III SA/Gd 28/26

WyrokWSA w Gdańsku2026-03-19

Skład orzekający: Jolanta Sudoł, Bartłomiej Adamczak, Adam Osik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może odmówić wydania wtórnika prawa jazdy osobie, która posiadało zagraniczne prawo jazdy, które zostało zatrzymane lub cofnięte, a także czy w przypadku braku jednoznacznego ustalenia stanu prawnego w innym państwie członkowskim UE, organ może oprzeć swoją decyzję na nieprzetłumaczonych dokumentach?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że organy administracji nie wyjaśniły w sposób wyczerpujący stanu faktycznego sprawy, w szczególności nie ustaliły jednoznacznie skutków prawnych zatrzymania lub cofnięcia zagranicznego prawa jazdy skarżącego oraz nie zapewniły wiarygodnego tłumaczenia dokumentów obcojęzycznych. Brak ten stanowił naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Stan faktyczny
Skarżący R. S. złożył wniosek o wydanie wtórnika prawa jazdy kategorii B. Prezydent Miasta Gdańska odmówił wydania wtórnika, powołując się na posiadanie przez skarżącego niemieckiego prawa jazdy, które zostało zatrzymane/cofnięte w związku z jazdą pod wpływem alkoholu i spowodowaniem wypadku. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Skarżący wniósł skargę do WSA w Gdańsku, zarzucając m.in. naruszenie przepisów postępowania, brak prawidłowej interpretacji dokumentów niemieckich oraz bezzasadne przyjęcie przesłanek negatywnych do wydania prawa jazdy.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Gdańska z dnia 16 czerwca 2025 r. nr WK-I.5430.9489.2024.AS. Zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku na rzecz skarżącego R. S. kwotę 597 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jolanta Sudoł Sędziowie: Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak Asesor sądowy WSA Adam Osik (sprawozdawca) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 19 marca 2026 r. sprawy ze skargi R. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 12 listopada 2025 r. nr SKO Gd/3282/25 w przedmiocie wydania wtórnika prawa jazdy 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezydenta Miasta Gdańska z dnia 16 czerwca 2025 r. nr WK-I.5430.9489.2024.AS; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku na rzecz skarżącego R. S. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z 16 czerwca 2025 r. nr WK-I.5430.9489.2024.AS Prezydent Miasta Gdańska, na podstawie art. 11 ust. 1 pkt 5, art. 12 ust. 1 pkt 4 i 5 ustawy z 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (tekst jednolity: Dz. U. z 2024 r., poz. 1210) – dalej jako: "u.k.p.", § 10 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 24 lutego 2016 r. w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz. U. z 2016 r., poz. 231 ze zm.) – dalej jako: "rozporządzenie z 2016 r." oraz art. 7 ust. 5 lit. a, b, art. 11 ust. 4 dyrektywy nr 2006/126/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 grudnia 2006 r. w sprawie praw jazdy (Dz. Urz. UE L 403 z 30 grudnia 2006 r., s. 18 ze zm.) – dalej jako: "dyrektywa", odmówił R. S. wymiany wtórnika prawa jazdy kategorii B. W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji wskazał, że w dniu 16 lipca 2024 r. R. S. złożył wniosek o wydanie wtórnika prawa jazdy kat. B wydanego przez Starostę Stargardzkiego wraz z załącznikami, oświadczając pod rygorem odpowiedzialności karnej wynikającej z art. 233 ustawy Kodeks karny, m.in. iż nie posiada innego dokumentu stwierdzającego uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym oraz nie ma zatrzymanego prawa jazdy, nie ma cofniętego uprawnienia do kierowania pojazdem. W wyniku weryfikacji w systemie EUCARIS ustalono, że wnioskodawca miał wydane niemieckie prawo jazdy. Z pisma otrzymanego od właściwego niemieckiego organu z 17 lip[ca 2024 r. wynika, że nie posiada on ważnego niemieckiego prawa jazdy. Jest zarejestrowany w Centralnej Sprawności Kierowców, jego prawo jazdy zostało odebrane przez Sąd niemiecki w Kerpen dnia 30 października 2015 r. z powodu jazdy pod wpływem alkoholu oraz spowodowania wypadku i ucieczki również pod wpływem alkoholu. Sąd nałożył karę pieniężną oraz zakaz prowadzenia pojazdów na okres 6 miesięcy do dnia 29 kwietnia 2016 r. R. S. złożył wniosek o nowe prawo jazdy niemieckie, a organ niemiecki w dniu 23 marca 2017 r. odmówił wydania, ponieważ R. S. nie był w stanie zdać wymaganego egzaminu. Następnie Sąd w Kerpen wydał zakaz prowadzenia pojazdów na okres 3 miesięcy do dnia 5 lutego 2020 r. z powodu kierowania pojazdem bez posiadania prawa jazdy (tłumaczenie). W dniu 23 lipca 2024 r do organu pierwszej instancji wpłynęły akta kierowcy ze Starostwa Powiatowego w Stargardzie, z których wynika, że w dniu 31 lipca 2017 r. R. S. złożył wniosek o wydanie prawa jazdy. W oświadczeniu pod odpowiedzialnością karną zaznaczył, że ma cofnięte uprawnienia do kierowania pojazdami. Pomimo w/w oświadczenia Starosta Stargardzki w dniu 6 lutego 2019 r. wydał R. S. prawo jazdy nr [...], nr druku [...], ważne do 6 lutego 2034 r. Dnia 8 października 2024 r. wnioskodawcę wezwano do stawienia się w celu złożenia wyjaśnień w sprawie i zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym. Dnia 6 listopada 2024 r. stawił się pełnomocnik wnioskodawcy, zapoznał się z dokumentacją oraz zrobił fotokopie. W dniu 26 listopada 2024 r. Prezydent Miasta Gdańska wydał decyzję o odmowie wydania R. S.wtórnika prawa jazdy kat. B, która na skutek odwołania R. S., decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z 18 marca 2025 r. została uchylona, a sprawa została przekazana do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. W ponownie prowadzonym postępowaniu Prezydent Miasta Gdańska zwrócił się do Komendanta Straży Miejskiej w Gdańsku z prośbą o ustalenie, czy wnioskodawca zamieszkuje w G. przy ul. [...]