III SA/Gd 840/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak po rozpoznaniu w dniu 28 maja 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu T. W. od postanowienie referendarza sądowego z dnia 13 kwietnia 2018 r. o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi T. W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 10 sierpnia 2017 r., nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automacie poza kasynem gry postanawia: zmienić postanowienie referendarza sądowego z dnia 13 kwietnia 2018 r., sygn. akt III SA/Gd 840/17 i przyznać T. W. prawo pomocy przez zwolnienie z kosztów postępowania oraz ustanowienia adwokata z urzędu. Skarżąca T. W. zwróciła się do Sądu o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W formularzu PPF z dnia 21 listopada 2017 r. wnioskodawczyni poinformowała, że prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, osiąga miesięczny dochód z tytułu świadczenia emerytalnego w wysokości 940 zł oraz z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej w wysokości 300 zł. Wśród swych zobowiązań wskazała kredyty w łącznej wysokości 9.000 zł oraz stałe wydatki na prąd w wysokości 200 zł miesięcznie oraz koszty leczenia w wysokości 200 zł. Postanowieniem z dnia 11 stycznia 2018 r. (sygn. akt III SA/Gd 840/17) referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku odmówił przyznania prawa pomocy w związku z nie nadesłaniem wszystkich dokumentów, o które wzywano wnioskodawczynię. W szczególności wnioskodawczyni nie przedłożyła wyciągu z rachunku bankowego, jak również nie wykazała bieżących kosztów utrzymania nieruchomości. Złożony od ww. postanowienia sprzeciw został utrzymany w mocy postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 14 lutego 2018 r. Sąd uznał, że wnioskodawczyni nie odpowiadając w pełni na wezwanie o nadesłanie wskazanych dokumentów uniemożliwiła usunięcie wątpliwości, co do jej sytuacji majątkowej i finansowej, jednocześnie informując skarżącą, że może złożyć nowy wniosek o przyznanie prawa pomocy. Wnioskiem z dnia 5 marca 2018 r. wnioskodawczyni zwróciła się ponownie o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wniosek został uzupełniony poprzez złożenie w dniu 26 marca 2018 r. wypełnionego formularza urzędowego wniosku PPF. Na podstawie zawartego w formularzu PPF oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach ustalono, że wnioskodawczyni prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, nie posiada nieruchomości, zasobów w postaci oszczędności, czy papierów wartościowych, ani też przedmiotów wartościowych. Wnioskodawczyni osiąga miesięczny dochód z tytułu świadczenia emerytalnego w wysokości 910,70 zł, zaś z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej ponosi straty. Wśród swych zobowiązań wskazała raty spłaty pożyczek gotówkowych w łącznej wysokości 397,44 zł oraz stałe miesięczne wydatki na telewizję – 55 zł, księgowego – 170 zł, dzierżawę lokalu przy ul. [...] – 700 zł, wywóz śmieci – 47,60 zł, wodę i odprowadzanie ścieków (lokal użytkowy) – 600 zł, koncesję alkoholową – 218,75 zł, co łącznie wynosi 2.188,79 zł. Wnosząc ponownie o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, wnioskodawczyni przedłożyła wraz z wnioskiem szereg dokumentów i oświadczeń, których nie składała w związku ze swym wnioskiem z dnia 21 listopada 2017 r. o przyznanie prawa pomocy, w tym: oświadczenie o niezatrudnianiu pracowników, oświadczenie o nieposiadaniu środków zgromadzonych na lokatach bankowych oraz kont i lokat dewizowych, zaświadczenie Urzędu Miejskiego w S., że skarżąca na jest właścicielem ani użytkownikiem wieczystym nieruchomości na terenie miasta S., zaświadczenie o wysokości wypłacanego świadczenia emerytalnego, wyciąg z rachunku bankowego za okres od 4 sierpnia 2017 r. do 19 marca 2018 r., harmonogramy spłaty pożyczek gotówkowych, umowę najmu lokalu mieszkalnego, umowę najmu lokalu handlowego przy ul. [...] w S. wraz z fakturami VAT za dzierżawę oraz koszty utrzymania tego lokalu, faktury VAT za usługi księgowe, za gromadzenie i wywóz odpadów, za opłaty za odtwarzanie fonogramów, dowody wpłaty z tytułu składki ZUS, z tytułu abonamentu telewizyjnego, z tytułu koncesji alkoholowej, rozliczenie przychodów za okres od stycznia do grudnia 2017 r., księgę przychodów i rozchodów za miesiące lipiec 2017 r. – styczeń 2018 r. Dodatkowo w piśmie z dnia 5 marca 2018 r. oświadczyła, że w lokalu przy ul. [...] w S. prowadzi działalność gospodarczą. Pod adresem przy ul. [...] kiedyś mieszkała, lecz obecnie zamieszkuje przy ul. [...] w S. Lokal ten wynajęła dla wnioskodawczyni jej córka, która wraz z drugą córką skarżącej, od dłuższego czasu wspomaga ją finansowo. Również kwotę wpisu od skargi w wysokości 720 zł uiściła z pożyczonych środków. Także spłaty zadłużenia z tytułu czynszu dzierżawnego za lokal handlowy dokonuje z pomocą finansową córek. Postanowieniem z dnia 13 kwietnia 2018 r. referendarz sądowy odmówił wnioskodawczyni przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. W uzasadnieniu wskazał, że ponowny wniosek o tożsamym zakresie żądania, należało zakwalifikować, jako wniosek o zmianę prawomocnego postanowienia. Możliwość taką stwarza art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm. - dalej jako: "p.p.s.a."), zgodnie z którym postanowienia niekończące postępowania w sprawie (a do takich należą postanowienia wydawane w przedmiocie prawa pomocy), mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Dodatkowe oświadczenia i dokumenty uzasadniały rozpoznanie wniosku o przyznanie prawa pomocy w oparciu o całokształt wynikających nich okoliczności faktycznych. W ocenie referendarza należało uznać, że wnioskodawczyni nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania. Zgodnie bowiem z art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 245 § 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym (obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu) następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W konsekwencji to na podmiocie wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji materialnej i dochodowej uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. Rozstrzygnięcie złożonego wniosku uzależnione jest zatem wyłącznie od tego, co zostanie przez stronę udowodnione. Z treści złożonych oświadczeń i dokumentów wynika, że wnioskodawczyni wykazała i udokumentowała stałe wydatki w kwocie ponad dwukrotnie przekraczającej deklarowany dochód. Z przedłożonego wyciągu z rachunku bankowego wynika, że ponosi zadeklarowane wydatki na spłatę rat zaciągniętych pożyczek gotówkowych, nadto przedłożyła dowody na ponoszenie kosztów abonamentu telewizyjnego, usług księgowych, dzierżawy lokalu, wywozu śmieci, zakupu wody i odprowadzania ścieków, a także koncesji na sprzedaż alkoholu. Większość tych wydatków związana jest z aktywnie prowadzoną działalnością gospodarczą (koszty utrzymania lokalu handlowego, usług księgowych) i pokrywana jest w części z uzyskiwanego z tej działalności przychodu, a w części – jak to wynika z oświadczeń wnioskodawczyni – dzięki pomocy finansowej córek. Z przedłożonych kopii zeznań podatkowych za lata 2015 i 2016 wynikało, że działalność gospodarcza wnioskodawczyni generuje straty, jednak strata finansowa jako ujemny wynik bilansu przychodu i kosztów nie jest okolicznością tożsamą z brakiem środków finansowych. Strata z działalności gospodarczej jest bowiem pojęciem wytworzonym na potrzeby rozliczeń podatkowych i skutkuje jedynie brakiem dochodu do opodatkowania (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 marca 2011 r., sygn. akt II GZ 112/11, Lex nr 783893), dlatego też nie można tylko na tej podstawie oceniać realnych korzyści ekonomicznych z prowadzenia działalności gospodarczej. Podkreślił dalej, że z rozliczenia przychodów w 2017 r. wynika, że w tym roku wnioskodawczyni z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej osiągała stały miesięczny przychód, dokonując jednocześnie zakupu towarów i materiałów oraz ponosząc pozostałe wydatki. Podobnie w styczniu 2018 r. w księdze przychodów i rozchodów wykazane zostały kwoty zarówno przychodu, jak i zakupu towarów i materiałów oraz wydatków. Skarżąca posiada zatem płynność finansową. Poza kosztami działalności gospodarczej ponosi również wydatki na spłatę rat zaciągniętych pożyczek gotówkowych, a nadto koszty utrzymania zajmowanego lokalu mieszkalnego. Jak wynika z oświadczeń wnioskodawczyni lokal ten został dla niej wynajęty przez jej córkę, przy czym zgodnie z przedłożoną umową najmu lokalu w dniu jej zawarcia uiszczona została kwota 5.400 zł za 6-miesięczny okres wynajmu, a nadto najemcę obciążają opłaty eksploatacyjne i na fundusz remontowy w wysokości łącznej 239,96 zł. Kosztów tych wnioskodawczyni nie wymieniła jako własne wydatki, czyli prawdopodobnie są one pokrywane przez jej córkę lub córki. Ponadto, jak wynika z przedłożonych dokumentów wszystkie zadeklarowane przez skarżącą wydatki, czy to ze środków własnych, czy to przy wsparciu córek, skarżąca reguluje. Co ważne jednak, korzystanie z instytucji prawa pomocy powinno mieć miejsce jedynie w wypadkach uzasadnionych szczególnymi okolicznościami, gdy wnioskodawca nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania, a przez to nie może zrealizować przysługującego mu prawa do sądu. Celem instytucji prawa pomocy, która w istocie oznacza dofinansowanie strony postępowania przez Skarb Państwa, jest bowiem zagwarantowanie prawa do sądu osobom najuboższym, przede wszystkim bezrobotnym, samotnym bez źródeł stałego dochodu i bez majątku, a więc znajdującym się w wyjątkowo złej sytuacji materialnej, które całkowicie nie są w stanie wygospodarować środków na pokrycie kosztów związanych z dochodzeniem swych praw przed sądem. Przyznanie prawa pomocy powinno więc sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Poza tego rodzaju wypadkami strony postępowania sądowoadministracyjnego muszą samodzielnie ponieść ciężar uiszczenia kosztów sądowych, gdyż prawo pomocy nie może chronić lub wzbogacać majątku podmiotów prywatnych. Strona będąca osobą fizyczną powinna partycypować w kosztach postępowania, jeżeli dysponuje jakimkolwiek stałym miesięcznym dochodem. Referendarz zaznaczył, że występując na drogę postępowania sądowoadministracyjnego skarżący powinien liczyć się z koniecznością przeznaczenia środków finansowych na koszty postępowania w zainicjowanej przez siebie sprawie i traktować je na równi z innymi należnościami wynikającymi z zaciągniętych zobowiązań prywatnoprawnych. Zobowiązania prywatne nie mogą być uprzywilejowane w stosunku do zobowiązań publicznoprawnych (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 26 maja 2011 r., sygn. akt I FZ 130/11; z dnia 18 lutego 2010 r., sygn. akt I FZ 447/09 oraz z dnia 6 listopada 2009 r., sygn. akt II OZ 971/09, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.gov.pl). Środki przeznaczone na działalność gospodarczą również nie mogą mieć pierwszeństwa przed obowiązkiem uiszczania danin publicznoprawnych, w tym przed ponoszeniem kosztów postępowania sądowoadministracyjnego (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 lutego 2016 r., sygn. akt I GZ 17/16 i I GZ 18/16, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.gov.pl). Przyznanie prawa pomocy nie może uzasadniać chęć zaspokojenia w pierwszej kolejności innych zobowiązań, preferencyjnie traktowanych przez wnioskodawczynię. Nie stanowi spełnienia przesłanki przyznania prawa pomocy także sytuacja, w której najpierw dysponuje posiadanymi środkami np. angażując je w prowadzoną działalność gospodarczą, a dopiero później, z ewentualnych "pozostałych" środków uiszcza wpis sądowy. Na ocenę sytuacji majątkowej wnioskodawczyni w kontekście jej wniosku o przyznanie prawa pomocy nie może mieć zatem wpływu okoliczność, że musi regulować prywatne zobowiązania finansowe w znacznej wysokości, czy to wchodzące czy też nie w zakres prowadzonej działalności gospodarczej. Nie ma podstaw do traktowania tego rodzaju wydatków z pierwszeństwem wobec ustawowego obowiązku ponoszenia kosztów sądowych. Jeżeli natomiast koszty utrzymania wnioskodawczyni, a w części również koszty prowadzonej przez nią działalności gospodarczej, które to koszty są znaczne, pokrywane są – według oświadczenia – ze środków finansowych jej córek, to nie ma przeszkód, aby skorzystała z ich pomocy również w zakresie pokrycia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego, zainicjowanego przez wnioskodawczynię. W tej sytuacji referendarz orzekł, że brak jest podstaw do twierdzenia, aby nie mogła uzyskać od nich pomocy na pokrycie kosztów postępowania w sprawie. Wnioskodawczyni nie wykazała zatem, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. T. W. wniosła sprzeciw do postanowienia referendarza sądowego z dnia 13 kwietnia 2018 r. W uzasadnieniu wnioskodawczyni zauważyła, że przedstawiła rzetelną, rozszerzoną historię dochodów z lat 2015, 2016 i 2017 i nie posiada żadnych nieruchomości. Jej zdaniem marża i uzyskiwane dochody w żadnym wypadku nie pozwalają na opłacenie kosztów postępowania w niniejszej sprawie. Całkowite koszty prowadzonej przez nią działalności są wyższe niż dochody uzyskiwane z tej działalności. Wskazała, że nawet osoba bezrobotna ma wyższe dochody niż te, które ona otrzymuje z ZUS-u. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 § 1 p.p.s.a. rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy, przy czym – stosownie do art. 260 § 2 zd. 2 p.p.s.a. – w sprawie wniesionego sprzeciwu sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. Instytucja prawa pomocy uregulowana w art. 243–262 p.p.s.a. - stanowiąc jedną z gwarancji realizacji konstytucyjnej zasady prawa do sądu - umożliwia dostęp do sądu osobom, które obiektywnie nie mają wystarczających środków finansowych na poniesienie kosztów prowadzonego postępowania sądowoadministracyjnego. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 245 § 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym (obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu) następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z treści ww. przepisu wynika, że to na podmiocie wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, iż znajduje się on w sytuacji materialnej i dochodowej uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. Rozstrzygnięcie złożonego wniosku uzależnione jest zatem wyłącznie od tego, co zostanie przez stronę udowodnione. W myśl art. 252 § 1 p.p.s.a. osoba fizyczna, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy, jest zobowiązana do złożenia oświadczenia dotyczącego jej stanu majątkowego i dochodów oraz podania dokładnych danych o stanie rodzinnym. Z kolei art. 255 p.p.s.a. stanowi, że jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest zobowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Do ponownego wniosku o przyznanie prawa pomocy z dnia 27 lutego 2018 r. wnioskodawczyni dołączyła szereg wymienionych dokumentów, których – mimo wezwania – nie przedłożyła referendarzowi. Z przedłożonych kopii zeznań podatkowych za lata 2015 i 2016 wynikało, że prowadzona przez nią działalność gospodarcza generuje straty, jednak – jak słusznie wskazano w zaskarżonym postanowieniu - strata finansowa jako ujemny wynik bilansu przychodu i kosztów nie jest okolicznością tożsamą z brakiem środków finansowych. W miesiącach styczeń-październik 2017 r. osiągała stały przychód z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej, dokonując jednocześnie zakupu towarów i materiałów oraz ponosząc pozostałe wydatki. Referendarz sądowy czy sąd nie prowadzą z urzędu dochodzenia w zakresie sytuacji majątkowej osoby wnioskującej o przyznanie prawa pomocy, gdy dokładne dane umożliwiające pełną ocenę stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych strony nie są znane. To sprawą zainteresowanego jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 listopada 2015 r., sygn. akt II OZ 1140/14, publ.: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.gov.pl). Wnioskodawczyni będąca osobą fizyczną powinna partycypować w kosztach postępowania, jeżeli dysponuje jakimkolwiek stałym miesięcznym dochodem lub wolnym od obciążeń majątkiem, który może przynosić potencjalne pożytki, jak również służyć jako zabezpieczenie pożyczki czy kredytu, jeżeli brak jest bieżących środków finansowych na ponoszenie określonych wydatków związanych z postępowaniem. Występując na drogę postępowania sądowoadministracyjnego, powinna liczyć się z koniecznością przeznaczenia środków finansowych na koszty postępowania w sprawie i traktować je na równi z innymi należnościami wynikającymi z zaciągniętych zobowiązań prywatnoprawnych (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 sierpnia 2015 r., sygn. akt II GZ 387/15 - publ. j.w.). Zobowiązania prywatne oraz środki przeznaczone na działalność gospodarczą nie mogą być uprzywilejowane w stosunku do zobowiązań publicznoprawnych, jakimi są np. koszty postępowania. Na podstawie okazanych dokumentów i oświadczeń Sąd uznał, że w niniejszej sprawie sytuacja wnioskodawczyni została wyjaśniona w stopniu umożliwiającym ustalenie jej sytuacji majątkowej. Należy przyjąć wysokości dochodów wnioskodawczyni pochodzących ze świadczenia emerytalnego w wysokości 910,70 zł, a także deklarowaną wysokość kosztów utrzymania, popartą odpowiednimi rachunkami. Nie posiada ona żadnych nieruchomości, a działalność gospodarczą prowadzi w wynajętym lokalu. Sąd zasadniczo podziela stanowisko referendarza sądowego, który rzetelnie przeanalizował sytuację finansową wnioskodawczyni i zwrócił uwagę na okoliczność wspierania jej przez córki. Pomoc ta jest świadczone w znacznym wymiarze i pozwala na uregulowanie zobowiązań wynikających z najmu lokalu mieszkalnego oraz dalsze prowadzenie działalności gospodarczej wnioskodawczyni, zaznaczając przy tym, że pomoc dzieci stanowi realizację obowiązku alimentacyjnego z art. 128 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy (t.j.: Dz. U. z 2017 r., poz. 682 ze zm.), bowiem do obowiązków alimentacyjnych zalicza się również pomoc w opłaceniu kosztów postępowania toczonego przez osobę uprawnioną do alimentacji (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 kwietnia 2016 r., sygn. akt I OZ 300/16 - publ. j.w.). Sąd zauważa jednak, że dochody które uzyskuje osobiście wnioskodawczyni nie pozwalają na zaspokojenie nawet podstawowych potrzeb bytowych, tj. wynajęcia mieszkania, uiszczenia opłat eksploatacyjnych oraz zakupu żywności, odzieży, lekarstw. W ocenie Sądu wnioskodawczyni nie jest w stanie pokryć kosztów profesjonalnego pełnomocnika z wyboru, w oparciu o deklarowane dochody. Natomiast pomoc dzieci świadczona w ramach świadczeń alimentacyjnych jest już realizowana w znacznym rozmiarze (wynajem lokalu, opłata rachunków). Stąd też w ocenie Sądu wnioskodawczyni wykazała, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Jest jasne, że wnioskodawczyni jest w bardzo trudnej sytuacji materialnej i realizuje swoje zobowiązania z pomocą córek. Co do możliwości pokrycia kosztów postępowania przez córki wnioskodawczyni w ramach obowiązku alimentacyjnego Sąd uznał, że w realiach rozpoznawanej sprawy należało dać pierwszeństwo konstytucyjnej zasadzie dostępu do sądu, wynikającej z art. 45 i art. 77 ust. 2 Konstytucji RP z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 ze zm.). Zgodnie z doktryną i orzecznictwem Trybunału Konstytucyjnego prawo do sądu obejmuje prawo: 1) dostępu do sądu; 2) prawo do właściwej procedury przed sądem; 3) prawo do uzyskania wyroku sądowego; 4) prawo do wykonania prawomocnego orzeczenia (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 4 lutego 2002 r., sygn. akt K 28/02 oraz z dnia 4 listopada 2010 r., sygn. K 19/06). Prawo do sądu wyraża się także w pomocy profesjonalnego pełnomocnika ustanowionego z urzędu w przypadku gdy podmiot występujący w sprawie nie posiada środków na ustanowienie pełnomocnika z wyboru. Stopień skomplikowania sprawy dotyczącej gier hazardowych powoduje, że brak profesjonalnego pełnomocnika może mieć wpływ na sytuację skarżącej w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Na zakończenie Sąd wyjaśnia, że wnioskodawczyni uiściła wpis od skargi w wysokości 720 zł (jak wynika z jej oświadczenia korzystając z pożyczonych pieniędzy), który nie podlega zwrotowi, a przyznane prawo pomocy ma skutek na przyszłość. W związku z powyższym Sąd, działając na podstawie art. 260 § 1 i § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.