II SA/Gd 966/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Krzysztof Kaszubowski (sprawozdawca) Sędziowie: Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz Asesor sądowy WSA Justyna Dudek – Sienkiewicz po rozpoznaniu w dniu 9 kwietnia 2026 r. w Gdańsku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi W. G. i A. G. na postanowienie Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia 30 września 2025 r. nr WOP.7722.111.2025.KK w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych oddala skargę. W. G. i A. G. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na postanowienie Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych. Skargę wniesiono w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych: W dniu 6 listopada 2023 r. do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w powiecie puckim (dalej jako: "PINB", "organ I instancji") wpłynął wniosek Departamentu Środowiska i Rolnictwa Urzędu Marszałkowskiego Województwa Pomorskiego o podjęcie stosownych działań zgodnie z kompetencjami w sprawie "naruszenia zakazu budowania nowych obiektów budowlanych w pasie szerokości 100 m od linii brzegu rzeki C. (W.) na terenie działki ewidencyjnej nr [...] obręb O., gmina W.". Pismem z 22 grudnia 2023 r. PINB zawiadomił o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie zabudowy zlokalizowanej na terenie działki nr [...] (w części działki oznaczonej [...]) położonej w obrębie ewidencyjnym O., gmina W. oraz o terminie przeprowadzenia oględzin. Podczas oględzin przeprowadzonych w dniu 13 marca 2024 r. inspektorzy PINB ustalili, że na terenie działki nr [...] (w części działki oznaczonej [...]) W. G. i A. G. (dalej jako: "strony", "inwestorzy", "skarżący") pobudowali bez wymaganego pozwolenia na budowę, m. in.: wiatę o konstrukcji drewnianej zakotwioną w gruncie za pomocą metalowych kotew o wymiarach 3,00 m x 6,60 m, na której zlokalizowane są panele fotowoltaiczne. W związku z dokonanymi ustaleniami pismem z 24 maja 2024 r. PINB wezwał strony do ustosunkowania się do załączonego do tego pisma protokołu oględzin z 13 marca 2024 r. oraz złożenia oświadczenia, co do daty budowy i wyjaśnienia kto był inwestorem obiektu. W piśmie z 27 czerwca 2024 r. strony poinformowały, że są one inwestorami przedmiotowej wiaty oraz, że została ona posadowiona 2 lipca 2020 r. Postanowieniem z 21 maja 2025 r. wydanym na podstawie art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn.: Dz. U. z 2025 r., poz. 418 ze zm.) PINB wstrzymał roboty budowlane przy budowie wiaty, na której zlokalizowane są panele fotowoltaiczne o konstrukcji drewnianej zakotwionej w gruncie za pomocą metalowych kotew o wymiarach 3,00 m x 6,60 m, pobudowanej bez wymaganego zgłoszenia na terenie działki nr [...] (w części działki ozn. [...]) położonej w obrębie ewidencyjnym O. gmina W. oraz poinformował o możliwości i warunkach złożenia wniosku o legalizację wiaty a także nakazał wykonanie niezbędnego zabezpieczenia budowy. Pomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Gdańsku (dalej jako: "PWINB", "organ odwoławczy), po rozpoznaniu zażalenia, postanowieniem z 30 września 2025 r. uchylił zaskarżone postanowienie w zakresie pkt 2. i w tym zakresie poinformował inwestorów (będących współwłaścicielami działki nr [...]), jak i pozostałych współwłaścicieli działki, o możliwości złożenia wniosku o legalizację przedmiotowej wiaty w terminie 30 dni od dnia wydania niniejszego postanowienia ostatecznego, czyli od 30 września 2025 r. oraz o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania decyzji o legalizacji obiektu budowlanego zgodnie z art. 49d ust. 1 pkt 2a Prawa budowlanego i utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy w pozostałym zakresie. W uzasadnieniu organ odwoławczy odnosząc się do kwestii kwalifikacji przedmiotowego obiektu budowlanego wskazał, że zgodnie z poglądami prezentowanymi w orzecznictwie sądów