. Straż Miejska w Gdańsku pismem z 17 kwietnia 2024 r. wskazała, że "w wyniku przeprowadzonego wywiadu środowiskowego ustaliła, że Pan R. S. przebywa na stałe na terenie Niemiec". W dniu 22 maja 2025 r. organ pierwszej instancji przesłał do wnioskodawcy, reprezentowanego przez zawodowego pełnomocnika procesowego, wezwanie celem zapoznania się z zebranym w sprawie materiałem dowodowym. Wezwanie zostało odebrane. Wnioskodawca nie stawił się w urzędzie. Organ pierwszej instancji wyjaśnił, żer w myśl art. 4 ust. 2 u.k.p. kierowca może posiadać tylko jedno ważne prawo jazdy. Tożsama regulacja zawarta jest również w art. 7 ust. 5 lit. a i b dyrektywy, gdzie wskazano, iż osoba nie może posiadać więcej niż jedno prawo jazdy, a państwo członkowskie odmawia wydania prawa jazdy, jeśli stwierdzi, że osoba ubiegająca się o nie posiada już prawo jazdy, co jest zgodne z art. 12 ust. 1 pkt 4 u.k.p., który stanowi, że prawo jazdy nie może być wydane osobie posiadającej inny dokument stwierdzający uprawnienie do kierowania pojazdem silnikowym. Norma zawarta w art. 7 ust. 5 dyrektywy nakazuje państwom członkowskim Unii Europejskiej wydać decyzję odmowną w zakresie wydania prawa jazdy w sytuacji stwierdzenia, iż osoba ubiegająca się o wydanie prawa jazdy już jest w posiadaniu prawa jazdy. Ponadto zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 5 u.k.p., prawo jazdy nie może być wydane osobie: która uzyskała za granicą prawo jazdy, a to prawo jazdy zostało zatrzymane – w okresie obowiązywania zatrzymania prawa jazdy. Przepis stanowi odzwierciedlenie regulacji zawartej w art. 11 ust. 4 dyrektywy, zgodnie z którym państwo członkowskie odmawia wydania prawa jazdy osobie, której prawo jazdy podlega ograniczeniu, zawieszeniu lub cofnięciu w innym państwie członkowskim. Państwo członkowskie może także odmówić wydania prawa jazdy osobie ubiegającej się o prawo jazdy, której prawo jazdy zostało w innym państwie członkowskim unieważnione. Art. 12 ust. 1 pkt 5 u.k.p., jest normą prawa bezwzględnie obowiązującego co oznacza, że organ nie ma możliwości działania w ramach tzw. uznania administracyjnego i nie może oceniać, czy i kiedy należy zastosować wskazany przepis prawa. Zgodnie z art. 11 ust. 1 pkt 5 u.k.p. prawo jazdy jest wydawane osobie, która: uprzedzona o odpowiedzialności karnej za zeznanie nieprawdy lub zatajenie prawdy oświadcza, że jej miejsce zamieszkania znajduje się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, przy czym, że: przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej co najmniej 185 dni w każdym roku kalendarzowym: ze względu na swoje więzi osobiste i zawodowe albo z zamiarem stałego pobytu wyłącznie ze względu na swoje więzi osobiste, albo przebywa regularnie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej ze względu na swoje więzi osobiste, a jednocześnie, że ze względu na swoje więzi zawodowe kolejno przebywa w co najmniej dwóch państwach członkowskich Unii Europejskiej, albo przebywa nieregularnie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej ze względu na swoje więzi osobiste, ponieważ przebywa w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej w celu wypełniania zadania o określonym czasie trwania, albo przebywa na terytorium innego państwa ze względu na podjęte w tym państwie studia lub naukę w szkole. Zdaniem organu pierwszej instancji zebrany w sprawie materiał dowodowy wskazuje na występowanie negatywnej przesłanki wydania prawa jazdy, o której stanowi art. 12 ust. 1 pkt 4 i 5 u.k.p. Wnioskodawca posiadał niemieckie prawo jazdy, które następnie zostało zatrzymane/cofnięte, a wydanie nowego prawa jazdy byłoby możliwe po uzyskaniu pozytywnego egzaminu. W niemieckiej bazie wnioskodawca zarejestrowany jest z decyzją o zrzeczeniu się uprawnień do 26 kwietnia 2032 r. Zatem pozostaje on w okresie obowiązywania zatrzymania / cofnięcia prawa jazdy. W wyniku dokonanej weryfikacji akt kierowcy Starosta Stargardzki wydał R. S. prawo jazdy w dniu 6 lutego 2019 r., kiedy niemieckie prawo jazdy było już zatrzymane. Wniosek o wydanie polskiego prawa jazdy złożył w Starostwie Powiatowym w Stargardzie w dniu 31 lipca 2017 r., po tym jak w dniu 23 marca 2017 r. odmówiono mu wydania niemieckiego prawa jazdy, ponieważ nie był w stanie zdać wymaganego egzaminu. Nadto wnioskodawca nie spełnia przesłanki wskazanej w art. 11 ust. 1 pkt 5 u.k.p., ponieważ nie mieszka w Gdańsku, mieszka na stałe w Niemczech, co zostało potwierdzone w piśmie z 17 kwietnia 2025 r. przez Straż Miejską w Gdańsku, na co wskazał również organ niemiecki, że prawo jazdy zostały wydane z naruszeniem dyrektywy 91/439/WE i 2006/126/WE wbrew wymogowi zamieszkania i pomimo ostatecznego odebrania prawa jazdy przez sąd oraz ostatecznej odmowy wydania prawa jazdy. W ocenie organu pierwszej instancji wydanie wnioskodawcy prawa jazdy na podstawie ustalonych w toku postępowania okoliczności prowadziłoby do obejścia nałożonych sankcji w Niemczech, co faktycznie przyczyniłoby się do zmniejszenia bezpieczeństwa w ruchu drogowym. R. S. złożył w Niemczech wniosek o nowe prawo jazdy, jednak nie był w stanie zdać wymaganego egzaminu. Podstawowym celem ustawy o kierujących pojazdami jest konieczność zapewnienia szeroko rozumianego bezpieczeństwa w ruchu drogowym. Dopuszczenie do udziału w ruchu drogowym osoby wykluczonej z tego udziału w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej, bez spełnienia nałożonych na nią sankcji warunkujących jej ponowne dopuszczenie do ruchu drogowego, nie leży w interesie społecznym, jak również nie czyni zadość wymaganiom bezpieczeństwa w ruchu drogowym. Osoba celowo została wykluczona z uczestnictwa w ruchu drogowym na mocy obowiązujących w danym państwie członkowskim przepisów prawa, wskutek popełnionych czynów W odwołaniu od powyższej decyzji R. S. zarzucił decyzji organu pierwszej instancji naruszenie: - art. 7, art. 77, art. 75 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz.U. z 2025 r., poz. 1691 ze zm.) - dalej jako "k.p.a." ponieważ wydano decyzje na podstawie dokumentów w języku niemieckim, który nie jest językiem urzędowym w Polsce, zatem strona nie maiła pewności, że organ poprawnie je zinterpretował, co skutkowało naruszeniem art. 8 k.p.a., a w konsekwencji nieważnością decyzji zgodnie z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., - naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. mające istotny wpływ na rozstrzygnięcie, poprzez nieprzetłumaczenie dokumentów otrzymanych od organów niemieckich na język polski, zatem strona nie miała możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów, bowiem ich nie rozumiała, co skutkowało nieważnością decyzji zgodnie z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., - naruszenie art. 12 ust. 1 pkt 4 i 5 u.k.p. poprzez bezzasadne przyjęcie, iż zaistniały przesłanki negatywne do wydania stronie wtórnika prawa jazdy kat. B, podczas gdy takie przesłanki nie zaistniały, - naruszenie § 10 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia z 2016 r. poprzez dokonanie negatywnej weryfikacji dokumentów i w konsekwencji odmowę wydania stronie wtórnika prawa jazdy, podczas gdy organ nie wskazał, jakie dokumenty nie zostały pozytywnie rozpatrzone, a nadto nie można stwierdzić, iż organ dokonał dokładnej weryfikacji dokumentów w języku niemieckim, bowiem nie zostały one przetłumaczone na język polski, - naruszenie art. 7 ust. 5 lit. a i b dyrektywy poprzez bezzasadne przyjęcie, iż strona posiada już prawo jazdy, podczas gdy strona nie posiada prawa jazdy, - naruszenie art. 11 ust. 4 dyrektywy poprzez bezzasadne przyjęcie, iż prawo jazdy strony podlega ograniczeniu, zawieszeniu lub cofnięciu w innym państwie członkowskim, podczas gdy organ nie mógł stwierdzić na podstawie nieprzetłumaczonych na język polski dokumentów niemieckich, czy zaistniały przesłanki do uznania, iż prawo jazdy strony podlega ograniczeniu, zawieszeniu lub cofnięciu na terytorium wydającego państwa członkowskiego. Decyzją z 12 listopada 2025 r. nr SKO Gd/3282/25, wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 2 pkt 3, art. 4 ust. 1 pkt 2, ust. 2, ust. 3, art. 12 ust. 1 pkt 4 i 5 u.k.p., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji Kolegium wskazało, że 16 lipca 2024 r. skarżący złożył wniosek o wydanie wtórnika prawa jazdy kat. B. Skarżący wskazał, że posiadał niemieckie prawo jazdy wydane w 2009 r., które zostało mu odebrane chyba w 2014 r., po czym zrobił polskie prawo jazdy, które zgubił wraz z dowodem osobistym 1 maja 2024 r. Skarżący wskazał, że polskie prawo jazdy zostało wydane przez Starostę Starogardzkiego. Prezydent Miasta Gdańska złożył zapytanie do systemu EUCARIS i uzyskał odpowiedź, że niemieckie prawo jazdy jest nieważne. Ponadto w systemie widnieje polskie prawo jady wydane skarżącemu przez Starostę Starogardzkiego dnia 6 lutego 2019 r. nr [...]. Jak wynika z korespondencji prowadzonej z organem niemieckim, niemieckie prawo jazdy wnioskodawcy nie jest ważne. Na podstawie Centralnego Rejestru Sprawności Kierowców organ niemiecki wyjaśnił, że dnia 30 października 2015 r. Sąd w Kerpen odebrał skarżącemu prawo jazdy z powodu jazdy pod wpływem alkoholu oraz spowodowania wypadku i ucieczki również pod wpływem alkoholu. Nałożono karę pieniężną, odebrano prawo jazdy oraz nałożono zakaz prowadzenia pojazdów na okres 6 miesięcy. Koniec kary miał miejsce 29 kwietnia 2016 roku. R. S. złożył wniosek o nowe prawo jazdy niemieckie, jednak odmówiono mu wydania w dniu 23 marca 2017 r. ponieważ nie był w stanie zdać egzaminu. Następnie Sąd w Kerpen wydał zakaz prowadzenia pojazdów na okres 3 miesięcy do 5 lutego 2020 r. z powodu kierowania pojazdem bez posiadania prawa jazdy. Jednocześnie organ niemiecki zwrócił się do organu polskiego o określenie pobytu w Polsce skarżącego w momencie wydania polskiego prawa jazdy [...] wydanego 6 lutego 2019 roku. Organ niemiecki wskazał także, iż według jego wiedzy R. S. ma swoje miejsce zamieszkania od 1 października 2005 r. nadal w Niemczech. Organ odwoławczy wskazał, że w aktach znajduje się także korespondencja przesłana od organu niemieckiego za pośrednictwem Ministerstwa Transportu, Polskiej Wytwórni Papierów Wartościowych, w której w piśmie przewodnim wskazano, iż dotyczy skarżącego i jego braku prawa jazdy Pismem z 17 października 2024 r. organ na podstawie art. 10 k.p.a. poinformował skarżącego o możliwości zapoznania się z aktami sprawy, z czego pełnomocnik skarżącego skorzystał 6 listopada 2024 r. Także pismem z 22 maja 2025 r. ( otrzymane przez pełnomocnika 27 maja 2025 r.) organ na podstawie art. 10 k.p.a. poinformował pełnomocnika skarżącego o możliwości zapoznania się z aktami sprawy, z czego pełnomocnik skarżącego skorzystał po upływie wyznaczonego terminu tj. 2 lipca 2025 r. Pełnomocnikowi wydano żądane dokumenty oraz umożliwiono zapoznanie się z aktami. Tym samym strona miała możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów, które znajdowały się także w formie przetłumaczonej na język polski. Kolegium stwierdziło, że z dokumentów przesłanych przez organ niemiecki wynika, iż niemieckie prawo jazdy skarżącego zostało mu cofnięte, nie jest ono ważne. Powyższe wynika wprost z systemu EUCARIS, do którego zapytanie złożył organ pierwszej instancji. Zdaniem Kolegium, wbrew twierdzeniom pełnomocnika, nie ma wątpliwości co do stanu faktycznego dotyczącego niemieckiego prawa jazdy skarżącego. Natomiast wyjaśnienia organu niemieckiego mają jedynie charakter dodatkowy, uzupełniający i nie pozostają w sprzeczności z danymi wynikającymi z EUCARIS. Błędne jest stanowisko pełnomocnika, że w aktach znajduje się jedynie tłumaczenie korespondencji za pomocą Google Tłumacz. W aktach znajduje się także tłumaczenie korespondencji dokonane przez Biuro Prezydenta Referat Spraw Zagranicznych. Sens obu dokonanych tłumaczeń jest identyczny i wynika z nich, że skarżący nie posiada ważnego prawa jazdy na terenie Niemiec oraz ma swoje miejsce zamieszkania od 1 października 2005 r. nadal w Niemczech (pismo Kraftfahrt-Bundesamt z 26 kwietnia 2024 r.). Z dodatkowych dokumentów uzyskanych od Starosty Starogardzkiego wynika, że skarżącemu wydano w dniu 6 lutego 2019 r. prawo jazdy nr [...], które widnieje w ewidencji jako ważne i którego utratę skarżący zgłosił we wniosku o uzyskanie wtórnika prawa jazdy. Jednakże skarżącemu wydano ww. prawo jazdy, kiedy już prawo jazdy niemieckie zostało mu zatrzymane od roku 2015, nie odzyskał prawa jazdy w roku 2017 ( nie był w stanie zdać wymaganego egzaminu), a w 2020 r. prowadził pojazd bez posiadanych uprawnień. Tym samy prawo jazdy z 6 lutego 2019 r. zostało wydane z naruszeniem dyrektywy 2006/126/WE tj. mimo odebrania prawa jazdy na terenie Niemiec orzeczonego przez sąd niemiecki. Ponownie rozpoznając sprawę organ ustalił także, jaki organ jest właściwy miejscowo do wydania wtórnika prawa jazdy. Zgodnie z art. 11 ust. 5 dyrektywy właściwe są organy państwa członkowskiego, w którym posiadacz prawa jazdy ma miejsce zamieszkania. Skarżący pod rygorem odpowiedzialności karnej oświadczył, że jego miejscem zamieszkania jest Gdańsk, jednakże organ niemiecki wskazał, iż skarżący od 1 października 2005 r. mieszka w Niemczech (w aktach znajduje się także adres zamieszkania skarżącego w Niemczech). Ustalenia, czy skarżący zamieszkuje w Polsce, w Gdańsku pod adresem przez niego wskazanym tj. ul. [...] dokonała Straż Miejska poprzez wywiad środowiskowy. Strażnik dzielnicowy odpowiedzialny za rejon O. ustalił, że R. S. przebywa stale na terenie Niemiec. Korespondencję do niego można kierować na adres jego teściów: ul. [...] w G., którzy zobowiązali się do jej przekazywania. Jak wynika z akt, pismo organu pierwszej instancji wystosowane bezpośrednio do skarżącego na adres ul. [...] w G. także odebrał teść skarżącego –K. K. Kolegium wyjaśniło, że zgodnie z art. 18 ust. 1 u.k.p. osoba posiadająca prawo jazdy lub pozwolenie na kierowanie tramwajem