłaconego kapitału kredytu (222.990,82 zł). Zwrot środków w kwocie przewyższającej różnicę pomiędzy tymi wartościami powoduje, że kwotę w wysokości 6.390,89 zł należy traktować jako przychód w rozumieniu art. 11 ust. 1 u.p.d.o.f. Rację w tak zakreślonym sporze należy przyznać organowi. Zgodnie z art. 11 ust. 1 u.p.d.o.f. przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art. 19, art. 25b, art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. W myśl art. 10 ust. 1 pkt 9 u.p.d.o.f. źródłami przychodów są inne źródła. Stosownie do art. 20 ust. 1 u.p.d.o.f. za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, świadczenia otrzymane z tytułu umowy o pomocy przy zbiorach, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i art. 17. Użycie w powyższym sformułowania "w szczególności", wskazuje, że definicja przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne, niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 ustawy. Ponadto, co również zostało wyrażone w treści zaskarżonej interpretacji o przychodzie podatkowym z innych źródeł będziemy mówić w każdym przypadku, kiedy u podatnika wystąpią realne korzyści majątkowe. Za przychody podatkowe zatem mogą być uznane takie świadczenia, które stanowią w majątku podatnika określony przyrost majątkowy, a ponadto mają charakter bezzwrotny i definitywny. Natomiast pojęcie nieodpłatnego świadczenia nie zostało zdefiniowane w ustawie podatkowej. W orzecznictwie ugruntowany jest pogląd, że ma ono szerszy zakres niż w prawie cywilnym. Obejmuje bowiem wszystkie zjawiska gospodarcze i zdarzenia prawne, których następstwem jest uzyskanie korzyści kosztem innego podmiotu, lub te wszystkie zdarzenia prawne i zdarzenia gospodarcze, których skutkiem jest nieodpłatne, tj. niezwiązane z kosztami lub inną formą ekwiwalentu, przysporzenie majątku tej osobie, mające konkretny wymiar finansowy (por. uchwała NSA z 16 października 2006 r., sygn. akt II FPS 1/06). Wspomniana uchwała zapadła wprawdzie w związku z wątpliwościami dotyczącymi przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, jednakże teza ta zachowuje aktualność również w kontekście przepisów u.p.d.o.f. Nie ma bowiem podstaw do odmiennej interpretacji pojęcia "nieodpłatnego świadczenia", którym obie ustawy podatkowe się posługują, na gruncie każdej z nich (por. wyrok NSA z 27 listopada 2008 r., sygn. akt II FSK 1184/07; wyrok WSA w Warszawie z 3 marca 2009 r., sygn. akt III SA/Wa 1677/08). Dla celów podatkowych, przez nieodpłatne świadczenie rozumie się zatem te wszystkie zdarzenia prawne lub gospodarcze, których skutkiem jest nieodpłatne, tj. niezwiązane z kosztami lub inną formą ekwiwalentu, przysporzenie w majątku podatnika mające konkretny wymiar finansowy. Przysporzenie w majątku podatnika nie musi zatem skutkować bezpośrednim zwiększeniem aktywów podatnika. Korzyścią taką może być także nieodpłatne zwolnienie podatnika z ciążących na nim zobowiązań. W takim przypadku podatnik uzyskuje korzyść majątkową w postaci zwolnienia go z obowiązku zapłaty zobowiązania, co skutkuje brakiem uszczerbku w majątku podatnika, jaki poniósłby w razie wykonania zobowiązania. Nie jest w sprawie sporne, że stosunek prawny będący podstawą sporu pomiędzy Skarżącą a Bankiem wynikał z umowy kredytu, która swoje oparcie znajduje w treści art. 69 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (Dz.U. z 2023 r. poz. 2488 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem przez umowę kredytu bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na czas oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnych z przeznaczeniem na ustalony cel, a kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach określonych w umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w oznaczonych terminach spłaty oraz zapłaty prowizji