administracyjnych, przez pojęcie "wiaty" należy rozumieć lekką, zadaszoną konstrukcję, wspartą na słupach, częściowo lub zupełnie pozbawioną ścian. Wiata to budowla, która nie ma co najmniej jednej ściany i jest wsparta na słupach, które są głównym elementem konstrukcyjnym. Za podstawowe cechy wiaty należy uznać wsparcie danej budowli na słupach stanowiących element konstrukcyjny i wiążący budowlę trwale z gruntem. Ze zgromadzonego w aktach sprawy materiału dowodowego wynika, że przedmiotowy obiekt niewątpliwie jest wiatą - o konstrukcji drewnianej i wymiarach 3,00 m x 6,60 m, zakotwionej w gruncie za pomocą metalowych kotew, na której zlokalizowane są panele fotowoltaiczne. Przedmiotową wiatę należy także postrzegać jako obiekt budowlany w odniesieniu do pozostałej zabudowy na terenie przedmiotowej działki (w części działki ozn. [...], tzn. innych obiektów budowlanych opisanych w protokole oględzin przeprowadzonych w dniu 13 marca 2024 r.). Ocenę trwałości związania obiektu z gruntem, zdaniem PWINB, należy rozważać nie tyle poprzez możność łatwego przeniesienia obiektu (będącą pochodną jego szybkiego montażu/demontażu), ale poprzez przyjęte przy projektowaniu i wykonywaniu obiektu techniczne właściwości zapewniające jego trwałą stabilizację w miejscu zlokalizowania - wówczas obiekt pozostaje obiektem budowlanym charakteryzującym się trwałym związaniem z gruntem. Powyższe prowadzi do wniosku, że skoro przedmiotowy obiekt budowlany jest wiatą (której stabilność pod względem konstrukcyjnym i stałe związanie z gruntem zapewniają metalowe kotwy) jej budowa podlega reglamentacji według przepisów Prawa budowlanego. PWINB zwrócił uwagę, że w orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalone jest stanowisko, iż okoliczność czy dany obiekt stanowi samowolę budowlaną podlega ocenie z daty jego budowy (realizacji), natomiast możliwość legalizacji oceniana jest na datę wydawania decyzji w procedurze sanacyjnej. Przyjmując zatem zadeklarowaną przez inwestorów datę posadowienia przedmiotowej wiaty w dniu 2 lipca 2020 r. organ odwoławczy stwierdził, że dla oceny legalności tego obiektu należy przyjąć stan prawny zarówno przed, jak i po dniu 19 września 2020 r. Zgodnie z art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego, roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art 29-31. Zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 2 i następnie art. 29 ust. 1 pkt 14 lit. c Prawa budowlanego, nie wymaga decyzji o pozwoleniu, natomiast wymaga zgłoszenia, o którym mowa w art. 30, budowa wolno stojących wiat - o powierzchni zabudowy do 35 m2, przy czym łączna liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać dwóch na każde 500 m2 powierzchni działki. Przedmiotowa wiata posiada wymiary 3,00 m x 6,60 m, a zatem jej powierzchnia zabudowy wynosi 19,8 m2. W związku z powyższym uznać należy, że budowa przedmiotowej wiaty - zarówno w 2020 r., jak i obecnie - wymagała dokonania zgłoszenia. PWINB wskazał, że powyższe uwzględnia fakt, że powierzchnia całej działki nr [...] wynosi 0,3599 ha, przy czym obiekty budowlane posadowione przez innych współwłaścicieli na terenie tej działki zostały już objęte odrębnymi postanowieniami. W dalszej kolejności, przywołując treść przepisu art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego, PWINB wyjaśnił, że co do zasady, procedura legalizacji obiektu budowlanego wzniesionego bez zgłoszenia jest uprawnieniem, a nie obowiązkiem strony. Jeżeli w ocenie strony tego rodzaju postępowanie jest z jakiegokolwiek względu dla niej zbyt uciążliwe, to legalizacji przeprowadzać nie musi, licząc się z konsekwencjami w postaci nakazu rozbiórki obiektu. Przy czym, zgodnie z wskazanym przepisem uprawnienie do złożenia wniosku o legalizację przysługuje inwestorowi, właścicielowi lub zarządcy obiektu. W niniejszym sprawie uprawnionymi do złożenia wniosku o legalizację przedmiotowej wiaty są W. G. i A. G., którzy są inwestorami i właścicielami przedmiotowej wiaty oraz współwłaścicielami działki nr [...]