jest obowiązana zawiadomić starostę o utracie tego dokumentu, jego zniszczeniu w stopniu powodującym nieczytelność, a także o zmianie stanu faktycznego wymagającego zmiany danych w nim zawartych, w terminie 30 dni od dnia zaistnienia tego zdarzenia. Zgodnie z art. 18 ust. 2 u.k.p. na wniosek osoby uprawnionej w przypadkach, o których mowa w ust. 1, starosta wydaje, za opłatą, o której mowa w art. 10 ust. 1 lub w art. 16 ust. 1: 1) wtórnik dokumentu pod warunkiem: a. złożenia oświadczenia o utracie dokumentu, pod rygorem odpowiedzialności karnej wynikającej z art. 233 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny (Dz. U. z 2024 r. poz. 17), zwanej dalej "Kodeksem karnym", albo b. zwrotu zniszczonego dokumentu; 2) nowy dokument pod warunkiem zwrotu dokumentu wymagającego zmiany danych. Zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt. 4 u.k.p. prawo jazdy nie może być wydane osobie posiadającej inny dokument stwierdzający uprawnienie do kierowania pojazdem silnikowym. Zgodnie z art. 4. ust. 1 pkt 1 lit. a, ust. 2 u.k.p. dokumentem stwierdzającym posiadanie uprawnienia do kierowania motorowerem, pojazdem silnikowym lub zespołem pojazdów składającym się z pojazdu silnikowego i przyczepy lub naczepy jest: wydane w kraju: a) prawo jazdy, wydane za granicą: międzynarodowe prawo jazdy, określone w Konwencji o ruchu drogowym, podpisanej w Genewie dnia 19 września 1949 r. (Dz. U. z 1959 r. poz. 321, 322 i 324), krajowe lub międzynarodowe prawo jazdy, określone w Konwencji o ruchu drogowym, sporządzonej w Wiedniu dnia 8 listopada 1968 r. (Dz. U. z 1988 r. poz. 40, 41 i 44), krajowe prawo jazdy wydane w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej lub państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stronie umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, krajowe prawo jazdy określone w umowie międzynarodowej, której stroną jest Rzeczpospolita Polska. Zgodnie z art. 4 ust. 2 u.k.p. kierowca może posiadać tylko jedno ważne prawo jazdy. Przepis ten nie dotyczy międzynarodowego prawa jazdy oraz krajowego prawa jazdy osoby, o której mowa w art. 10 ust. 3. Tym samym wskazać należy, że w sytuacji, w której dokumenty prawa jazdy wystawiane są w różnych państwach, mamy do czynienia z tym samym uprawnieniem do kierowania pojazdami. Zgodnie z art. 4 ust. 3 u.k.p. na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej nie jest uznawane za ważne prawo jazdy wydane w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej lub państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stronie umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, jeżeli na terytorium któregokolwiek z tych państw to prawo jazdy zostało zatrzymane lub czasowo albo na stałe cofnięto posiadane uprawnienie do kierowania pojazdem. W związku z powyższym zarówno zatrzymanie jak i cofnięcie prawa jazdy powoduje uznanie prawa jazdy za nieważne. Art. 12 ust. 2a u.k.p. stwierdza, że w celu wydania prawa jazdy właściwy organ wydający prawo jazdy zwraca się do odpowiednich organów państw członkowskich Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej lub państw członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stron umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, o potwierdzenie, że osoba ubiegająca się o uprawnienie nie posiada prawa jazdy wydanego w jednym z tych państw ani nie rozpoczęła procedury wymiany prawa jazdy na krajowe prawo jazdy lub procedury wydania wtórnika polskiego krajowego prawa jazdy. Zgodnie z art. 7 ust. 5 lit. a-d dyrektywy jedna osoba nie może posiadać więcej niż jedno prawo jazdy; Państwo członkowskie odmawia wydania prawa jazdy, jeśli stwierdzi, że osoba ubiegające się o nie posiada już prawo jazdy; Państwa członkowskie podejmują niezbędne środki zgodnie z lit. b). Jeśli przy wydawaniu prawa jazdy, wydawaniu wtórnika prawa jazdy, przedłużaniu okresu ważności prawa jazdy lub wymianie prawa jazdy zachodzi uzasadnione podejrzenie, że osoba ubiegająca się jest już posiadaczem innego prawa jazdy, niezbędne środki polegają na przeprowadzeniu weryfikacji takiego podejrzenia z innymi państwami członkowskimi; W celu ułatwienia przebiegu procedur sprawdzających, o których mowa w lit. b), państwa członkowskie korzystają z Europejskiej Sieci Praw Jazdy, po jej uruchomieniu. Zgodnie z art. 11 ust. 1 w/w dyrektywy posiadacz ważnego krajowego prawa jazdy wydanego przez jedno państwo członkowskie, który ma miejsce zamieszkania w innym państwie członkowskim, może złożyć wniosek z prośbą o wymianę jego prawa jazdy na prawo jazdy równoważne. Obowiązkiem państwa członkowskiego wydającego prawo jazdy równoważne jest sprawdzenie, jakiej kategorii uprawnienia faktycznie zachowują ważność na mocy przedstawionego prawa jazdy. Zgodnie z art. 11 ust. 4 w/w dyrektywy państwo członkowskie odmawia wydania prawa jazdy osobie, której prawo jazdy podlega ograniczeniu, zawieszeniu lub cofnięciu w innym państwie członkowskim. Zgodnie z art. 14. ust. 1 u.k.p. osoba posiadająca ważne krajowe prawo jazdy wydane za granicą może, na swój wniosek, otrzymać prawo jazdy odpowiedniej kategorii, za opłatą, o której mowa w art. 10 ust. 1, oraz po uiszczeniu opłaty ewidencyjnej, po zwrocie zagranicznego dokumentu organowi wydającemu prawo jazdy. Jeżeli prawo jazdy wydane za granicą nie jest określone w konwencjach o ruchu drogowym, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 2 lit. a i b, dodatkowym warunkiem otrzymania polskiego prawa jazdy jest złożenie z wynikiem pozytywnym części teoretycznej egzaminu państwowego i przedstawienie uwierzytelnionego tłumaczenia zagranicznego dokumentu. Warunek ten nie dotyczy krajowego prawa jazdy wydanego w państwie członkowskim Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej lub państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stronie umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym. Prawo jazdy "krajowe" nie oznacza tylko wydanego w Polsce i przez polskie organy, ale również - krajowe prawo jazdy wydane w innym państwie, gdyż są to dokumenty uważane za równorzędne i w tym zakresie przepis art. 4 ust. 2 oraz art. 12 ust. 1 pkt 4 u.k.p. stanowi realizację założeń art. 41 Konwencji Wiedeńskiej (wyrok WSA w Opolu z 8 maja 2014 r., II SA/Op 41/14). Zastosowanie art. 14 ust. 1 u.k.p. do kierowcy, który posiada ważne polskie prawo jazdy skutkowałoby obejściem wymogów, które musi spełniać kierowca, aby odzyskać zatrzymane prawo jazdy (por. wyrok NSA z 20 grudnia 2016 r., I OSK 411/15). Sąd podziela też pogląd prezentowany przez NSA w wyroku z 20 grudnia 2016 r., I