od udzielonego kredytu. Z utrwalonego orzecznictwa sądowego wynika, że otrzymanie kredytu i jego spłata na warunkach przewidzianych w umowie kredytowej są neutralne podatkowo. Natomiast przychód po stronie kredytobiorcy pojawia się w przypadku, kiedy dochodzi do umorzenia kredytu, jego części lub odsetek. Umorzenie przez bank części długu, a więc rezygnacja banku z należnej mu konkretnej kwoty, stanowi dla strony (jako dla dłużnika) nieodpłatne świadczenie banku na jego rzecz. Z chwilą umorzenia długu (a zasadniczo jego części) strona uzyskuje przychód w rozumieniu art. 11 ust. 1 u.p.d.o.f., stanowiący wartość innych nieodpłatnych świadczeń ze źródła, o którym mowa w art. 20 ust. 1 u.p.d.o.f. Podkreślić należy, że przychodem są nie tylko aktywa zwiększające majątek podatnika, ale także zmniejszenie jego pasywów (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 kwietnia 2022 r., sygn. akt II FSK 2156/19, z 21 stycznia 2016 r. sygn. akt II FSK 2805/13; powołane orzeczenia dostępne na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl). Z przedstawionego opisu stanu faktycznego (który był wiążący dla organu interpretacyjnego) wynika, że Skarżąca zawarła z Bankiem umowę o kredyt hipoteczny. Kredyt został udzielony w złotych w kwocie stanowiącej równowartość 91.720,17 CHF, co stanowiło 222.990,82 zł i taką kwotę otrzymała Skarżąca. W wyniku zawartej ugody w dniu 8 sierpnia 2025 r. Bank jednostronnie dokonał zmiany w treści umowy i przewalutował kwotę kredytu wraz z przewalutowaniem rat odsetkowo-kapitałowych, które Strona dotychczas spłaciła. Bank zobowiązał się do wypłaty w terminie miesiąca od daty podpisania ugody kwoty w wysokości 78.000 zł. Jednocześnie wskazano, iż Skarżąca przyjęła do wiadomości, że w związku wypłatą kwoty powstaje po jej stronie przychód, a na Banku ciąży wypełnienie obowiązku informacyjnego (sporządzanie informacji PIT-11). Strony ugody zgodnie oświadczyły, że zawarta ugoda wyczerpuje wszelkie wzajemne roszczenia w zakresie objętym sporem. Z powyższego wynika zatem, że Skarżąca celem polubownego zakończenia sporu sądowego zawarła z Bankiem ugodę sądową, w związku z wytoczeniem przez Skarżącą powództwa przeciwko Bankowi w uwagi na to, iż zaciągnięty kredyt tzw. frankowy został spłacony w całości przez Stronę w kwocie dużo wyższej, niż gdyby umowa kredytowa nie zawierała zapisów abuzywnych. Z przedstawionego opisu stanu faktycznego nie wynika, aby w treści ugody strony przyjęły że łącząca je umowa jest nieważna. Organ w zaskarżonej interpretacji indywidualnej trafnie zwrócił uwagę na istotę ugody, rozróżniając skutki jakie wywołuje ona na gruncie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Zgodnie z art. 917 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz.U. z 2025 r. poz. 1071 ze zm.) przez ugodę strony czynią sobie wzajemne ustępstwa w zakresie istniejącego między nimi stosunku prawnego w tym celu, aby uchylić niepewność co do roszczeń wynikających z tego stosunku lub zapewnić ich wykonanie albo by uchylić spór istniejący lub mogący powstać. Jak wskazuje się w judykaturze – do samej istoty ugody należy rezygnacja przez stronę z części swoich żądań, a ustępstwa wzajemne stron należy pojmować bardzo szeroko i subiektywnie, a więc odnosić je nie do rzeczywistej, obiektywnie ustalonej treści stosunku prawnego, ale przekonania każdej ze stron co do wielkości i wagi poszczególnych roszczeń z niego wynikających. Nie oznacza to wszakże, że już tylko z tego tytułu - a więc tylko z własnego, subiektywnego odczucia jednej ze stron ugody - doszło do zwolnienia z długu, czy zrzeczenia się roszczenia. Przez ustępstwa te trzeba rozumieć jakiekolwiek umniejszenie uprawnień własnych strony lub zwiększenie uprawnień drugiej strony stosunku prawnego, czy też jakąkolwiek rezygnację z