. Ponadto do złożenia takiego wniosku uprawnieni są również pozostali współwłaściciele działki nr [...] obręb O., gmina W., tj.: A.A.-Z.Z. Kwestie związane z obowiązkiem przedłożenia oświadczenia, o którym mowa w art. 32 ust 4 pkt 2 Prawa budowlanego, tj. oświadczenia, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, należą natomiast do kolejnego etapu postępowania (przepisy art. 48b, art. 49 Prawa budowlanego). Reasumując, z uwagi na brak wskazania w sentencji zaskarżonego postanowienia (wobec faktu że działka nr [..] posiada więcej współwłaścicieli) wszystkich uprawnionych do złożenia wniosku o legalizację przedmiotowej wiaty (w części działki oznaczonej [...]), konieczne było wydanie postanowienia w trybie art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r., poz. 572 ze zm.; dalej jako: "k.p.a."). Z uwagi na fakt, że budowa przedmiotowej wiaty została już zakończona, a z materiału dowodowego załączonego do akt I instancji nie wynika, aby występował stan zagrożenia życia lub zdrowia ludzi, organ odwoławczy nie dostrzegł potrzeby jednoczesnego nakazania wykonania niezbędnych zabezpieczeń budowy i terenu budowy przed dostępem osób niepowołanych (art. 48 ust 2 Prawa budowlanego). Końcowo, odnosząc się do zarzutów i argumentów przedstawionych w zażaleniu PWINB uznał, że nie mogły mieć one wpływu na niniejsze postanowienie. W skardze na powyższe postanowienie skarżący, reprezentowani przez pełnomocnika zawodowego, zarzucili naruszenie: 1) art. 29 ust. 2 pkt 3 Prawa budowlanego poprzez przyjęcie, że przedmiotowy obiekt budowlany wymaga zgłoszenia budowy, w sytuacji gdy konstrukcja winna być uznana za wolno stojącą altanę z art. 29 ust. 2 pkt 3 Prawa budowlane, a tym samym do posadowienia tego obiektu nie jest konieczne dokonanie zgłoszenia, ani uzyskanie pozwolenia na budowę; 2) obrazę art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego poprzez błędne postanowienie o wstrzymaniu budowy w sytuacji, w której w zaistniałej sprawie nie zaszły przesłanki do wydania przedmiotowego postanowienia. Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę Pomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Gdańsku wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r., poz. 1267 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Przepis art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2026 r., poz. 143; dalej jako: "P.p.s.a.") stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty. W jej wyniku postanowienie może zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności stanowiących podstawę wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c P.p.s.a.). Należy również wskazać, że w myśl art. 119 pkt 3 P.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie było postanowienie Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z 30 września 2025 r. w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych. Materialnoprawną podstawę wydanego w sprawie postanowienia stanowiły przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn.: Dz. U. z 2025 r., poz. 418 ze zm.). Zgodnie z ogólną zasadą wyrażoną w art. 28 ust. 1 tej ustawy roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31, które wskazują budowa jakich obiektów i wykonywanie jakich robót budowlanych nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę, natomiast wymaga zgłoszenia, o którym mowa w art. 30, a których nie wymaga ani pozwolenia na budowę ani ww. zgłoszenia. Natomiast w przypadku tzw. samowoli budowlanej stosownie do art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego organ nadzoru budowlanego wydaje postanowienie o wstrzymaniu budowy w przypadku obiektu budowlanego lub jego części będącego w budowie albo wybudowanego: 1) bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę albo 2) bez wymaganego zgłoszenia albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia. Powyższe oznacza, że przesłanką wszczęcia postępowania z art. 48 Prawa budowlanego jest w każdym przypadku brak ważnego i wymaganego prawem pozwolenia na budowę lub zgłoszenia albo wniesiony sprzeciw do zgłoszenia – zarówno w trakcie trwania budowy, jak i po jej zakończeniu. Wobec tego, postępowanie w tym trybie będzie prowadzone w sytuacji, w której inwestor całkowicie zignorował władcze uprawnienia organów budowlanych do oceny w zakresie zgodności z prawem zamierzenia inwestycyjnego oraz udzielenia formalnej zgody lub braku sprzeciwu na jego realizację. W konsekwencji, poczynienie ustaleń, że trwa budowa bądź został posadowiony obiekt w sposób sprzeczny z zasadami wynikającymi z art. 28-30 Prawa budowlanego obliguje organ nadzoru budowlanego do wszczęcia postępowania na podstawie art. 48 ust. 1 lub ust. 5 Prawa budowlanego. Pierwszym etapem tego postępowania jest zaś wydanie postanowienia o wstrzymaniu budowy (art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego). Przy czym postanowienie o wstrzymaniu budowy wydaje się również w przypadku zakończenia budowy (art. 48 ust. 5 Prawa budowlanego). W myśl art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego w postanowieniu o wstrzymaniu budowy informuje się o możliwości złożenia wniosku o legalizację obiektu budowlanego lub jego części oraz o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania decyzji o legalizacji obiektu budowlanego lub jego części oraz o zasadach obliczania opłaty legalizacyjnej. W terminie 30 dni od dnia doręczenia postanowienia o wstrzymaniu budowy inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego może złożyć wniosek o legalizację (art. 48a ust. 1 Prawa budowlanego). Natomiast brak legalizacji samowoli budowlanej prowadzi do obligatoryjnego orzeczenia nakazu rozbiórki (art. 49e Prawa budowlanego). Jak wynika z akt sprawy, będący przedmiotem postępowania obiekt został zlokalizowany na działce nr [...] (w części [...]) w obrębie O., gmina W., której współwłaścicielami są skarżący (vide: Informacja z operatu ewidencyjnego w zakresie gruntów sporządzona w dniu 28 listopada 2023 r.; k. 3 akt organu I instancji). Na wskazanej działce znajduje się m.in. sporny obiekt – wiata o konstrukcji drewnianej zakotwiona w gruncie za pomocą metalowych kotew, na której są zlokalizowane panele fotowoltaiczne. Inwestorami spornego obiektu są skarżący, którzy posadowili obiekt bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia. Kwestią sporną w niniejszej sprawie jest kwalifikacja przedmiotowego obiektu, gdyż strona skarżąca zarzuca organom nadzoru budowlanego poczynienie błędnych ustaleń co do jego charakteru. Organy obu instancji stanęły bowiem na stanowisku, że w sprawie mamy do czynienia z wiatą, natomiast w ocenie skarżących sporny obiekt stanowi wolno stojącą altanę, której posadowienie nie wymaga ani pozwolenia na budowę, ani zgłoszenia. Kwalifikacja charakteru obiektu budowlanego na działce jest kluczowa, bowiem w zależności od tego, z jakim rodzajem obiektu mamy do czynienia w danej sprawie inne będą wymogi związane z jego legalnym posadowieniem (tj. brak konieczności dokonania zgłoszenia lub uzyskania pozwolenia na budowę, konieczność dokonania zgłoszenia albo konieczność uzyskania pozwolenia na budowę). Przy czym warunkiem zainicjowania postępowania legalizacyjnego jest stan faktyczny konkretnej sprawy, z którego wynika, że inwestor pomimo obowiązku nie dokonał zgłoszenia bądź nie uzyskał pozwolenia na budowę obiektu, dopuszczając się tym samym samowoli budowlanej. W tej sytuacji najistotniejszą kwestią jest kwalifikacja prawnobudowlana samowolnej zabudowy i ocena jej z punktu widzenia wymogów Prawa budowlanego. Dokonując rozróżnienia pomiędzy wiatą a altaną należy zauważyć, że w przepisach ustawy Prawo budowlane ani wydanych na jej podstawie przepisach wykonawczych nie zdefiniowano pojęcia