OSK 1317/15, wedle którego pojęcie "posiadania" użyte w art. 14 ust. 1 ustawy należy rozumieć jako istnienie w obrocie prawnym jednego ważnego krajowego prawa jazdy przypisanego określonej osobie, bez względu na to czy osoba ta może w danej chwili korzystać z uprawnień wynikających z tego prawa jazdy. Zatrzymanie prawa jazdy w związku z wyrokiem sądu i brak możliwości korzystania z niego wobec niespełnienia warunków do odzyskania tego dokumentu nie wypełnia przesłanki nieposiadania ważnego polskiego prawa jazdy. Podmiot, który uzyskał prawo jazdy i nie może z niego korzystać z uwagi na cofnięcie uprawnień nie może skutecznie domagać się wydania kolejnego polskiego prawa jazdy w zamian za oddanie zagranicznego ważnego prawa jazdy. Z powyższych względów nie budzi wątpliwości Sądu, że wydanie skarżącemu prawa jazdy na podstawie art. 14 ust. 1 ustawy oznaczałoby niedozwolone obejście warunków stawianych osobie, której cofnięto uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii B, wynikających z przepisów 49 ust. 1 pkt 3 ustawy, a dodatkowo stanowiłoby naruszenie art. 4 ust. 2 ustawy (wyrok WSA w Opolu z 12 maja 2022 r., II SA/Op 32/22). Przez posiadanie ważnego prawa jazdy należy rozumieć i takie sytuacje, gdy prawo jazdy nie jest w danym momencie ważne, ale po spełnieniu przewidzianych prawem okoliczności jego ważność może zostać ponownie przywrócona (wyrok WSA w Gliwicach z 27 czerwca 2014 r., II SA/Gl 220/14). Zgodnie z art. 11 ust. 4 dyrektywy państwo członkowskie odmawia wydania prawa jazdy osobie, której prawo jazdy podlega ograniczeniu, zawieszeniu lub cofnięciu w innym państwie członkowskim. Państwo członkowskie odmawia uznania ważności jakiegokolwiek prawa jazdy wydanego przez inne państwo członkowskie osobie, której prawo jazdy podlega ograniczeniu, zawieszeniu lub cofnięciu na terytorium wydającego państwa członkowskiego. Państwo członkowskie może także odmówić wydania prawa jazdy osobie ubiegającej się o prawo jazdy, której prawo jazdy zostało w innym państwie członkowskim unieważnione. Zgodnie z art. 11 ust. 5 dyrektywy wtórnik prawa jazdy, które zostało, przykładowo, zagubione lub skradzione, może zostać wydany jedynie przez właściwe organy państwa członkowskiego, w którym posiadacz prawa jazdy ma miejsce zamieszkania; organy te wydają wtórnik na podstawie informacji, jakimi dysponują, lub, w stosownych okolicznościach, na podstawie poświadczenia ze strony właściwych organów państwa członkowskiego, które wydało oryginał prawa jazdy. Dyrektywa 2006/126/WE na równi traktuje ograniczenie, zawieszenie jak i cofnięcie prawa jazdy. Wszystkie te trzy stany powodują odmowę wydania prawa jazd jak i wtórnika prawa jazdy jak ma to miejsce w niniejszym przypadku. Organy niemieckie wskazały, że aby skarżący posiadał ważne prawo jady musi zadać egzamin, którego nie zdał. Także prawidłowe są ustalenia organu pierwszej instancji, że na podstawie niemieckiego prawa jazdy nie można skarżącemu wydać wtórnika. Także na podstawie prawa jazdy wydanego przez Starostę Starogardzkiego nie można mu wydać wtórnika. Prawo jazdy z 6 lutego 2019 roku nr [...], zostało wydane z naruszeniem dyrektywy nr 2006/126/WE tj. mimo odebrania prawa jazdy na terenie Niemiec orzeczonego przez sąd niemiecki. Jak wskazano powyżej Państwo członkowskie odmawia uznania ważności jakiegokolwiek prawa jazdy wydanego przez inne państwo członkowskie osobie, której prawo jazdy podlega ograniczeniu, zawieszeniu lub cofnięciu na terytorium wydającego państwa członkowskiego. Kolegium podniosło, że w niniejszej sytuacji nie występuje sprzeczność. Skarżący nie może dążyć do obchodzenia ograniczeń nałożonych przez jedno z państw składając wniosek w innym państwie. Ponadto skarżący dążąc do uniknięcia zakazu obowiązującego w Niemczech złożył wniosek w Polsce, gdy także z uwagi na art. 11 ust. 5 dyrektywy 2006/126/WE w niniejszej sprawie jedynie właściwe są organy państwa członkowskiego, w którym posiadacz prawa jazdy ma miejsce zamieszkania czyli w tym wypadku organy niemieckie. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku R. S. zarzucił zaskarżonej decyzji: 1. naruszenie przepisów postępowania, mające wypływ na wynik sprawy, tj. art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez wewnętrznie sprzeczne ustalenie stanu faktycznego oraz błędne rozpatrzenie całości materiału dowodowego, przez co wydano decyzję, która narusza słuszny interes strony poprzez ustalenie przez organ, iż zachodzą przesłanki do odmowy wydania stronie wtórnika prawa jazdy, podczas gdy z okoliczności niniejszej sprawy wynika, iż przesłanki te nie występują, a stronie powinien zostać wydany wtórnik prawa jazdy; 2. naruszenie art. 12 ust. 1 pkt 4 i 5 u.k.p. poprzez bezzasadne przyjęcie, iż zaistniały przesłanki negatywne do wydania stronie wtórnika prawa jazdy kat. B, podczas gdy takie przesłanki nie zaistniały - skarżący nie posiadał innego dokumentu stwierdzającego jego uprawnienie do kierowania pojazdem silnikowym, ani jego prawo jazdy nie było zatrzymane na moment złożenia wniosku; 3. naruszenie art. 7 ust. 5 lit. a i b dyrektywy poprzez bezzasadne przyjęcie, iż strona posiada już prawo jazdy, podczas gdy strona takiego dokumentu nie posiada; 4. naruszenie art. 11 ust. 4 dyrektywy poprzez bezzasadne przyjęcie, iż prawo jazdy strony podlega ograniczeniu, zawieszeniu lub cofnięciu w innym państwie członkowskim, podczas gdy nie zaistniały przesłanki do uznania, iż prawo jazdy strony podlega ograniczeniu, zawieszeniu lub cofnięciu na terytorium wydającego państwa członkowskiego. Wobec powyższej przedstawionych zarzutów skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, uchylenie decyzji organu pierwszej instancji oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, a nadto o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. Zdaniem skarżącego w przedmiotowej sprawie nie została spełniona żadna z przesłanek określonych w art. 12 ust. 1 pkt 4 i 5 u.k.p. Skarżący nie posiada żadnego innego dokumentu stwierdzającego uprawnienie do kierowania pojazdem silnikowym, co wskazano również w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji (por. strona 3 decyzji). Niemieckie prawo jazdy zostało skarżącemu odebrane w dniu 30 października 2015 r., a zakaz prowadzenia pojazdów obowiązywał przez 6 miesięcy, tj. do 2016 r. Zatem organ całkowicie bezzasadnie odmówił skarżącemu wydania wtórnika prawa jazdy kat. B na podstawie art. 12 ust 1 pkt 4 i 5 u.k.p. Zgodnie z art. 7 ust. 5 lit. a i b dyrektywy, na który powołuje się organ w zaskarżonej decyzji, jedna osoba nie może posiadać