pierwotnie zajmowanego przez stronę stanowiska. Rodzaj i zakres wzajemnych ustępstw może być rożny i obiektywnie rzecz biorąc nie muszą one być jednakowo ważne i równoważne. Przez ugodę strony czynią sobie wzajemnie ustępstwa w zakresie istniejącego między nimi stosunku prawnego w tym celu, aby uchylić niepewność, co do roszczeń wynikających z tego stosunku lub zapewnić ich wykonanie albo, by uchylić spór istniejący lub mogący powstać. Ustępstwa nie muszą być jednakowo ważne i nie muszą być także ekwiwalentne (por. wyrok SA w Katowicach z 27 października 2015 r., sygn. akt V ACa 233/15). Z istoty ugody wynika, iż zawierana jest ona w celu bądź uczynienia wzajemnych ustępstw, bądź uchylenia niepewności co do roszczeń wynikających z tego stosunku lub zapewnienia ich wykonania, bądź wreszcie uchylenia sporu już istniejącego lub mogącego dopiero powstać. Wzajemne ustępstwa stron nie muszą być ekwiwalentne, a ugoda jest skutecznie zawarta także wtedy, gdy – z obiektywnego punktu widzenia – wzajemne ustępstwa nie są jednakowo ważne, a przeciwnie – w zakresie ekwiwalentności występują istotne różnice (por. wyrok WSA w Warszawie z 6 marca 2015 r., sygn. akt I ACA 938/14). Co jeszcze istotne to to, że w ramach ugody strony mogą zmodyfikować łączący je stosunek prawny także poprzez jednostronne ustępstwa wierzyciela. Sąd podziela stanowisko wyrażone w wyroku WSA w Warszawie z 20 listopada 2025 r. sygn. akt III SA/Wa 1092/25, że wobec braku orzeczenia sądu powszechnego o ustaleniu nieważności umowy, organ interpretacyjny, nie mógł uznać, że umowa kredytowa była nieważna, a co za tym idzie nie istniała wierzytelność (podlegająca umorzeniu). Przyjęcie żądanej przez Skarżącą oceny stanowiłoby w istocie zastępowanie sądu powszechnego w kwalifikacji prawnej rzeczonej umowy. Sąd w powołanym orzeczeniu podkreślił, że organy podatkowe zasadniczo nie są uprawnione do takiego działania (art. 199a O.p.), tym bardziej nie jest do tego uprawniony organ interpretacyjny który może się poruszać jedynie w ramach przedstawionego pytania i stanu faktycznego, które zakreślają przedmiot postępowania interpretacyjnego, którym w niniejszej sprawie było określenie skutków prawnopodatkowych w zakresie kwoty wypłaconej w ramach ugody. Okoliczności stwierdzenia nieważności kredytu czy pozbawienia prawnej skuteczności zawartej umowy nie stanowiły elementu stanu faktycznego wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej ani jego uzupełnienia. Zdaniem Sądu, organ interpretacyjny nie był uprawniony stwierdzać, że nie istniał dług (nie istniała wierzytelność, a wzajemne świadczenia były nienależne), gdyż udzielał odpowiedzi jedynie w przedmiocie wypłaconej kwoty 78.000 zł wskazanej przez Bank w ugodzie. Organ wydający interpretację nie jest uprawniony do przyjęcia ustaleń odmiennych od podanych we wniosku. Nie może tez ich uzupełniać, zmieniać bądź pomijać okoliczności stanu faktycznego, zamiennie stosować różne pojęcia czy też domniemywać, jakie inne zdarzenia będą towarzyszyć przedstawionemu we wniosku zdarzeniu przyszłemu (por. wyrok WSA w Łodzi z 13 marca 2025 r., sygn. akt I SA/Łd 50/25). W interpretacji organ nie weryfikuje stanu faktycznego, a poddaje ocenie stan faktyczny przedstawiony przez Stronę we wniosku o wydanie interpretacji (por. wyrok NSA z 24 stycznia 2025 r., sygn. akt I FSK 1210/21). Z perspektywy prawa podatkowego realizacja norm prawa cywilnego może prowadzić do stanów faktycznych rodzących obowiązek podatkowy (R. Mastalski, Prawo podatkowe, Warszawa 2021, s. 21). Konsekwencje podatkowe mają, co do zasady wtórny charakter względem zdarzeń z zakresu prawa cywilnego (np. uzyskanie przychodu ze stosunku pracy czy czynszu najmu, nabycie spadku). Nie jest jednak rzeczą prawa podatkowego modyfikowanie stosunków sfery prawa