wiaty. Zgodnie z definicją słownikową języka polskiego wiata to lekka budowla w postaci dachu wspartego na słupach (https://sjp.pwn.pl/). W orzecznictwie sądowym wskazuje się przy tym, że brak ustawowej definicji takiego obiektu oznacza, że jego kwalifikacja wymaga każdorazowo uwzględnienia między innymi jego funkcji. W związku z tym prezentowany jest pogląd, że wiata jest to samodzielna lekka budowla, posiadająca dach, niekiedy ściany, której celem jest ochrona miejsca, rzeczy przed oddziaływaniem atmosferycznym - deszczem, śniegiem, wiatrem (zob. wyroki NSA: z 17 marca 2020 r., II OSK 603/19; z 8 marca 2017 r., II OSK 1707/15; z 10 maja 2011 r., II OSK 794/10; wszystkie przywoływane w niniejszej sprawie orzeczenia dostępne są na stronie: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Podstawowymi cechami wiaty są wsparcie danej budowli na słupach stanowiących podstawowy element konstrukcyjny i wiążący budowlę trwale z gruntem oraz brak trwałych ścian (zob. wyroki NSA: z 9 stycznia 2019 r., II OSK 3465/18 i z 16 lutego 2016 r., II OSK 1481/14). Wiata jest obiektem budowlanym, ale nie budynkiem. Od budynku odróżnia ją przede wszystkim to, że wiata pozbawiona jest wszystkich albo większości przegród zewnętrznych, a także najczęściej jej podstawowym elementem konstrukcyjnym (konstrukcją nośną), na którym osadzony jest dach, są słupy wiążące budowlę z gruntem (zob. wyrok NSA z 23 maja 2023 r., II OSK 1769/20). Co istotne, częściowe wyposażenie w ściany nie zmienia charakteru obiektu, zwłaszcza jeżeli nie stanowią one elementu konstrukcyjnego, a konstrukcja nadal pozostaje słupowa, gdy funkcję nośną spełniają słupy, nie ściany. Wiata nie może być obiektem zamkniętym, a więc obudowanym ze wszystkich stron. Zarazem wiata może przylegać do budynku. Kwalifikacja obiektu budowlanego jako wiaty wymaga m.in. uwzględnienia jego funkcji (zob. wyrok NSA z 18 stycznia 2024 r., II OSK 2083/22). Ustawa Prawo budowlane nie zawiera definicji altany. W orzecznictwie sądowym wskazuje się, że wolno stojąca altana, zgodnie z wykładnią językową (przy uwzględnieniu dyrektywy języka potocznego), oznacza budowlę lub budynek w ogrodzie, zazwyczaj lekkiej konstrukcji, służące do wypoczynku i ochrony przed niekorzystnymi warunkami atmosferycznymi. Ponadto, altanę opisuje się jako niewielki pawilon ogrodowy o lekkiej konstrukcji i ażurowych ścianach obsadzonych pnączami, często zwieńczony ozdobnym dachem osłaniającym przed słońcem i deszczem, przeznaczony do wypoczynku. Takie rozumienie altany zostało wyrażone również w orzecznictwie sądów administracyjnych (zob. wyrok: WSA w Krakowie z 5 listopada 2009 r., II SA/Kr 1245/09 oraz wyrok WSA w Szczecinie z 22 lutego 2007 r., II SA/Sz 1021/06). Brak wiążącej definicji legalnej pojęcia "wolno stojąca altana" powoduje, że kwalifikacji takiego obiektu należy dokonywać po analizie użytych materiałów, formy, funkcji oraz gabarytów budowli, mając przy tym na uwadze definicję przyjętą w języku codziennym, przy uwzględnieniu również wykładni systemowej (zob. wyrok WSA we Wrocławiu z 16 marca 2023 r., II SA/Wr 6/23). Sąd orzekający w niniejszej sprawie, po zapoznaniu się z materiałem dowodowym zebranym przez organy, w szczególności zdjęciami załączonymi do protokołu oględzin z 13 marca 2024 r. (protokół i zdjęcia w aktach organu I instancji), uznał, że dokonana przez organy kwalifikacja przedmiotowego obiektu budowlanego jako wiaty była w pełni uzasadniona. Z dokumentacji zdjęciowej wynika, że jest to samodzielna, lekka konstrukcja drewniana, posiadająca dach wsparty na słupach, zakotwionych w gruncie za pomocą metalowych kotew. Na dachu zlokalizowane są panele fotowoltaiczne. O stabilności przedmiotowej konstrukcji stanowią słupy. Powyższe stanowisko organów, podzielone w pełni przez Sąd, prowadzi do konieczności oceny, czy organy prawidłowo zastosowały art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego wydając zaskarżone postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych. W orzecznictwie sądów administracyjnych jednolicie wskazuje się, że naruszenia Prawa budowlanego powinny być oceniane według przepisów obowiązujących w dacie popełnienia samowoli, natomiast zastosowanie przepisów dotyczących usuwania skutków samowoli uzależnione jest od okoliczności konkretnej sprawy, z zachowaniem zasady, że organy wydają decyzje według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie rozstrzygania sprawy. Istotne jest bowiem rozróżnienie samego zdarzenia prawnego, jakim jest samowola budowlana, od jej likwidacji (zob. uchwała NSA z 16 grudnia 2013 r., II OPS 2/13). Powyższe oznacza, że ustalenia, czy dane roboty budowlane podlegały reglamentacji przepisów Prawa budowlanego, w tym w szczególności czy na ich wykonanie konieczne było uzyskanie pozwolenia na budowę, dokonanie zgłoszenia, czy też można ich było dokonać bez jakichkolwiek formalności, należy dokonywać na podstawie przepisów obowiązujących w okresie wybudowania danego obiektu. W związku z oświadczeniem skarżących o dacie posadowienia spornej wiaty w dniu 2 lipca 2020 r. przy ocenie konieczności dokonania uprzedniego skutecznego zgłoszenia należało przeanalizować przepisy ustawy prawo budowlane w brzmieniu sprzed 19 września 2020 r. (tekst jedn.: Dz. U. z 2020 r., poz. 1333). Zgodnie z ówczesnym brzmieniem art. 29 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego pozwolenia na budowę nie wymagała budowa wolno stojących parterowych budynków gospodarczych, garaży, wiat lub przydomowych ganków i oranżerii (ogrodów zimowych) o powierzchni zabudowy do 35 m2, przy czym łączna liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać dwóch na każde 500 m2 powierzchni działki. Natomiast w myśl art. 30 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 2020 r. budowa, o której mowa m.in. w art. 29 ust. 1 pkt 2, wymagała zgłoszenia organowi administracji architektoniczno-budowlanej. Natomiast przy ocenie usuwania skutków dokonanej przez skarżących samowoli budowlanej konieczne jest odniesienie do treści przepisów Prawa budowlanego w brzmieniu na dzień orzekania przez organy administracyjne. I tak zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 14 lit. c) Prawa budowlanego nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę, natomiast wymaga zgłoszenia, o którym mowa w art. 30, budowa wolno stojących wiat. W niniejszej sprawie sporna wiata ma wymiary: 3,00 m x 6,60 m, co daje powierzchnię 19,80 m2, a zatem mniej niż 35 m2. Zatem budowa przedmiotowej wiaty - zarówno w 2020 r., jak i obecnie - wymagała od skarżących dokonania skutecznego zgłoszenia właściwemu organowi administracji architektoniczno-budowlanej. Wobec braku takiego zgłoszenia organ I instancji prawidłowo wszczął postępowanie w sprawie zabudowy na przedmiotowej działce, a po ustaleniu stanu faktycznego zasadnie wydał postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych. Natomiast PWINB prawidłowo doprecyzował sentencję postanowienia uchylając pkt 2 postanowienia PINB i orzekając w tym zakresie merytorycznie. Rekapitulując, Sąd w składzie orzekającym uznał, że organy obu instancji nie dopuściły się naruszeń przepisów prawa materialnego ani przepisów postępowania, które miałyby wpływ na wynik niniejszej sprawy. Powyższej oceny nie podważyły zarzuty skargi, które okazały się niezasadne. Zaskarżone postanowienie jest pierwszym etapem, który prowadzi albo do ewentualnej procedury legalizacyjnej (na wniosek) albo do postępowania, które zakończy się nakazem rozbiórki. Postanowienie zawiera wszystkie elementy wynikające z ustawy Prawa budowlanego, w tym prawidłowo informuje właściciela nieruchomości o możliwości złożenia wniosku o legalizację oraz o konieczności uiszczenia opłaty legalizacyjnej. Biorąc pod uwagę powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę na podstawie art. 151 P.p.s.a.