więcej niż jedno prawo jazdy, Państwo członkowskie odmawia wydania prawa jazdy, jeśli stwierdzi, że osoba ubiegające się o nie posiada już prawo jazdy. Zdaniem skarżącego w rozumowaniu organu dostrzegalna jest wewnętrzna niespójność. Z jednej strony organ powołuje się na przepisy przewidujące odmowę wydania prawa jazdy osobie, która posiada już prawo jazdy bądź inny dokument uprawniający do kierowania pojazdami, z drugiej zaś w uzasadnieniu decyzji sam wskazuje, że skarżący nie posiada ważnego prawa jazdy. W tych okolicznościach nie sposób uznać za prawidłowe zastosowanie przez organ przepisów stanowiących podstawę odmowy wydania prawa jazdy z uwagi na posiadanie dokumentu uprawniającego do kierowania pojazdami, skoro skarżący nie posiada ani prawa jazdy, ani innego dokumentu uprawniającego go do kierowania pojazdami mechanicznymi Organ powołał się również na art. 11 ust. 4 dyrektywy, zgodnie z którym Państwo członkowskie odmawia wydania prawa jazdy osobie, której prawo jazdy podlega ograniczeniu, zawieszeniu lub cofnięciu w innym państwie członkowskim. Państwo członkowskie odmawia uznania ważności jakiegokolwiek prawa jazdy wydanego przez inne państwo członkowskie osobie, której prawo jazdy podlega ograniczeniu, zawieszeniu lub cofnięciu na terytorium wydającego państwa członkowskiego. Państwo członkowskie może także odmówić wydania prawa jazdy osobie ubiegającej się o prawo jazdy, której prawo jazdy zostało w innym państwie członkowskim unieważnione. W ocenie skarżącego, orzeczony przez sąd niemiecki zakaz prowadzenia pojazdów względem skarżącego utracił moc w 2016 r., a więc 10 lat temu. Nadto prawo jazdy zostało stronie jedynie zatrzymane, a nie cofnięte, jak błędnie przyjął organ. W konsekwencji organ bezzasadnie zastosował wskazane wyżej przepisy. Odnosząc się do zakazu prowadzenia pojazdów na okres 3 miesięcy do dnia 5 lutego 2020 r. skarżący wskazał, że został on orzeczony z powodu kierowania pojazdem bez posiadania prawa jazdy, co jedynie potwierdza, iż skarżący nie posiada prawa jazdy, wobec czego zasadne jest wydanie mu wtórnika prawa jazdy kat. B. W ocenie skarżącego, organ winien uznać, że skarżący nie posiada prawa jazdy ani żadnego innego dokumentu umożliwiającego mu prowadzenie pojazdów i wydać decyzję pozytywną, tj. uchylić decyzję organu pierwszej instancji dotyczącą odmowy wydania skarżącemu wtórnika prawa jazdy kat. B. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku wniosło o oddalenie skargi i rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie natomiast z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2026 r., poz. 143) - dalej jako: "p.p.s.a." wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku, którą utrzymano w mocy decyzję Prezydenta Miasta Gdańska w sprawie odmowy wydania skarżącemu wtórnika prawa jazdy kat. B. Zasady wydawania prawa jazdy regulują przepisy u.k.p., a podstawę odmowy wydania prawa jazdy w rozpoznawanej sprawie stanowił art. 12 ust. 1 pkt 4 i 5 tej ustawy, zgodnie z którym, prawo jazdy nie może być wydane osobie posiadającej inny dokument stwierdzający uprawnienie do kierowania pojazdem silnikowym (pkt 4) a także osobie, która uzyskała za granicą prawo jazdy, a to prawo jazdy zostało zatrzymane – w okresie obowiązywania zatrzymania prawa jazdy (pkt 5). W ocenie Sądu dokonane przez organy ustalenie, że zostały spełnione wskazane w art. 12 ust. 1 pkt 5 u.k.p. przesłanki odmowy wydania skarżącemu polskiego prawa jazdy było przedwczesne z powodu niewyjaśnienia okoliczności faktycznych istotnych dla tej kwalifikacji prawnej. Przepisy art. 7 , art. 8, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. nakazują organom wyjaśnienie istotnych kwestii po wyczerpującym zebraniu, rozpatrzeniu i ocenie całego materiału dowodowego oraz kierowanie się przy tym zasadą prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, a ponadto elementy powyższe mają znaleźć swe odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji. Obowiązkiem każdego organu administracji publicznej jest zatem wyczerpujące wskazanie okoliczności faktycznych i prawnych, którymi kierował się przy podejmowaniu rozstrzygnięcia, w szczególności uzasadnienie winno zawierać ocenę zebranego w postępowaniu materiału dowodowego, dokonaną przez organ wykładnię stosowanych przepisów oraz ocenę przyjętego stanu faktycznego w świetle obowiązującego prawa. Na organach administracji spoczywa nie tylko obowiązek wskazania swojego rozstrzygnięcia, ale i umotywowania swojego stanowiska w tym zakresie, tj. przedstawienia toku rozumowania, który doprowadził do podjęcia rozstrzygnięcia, w tym wskazania przyczyn zajęcia danego stanowiska, jak i powodów, dla których zarzuty i argumenty podnoszone przez stronę są lub nie są zasadne. Wymóg zawarcia w uzasadnieniu wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia należy rozumieć w ten sposób, że uzasadnienie musi pozwalać na skontrolowanie przez sąd, czy orzekający organ nie popełnił w swoim rozumowaniu błędów. Zważyć również trzeba, że z zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 7 k.p.a. wywodzi się, że podjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia oraz załatwienia sprawy wymaga w pierwszym rzędzie rozważenia, jakie fakty mają w sprawie znaczenie. O tym decyduje zaś norma prawa materialnego (por. B. Adamiak, J. Borkowski, K.p.a. Komentarz, Warszawa 2006, s. 69, wyrok NSA z dnia 2 marca 2017 r., sygn. akt I GSK 1855/15, to i kolejne przywoływane orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl). Nieustalenie przez organy w ramach toczącego się postępowania lub pominięcie w uzasadnieniu decyzji okoliczności faktycznych, mogących mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, może stanowić przesłankę do uznania naruszenia przez organ przepisów o postępowaniu administracyjnym w stopniu wywierającym istotny wpływ na wynik sprawy. Zważyć trzeba, że ocena zastosowania przepisów prawa materialnego wymaga uprzedniego stwierdzenia, że stan faktyczny został ustalony prawidłowo, po wszechstronnym rozpatrzeniu materiału dowodowego zebranego w sprawie (por. wyrok NSA z dnia 22 czerwca 2017 r., II GSK 2740/15). Rozważania w przedmiocie zastosowania określonego przepisu prawa materialnego mają uzasadnienie dopiero na tym etapie stosowania prawa, na którym nie ma już żadnych wątpliwości, co do stanu faktycznego. W ocenie sądu kluczową kwestią podlegającą wyjaśnieniu w postepowaniu było ustalenie braku posiadania przez skarżącego aktualnego uprawnienia do kierowania pojazdami. W orzecznictwie przyjmuje się, że do sytuacji żądania