cywilnego. W szczególności nie ma na to miejsca w postępowaniu interpretacyjnym. Stąd przy ocenie zdarzeń z zakresu prawa cywilnego organ interpretacyjny nie może wywodzić skutków podatkowych innych niż wynikające z treści zgodnego oświadczenia stron. Decydujące znaczenie ma tu wola stron, względnie orzeczenie sądu. Jeżeli takie zdarzenia kształtujące stosunek cywilnoprawny w kierunku oczekiwanym przez Stronę nie wystąpiły, to na etapie postępowania interpretacyjnego nie można takiego "braku" usuwać. Skoro zatem - zgodnie z opisem stanu faktycznego - strony nie postanowiły o nieważności umowy kredytowej w całości lub w części, to organ interpretacyjny nie mógł na potrzeby wykładni przepisów prawa podatkowego przyjąć, że było inaczej. Organ interpretacyjny słusznie również podkreślił, że w sytuacji wyroku uznającego umowę za nieważną, sąd zasądziłby na rzecz Skarżącej pełną kwotę środków nienależnie uiszczonych w okresie spłaty kredytu, tj. ok. 294.599,93 zł, ale Skarżąca zostałaby równocześnie zobowiązana do zwrotu na rzecz Banku kwoty udzielonego kredytu w wysokości 222.990,82 zł. Taka sytuacja w przypadku Skarżącej nie miała jednak miejsca. Mając na uwadze powyższe nie można zgodzić się z zarzutem dopuszczenia się błędu wykładni art. 10 ust. 1 pkt 9 u.p.d.o.f. w zw. z art. 20 ust. 1 u.p.d.o.f. W przedstawionych we wniosku i jego uzupełnieniu okolicznościach sprawy, zwrot odpowiadający kwocie nadwyżki pomiędzy kwotą dokonanych przez Skarżącą wpłat na rzecz Banku, a kwotą środków otrzymanych z Banku z tytułu wypłaconego kapitału kredytu powoduje, że otrzymana nadwyżka w wysokości 6.390,89 zł tworzy faktyczny przyrost majątku Skarżącej, a zatem stanowi przychód w rozumieniu art. 11 ust. 1 u.p.d.o.f. Na mocy zawartej ugody Skarżąca otrzymała bowiem nie tylko zwrot środków pieniężnych, które wcześniej przekazała na rzecz Banku w ramach spłaty udzielonego kredytu hipotecznego. Kwota w wysokości 6.390,89 zł nie stanowiła ekwiwalentu wydatków, które były uprzednio poniesione przez Skarżącą z własnych środków. W związku z wątpliwościami organu, wielokrotnie wzywano Skarżącą do wyjaśnienia pochodzenia nadwyżki będącej różnicą między kwotą zwrotu 78.000 zł, a kwotą faktycznej nadpłaty 71.609,11 zł. W odpowiedzi na wezwanie organu Skarżąca każdorazowo podkreślała, że kwota 78.000 zł stanowi zwrot części tego, co świadczyła na rzecz Banku w trakcie trwania umowy, a więc część z zapłaconej kwoty 294.599,93 zł. Skarżąca nie wyjaśniła różnicy między kwotą 78.000 zł, a kwotą faktycznej nadpłaty 71.609,11 zł. Należy zgodzić się z poglądem wyrażonym przez organ interpretacyjny, że środki, które w wyniku zawarcia ugody bank zwraca kredytobiorcy w kwocie uprzednio spłaconej przez kredytobiorcę i nieprzekraczającej różnicy pomiędzy dokonanymi wpłatami na rzecz banku z tytułu spłaty rat kapitałowo-odsetkowych, a kwotą kapitału wypłaconego przez bank w ramach umowy kredytu są neutralne podatkowo, a ich otrzymanie nie powoduje powstania przychodu po stronie kredytobiorcy. Natomiast w sytuacji, gdy kredytobiorca otrzyma od banku środki pieniężne, których wysokość wykracza poza tę różnicę, środki te są przychodem kredytobiorcy zaliczanym do innych źródeł, o którym mowa w art. 20 ust. 1 u.p.d.o.f. (w okolicznościach niniejszej sprawy – kwota 6 390,89 zł). Prawidłowo przy tym wskazano w interpretacji indywidualnej, że otrzymanie zwrotu w wysokości 71.609,11 zł stanowiącego różnicę w dokonanych przez Skarżącą wpłat na rzecz Banku, a kwotą środków otrzymanych z Banku z tytułu wypłaconego kapitału kredytu nie spowodowało po stronie Skarżącej przysporzenia majątkowego. W konsekwencji zwrot ten nie jest przychodem w rozumieniu art. 11 ust. 1 u.p.d.o.f. i jego uzyskanie nie skutkuje po stronie Skarżącej obowiązkiem zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych. Biorąc jednak pod uwagę, że Ordynacja podatkowa nie przewiduje trybu uznania stanowiska wnioskodawcy za częściowo prawidłowe, a częściowo nieprawidłowe w zakresie danego pytania, stanowisko Skarżącej w zakresie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych uznać należało za nieprawidłowe. Stanowisko "częściowo nieprawidłowe" może odnosić się bowiem wyłącznie do całości wniosku, w którym to stanowisko jest prawidłowe w zakresie całego jednego pytania (lub kilku konkretnych pytań), a nieprawidłowe w zakresie całego drugiego pytania (bądź pozostałych pytań). Innymi słowy organ nie może uznać, że stanowisko jest nieprawidłowe w zakresie niektórych twierdzeń dotyczących w zasadzie tylko jednego pytania, a w pozostałej części za prawidłowe - tak jak ma to miejsce w rozpoznawanej sprawie (por. wyrok NSA z 6 sierpnia 2025 r., sygn. akt II FSK 1472/22). Zdaniem Sądu nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 14c § 2 O.p., zgodnie z którym w razie negatywnej oceny stanowiska wnioskodawcy interpretacja indywidualna zawiera wskazanie prawidłowego stanowiska wraz z uzasadnieniem prawnym. W świetle utrwalonego orzecznictwa sądów administracyjnych uzasadnienie prawne interpretacji indywidualnej, spełniające wymagania wynikające z art. 14c § 2 O.p., powinno zawierać nie tylko przytoczenie przepisów prawa, na których organ oparł swoje stanowisko, ale również wyjaśnienie znaczenia tych przepisów w kontekście podanego przez stronę stanu faktycznego, ze wskazaniem jego istotnych znamion. Z uzasadnienia prawnego interpretacji powinien wynikać tok rozumowania organu interpretacyjnego, który doprowadził z jednej strony do zanegowania stanowiska wnioskodawcy, a z drugiej strony do przyjęcia przez organ stanowiska odmiennego. Uzasadnienie prawne musi bowiem stanowić rzetelną informację dla wnioskodawcy, dlaczego w jego sprawie określone przepisy znajdują zastosowanie, a także dlaczego wyrażony przez niego pogląd nie zasługuje na uwzględnienie (zob. wyroki NSA z 15 listopada 2019 r., sygn. akt II FSK 3911/17; 5 czerwca 2019 r. sygn. akt II FSK 2433/17). Innymi słowy uzasadnienie prawne to rozważenie normatywnej treści mających zastosowanie w sprawie przepisów materialnego prawa podatkowego, a więc dokonanie ich wykładni oraz dokonanie subsumcji do przedstawionego we wniosku stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego (dokonanie oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego). W ocenie składu orzekającego w rozpoznawanej sprawie organ interpretacyjny wydając zaskarżoną interpretację indywidualną przedstawił swoje stanowisko wraz z uzasadnieniem prawnym, udzielił odpowiedzi w zakresie przedstawionego we wniosku pytania oraz dokonał oceny stanowiska Skarżącej. Interpretacja indywidualna będąca przedmiotem kontroli zawiera wszystkie elementy wymienione we wskazanych przepisach O.p., tj. wyczerpujący opis przedstawionego we wniosku stanu faktycznego oraz ocenę stanowiska Skarżącej wraz z uzasadnieniem prawnym tej oceny. Organ interpretacyjny wskazał przepisy prawa, na podstawie których dokonał oceny stanowiska skarżącej (tj. odpowiednie przepisy u.p.d.o.f.) oraz odniósł je do przedstawionego we wniosku stanu faktycznego uznając stanowisko Skarżącej za nieprawidłowe. Wniosek o przeprowadzenie dowodu z dokumentu w postaci ugodyz 8 sierpnia 2025 r. zawartej pomiędzy Bankiem a Skarżącą celem wykazania charakteru i zakresu świadczeń wzajemnych stron ugody oraz restytucyjnego charakteru kwoty 78.000 zł jako zwrotu części świadczenia nienależnego, podlegał oddaleniu na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Na tle przytoczonej regulacji należy wyjaśnić, że dopuszczalność przeprowadzenia przez Sąd administracyjny dowodów uzupełniających z dokumentów ma charakter wyjątkowy. Przedmiotem skargi jest indywidualna interpretacja przepisów prawa podatkowego. Specyfika postępowania interpretacyjnego przejawia się m.in. tym, że organ podatkowy związany jest stanem faktycznym lub zdarzeniem przyszłym przedstawionym przez wnioskodawcę. W postępowaniu tym nie może toczyć się spór o rzetelność relacji z zaistniałego stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego, a tym samym nie może być prowadzone klasyczne postępowanie dowodowe (por. wyrok NSA z 21 października 2014 r., sygn. akt I FSK 1543/13). Jedyną podstawą wydania interpretacji indywidualnej stanowi opis stanu faktycznego przedstawiony we wniosku o wydanie interpretacji. W toku postępowania interpretacyjnego nie przeprowadza się jakiegokolwiek postępowania dowodowego, w tym dowodu z dokumentu. Skoro wyłączną podstawą wydania interpretacji jest stan faktyczny nakreślony we wniosku o jej wydanie, to brak jest podstaw do przeprowadzania uzupełniającego dowodu z przedłożonej przez Skarżącą kopii ugody. Ewentualne ustalenia Sądu poczynione na skutek tego rodzaju dowodu nie mogłyby wpłynąć na ocenę legalności zaskarżonej interpretacji (por. wyrok NSA z 22 lipca 2025 r., sygn. akt II FSK 1392/22). Ze stanowiska wielokrotnie wyrażanego w orzecznictwie sądów administracyjnych wynika w sposób dostatecznie czytelny, że w postępowaniu zmierzającym do wydania interpretacji indywidualnej organ podatkowy związany jest zakresem pytania sformułowanego przez wnioskodawcę w relacji do podanego we wniosku stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego. Organ wydający interpretację indywidualną może się poruszać jedynie w ramach tego pytania i stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego, które zakreślają przedmiot postępowania interpretacyjnego (por. wyrok WSA w Łodzi z 20 października 2023 r., sygn. akt I SA/Łd 615/23). Oznacza to, że w ramach postępowania interpretacyjnego nie przeprowadza się postępowania dowodowego, co z kolei oznacza również, że w toku postępowania przed sądem administracyjnym nie przeprowadza się dowodów uzupełniających z dokumentów (por. art. 106 § 3 p.p.s.a.) na okoliczność ustalenia prawidłowego stanu faktycznego. Stan ten wynika bowiem z opisu stanu faktycznego przedstawionego we wniosku o interpretację indywidualną. W konsekwencji Sąd nie mógł uwzględnić (i dokonać analizy) załączonej do skargi ugody. W odniesieniu zaś do wniosku o przeprowadzenie dowodu z wniosku o wydanie interpretacji indywidulanej z 5 września 2025 r. wraz z uzupełnieniem oraz zaskarżonej interpretacji indywidualnej z 4 grudnia 2025 r. podnieść należy, że zgodnie z przepisem art. 133 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy. Orzekanie "na podstawie akt sprawy" oznacza, że sąd przy ocenie legalności interpretacji indywidualnej bierze pod uwagę okoliczności, które z akt tych wynikają i które legły u podstaw zaskarżonego aktu. Przez akta sprawy administracyjnej należy rozumieć pełną dokumentację stanowiącą dowód przeprowadzonych przez organy administracyjne i strony czynności prawnomaterialnych i procesowych pozwalających na kontrolę prawidłowości ustaleń poczynionych w sprawie przez organy prowadzące postępowanie administracyjne. Podstawą orzekania przez sąd administracyjny jest zatem wniosek o wydanie indywidualnej interpretacji wraz z pismami uzupełniającymi oraz interpretacja indywidualna. Orzekanie przez sąd administracyjny możliwe jest tylko na podstawie całości akt sprawy. Sądowa kontrola w tej sprawie została przeprowadzona z uwzględnieniem treści stanowiącej element akt sprawy, indywidualnej interpretacji oraz przedstawionego przez Skarżącą stanu faktycznego i jej własnego stanowiska w sprawie. W tym stanie rzeczy skarga okazała się bezzasadna i na podstawie art. 151 p.p.s.a. należało ją oddalić.