II SA/Gd 389/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz Sędziowie: Sędzia WSA Diana Trzcińska Asesor WSA Justyna Dudek-Sienkiewicz (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 24 września 2025 r. sprawy ze skarg E. M. i I. P. na postanowienie Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia 11 kwietnia 2025 r., nr WOP.7722.93.2015.KK w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych oraz obowiązku przedłożenia określonych dokumentów oddala skargi. E. M. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na postanowienie Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z 11 kwietnia 2025 r. w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych oraz obowiązku przedłożenia określonych dokumentów. Na to samo postanowienie wniosła skargę także I. P., a sprawy z ich skarg zostały połączone do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia. Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym: Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. (dalej: PINB) wszczął postępowanie administracyjne w sprawie samowolnej zmiany sposobu użytkowania części budynku po byłym kinie "[...]" na działce nr [...] przy ul. K. [...] w W. (pomieszczeń poczekalni, holu kasowego i pomieszczenia kierownika kina) na piwiarnię. W dniu 19 kwietnia 2013 r. przeprowadzono oględziny nieruchomości, poczyniwszy ustalenia, w wyniku których PINB stwierdził, że doszło do samowolnej przebudowy i zmiany sposobu użytkowania tej części obiektu, w związku z czym postanowieniem z dnia 30 stycznia 2015 r. nakazał wstrzymanie użytkowania lokalu gastronomicznego oraz nałożył obowiązek przedstawienia w terminie 30 dni dokumentów. W zakreślonym terminie zobowiązana nie przedłożyła wymaganej dokumentacji, dlatego Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. decyzją z dnia 15 stycznia 2016 r., na podstawie art. 71a ust. 4 Prawa budowlanego, nakazał przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania części budynku kina, to jest pomieszczeń poczekalni, personelu, zaplecza sanitarnego, holu kasowego - użytkowanych obecnie jako lokal gastronomiczny (piwiarnia). Decyzją z dnia 21 listopada 2017 r. Pomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Gdańsku (dalej też jako: WINB) uchylił powyższą decyzję, a sprawę przekazał do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Organ odwoławczy potwierdził, że zmieniono sposób użytkowania części pomieszczeń pomocniczych budynku kina, tj. dawnej poczekalni, pomieszczenia personelu, zaplecza sanitarnego i holu kasowego na bar (piwiarnię), dokonując przebudowy polegającej na zmianie układu ścian wewnętrznych. Organ zwrócił uwagę na oświadczenie złożone do protokołu oględzin, że przebudowy tych pomieszczeń dokonano w 1968 r. Z kolei pozyskane w postępowaniu odwoławczym akta archiwalne Starostwa Powiatowego w W., postępowania zakończonego decyzją Starosty Wejherowskiego z dnia 20 czerwca 2005 r. zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą E. M. pozwolenia na budowę związaną ze zmianą sposobu użytkowania części byłego kina na lokal gastronomiczny (która została uchylona w trybie odwoławczym) i akta archiwalne Starosty Wejherowskiego dotyczące postępowania zakończonego decyzją z dnia 9 października 2006 r. umarzającą postępowanie administracyjne w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i wydania decyzji o pozwoleniu na zmianę sposobu użytkowania części budynku na lokal usługowy gastronomiczny, dały podstawę do stwierdzenia, że w latach 2005 - 2006 czyniono starania o uzyskanie pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania części budynku byłego kina objętego przedmiotowym postępowaniem na lokal usługowo - gastronomiczny. Znajdująca się w aktach Starostwa inwentaryzacja stanu istniejącego z lutego 2005 r., projekt zmiany sposobu użytkowania z lutego 2005 r. oraz część opisowa wskazują, że w celu przystosowania do pełnienia funkcji gastronomicznej, projekt techniczny dotyczący części byłego kina objętego postępowaniem przewidywał w niektórych wydzielonych pomieszczeniach pomocniczych wykonanie robót budowlanych polegających na rozbiórce niektórych ścian wewnętrznych i wykonaniu nowych. Natomiast z części opisowej wynika, że w tym okresie budynek kina był nieużytkowany, co może świadczyć, zdaniem organu, o przeprowadzeniu w tym czasie robót związanych ze zmianą sposobu użytkowania przedmiotowej części budynku. Wobec tych ustaleń organ odwoławczy wskazał, że w latach 2005 - 2006 zmiana sposobu użytkowania części budynku kina na lokal gastronomiczny związana z wykonaniem robót budowlanych polegających na zmianie układu ścian wewnętrznych, jako przebudowa wymagała pozwolenia na budowę. Przebudowa budynku kina, w której zmieniono układ ścian wewnętrznych i wprowadzono funkcję gastronomiczną (bar piwny) wymagała sporządzenia projektu budowlanego i uzgodnionego pod względem ochrony przeciwpożarowej i uzyskania pozwolenia na budowę. Brak takiego pozwolenia uprawniał natomiast organ nadzoru budowlanego do przeprowadzenia postępowania naprawczego w oparciu o przepisy art. 50 i art. 51 Prawa budowlanego, a nie art. 71a tej ustawy. W konsekwencji, zastosowanie niewłaściwego trybu przez organ I instancji uzasadniało uchylenie decyzji, gdyż konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Prawomocnym wyrokiem z dnia 1 marca 2018 r., sygn. akt II SA/Gd 6/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił sprzeciw E. M. od powyższej decyzji kasacyjnej. W ocenie Sądu, organ odwoławczy prawidłowo uznał, że w sytuacji, gdy inwestor wykonał roboty budowlane związane ze zmianą sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części bez wymaganego pozwolenia na budowę, organ nadzoru budowlanego zobligowany jest do przeprowadzenia postępowania naprawczego, gdyż taka legalizacja robót budowlanych wyprzedza legalizację samowolnej zmiany sposobu użytkowania obiektu w zakresie uregulowanym przepisem art. 71a Prawa budowlanego. Sąd podzielił również stanowisko organu odwoławczego, że zastosowanie trybu naprawczego z art. 50 i art. 51 Prawa budowlanego wymagać będzie szczegółowych ustaleń co do zakresu samowolnie wykonanych robót budowlanych, daty ich wykonania oraz kwalifikacji w świetle przepisów Prawa budowlanego. Decyzją z dnia 26 listopada 2018 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego orzekł o braku podstaw prawnych do podjęcia działań w trybie art. 71a ustawy Prawo budowlane w sprawie zmiany sposobu użytkowania części budynku kina i przebudowy, tj. pomieszczeń: poczekalni, personelu, zaplecza sanitarnego, holu kasowego - użytkowanych obecnie jako lokal gastronomiczny (piwiarnia). Ponownie rozpoznając sprawę organ przeprowadził w dniu 4 października 2018 r. oględziny części budynku byłego kina, w wyniku którego stwierdzono, że cały obiekt na działce nr [...] nie jest użytkowany. Według informacji udzielonych przez właścicielkę obiektu od lipca 2015 r. zaprzestano prowadzenia w budynku działalności gospodarczej. Biorąc pod uwagę powyższe, uwzględniając stan formalno - prawny budynku oraz brak dokumentacji budowlanej organ przypomniał, że według danych historycznych budynek powstał w początkach XX wieku. Z uwagi na upływ czasu nikt nie dysponuje żadną pierwotną dokumentacją budowlaną budynku, która określałaby gabaryty i sposób przeznaczenia budynku. Brak dokumentacji budowlanej, w ocenie organu, uniemożliwiła ocenę i wiarygodne odniesienie się do naruszenia stanu formalnoprawnego budynku oraz ocenę legalności użytkowania obiektu w zakresie funkcji kinowej lub gastronomicznej. Decyzją z dnia 28 stycznia 2019 r. Pomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił powyższą decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Organ odwoławczy nie podzielił stanowiska organu I instancji, że nie ma dokumentacji, która określałaby przeznaczenie przedmiotowego budynku i która uniemożliwiałaby ocenę, w trybie nadzoru, obecnego stanu formalno-prawnego i faktycznego tego budynku, w tym pod kątem legalności użytkowania w zakresie funkcji kinowej czy też gastronomicznej. Wskazano, że na etapie uprzedniego postępowania odwoławczego NSA w Warszawie prawomocnym wyrokiem z 18 maja 2000 r., sygn. akt IV SA 661/98, stwierdził nieważność orzeczenia Wojewódzkiej Rady Narodowej z 1950 r. o wywłaszczeniu przedmiotowego budynku. Powyższy wyrok dotyczył stwierdzenia nieważności decyzji o wywłaszczeniu przedmiotowego budynku, przy czym nie oznaczało to, że na mocy tego wyroku zostały uchylone decyzje administracyjne z zakresu prawa budowlanego podejmowane w okresie wywłaszczenia. Wobec tego, organ I instancji miał prawo dokonać analizy wykonanych samowolnie robót w przedmiotowym budynku w odniesieniu do zatwierdzonej w 1953 r. dokumentacji przez Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Gdańsku Wydziału Budownictwa, która, jak wynikało z postanowienia organu I instancji z 30 stycznia 2015 r. jest jedyną pierwotną dokumentacją budowlaną przedmiotowego budynku. Następnie, wskazano, że Wojewoda Pomorski decyzją z dnia 26 września 2016 r. odmówił stwierdzenia nieważności powyższej decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Gdańsku. Natomiast Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w ramach rozpatrzenia tej sprawy w trybie odwoławczym, decyzją z dnia 12 lipca 2017 r. uchylił ww. decyzję Wojewody Pomorskiego i umorzył postępowanie organu I instancji. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że powyższa "decyzja" Prezydium, jako pismo, które nie spełnia ówczesnych wymogów formalno-prawnych, tak naprawdę nie jest decyzją administracyjną ani żadnym innym aktem prawnym, którego kontrola w trybie stwierdzenia nieważności byłaby dopuszczalna. W świetle tego stanowiska Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. doszedł do wniosku, że nie ma dokumentacji budowlanej przedmiotowego budynku, a dokumentacja archiwalna z 1953 r. nie wystarczy do dokonania oceny kwestii sposobu użytkowania tego obiektu. Niemniej, z uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynika, aby przed jej wydaniem organ I instancji uwzględnił stanowisko przedstawione w powyższej kwestii przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w prawomocnym wyroku z 1 marca 2018 r., sygn. akt II SA/Gd 6/18, oddalającym sprzeciw od decyzji z 21 listopada 2017 r. Organ odwoławczy zarzucił również, że wbrew decyzji kasacyjnej z dnia 21 listopada 2017 r. oraz prawomocnemu wyrokowi Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 1 marca 2018 r., sygn. akt II SA/Gd 6/18, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. orzekł w przedmiocie braku podstaw prawnych do podjęcia działań w trybie art. 71a ustawy Prawo budowlane, podczas gdy powinien był rozpatrzyć sprawę w trybie przepisów art. 50 i 51 ustawy Prawo budowlane z 1994 r. co do wykonanych robót w przedmiotowym budynku, z odniesieniem się do kwestii sposobu użytkowania tego obiektu (w tym pomieszczeń: poczekalni, personelu, zaplecza sanitarnego, holu kasowego) jako lokalu gastronomicznego. Prawomocnym wyrokiem z dnia 23 kwietnia 2019 r., sygn. II SA/Gd 162/19, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił sprzeciw E. M. od powyższej decyzji kasacyjnej. W ocenie Sądu, organ I instancji nie zastosował się do wytycznych zawartych w wyroku z dnia 1 marca 2018 r., a miał taki obowiązek. Zasadnie zatem organ odwoławczy uchylił decyzję i powołując się na wytyczne z wyroku Sądu wskazał organowi, do jakich działań jest zobowiązany, co oznacza, że w pierwszej kolejności organy nadzoru budowlanego muszą zająć się postępowaniem naprawczym w trybie art. 50 i art. 51 Prawa budowlanego, następnie po zakończeniu tego postępowania, kwestiami zmiany sposobu użytkowania. Sąd zauważył, że na chwilę obecną organy nadzoru budowlanego muszą zająć się ustaleniem dokonania ewentualnej przebudowy obiektu. Po ponownym rozpoznaniu sprawy, postanowieniem z dnia 31 grudnia 2020 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał inwestorce E. M.: 1) wstrzymanie prowadzenia robót budowlanych w obrębie części budynku byłego kina (tj. pomieszczeń: poczekalni, personelu, zaplecza sanitarnego, holu kasowego, w której funkcjonował lokal gastronomiczny - piwiarnia); 2) w terminie 30 dni od daty doręczenia postanowienia przedłożyć wykonane przez osoby uprawnione: 2 egz. inwentaryzacji, oceny stanu technicznego zawierającej zakres zrealizowanych robót budowlanych w obrębie części budynku byłego kina (tj. pomieszczeń: poczekalni, personelu, zaplecza sanitarnego, holu kasowego, w której funkcjonował lokal gastronomiczny - piwiarnia). Organ powołał się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 1 marca 2018 r., sygn. akt II SA/Gd 6/18, zgodnie z którym przy rozpatrywaniu sprawy należy uznać istniejącą dokumentację archiwalną z 1953 r. jako źródło porównań i wiarygodnych ustaleń faktycznych w zakresie rodzaju robót budowlanych wykonanych w ramach przebudowy i daty ich przeprowadzenia. Natomiast zgodnie z wytycznymi zawartymi w decyzji kasacyjnej z dnia 21 listopada 2017 r. sprawę należy rozpatrzyć w trybie art. 50 i 51 ustawy Prawo budowlane. Po rozpoznaniu zażalenia E. M. oraz zażalenia I. P. postanowieniem z dnia 12 marca 2021 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił powyższe postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Organ odwoławczy ustalił, że po wydaniu decyzji z dnia 28 stycznia 2019 r. i po otrzymaniu wyroku Sądu Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nie ustalił, aby kontynuowano roboty budowlane w budynku byłego kina, które były już przedmiotem oceny w ww. decyzjach lub że zostały rozpoczęte nowe roboty budowlane.. Tymczasem w świetle przepisów art. 50 ustawy Prawo budowlane brak jednoznacznego stwierdzenia popartego dokładnymi ustaleniami właściwego organu co do faktu prowadzenia/kontynuowania przedmiotowych robót budowlanych uniemożliwia wydanie nakazu wstrzymania tych robót i w konsekwencji także nakazania przedłożenia, w trybie przepisu art. 50 ust. 3 tej ustawy, ocen technicznych bądź ekspertyz. W sytuacji, gdy nałożenie na podstawie tego przepisu obowiązku przedstawienia ocen technicznych bądź ekspertyz jest niemożliwe ze względu na fakt zakończenia robót, organ nadzoru budowlanego powinien rozważyć możliwość nałożenia takiego obowiązku na podstawie przepisu art. 81c ust. 2 tej ustawy, o ile powstaną uzasadnione wątpliwości co do jakości wykonanych robót budowlanych, ewentualnie wykorzystanych wyrobów budowlanych (przy czym w trybie nadzoru budowlanego konieczne jest dokonanie przez organ we własnym zakresie ustaleń, które będą uzasadniały powstałe wątpliwości). Wobec tego, na podstawie art. 138 § 2 w związku z art. 144 k.p.a., należało uchylić postanowienie w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia, gdyż konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Organ zauważył też, że na fakt zakończenia przedmiotowych robót strona skarżąca zwróciła uwagę w zażaleniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, rozpoznając skargę I. P. na powyższe postanowienie, wyrokiem z 1 grudnia 2021 r. w sprawie o sygnaturze akt II SA/Gd 243/21 oddalił ją. Sąd podkreślił, że postanowienie wydane zostało w postępowaniu nadzorczym, którego podstawy materialnoprawne zostały wyznaczone przez decyzję kasacyjną Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 21 listopada 2017 r., zaakceptowaną prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 1 marca 2018 r., sygn. akt II SA/Gd 6/18, oraz następnie decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 28 stycznia 2019 r. i akceptujący ją prawomocny wyrok Sądu z dnia 23 kwietnia 2019 r., sygn. akt II SA/Gd 162/19. W konsekwencji, organy nadzoru budowlanego zobowiązane były do przeprowadzenia postępowania naprawczego, którego zasadniczym celem jest ustalenie zakresu wykonanych samowolnie robót budowlanych, które zmieniły parametry techniczne i użytkowe części obiektu oraz określenie działań niezbędnych do przywrócenia stanu zgodności z prawem w możliwie najpełniejszym zakresie. Wstrzymanie robót budowlanych na podstawie art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego może mieć miejsce jedynie w sytuacji, gdy roboty te są wykonywane w dacie wydania postanowienia o ich wstrzymaniu. Natomiast gdy roboty zostały wykonane i nie są prowadzone, powinien mieć zastosowanie art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego. W takiej sytuacji, wstrzymanie robót budowlanych byłoby bezprzedmiotowe. Co więcej, w przypadku, gdy roboty budowlane, o których jest mowa w art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego, zostały już wykonane, zgodnie z art. 51 ust. 7 tej ustawy przepisy art. 51 ust. 1 pkt 1, 2 i 3 oraz ust. 3 mają odpowiednie zastosowanie bez wstrzymania robót budowlanych przewidzianego w art. 50. Organ II instancji prawidłowo