wydania wtórnika prawa jazdy zastosowanie ma przepis art. 12 u.k.p., który stanowi o tym, w jakich przypadkach prawo jazdy nie może zostać wydane (por. wyrok WSA w Warszawie z 15 marca 2018 r., VIII SA/Wa 826/17). Jednym z tych przypadków jest odmowa wydania prawa jazdy osobie, która uzyskała za granicą prawo jazdy, a to prawo jazdy zostało zatrzymane – w okresie obowiązywania zatrzymania prawa jazdy. Przepis art. 12 ust. 1 pkt 5 u.k.p. daje gwarancję weryfikacji przez organ tych kierowców, co do których prawomocnie w innym kraju będącym członkiem Unii Europejskiej stwierdzono przeszkody w bezpiecznym ich uczestnictwie w ruchu drogowym (por. wyroki WSA w Szczecinie: z 8 listopada 2018 r., II SA/Sz 880/18; z 31 stycznia 2019 r., II SA/Sz 981/18). W orzecznictwie sądów administracyjnych (w odniesieniu do brzmienia przepisu art. 12 ust. 1 pkt 5 u.k.p. obowiązującego do dnia 4 grudnia 2021 r., lecz nadal aktualnym) podkreśla się, że wynikający z treści art. 12 ust. 1 pkt 5 u.k.p. zakres ustaleń organu obejmuje badanie, czy wnioskodawca uzyskał prawo jazdy za granicą, czy to prawo jazdy zostało zatrzymane lub uprawnienie do kierowania pojazdami cofnięte, za istotny przyjmując okres, na który prawo jazdy zostało zatrzymane lub uprawnienie cofnięto, albowiem tylko w tym okresie ukonstytuowany analizowanym przepisem zakaz wydania prawa jazdy może obowiązywać (por. wyrok NSA z dnia 7 września 2016 r., I OSK 718/16). Jak słusznie Kolegium przyjęło, art. 12 ust. 1 u.k.p. stanowi uwzględnienie postanowień art. 11 ust. 4 Dyrektywy 2006/126/WE, zgodnie z którym, państwo członkowskie odmawia wydania prawa jazdy osobie, której prawo jazdy podlega ograniczeniu, zawieszeniu lub cofnięciu w innym państwie członkowskim. Państwo członkowskie może także odmówić wydania prawa jazdy osobie ubiegającej się o prawo jazdy, której prawo jazdy zostało w innym państwie członkowskim unieważnione. Celem tych przepisów jest uniemożliwienie osobom, które zostały wykluczone z uczestnictwa w ruchu drogowym na terytorium jednego z krajów członkowskich Unii Europejskiej, ominięcia sankcji nałożonych mocą prawomocnych orzeczeń właściwych władz i nie dopuszczenie ich do ruchu drogowego bez uprzedniego spełnienia określonych przepisami prawa warunków do odzyskania uprawnień do kierowania pojazdami. Organy obu instancji oparły swoje rozstrzygnięcie na pismach niemieckiego Federalnego Urzędu ds. Ruchu Drogowego we Flensburgu (Kraftfahrt-Bundesamt) z dnia 24 czerwca 2024 r. oraz z dnia 17 lipca 2024 r. oraz nadesłanych wraz z tymi pismami załącznikach. Organy nie włączyły do akt sprawy tłumaczenia tych dokumentów dokonanego przez tłumacza przysięgłego. Informacje zawarte w dokumentach Federalnego Urzędu ds. Ruchu Drogowego zawierają wskazania różnych dat późniejszych niż data złożenia wniosku przez skarżącego o wydanie wtórnika prawa jazdy, tj. 16 lipca 2024 r., a mianowicie w dokumentach tych wskazuje się następujące daty: 6 listopada 2024 r., 6 listopada 2025 r., 7 listopada 2030 r., 7 listopada 2031 r., czy też 26 kwietnia 2032 r. W odniesieniu do tychże dat w dokumentach urzędu niemieckiego używane są różne zwroty, a mianowicie "Tilgungsdatum" oraz "Lӧschungsdatum". W związku z tym nie można w istocie ocenić, jakie jest znaczenie tych zwrotów. Ustalenie organu pierwszej instancji, że: "w niemieckiej bazie skarżący zarejestrowany jest z decyzją o zrzeczeniu się uprawnień do 26 kwietnia 2032 r." jest zatem ustaleniem opartym na dokumencie, który został sporządzony w języku obcym, a jednocześnie nie odnosi się do ustawowej przesłanki pozostawania wnioskodawcy w okresie zatrzymania prawa jazdy. Organ ten nie wyjaśnił, jakie znaczenie przypisuje podanemu zrzeczeniu się uprawnień i czy utożsamia takie zrzeczenie się uprawnień z pozostawaniem wnioskodawcy w okresie zatrzymania prawa jazdy na ternie Niemiec. Z kolei organ odwoławczy do kwestii daty końcowej tak opisanego okresu czasu nie odniósł się. W tej sytuacji przedwczesne było przyjęcie, że wskazane w rubryce "Tilgungsdatum" lub "Lӧschungsdatum" terminy, w szczególności też w sytuacji, gdy nie można stwierdzić, który z tych terminów ma i jakie znaczenie dla rozstrzygnięcia, są terminami, do których upływu skarżący pozostaje w Niemczech w okresie obowiązywania zatrzymania prawa jazdy w rozumieniu art. 12 ust. 1 pkt 5 u.k.p. W ocenie Sądu z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie nie wynika zatem jednoznacznie, jakie konkretnie środki prawne zastosowane przez organy niemieckie obowiązują skarżącego i do jakiego czasu zostały one zastosowane. Wątpliwości te są tym bardziej znaczące, jeżeli weźmie się pod uwagę, że ze sporządzonego przez Biuro Prezydenta Referatu Spraw Zagranicznych tłumaczenia roboczego informacji zawartej w wiadomości nadesłanej pocztą elektroniczną przez urząd niemiecki wynikało, że orzeczony wobec skarżącego w Niemczech zakaz prowadzenia pojazdów na okres 6 miesięcy kończył się w dniu 29 kwietnia 2016 r., zaś kolejny zakaz prowadzenia pojazdów orzeczony został w dniu 5 lutego 2020 r. na okres 3 miesięcy, zaś organ niemiecki w żaden sposób nie wyjaśnił znaczenia którejkolwiek z wyżej wskazanych dat ujętych w rubrykach "Tilgungsdatum" oraz "Lӧschungsdatum". Należy wobec powyższego również wyjaśnić znaczenie pojęć prawnych pojawiających się w pismach niemieckiego organu, przy czym winno to nastąpić w drodze uzyskania tłumaczenia dokonanego przez tłumacza przysięgłego właściwego języka obcego. Nie może zarazem budzić wątpliwości, że ustalenie treści prawa obcego jest elementem stanu faktycznego. Organ może w sprawie, w której pojawia się problem znaczenia dla rozstrzygnięcia danej sprawy znajomości prawa obcego, zwrócić się o stosowną informację do Federalnego Urzędu ds. Ruchu Drogowego, chociażby o wskazanie właściwych przepisów niemieckiej ustawy o ruchu drogowym (StVG) – również w tłumaczeniu przysięgłym. W aktach sprawy brak jest jakiegokolwiek wiarygodnego tłumaczenia opisanych wyżej dokumentów, które niewątpliwie powinno się tam znajdować. Jak bowiem wynika z art. 4 ustawy z dnia 7 października 1999 r. o języku polskim (tekst jednolity: Dz. U. z 2026 r., poz. 81), język polski jest językiem urzędowym, w którym powinno być prowadzone przez organ postępowanie w niniejszej sprawie, a więc i akta sprawy winny być prowadzone w języku polskim. Nie do zaakceptowania jest sytuacja, w której sąd nie ma możliwości zapoznania się z całością materiału dowodowego znajdującego się w aktach administracyjnych przedłożonych przez organ sądowi z powodu ich częściowego przygotowania przez organ przedkładający akta wyłącznie w języku obcym, bez równoczesnego przekazania wiarygodnego tłumaczenia z języka obcego na urzędowy język polski dowodów, na których organ opiera swoje rozstrzygnięcie. Szczególnego znaczenia nabiera to w sytuacji wpływu ustaleń organu na przedmiot sprawy zawisłej przed sądem objętej sporem. W sytuacji sporu, dla możliwości wyjaśnienia przez sąd istotnych wątpliwości, za uzasadnione należy przyjąć, że wiarygodnym tłumaczeniem winno być tłumaczenie sporządzone przez tłumacza przysięgłego. Czynności podejmowane w postępowaniu administracyjnym winny być dokonywane w języku polskim, z czym wiąże się obowiązek nie tylko wydawania orzeczeń w jeżyku polskim, ale również prowadzenia postępowania dowodowego w tym języku. Uchybienie obowiązkowi wykonywania czynności urzędowych w języku polskim stanowi naruszenie przepisów postępowania administracyjnego mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z punktu widzenia standardów oraz gwarancji procesowych strony wynik badania treści dokumentu wraz z jego tłumaczeniem powinien być bowiem jednoznaczny, gdyż dopiero wówczas możliwe jest stwierdzenie, czy i w jakim zakresie przeprowadzony dowód wpływa na rozstrzygnięcie sprawy. Uchybienie temu obowiązkowi stanowi naruszenie przepisów postępowania, mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy (por. wyrok NSA z 31 maja 2007 r., I GSK 1651/06). Podkreślić trzeba ponownie, że postępowanie administracyjne przeprowadzone przed wydaniem przez organ administracji publicznej decyzji powinno zapewnić dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy. Obowiązek ten wynika z art. 7 k.p.a. Przepis ten nakłada na organ administracji obowiązek zbadania sprawy, zarówno pod względem okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, jak i stosowania norm prawa materialnego. Z mocy art. 77 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany do wyczerpującego zebrania w danej sprawie materiału dowodowego i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Niedopełnienie tych obowiązków stanowi naruszenie podstawowych zasad postępowania administracyjnego w stopniu wywierającym istotny wpływ na wynik sprawy i w rozpoznawanej sprawie uniemożliwia prawidłowe zastosowanie prawa materialnego. Zaskarżona decyzja narusza ustanowioną w art. 11 k.p.a. tzw. zasadę przekonywania. W myśl tej zasady organy administracji publicznej powinny wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwieniu sprawy. Ponadto zgodnie z zasadą wynikającą z art. 8 § 1 k.p.a., organy administracji zobowiązane są prowadzić postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, co wyraża się m.in. w podejmowaniu czynności zmierzających do dokonania wyczerpującej oceny wszystkich aspektów sprawy, podnoszonych również przez strony postępowania. W szczególności decyzje niekorzystne dla wnioskodawcy powinny być przekonująco i jasno uzasadnione, zarówno co do faktów, jak i co do prawa, tak, aby nie było wątpliwości, że wszystkie okoliczności istotne dla sprawy zostały głęboko rozważone i ocenione, a ostateczne rozstrzygnięcie jest ich logiczną konsekwencją (zob. wyrok NSA z 25 stycznia 2011 r., II GSK 96/10). W tych okolicznościach przedwczesne jest odnoszenie się do zarzutów naruszenia przez organy przepisów prawa materialnego, tj. art. art. 12 ust. 1 pkt 4 i 5 u.k.p. przez niewłaściwe zastosowanie oraz art. 7 ust. 5 lit. a i b i art. 11 ust. 4 dyrektywy przez uznanie, że skarżący posiada już prawo jazdy oraz że to prawo jazdy podlega ograniczeniu, zawieszeniu lub cofnięciu na terytorium Niemiec. Wyjaśnić jedynie należy, że brak jest sprzeczności w ustaleniach organów, które wskazywały na posiadanie przez skarżącego niemieckiego prawa jazdy w sytuacji gdy to prawo jazdy nie jest ważne. Stwierdzić bowiem należy, że skarżący jest w dyspozycji prawa jazdy niemieckiego, ale na jego podstawie nie może prowadzić pojazdu. Pojęcie "ważnego prawa jazdy" w rozumieniu art. 4 ust. 2 u.k.p. należy interpretować w zgodzie z art. 7 ust. 5 dyrektywy, co nakazuje przyjąć, że przyjąć, że przez posiadanie ważnego prawa jazdy należy rozumieć i takie sytuacje gdy prawo jazdy nie jest w danym momencie ważne, ale po spełnieniu przewidzianych prawem okoliczności jego ważność może zostać ponownie przywrócone. Chodzi tu np. o takie zdarzenia, jak upływ terminu ważności samego dokumentu, upływ terminu ważności badań lekarskich, czasowe odebranie dokumentu lub czasowe pozbawienie uprawnień do kierowania pojazdami itp. W takich sytuacjach trudno jest uznać, że osoba w ogóle nie posiada prawa jazdy. Z kolei nie posiadanie prawa jazdy wystąpi wtedy, gdy osoba jeszcze nigdy takiego uprawnienia nie otrzymała, jak również wtedy, kiedy została go pozbawiona na stałe na mocy obowiązujących przepisów prawa i w trybie przewidzianym tymi przepisami. W przeciwieństwie zatem do unormowania zawartego w Prawie o ruchu drogowym, które ogranicza się do ważności prawa jazdy jako dokumentu, przepisy unijne nakazują rozumieć prawo jazdy jako już raz zdobyte uprawnienie i tym samym przywracalne w sytuacjach prawem przewidzianych (por. wyroki WSA w Gliwicach z 27 czerwca 2014 r., II SA/Gl 220/14, z 4 czerwca 2009 r., II SA/Gl 163/09 i z 28 lutego 2008 r., II SA/Gl 16/08). Wskazania co do dalszego postępowania wynikają wprost z treści uzasadnienia niniejszego wyroku. Zadaniem organów będzie dokładne i wyczerpujące ustalenie stanu faktycznego sprawy z wykorzystaniem dokumentów źródłowych oraz zweryfikowanie wyżej wskazanych wątpliwości dotyczących informacji organów niemieckich oraz dokonanych tłumaczeń. Z powyższych względów sąd uznał, że w okolicznościach rozpoznawanej sprawy, wobec istotnych braków dowodowych, doszło do naruszenia prawa procesowego, tj. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. skutkuje uchyleniem zaskarżonej decyzji. Z uwagi na konieczność znacznego uzupełnienia postępowania dowodowego z wykorzystaniem dokumentów i prawa obcego należało również uchylić decyzję organu pierwszej instancji na podstawie art. 135 p.p.s.a., o czym orzeczono w pkt. 1. sentencji wyroku. O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. zasądzając od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów w kwocie 597 zł, na którą to kwotę składa się uiszczona opłata sądowa w wysokości 100 zł, opłata skarbowa w kwocie 17 zł oraz wynagrodzenie pełnomocnika strony będącego adwokatem w wysokości 480 zł, ustalone na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (tekst jednolity: Dz. U. z 2026 r., poz. 215).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło