I SA/Gl 1275/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Kornacki (spr.) po rozpoznaniu w dniu 30 listopada 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości na 2012 r. postanawia odrzucić skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. zaskarżoną decyzją z dnia [...] nr [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta T. z dnia [...]., nr ewid. [...], nr [...] ustalającą B. Z. oraz K. Z. wysokość zobowiązania na 2012 r. w kwocie [...]zł w podatku od nieruchomości położonej w T. przy ul. [...]. Na powyższą decyzję organu odwoławczego skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wniósł B. Z., działający przez pełnomocnika. W dniu 17 grudnia 2014 r. Przewodniczący Wydziału I w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach wydał zarządzenie o wezwaniu pełnomocnika skarżącego do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 1.500 zł w terminie siedmiu dni pod rygorem odrzucenia skargi. W odpowiedzi skarżący wystąpił o zwolnienie od kosztów sądowych, jednakże postanowieniem z dnia 7 kwietnia 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odmówił mu przyznania prawa pomocy w tym zakresie, a zażalenie, jakie pełnomocnik skarżącego wniósł na to orzeczenie zostało oddalone przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem wydanym w dniu 22 października 2015 r. w sprawie o sygn. akt II FZ 435/15. Wobec powyższego Zastępca Przewodniczącego Wydziału I w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach zarządził w dniu 30 października 2015 r. wezwać pełnomocnika skarżącego do wykonania prawomocnego zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi, zaznaczając, że niewykonanie tego wezwania w terminie siedmiu dni spowoduje odrzucenie skargi. Wezwanie to doręczono pełnomocnikowi skarżącego w dniu 10 listopada 2015 r. Kwota należna tytułem wpisu od skargi dotychczas nie została uiszczona. Natomiast w dniu 17 listopada 2015 r. pełnomocnik skarżącego wniósł kolejny wniosek o zwolnienie skarżącego od kosztów sądowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu jako nieopłacona. Stosownie bowiem do art. 230 §§ 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. - Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), następnie powoływanej jako: p.p.s.a., od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji, w tym od skargi, pobiera się wpis. Z kolei na podstawie art. 220 § 1 p.p.s.a. sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W tym przypadku przewodniczący wzywa jednak wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania (a jeżeli pismem tym jest skarga – jej odrzucenia) uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. Odniesienie powyższego do niniejszej sprawy prowadzi do konkluzji, że skoro w dniu 10 listopada 2015 r. pełnomocnik skarżącego otrzymał wezwanie do wykonania w terminie siedmiu dni prawomocnego zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi, to kwota należna tym tytułem powinna zostać zapłacona najpóźniej we wtorek 17 listopada 2015 r., co wszak nie nastąpiło. Co prawda, w dniu 17 listopada 2015 r. pełnomocnik skarżącego wystąpił z kolejnym wnioskiem o zwolnienie skarżącego od kosztów sądowych, niemniej jednak nie mogło to uchronić skarżącego przed ujemnymi następstwami niewykonania prawomocnego zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi. Dostrzec trzeba, że w niniejszej sprawy wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy został już rozpatrzony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, a Naczelny Sąd Administracyjny oddalił wniesione na to postanowienie zażalenie. Co za tym idzie, rozstrzygnięcie powyższej kwestii wpadkowej uzyskało przymiot prawomocności, a w konsekwencji moc wiążącą między innymi wobec sądu, który je wydał. Z uwagi na fakt, iż nie dotyczy ono istoty sprawy, nie korzysta z powagi rzeczy osądzonej, jednakże posiada w pełni przymiot prawomocności. Z powyższego wypływa obowiązek uiszczenia wymaganego wpisu i faktu tego nie zmienia obowiązek ponownego wezwania strony do uiszczenia opłaty – ze wskazaniem kwoty oraz skutków jej nieuiszczenia. Złożenie kolejnego wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, nawet dokonane w terminie określonym w ponownym wezwaniu, nie może uchylić skutków prawomocności wydanego wcześniej rozstrzygnięcia i tym samym nie ma wpływu na bieg terminu określonego w art. 220 p.p.s.a. Jedynie wydanie i uprawomocnienie się postanowienia odmiennej treści w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych powoduje utratę mocy pierwszego postanowienia, nie wpływa jednak na skutki niezastosowania się strony do treści postanowienia prawomocnego. Postanowienie odmiennie rozstrzygające wniosek o przyznanie prawa pomocy mogłoby zapaść jedynie przy spełnieniu przesłanki określonej w art. 165 p.p.s.a., który pozwala dokonać tego w sytuacji zmiany okoliczności sprawy. Dlatego po bezskutecznym upływie siedmiodniowego terminu do uiszczenia wpisu od skargi, określonego w zarządzeniu przewodniczącego wydanym po oddaleniu przez Naczelny Sąd Administracyjny zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego odmawiające przyznania stronie prawa pomocy, Sąd pierwszej instancji winien odrzucić skargę na mocy art. 220 § 3 p.p.s.a. (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 21 kwietnia 1999 r., sygn. akt I CKN 1461/98, OSNC 1999/11/96, wydane na podstawie analogicznych przepisów Kodeksu postępowania cywilnego i ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych). Zasada ta znajduje zastosowanie nawet w przypadku zajścia "zmiany okoliczności sprawy" (a więc przesłanki z art. 165 p.p.s.a.) po wydaniu pierwotnego postanowienia oddalającego wniosek o przyznanie prawa pomocy. Należy dodać, iż inna interpretacja wspomnianego przepisu mogłaby pozwolić stronom na nieograniczone przewlekanie postępowania sądowoadministracyjnego poprzez składanie kolejnych wniosków o przyznanie prawa pomocy. Na koniec podkreślenia wymaga, że zaprezentowany pogląd znajduje oparcie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego [zob. przykładowo następujące postanowienia: z dnia 23 marca 2009 r., sygn. akt I FZ 60/09, z dnia 12 grudnia 2013 r., sygn. akt II FSK 3379/13, z dnia 8 kwietnia 2014 r., sygn. akt II OSK 810/14, z dnia 20 maja 2014 r., sygn. akt II FZ 564/14, z dnia 18 czerwca 2014 r., sygn. akt II FZ 764/14 czy z dnia 2 września 2015 r., sygn. akt I FSK 1439/15 (dostęp: http://orzeczenia.nsa.gov.pl)]. Mając na względzie powyższe, w rozpatrywanym przypadku należało zastosować art. 220 § 3 p.p.s.a., który stanowi, że skarga, od której pomimo wezwania nie został uiszczony wpis, podlega odrzuceniu przez sąd.