podkreślił, że w świetle przepisów art. 50 Prawa budowlanego brak jednoznacznego stwierdzenia – popartego dokładnymi ustaleniami właściwego organu – co do faktu prowadzenia (kontynuowania) przedmiotowych robót budowlanych uniemożliwia wydanie nakazu wstrzymania tych robót i w konsekwencji także nakazu przedłożenia ocen technicznych bądź ekspertyz. Naczelny Sąd Administracyjny po rozpatrzeniu skargi kasacyjnej I. P. wyrokiem z dnia 11 grudnia 2024 r. w sprawie o sygnaturze akt II OSK 615/24 uchylił powyższy wyrok oraz postanowienie Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 12 marca 2021 r. Sąd wyraził pogląd, że ocena co do zakończenia robót budowlanych nie stanowi przeszkody do zastosowania przez organ nadzoru budowlanego art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego i wydania postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych jako pierwszego etapu postępowania naprawczego. Wydanie takiego postanowienia w sytuacji zakończenia robót budowlanych – co w niniejszej sprawie organ potwierdził już podczas oględzin w dniu 19 kwietnia 2013 r. wskazując, co konkretnie zostało wykonane przez inwestorkę – nie stanowi wady postępowania. Dalej podkreślono, że w wiążących wyrokach Sąd administracyjny przesądził, że zakres wykonanych robót budowlanych uprawnia do wdrożenia postępowania naprawczego z art. 50 – 51 Prawa budowlanego. Jeżeli zatem organ pierwszej instancji w ramach tego postępowania wydał postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych, to nie istniały przesłanki do zastosowania art. 138 § 2 K.p.a. z tej przyczyny, że jakoby wydanie postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych było zbędne. Pomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Gdańsku po ponownym rozpatrzeniu zażalenia E. M. oraz zażalenia I. P. na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. z dnia 31 grudnia 2020 r., zaskarżonym obecnie postanowieniem z 11 kwietnia 2025 r. uchylił powyższe postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W.. W uzasadnieniu stwierdzono, że ponieważ postanowienie organu pierwszej instancji straciło ważność po upływie 2 miesięcy od dnia jego doręczenia, nie było możliwości pozostawienia go w obrocie prawnym. Konieczne jest przeprowadzenie przez organ I instancji postępowania dowodowego w celu ustalenia stanu faktycznego przedmiotowego budynku - co do stanu zaawansowania ewentualnych robót budowlanych i/lub ewentualnej zmiany sposobu użytkowania, co umożliwi stwierdzenie, czy, a jeżeli tak, to jaki konkretnie tryb postępowania przewidziany w przepisach ustawy Prawo budowlane, powinien być wdrożony przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Zdaniem organu z uwagi na zawężony zakres oceny i orzekania w trybie przepisów art. 50 ustawy Prawo budowlane, nie było podstaw do rozpatrzenia wniosków o umorzenie postępowań prowadzonych w sprawie przedmiotowego budynku (co do ich istoty). Właściwy w tym zakresie (o ile zostaną ku temu spełnione ustawowe przesłanki) będzie, na etapie ponownego rozpatrzenia sprawy w związku z niniejszym postanowieniem, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W.. E. M. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na postanowienie Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z 11 kwietnia 2025 r. wnosząc o jego uchylenie, zauważyła, że w przypadku utraty ważności postanowienia o nakazie wstrzymania robót budowlanych - uchylenie takiego postanowienia jest bezprzedmiotowe, ponieważ postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych traci ważność po upływie 2 miesięcy od dnia doręczenia, chyba że w tym terminie zostanie wydana decyzja, o której mowa w art. 50a pkt 2 albo w art. 51. Jako że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. nie wydał żadnej decyzji administracyjnej po wydaniu postanowienia z dnia 31 grudnia 2020 r., postanowienie to straciło ważność. W takim zaś stanie rzeczy - wadliwe postanowienie organu II instancji z dnia 11 kwietnia 2025 r. powinno zostać uchylone jako sprzeczne z przepisami prawa oraz zbyteczne. Nadto, orzecznictwo sądów administracyjnych dowodzi, że postępowanie jest zakończone na skutek braku wydania przez organ nadzoru budowlanego decyzji administracyjnej po wydaniu postanowienia o nakazie wstrzymania robót budowlanych. Skarżąca zarzuciła następnie, że organ II instancji nie wspomniał, że na organie I instancji spoczywa obowiązek uwzględnienia treści wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 maja 2000 r., sygnatura akt IV SA 661/98. Zbagatelizowanie przez organ II instancji treści tego wyroku dowodzi, że również postanowienie organu II instancji z dnia 11 kwietnia 2025 r. zostało wydane przy dokonaniu przestępstwa z art. 256 Kodeksu karnego - identycznie jak wszystkie wcześniejsze rozstrzygnięcia organu II instancji. Skarżąca podkreśliła, że w odniesieniu do wcześniejszych rozstrzygnięć organu II instancji, jakie zostały wydane odnośnie przedmiotowego budynku i które były przedmiotem rozpatrywania w postępowaniach przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gdańsku w sprawach o sygnaturach akt II SA/Gd 6/18 oraz II SA/Gd 162/19, tj. decyzja PWINB w Gdańsku z dnia 21 listopada 2017 r. oraz decyzja PWINB w Gdańsku z dnia 28 stycznia 2019 r., toczą się obecnie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności. Zatem do czasu wydania rozstrzygnięć w postępowaniach w sprawie stwierdzenia nieważności obu w/w decyzji, wszelkie czynności powinny zostać zawieszone. Skarżąca oświadczyła następnie, że żaden organ nadzoru budowlanego nigdy nie stwierdził naruszenia ścian nośnych w przedmiotowym budynku. Oczywiste zatem jest, że do żadnej przebudowy nie doszło. Nie zachodzi więc żaden powód do prowadzenia postępowania w sprawie rzekomej przebudowy. Ponadto, nie zachodzi również żaden powód do prowadzenia postępowania w sprawie rzekomej zmiany sposobu użytkowania, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 maja 2000 r. dowodzi bowiem, że nielegalna zmiana sposobu użytkowania budynku na kino została dokonana w okresie okupacji. Natomiast w okresie PRL nie wydano żadnej decyzji administracyjnej z zakresu prawa budowlanego odnośnie budynku, co świadczy bezspornie, że nigdy nie doszło do formalnego przekwalifikowania budynku na kino. Zatem obecnie budynek jest użytkowany legalnie, zgodnie z pierwotnym sposobem użytkowania, który stanowił spotkania, zabawy taneczne, koncerty muzyczne oraz inne imprezy o charakterze rozrywkowym i artystycznym. Skarżąca oświadczyła, że nigdy nie prowadziła i nie prowadzi żadnej działalności gospodarczej w tym budynku. Na potwierdzenie, że jej budynek nie był nigdy kinem, skarżąca przywołała decyzje, jak wskazała, Starostwa Powiatowego w W. z dnia 8 lutego 2013 r. oraz decyzję z dnia 3 stycznia 2019 r. W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej uchylenie. I. P. w skardze na postanowienie Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z 11 kwietnia 2025 r. wnosząc o jego uchylenie stwierdziła, że od 2012 r. cały budynek kina jest użytkowany nielegalnie, prowadzona jest w nim działalność gastronomiczna z dyskoteką z alkoholem. Zasadne byłoby więc wstrzymanie użytkowania obiektu w oparciu o art. 71a ustawy Prawo budowlane. Wstrzymanie użytkowania obiektu budowlanego i nałożenie obowiązku przedstawienia w wyznaczonym terminie dokumentów, o których mowa w art. 71 ust. 2 Prawa budowlanego umożliwiłby PINB wejście do budynku i ocenę wykonanych robót budowlanych i porównanie ich z dokumentacją posiadaną przez organ. W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie. E. M. w "uzupełnieniu skargi", piśmie z 12 maja 2025 r., ponownie podkreśliła, że w odniesieniu do wyroków tutejszego Sądu w sprawach o sygn. akt II SA/Gd 6/18 i II SA/Gd 162/19 złożyła wnioski do Prokuratora Generalnego, natomiast w odniesieniu do decyzji, które były oceniane w tych postępowaniach, złożyła wnioski o stwierdzenie ich nieważności. Skarżąca ponownie przedstawiła swoje zastrzeżenia odnośnie legalności i prawidłowości tych decyzji, podkreśliła też, obszernie argumentując, że sporządzony w 1953 r. projekt techniczny budynku nie był zatwierdzony żadną decyzją, a budynek nie był przebudowywany na kino. Zmiana sposobu jego użytkowania na kino była przeprowadzona przez Niemców w czasie wojny. Skarżąca przedstawiła swoją argumentację także w kolejnych pismach, z 17 czerwca 2025 r., 20 czerwca 2025 r., 23 czerwca 2025 r., 26 czerwca 2025 r., 27 czerwca 2025 r., 1 lipca 2025 r., 8 lipca 2025 r., 16 lipca 2025 r., 21 lipca 2025 r., 28 lipca 2025 r. W piśmie z dnia 26 sierpnia 2025 r. skarżąca I. P. podniosła, że nielegalne użytkowanie obiektu kin wciąż trwa i to od 13 lat. Skierowanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez PINB wydłuży postępowanie, zwłaszcza że E. M. utrudnia wejście organu nadzoru budowlanego do budynku. Zdaniem skarżącej, wskazane jest wstrzymanie użytkowania obiektu kina, w którym funkcjonuje głośna dyskoteka. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Stosownie do art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935), dalej jako p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty. W wyniku takiej kontroli akt może zostać uchylony w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a.). Z kolei z art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tym samym, sąd ma prawo i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. W tak zakreślonych granicach przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie było postanowienie Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z 11 kwietnia 2025 r., którym uchylono postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. z 31 grudnia 2020 r. o wstrzymaniu E. M. robót budowlanych (pkt 1) i nakazujące przedłożenie dokumentów: 2 egzemplarzy inwentaryzacji i oceny stanu technicznego zawierającego zakres zrealizowanych robót budowlanych (pkt 2) w związku z robotami budowlanymi wykonanymi w obrębie części budynku byłego kina (to jest pomieszczeń: poczekalni, personelu, zaplecza sanitarnego, holu kasowego, w której funkcjonował lokal gastronomiczny – piwiarnia) na działce nr [...] obręb [...] przy ul. K. w W. W związku z treścią zarzutów skargi E. M. w pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że zgodnie z przytoczonymi powyżej przepisami kontrola sądowa w niniejszej sprawie ogranicza się do zbadania, czy istniały podstawy do zastosowania przez organ II instancji art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r., poz. 572) – zwanej dalej k.p.a., z przyczyn wskazanych przez ten organ. Inne kwestie podnoszone przez stronę skarżącą nie mogły być przedmiotem rozpoznania przez Sąd Administracyjny, jak np. kwestie "własnościowe", które i tak nie mają znaczenia na wstępnym etapie postępowania naprawczego z art. 50-51 ustawy Prawo budowlane. Porządkując należy też wskazać, że określenie stanowiącego własność E. M. budynku jako "byłego kina" nie stanowi żadnej nieprawidłowości. E. M. nie kwestionuje faktu, że w przedmiotowym budynku funkcjonowało uprzednio kino, wskazuje jednak, że miało ono charakter "nielegalny" w tym znaczeniu, że funkcję kina budynek uzyskał w trakcie wojny i że zarówno w okresie wojennym jak i powojennym, wyświetlano w nim filmy propagandowe, najpierw nazistowskie, potem komunistyczne. Na tym etapie postępowania na jakim jest sprawa, tj. wstępny etap postępowania naprawczego, kwestia ta nie ma jednak żadnego znaczenia. Określenie przez organy, że budynek stanowi budynek byłego kina, odnosi się do faktycznego sposobu jego użytkowania w okresie sprzed wykonania robót budowlanych objętych postępowaniem, który jednoznacznie wynika z materiału dowodowego sprawy, w tym zaoferowanego przez E. M. Postępowanie w sprawie toczy się przed PINB od 2013 roku, w jego toku wydawane były kolejne rozstrzygnięcia, poddawane ocenie tutejszego Sądu jak i Naczelnego Sądu Administracyjnego. Postanowieniem z dnia 31 grudnia 2020 r. nr PINB-I- 7143/35/11, wydanym na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2020 r., poz. 1333, zwanej dalej Pb) PINB orzekł o wstrzymaniu prowadzenia robót budowlanych i nałożeniu określonych obowiązków. Postanowieniem z dnia 12 marca 2021 r. nr WOP.7722.93.2021.KK WINB na podstawie art. 138 § 2 w zw. z art. 144 k.p.a. uchylił postanowienie organu I instancji i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia uznając, że wydanie postanowienia w trybie art. 50 ust. 1 pkt 1 P.b. w stosunku do robót budowlanych, które już został zakończone, było naruszeniem wskazanego przepisu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku stanowisko to podzielił, oddalając skargę I. P. na powyższe postanowienie wyrokiem z dnia 1 grudnia 2021 r. sygn. akt II SA/Gd 243/21. Naczelny Sąd Administracyjny jednak z tym stanowiskiem się nie zgodził i wyrokiem z dnia 11 grudnia 2024 r. sygn. akt II OSK 615/22 uchylił zarówno wyrok WSA w Gdańsku jak i postanowienie WINB z dnia 12 marca 2021 r. NSA stwierdził, że ocena co do zakończenia robót budowlanych nie stanowi przeszkody do zastosowania przez organ nadzoru budowlanego art. 50 ust. 1 P.b. i wydania postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych jako pierwszego etapu postępowania naprawczego. Wydanie takiego postanowienia także w sytuacji zakończenia robót budowlanych - co w niniejszej sprawie organ nadzoru budowlanego potwierdził już podczas oględzin z 19 kwietnia 2013 r., wskazując co konkretnie zostało wykonane (przebudowa z art. 3 pkt 7a P.b.) przez inwestorkę nie stanowi jakiejkolwiek wady postępowania, która mogłaby stanowić uzasadnienie dla zastosowania art. 138 § k.p.a. W rezultacie powyższych orzeczeń, sprawa wróciła do WINB w celu rozpatrzenia zażalenia od postanowienia PINB z dnia 31 grudnia 2020 r. WINB ponownie zastosował art. 138 § 2 k.p.a. uchylając postanowienie organu I instancji z dnia 31 grudnia 2020 r. i przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia – tym razem na skutek stwierdzenia utraty ważności postanowienia PINB z dnia 31 grudnia 2020 r. o wstrzymaniu robót budowlanych przy jednoczesnym braku wydania decyzji, o której mowa w art. 51 ust. 1 P.b. Rozstrzygnięcia zatem w pierwszej kolejności wymaga to, czy upływ terminu ważności postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych w sytuacji gdy roboty te już zostały wykonane, wyłącza możliwość wydania decyzji merytorycznej w sprawie, w której badana jest legalność tych robót budowlanych. Postępowanie toczy się od 2013 r. Zgodnie z art. 25-28 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2020 r. poz. 471), która znowelizowała ustawę Prawo budowlane z dniem 19 września 2020 r., organy powinny były zastosować art. 50-51 P.b. w brzmieniu sprzed nowelizacji. Postanowienie PINB wydano na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 1 P.b. (w brzmieniu sprzed 19 września 2020 r.). Zgodnie z art. 50 ust. 1 P.b. w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49b ust. 1 (budowa bez wymaganego pozwolenia na budowę albo bez wymaganego zgłoszenia albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia – przyp. Sądu) organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych: 1) bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia lub 2) w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska, lub 3) na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 30 ust. 1, lub 4) w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę, projekcie budowlanym lub w przepisach. Co do zasadności prowadzenia postępowania naprawczego w tej sprawie wypowiedział się tutejszy Sąd w wyroku z dnia 1 marca 2018 r. sygn. akt II SA/Gd 6/18. Sąd wskazał, że "Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. wszczął postępowanie administracyjne w sprawie samowolnej zmiany sposobu użytkowania części budynku po byłym kinie "[...]" na działce nr [...] przy ul. K. [...] w W. (pomieszczeń poczekalni, holu kasowego i pomieszczenia kierownika kina) na piwiarnię. W toku postępowania organ pierwszej instancji w dniu 19 kwietnia 2013 r. przeprowadził oględziny nieruchomości, podczas których stwierdził, że w przedmiotowym budynku, w sali byłej widowni kina, zostały zrealizowane roboty budowlane polegające na zmianie układu ścian wewnętrznych. Według oświadczenia skarżącej zostały one przeprowadzone w 2012 r. na podstawie pozwolenia Starosty Wejherowskiego i polegały na demontażu eternitu ze ścian i wykonaniu wewnętrznej instalacji gazowej na podstawie odrębnego pozwolenia na budowę. Ponadto, dokonano montażu grzejników (wymiana starych na nowe) i wykonano nową instalację elektryczną. Organ pierwszej instancji stwierdził, że na dzień oględzin pomieszczenie znajdowało się w stanie surowym i nie było użytkowane. Natomiast w odniesieniu do pomieszczeń będących przedmiotem postępowania, tj. poczekalni, holu kasowego i pomieszczenia kierownika kina, stwierdzono zmianę sposobu użytkowania z tego względu, że "urządzono" w nich lokal gastronomiczny. Właścicielka budynku oświadczyła do protokołu, że prowadzony lokal nadal pełni funkcję kinową zgodnie z zarejestrowaną działalnością najemcy i dokumentacją z 1953 r." Wobec tych ustaleń Sąd uznał za właściwe prowadzenie postępowania w trybie art. 50-51 P.b. (postępowanie naprawcze), a nie art. 71a P.b. (postpowanie w sprawie samowolnej zmiany sposobu użytkowania). Wyrok ten jest wiążący na kolejnych etapach postępowania, na co wskazał również Naczelny Sąd Administracyjny w przywołanym wyżej wyroku z dnia 11 grudnia 2024 r., sygn. akt II OSK 615/22. Zakres wykonanych robót uprawniał zatem do wdrożenia postępowania naprawczego z art. 50-51 P.b. Organ I instancji w dniu 31 grudnia 2020 r. wydał postanowienie w oparciu o art. 50 ust. 1 pkt 1 P.b. w stosunku do robót budowlanych już wykonanych, co potwierdzono w trakcie oględzin w dniu 19 kwietnia 2013 r. Naczelny Sąd Administracyjny w przywołanym wyżej wyroku z dnia 11 grudnia 2024 r., sygn. akt II OSK 615/22 przesądził, że wydanie takiego postanowienia w stosunku do robót już wykonanych nie stanowiło naruszenia prawa uzasadniającego jego wyeliminowanie z obrotu prawnego. Należy podkreślić, że w myśl art. 50 ust. 4 P.b. postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych traci ważność po upływie 2 miesięcy od dnia doręczenia, chyba że w tym terminie zostanie wydana decyzja, o której mowa w art. 50a pkt 2 albo w art. 51 ust. 1. Stosownie zaś do art. 51 ust. 1 P.b. przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1, organ nadzoru budowlanego w drodze decyzji: 1) nakazuje zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego albo 2) nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania, albo 3) w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę - nakłada, określając termin wykonania, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz - w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem; przepisy dotyczące projektu budowlanego stosuje się odpowiednio do zakresu tych zmian. Z kolei w ust. 7 omawianego przepisu określono, że przepisy ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 stosuje się odpowiednio, jeżeli roboty budowlane, w przypadkach innych niż określone w art. 48, zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1. Z rozważanych wyżej przepisów wynika, że decyzje, o których mowa w art. 51 ust. 1 ustawy Prawo budowlane mogą być wydane zarówno w odniesieniu do robót budowlanych wykonywanych w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1 tej ustawy (po wydaniu w stosunku do tych robót postanowienia o ich wstrzymaniu), jak i robót budowlanych, które zostały już wykonane (zakończone) w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1. Celem postępowania opartego na art. 51 P.b. jest bowiem doprowadzenie wykonanych robót budowlanych (obiektu budowlanego) do stanu zgodnego z prawem, co należy rozumieć jako stan, w którym określone roboty budowlane nie będą pozostawały w kolizji z przepisami prawa, a w szczególności z przepisami prawa budowlanego. Konieczność przeprowadzenia takiego postępowania, z urzędu lub na wniosek strony, przepisy prawa budowlanego wiążą z ujawnieniem się różnych zdarzeń w toku realizowania inwestycji budowlanej, przy czym do niektórych zdarzeń przepisy prawa budowlanego nawiązują wprost, zaś niektóre inne zdarzenia w zakresie stosowania art. 51 P.b. nie są wprost wymienione. Zasadniczy obowiązek organu nadzoru budowlanego w postępowaniu naprawczym, o którym mowa w art. 50 i art. 51 P.b., polega zatem na rozstrzygnięciu o tym, co należy uczynić, aby określone roboty budowlane (obiekt budowlany), w przypadkach wskazanych w art. 50 P.b., doprowadzić do stanu zgodnego z prawem (por. wyrok NSA z dnia 2 września 2014 r., II OSK 512/13, CBOSA). Wyrażane w orzecznictwie sądowo administracyjnym stanowisko, że utrata ważności postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych stanowi podstawę umorzenia postępowania, wyrażane jest na tle innych stanów faktycznych, aniżeli mający miejsce w tej sprawie. Jest ono adekwatne w tych stanach faktycznych, w których wydawano postanowienia o wstrzymaniu wykonywania robót budowlanych, które były w toku. Przyjmowano wówczas, że po upływie ważności postanowienia o wstrzymaniu inwestor może zdecydować o dalszym prowadzeniu prac, jednakże czyni to na własną odpowiedzialność, a zakończona w ten sposób budowa/prace budowlane będzie przedmiotem oceny organów nadzoru budowlanego w oparciu o art. 51 ust. 7 P.b. w odrębnym postępowaniu, jednakże dotyczyć będzie tylko etapu od wznowienia prac po utracie ważności postanowienia o wstrzymaniu. Nadto wstrzymanie robót budowlanych, o którym mowa w art. 50 ust.1 P.b., nie jest odrębną sprawą administracyjną. Regulowana tym przepisem instytucja stanowi tylko jeden z elementów sprawy, która z założenia ma zakończyć się decyzją wydaną na podstawie art. 51 tej ustawy. Postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych ma wobec tego jedynie charakter "wpadkowy" w sprawie o szerszych granicach, w ramach której badana jest legalność robót budowlanych, i w której zapada rozstrzygnięcie w formie decyzji administracyjnej. Zdaniem Sądu w sytuacji, gdy na skutek upływu terminu, o którym mowa w art. 50 ust. 4 P.b. postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych traci ważność fakt ten nie może samodzielnie przemawiać za tym, że prowadzone postępowanie naprawcze stało się bezprzedmiotowe i że jedynie z tego powodu należy zakończyć je formalnie. Konieczna w tym przypadku jest analiza całości okoliczności danej sprawy, w tym przede wszystkim to, czy w momencie rozstrzygania przez organ roboty budowlane nie zostały już zrealizowane. To zatem, że postanowienie o wstrzymaniu wykonania robót zostało wyeliminowane z obrotu prawnego z mocy ustawy nie prowadzi do umorzenia całego postępowania administracyjnego, bowiem przedmiot sprawy nadal istnieje. Dla wyniku sprawy administracyjnej istotne jest natomiast to, czy w momencie rozstrzygania sprawy przez organy co do jej istoty roboty budowlane zostały zrealizowane i to właśnie powinno być przedmiotem ustaleń, bez względu na zasadność i upadek z mocy prawa postępowania wstrzymującego roboty budowlane. Nie ma zatem podstaw do umorzenia postępowania w sprawie i konieczności wszczęcia odrębnego postępowania (por. wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 11 kwietnia 2024 r. sygn. akt II SA/Go 61/24 i powołane tam orzecznictwo, m.in. wyrok NSA z dnia 30 marca 2022 r., II OSK 1014/19, CBOSA). Reasumując, mimo że postanowienie organu I instancji w dacie jego wydania było prawidłowe, WINB zasadnie uchylił to postanowienie z uwagi na upływ dwumiesięcznego terminu, o którym mowa w art. 50 ust. 4 P.b. Jednocześnie wyeliminowanie postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych nie czyni postępowania naprawczego bezprzedmiotowym. Nadal istnieje konieczność dokonania oceny wykonanych w budynku robót budowlanych pod kątem ich zgodności z prawem budowlanym, co powinien uczynić organ I instancji, zgodni z zasadą dwuinstancyjności postępowania (art. 15 k.p.a.). Nie ma zatem podstaw do umorzenia postępowania w sprawie i konieczności wszczęcia odrębnego postępowania. Odnosząc się do zarzutów skargi wskazać należy, że nie było podstaw do zawieszenia postępowania administracyjnego do czasu rozstrzygnięcia spraw o stwierdzenie nieważności decyzji PINB z 21 listopada 2017 r. nr WOP.7721.21.2016.IG i decyzji PINB z 28 stycznia 2019 r. nr WOP.7721.21.2016.KK, jak również powodu skierowania przez E. M. do Rzecznika Praw Obywatelskich i Prokuratora Generalnego wniosków o stwierdzenie niezgodności z prawem dwóch wyroków tutejszego Sądu wydanych w sprawach II SA/Gd 6/18 i II SA/Gd 162/19. Stosownie do art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. organ administracji jest zobligowany do zawieszenia postępowania, gdy ujawni się zagadnienie wstępne, bez rozstrzygnięcia którego nie jest możliwe załatwienie istoty sprawy administracyjnej, a właściwym do rozstrzygnięcia tego zagadnienia jest inny organ lub sąd, przy czym zagadnienie wstępne musi wpływać na rozpatrzenie sprawy głównej. Pomiędzy rozstrzygnięciem zapadłym przed sądem lub innym organem, a rozstrzygnięciem sprawy musi zachodzić stosunek zależności tego rodzaju, że sprawa administracyjna może zostać rozstrzygnięta na różne sposoby - w zależności od tego, jakie rozstrzygnięcie wyda sąd lub inny organ. W rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. związek zagadnienia wstępnego z rozpoznaniem sprawy administracyjnej i wydaniem decyzji wyraża się relacją, w której brak rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego jest bezwzględną przeszkodą do wydania decyzji w prowadzonej przez organ sprawie. W razie gdy związek ten nie występuje, nie jest dopuszczalne zawieszenie postępowania (zob. wyrok NSA z 25 października 2023 r. sygn. II OSK 1318/22, orzeczenia.nsa.gov.pl). Dla przyjęcia zaistnienia sytuacji, o jakiej mowa w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. konieczne jest istnienie związku przyczynowego pomiędzy rozpoznaniem konkretnej sprawy a wcześniejszym wyjaśnieniem określonej kwestii prawnej; brak jej wyjaśnienia stanowi bezwzględną przeszkodę dla wydania decyzji w prowadzonym przez organ postępowaniu (zob. wyrok NSA z 10 grudnia 2024 r. sygn. III OSK 28/23, orzeczenia.nsa.gov.pl). Innymi słowy, bez rozstrzygnięcia zagadnienia prejudycjalnego przez inny organ lub sąd wydanie decyzji w danej sprawie jest niemożliwe. Od zagadnienia wstępnego zależy zatem sama możliwość rozpatrzenia sprawy, a nie wyłącznie sposób jej rozpatrzenia (zob. wyrok NSA z 14 lipca 2020 r. sygn. I OSK 2660/19, orzeczenia.nsa.gov.pl). Gdy w sprawie wyłania się zagadnienie, które wykazuje jedynie pośredni związek z rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji, nie ma ono charakteru zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Mogą wiązać się z nim określone skutki, ale powstanie takiego zagadnienia nie rodzi obowiązku zawieszenia postępowania administracyjnego. Z taką sytuacją, zdaniem Sądu, mamy do czynienia w kontrolowanej sprawie. Postępowania nadzwyczajne zainicjowane przez E. M. mające na celu stwierdzenie nieważności decyzji PINB z 21 listopada 2017 r. nr WOP.7721.21.2016.IG i decyzji PINB z 28 stycznia 2019 r. nr WOP.7721.21.2016.KK i stwierdzenie niezgodności z prawem dwóch wyroków tutejszego Sądu wydanych w sprawach II SA/Gd 6/18 i II SA/Gd 162/19 nie stanowią prejudykatu, o którym mowa w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., w kontrolowanym w niniejszym postępowaniu sądowym postępowaniu naprawczym toczącym się przed organami nadzoru budowlanego w sprawie robót budowlanych wykonanych w spornym budynku. Nadal bowiem akty administracyjne jak i wyroki sądowe wskazane wyżej pozostają w obrocie prawnym. Biorąc pod uwagę powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sprawę rozpoznano w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w tym trybie jeżeli przedmiotem skargi jest m.in. postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty.