I SA/Gl 128/18

WyrokWSA w Gliwicach2018-05-17

Skład orzekający: Dorota Kozłowska, Beata Machcińska, Bożena Pindel

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zadośćuczynienie otrzymane przez pracownika od pracodawcy na podstawie ugody pozasądowej, związane z wypadkiem przy pracy, korzysta ze zwolnienia z podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych?
Ratio decidendi
Zadośćuczynienie otrzymane na podstawie ugody pozasądowej, nawet jeśli jego wysokość lub zasady ustalania wynikają z przepisów odrębnych ustaw (np. Kodeksu cywilnego), nie korzysta ze zwolnienia z podatku dochodowego od osób fizycznych. Wynika to z faktu, że art. 21 ust. 1 pkt 3 lit. g) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wyłącza ze zwolnienia odszkodowania i zadośćuczynienia wynikające z umów lub ugód innych niż ugody sądowe. Ponadto, samo odwołanie do art. 444 § 1 Kodeksu cywilnego nie jest wystarczające, jeśli świadczenie nie jest stricte odszkodowaniem za szkodę majątkową, a zostało wypłacone na podstawie ugody pozasądowej.
Stan faktyczny
Podatnik D. S. nie wykazał w zeznaniu PIT-37 za 2016 r. przychodu w kwocie [...] zł otrzymanego od pracodawcy jako zadośćuczynienie w związku z wypadkiem przy pracy. Organ pierwszej instancji określił wysokość zobowiązania podatkowego, a Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał tę decyzję w mocy. Podatnik twierdził, że zadośćuczynienie jest zwolnione z podatku na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, mimo negatywnej interpretacji indywidualnej. Skarżący zarzucił organom naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym błędną wykładnię art. 21 ust. 1 pkt 3 u.p.d.o.f. oraz art. 444 § 1 K.c.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Kozłowska (spr.), Sędziowie WSA Beata Machcińska, Bożena Pindel, Protokolant Katarzyna Czabaj, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 maja 2018 r. sprawy ze skargi D. S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2016 r. oddala skargę. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach (dalej: organ odwoławczy) decyzją z dnia [...] r. nr [...], na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 201 z późn. zm., dalej: O.p.), art. 3 ust. 1, art. 9 ust. 1, art. 10. ust. 1 pkt 9, art. 11 ust. 1, art. 12 ust. 1, art. 21 ust. 1 pkt 3 lit. g, pkt 3b i pkt 3c, art. 27 ust. 1, art. 27f ust. 1 i 45 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 2032 z późn. zm., dalej: u.p.d.o.f.), po rozpoznaniu odwołania D. S. (dalej: podatnik, skarżący), utrzymał w mocy decyzję Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w C. (dalej: organ pierwszej instancji) z dnia [...] r. nr [...] w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2016 r. w wysokości [...] zł. Przedmiotowa decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym: Podatnik w dniu 30 kwietnia 2017 r. złożył do organu pierwszej instancji zeznanie PIT-37 o wysokości osiągniętego dochodu w roku podatkowym 2016. W złożonym zeznaniu wykazał: - przychód ze stosunku pracy: [...] zł - koszty uzyskania przychodu: [...] zł - dochód: [...] zł - składki na ubezpieczenie społeczne: [...] zł - składki na powszechne ubezpieczenie zdrowotne: [...] zł - podatek należny: [...] zł - sumę pobranych zaliczek przez płatników: [...] zł. Podatnik w zeznaniu wykazał nadpłatę w wysokości [...] zł. Organ pierwszej instancji w wyniku podjętych czynności sprawdzających stwierdził, iż podatnik w złożonym zeznaniu podatkowym za 2016 r. nie wykazał przychodu w kwocie [...] zł otrzymanego od pracodawcy w związku z wypadkiem przy pracy, który został wykazany w informacji o dochodach oraz pobranych zaliczkach na podatek dochodowy w roku 2016 (PIT- 11) wystawionej dla niego przez pracodawcę A Sp. z o.o. w G. (dalej: pracodawca). Podatnik w związku z wątpliwościami odnośnie zwolnienia z opodatkowania zadośćuczynienia otrzymanego od pracodawcy z tytułu wypadku przy pracy, wnioskiem z dnia 13 marca 2017 r. zwrócił się Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej o wydanie interpretacji indywidualnej prawa podatkowego w wyżej wymienionym zakresie. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w dniu [...] r. wydał interpretację nr [...], w której stwierdził, że otrzymane przez podatnika zadośćuczynienie z tytułu wypadku przy pracy, którego źródłem wypłaty była zawarta ugoda pozasądowa, nie podlega zwolnieniu od podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3, pkt 3a, pkt 3b i pkt 3c u.p.d.o.f. Pomimo wydania powyższej interpretacji podatnik nie zastosował się do otrzymanej wykładni prawa podatkowego i nie złożył korekty zeznania podatkowego za 2016 r., uważając, że świadczenie to korzysta ze zwolnienia od podatku dochodowego na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3 u.p.d.o.f. Organ pierwszej instancji decyzją z dnia [...] r. nr [...] określił podatnikowi wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2016 r. w kwocie [...] zł. Od powyższej decyzji podatnik złożył odwołanie. Podatnik zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie: 1. przepisów postępowania poprzez zebranie materiału dowodowego w sposób wybiórczy i pominięcie wniosków dowodowych strony oraz niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy w sposób umożliwiający należyte jej rozpoznanie i niezastosowanie art. 2a O.p.; 2. prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 21 ust. 1 pkt 3 u.p.d.o.f. poprzez bezzasadne przyjęcie, że otrzymane zadośćuczynienie w związku z wypadkiem przy pracy wypłacone przez pracodawcę w kwocie [...] zł nie jest wolne od podatku dochodowego od osób fizycznych; 3. art. 1 u.p.d.o.f. poprzez błędną jego interpretację. Organ odwoławczy decyzją z dnia 20 listopada 2017 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy rozpoznając sprawę na wstępie stwierdził, że opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlegają wszelkie dochody osiągane przez podatnika, z wyjątkiem tych dochodów, które zostały enumeratywnie wymienione przez ustawodawcę jako zwolnione z podatku, bądź od których zaniechano poboru podatku, w drodze rozporządzenia wydanego przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych. Następnie organ odwoławczy omówił przepisy art. 10 ust. 1 pkt 1, art. 11 ust. 1, art. 12 ust. 1, art. 19, art. 25b, art. 30f u.p.d.o.f. Organ odwoławczy wskazał, że podatnik zawarł w dniu 11 kwietnia 2016 r. z pracodawcą porozumienie w formie pozasądowej ugody. W § 3 ugody pracodawca zobowiązał się do zapłaty na rzecz pracownika kwoty [...] zł jako zadośćuczynienie za doznaną przez niego krzywdę. Z kolei w § 4 wyraził on zgodę na umorzenie postępowania karnego prowadzonego przez Prokuraturę Rejonową G. w G. w sprawie zaistniałego wypadku przy pracy. W wyniku zawartej pozasądowej ugody pracodawca przelał na konto bankowe podatnika w dniu 21 kwietnia 2016 r. kwotę [...] zł tytułem zadośćuczynienia w związku z zawartą ugodą, od której uiścił również należny podatek w kwocie [...] zł. Ponadto pracodawca uwzględnił wypłacone zadośćuczynienie w wystawionej dla podatnika deklaracji PIT-11 za 2016 r. Organ odwoławczy wyjaśnił, że na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3 u.p.d.o.f. wolne od podatku dochodowego są otrzymane odszkodowania lub zadośćuczynienia, jeżeli ich wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z przepisów odrębnych ustaw lub przepisów wykonawczych wydanych na podstawie tych ustaw, oraz otrzymane odszkodowania lub zadośćuczynienia, jeżeli ich wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z postanowień układów zbiorowych pracy, innych opartych na ustawie porozumień zbiorowych, regulaminów lub statutów, o których mowa w art. 9 § 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz.U. z 2016 r. poz. 1666, z późn. zm.), z wyjątkiem: a) określonych w prawie pracy odpraw i odszkodowań z tytułu skrócenia okresu wypowiedzenia umowy o pracę, b) odpraw pieniężnych wypłacanych na podstawie przepisów o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników, c) odpraw i odszkodowań z tytułu skrócenia okresu wypowiedzenia funkcjonariuszom pozostającym w stosunku służbowym, d) odszkodowań przyznanych na podstawie przepisów o zakazie konkurencji, e) odszkodowań za szkody dotyczące składników majątku związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą, f) odszkodowań za szkody dotyczące składników majątku związanych z prowadzeniem działów specjalnych produkcji rolnej, z których dochody są opodatkowane według skali, o której mowa w art. 27 ust. 1, lub na zasadach, o których mowa w art. 30c, g) odszkodowań wynikających z zawartych umów lub ugód innych niż ugody sądowe. Zdaniem organu odwoławczego, aby wypłacone podatnikowi zadośćuczynienie korzystało ze zwolnienia na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3 u.p.d.o.f. muszą zostać spełnione łącznie dwa warunki: 1. jego wysokość lub zasady ustalania muszą wynikać z przepisów odrębnych ustaw, 2. podstawą jego przyznania nie może być zawarta umowa lub ugoda pozasądowa. Następnie organ odwoławczy omówił zwolnienie podatkowe określone w art. art. 21 ust. 1 pkt 3b i 3c u.p.d.o.f. oraz przepisy art. 444 § 1 i art. 445 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 459, dalej: K.c.). Po czym wskazał, że skoro przepis art. 444 § 1 K.c., nie normuje wysokości odszkodowania lub zasad jego ustalania a przedmiotowe odszkodowanie zostało otrzymane przez podatnika na podstawie ugody pozasądowej, która mocą art. 21 ust. 1 pkt 3 lit. g) u.p.d.o.f. jest wyłączona ze zwolnienia z opodatkowania, to w sprawie nie zostały spełnione oba warunki uprawniające do skorzystania ze zwolnienia z opodatkowania otrzymanego zadośćuczynienia na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3 u.p.d.o.f. Dalej organ odwoławczy odnosząc się do zarzutu naruszenia przepisów postępowania poprzez zebranie materiału dowodowego w sposób wybiórczy i pominiecie wniosków dowodowych strony, wskazał, że akta sprawy zawierają wszystkie dokumenty składane przez stronę. Natomiast podatnik nie wskazuje jakie dokumenty miałyby zostać pominięte. W ocenie organu odwoławczego zasadnie organ pierwszej instancji odmówił przeprowadzenia dowodu z dokumentów lekarskich złożonych na okoliczność doznanego trwałego uszczerbku na zdrowiu jak i faktu, iż uszczerbek ten oraz wypłacone zadośćuczynienie nastąpiły wskutek wypadku przy pracy, wskazując, iż dokumenty te nie mają istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, albowiem przepisy prawa podatkowego nie odnoszą się do tych kwestii i w żaden sposób nie warunkują tym zwolnienia z opodatkowania. Organ odwoławczy za nieuzasadniony uznał także zarzut niewyjaśnienia stanu faktycznego sprawy w sposób umożliwiający należyte jej rozpoznanie i nie zastosowanie art. 2a O.p. Organ odwoławczy podkreślił, że przepis art. 2a O.p. nie mógł mieć zastosowania z uwagi na jednoznaczność w ocenie brzmienia art. 21 ust. 1 pkt 3 u.p.d.o.f. Na koniec organ odwoławczy, odnosząc się do powołanego przez podatnika wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 27 kwietnia 2011 r., sygn. akt I SA/Wr 373/11, stwierdził, że z wyroku tego wynika, że świadczenie zostało wypłacone na podstawie art. 444 § 1 K.c. w postaci zwrotu lub sfinansowania kosztów leczenia na podstawie faktur i rachunków. Wskazany wyrok dotyczy zatem innego stanu faktycznego jak i prawnego, a tym samym nie może mieć odniesienia do przedmiotowej sprawy. W skardze na decyzję organu odwoławczego, wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, pełnomocnik skarżącego zarzucił: 1. naruszenie prawa materialnego: a) art. 21 ust. 1 pkt 3 u.p.d.o.f. przez błędną jego interpretację, skutkującą przyjęciem, iż otrzymane przez skarżącego zadośćuczynienie jest świadczeniem ze stosunku pracy, podczas gdy prawidłowa interpretacja tego przepisu wskazuje, iż zadośćuczynienie to jest świadczeniem z tytułu wypadku przy pracy; b) art. 444 § 1 K.c., przez błędną jego wykładnię poprzez przyjęcie, że przepis ten nie normuje wysokości odszkodowania lub zasad jego ustalania, podczas gdy prawidłowa jego wykładnia, poparta jednolitą linią orzeczniczą, wskazuje, że treść przepisu art. 444 § 1 K.c. określa zakres i sposób naprawienia szkody, stanowiąc w szczególności, że naprawieniu podlegają wszelkie wynikłe z uszkodzenia ciała lub rozstroju zdrowia koszty, precyzując dodatkowo zakres kompensacji w przypadku, gdy poszkodowany stał się inwalidą; c) art. 21 ust. 1 pkt 3 lit. g) u.p.d.o.f. poprzez błędne jego zastosowanie, skutkujące przyjęciem, iż na podstawie tego przepisu, skarżący nie korzysta ze zwolnienia podatkowego, podczas gdy prawidłowa analiza stanu faktycznego prowadzi do wniosków przeciwnych; 2. mające istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów postępowania: a) art. 122 i 123 O.p. poprzez pominięcie wniosków strony oraz niewyjaśnienie stanu faktycznego w sposób umożliwiający należyte rozpoznanie sprawy; b) art. 191 O.p. poprzez zebranie materiału dowodowego w sposób wybiórczy i pominięcie wniosków dowodowych strony. Pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji organu odwoławczego i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżącego nie zgodził się z organem odwoławczym, że w przypadku wypłaconego skarżącemu zadośćuczynienia nie została spełniona przesłanka, iż wysokość lub zasady ustalenia odszkodowania muszą wynikać z przepisów odrębnych ustaw, Pełnomocnik skarżącego wywodził, że zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą treść przepisu art. 444 § 1 K.c. określa zakres i sposób naprawienia szkody, stanowiąc w szczególności, że naprawieniu podlegają wszelkie wynikłe z uszkodzenia ciała lub rozstroju zdrowia koszty, precyzując dodatkowo zakres kompensacji w przypadku, gdy poszkodowany stał się inwalidą. Wskazane unormowanie Kodeksu cywilnego określa zatem zasady ustalenia odszkodowania, a nie jedynie ogólne przesłanki jego ustalenia. Zatem odszkodowania przyznane na podstawie art. 444 § 1 K.c. z tytułu uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia korzystają ze zwolnienia podatkowego na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3 u.p.d.o.f. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 lipca 2013 r., sygn. akt II FSK 2008/11). Uzasadniając zarzut naruszenia art. 21 ust. 1 pkt 3 lit. g) u.p.d.o.f. pełnomocnik skarżącego podniósł, że gdyby organy podatkowe dokonały dogłębnej analizy stanu faktycznego oraz skorzystałby z zasad logicznego rozumowania to mogłyby wysunąć prawidłowe wnioski i oceny, które pozwoliłyby zakwalifikować przedmiotowe zwolnienie na podstawie przepisu art. 21 ust. 1 pkt 3 u.p.d.o.f. Skarżący wielokrotnie w swoich pismach wskazywał, że zawarta ugoda była ugodą zawartą w związku z prowadzonym postępowaniem karnym, stanowiła ona podstawę rozstrzygnięcia w tym postępowaniu, tj. znalazła aprobatę organu postępowania i była przez niego weryfikowana. Sytuacja skarżącego byłaby dokładnie taka sama, gdyby doszło do zawarcia ugody przed sądem. Zdaniem pełnomocnika skarżącego w przedmiotowej sprawie organy podatkowe naruszyły przepisy art. 122 i 123 O.p. pomijając wnioski strony o przeprowadzenie dowodów oraz nie wyjaśniając stanu faktycznego sprawy w sposób umożliwiający należyte jej rozpoznanie. Gdyby więc organy podatkowe przeprowadziły dowód z dokumentacji lekarskiej dokonałyby ustalenia pełnego stanu faktycznego, który pozwoliłby na wydanie prawidłowej decyzji. Uzasadniając zarzut naruszenia art. 191 O.p. poprzez zebranie materiału dowodowego w sposób wybiórczy i pominięcie wniosków dowodowych strony, pełnomocnik skarżącego wywodził, że organy podatkowe, skupiły całą swoją uwagę na zawartej ugodzie, w której widnieje kwota zadośćuczynienia, ale nie ona stanowiła główny cel zawartej ugody. Na poparcie swojego stanowiska pełnomocnik skarżącego powołał się na wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego, wskazując jedynie ich sygnatury: II FSK 1197/15, II FSK 1277/15, II FSK 1278/15, II FSK 1349/15, II FSK 1350/15, II FSK 1535/15, II FSK 1536/15, II FSK 1537/15, II FSK 1538/15. Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Na wstępie przypomnieć należy, że jedną z podstawowych reguł podatku dochodowego jest zasada powszechności opodatkowania. Zasada ta znalazła potwierdzenie w orzeczeniu Trybunału Konstytucyjnego z dnia 29 maja 1996 r., sygn. akt K. 22/95, który stwierdził, iż "wszystkie normy wprowadzające zwolnienia przedmiotowe mają charakter odstępstwa od zasady powszechności opodatkowania według jednakowych, tych samych dla każdego podatnika zasad." Także w orzecznictwie sądów administracyjnych nie budzi wątpliwości pogląd, że wykładnia przepisów przewidujących wyjątki od generalnej zasady powszechności opodatkowania musi być dokonana ściśle. Nie są co do zasady dopuszczalne interpretacje wyjątków poza literalne ich brzmienie. Normę zawartą w przepisie art. 21 ust.1 pkt 3 u.p.d.o.f. należy odczytywać z uwzględnieniem tej dyrektywy. W myśl przepisu art. 21 ust. 1 pkt 3 u.p.d.o.f., w brzmieniu obowiązującym w 2016 r. wolne od podatku są otrzymane odszkodowania lub zadośćuczynienia, jeżeli ich wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z przepisów odrębnych ustaw lub przepisów wykonawczych wydanych na podstawie tych ustaw, oraz otrzymane odszkodowania lub zadośćuczynienia, jeżeli ich wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z postanowień układów zbiorowych pracy, innych opartych na ustawie porozumień zbiorowych, regulaminów lub statutów, o których mowa w art. 9 § 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (Dz. U. z 2016 r. poz. 1666), z wyjątkiem: a) określonych w prawie pracy odpraw i odszkodowań z tytułu skrócenia okresu wypowiedzenia umowy o pracę, b) odpraw pieniężnych wypłacanych na podstawie przepisów o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników, c) odpraw i odszkodowań z tytułu skrócenia okresu wypowiedzenia funkcjonariuszom pozostającym w stosunku służbowym, d) odszkodowań przyznanych na podstawie przepisów o zakazie konkurencji, e) odszkodowań za szkody dotyczące składników majątku związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą, f) odszkodowań za szkody dotyczące składników majątku związanych z prowadzeniem działów specjalnych produkcji rolnej, z których dochody są opodatkowane według skali, o której mowa w art. 27 ust. 1, lub na zasadach, o których mowa w art. 30c, g) odszkodowań wynikających z zawartych umów lub ugód innych niż ugody sądowe; Powyższy przepis w pkt 3 określa zasadę, zaś w dalszej części wyjątki od niej. Jest zasadą, że jeżeli wysokość odszkodowania/zadośćuczynienia lub zasady jego ustalania wynikają wprost z przepisów odrębnych ustaw lub przepisów wykonawczych wydanych na podstawie tych ustaw, to odszkodowania tak otrzymane wolne są od podatku dochodowego. Wyjątkiem natomiast od tej zasady są m.in. odszkodowania/zadośćuczynienia wynikające z zawartych umów i ugód, innych niż ugody sądowe, nawet gdyby były odszkodowaniami, których wysokość lub zasady ustalania wynikają z przepisów odrębnych ustaw lub przepisów wykonawczych wydanych na podstawie tych ustaw. Innymi słowy sam fakt, że odszkodowanie wynika z umowy lub ugody innej niż ugoda sądowa, przesądza o wyłączeniu ze zwolnienia. Reasumując z brzmienia przepisu art. 21 ust. 1 pkt 3 u.p.d.o.f. wynika, że ustawodawca konstruując zwolnienie podatkowe, określił jego przedmiot w sposób ogólny, gdyż zwolnieniu podlegają wszelkie otrzymane odszkodowania lub zadośćuczynienia, których wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z przepisów odrębnych ustaw lub przepisów wykonawczych wydanych na podstawie tych ustaw. Z grupy tej wyłączył jednak enumeratywnie wskazane rodzaje odszkodowań. Wynika z tego jednoznacznie, że nie każde odszkodowanie, którego wysokość lub zasady ustalania wynikają z przepisów rangi ustawowej i przepisów wykonawczych wydanych na ich podstawie podlega zwolnieniu, ale tylko to, które spełnia wskazaną przesłankę oraz jednocześnie nie zostało wymienione jako wyjątek. Aby więc skorzystać ze zwolnienia podatkowego określonego w art. 21 ust. 1 pkt 3 u.p.d.o.f. konieczne jest spełnienie łącznie trzech przesłanek: - po pierwsze, wypłacone świadczenie jest odszkodowaniem lub zadośćuczynieniem, - po drugie, wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z przepisów odrębnych ustaw lub przepisów wykonawczych wydanych na podstawie tych ustaw, - po trzecie, otrzymane odszkodowanie lub zadośćuczynienie nie zostało wyłączone ze zwolnienia na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3 lit. a)-g) u.p.d.o.f. Nie ulega wątpliwości, że zadośćuczynienie zostało wypłacone skarżącemu na podstawie ugody zawartej z pracodawcą. Była to ugoda pozasądowa. Natomiast fakt, że w ugodzie zawarto sformułowanie, że skarżący wyraża zgodę na umorzenie postępowania karnego prowadzonego przez Prokuraturę Rejonową G. w G. w sprawie zaistniałego wypadku przy pracy nie powoduje, że była to ugoda zawarta w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym przez prokuratora. Zresztą nawet gdyby ją można było tak zakwalifikować to i tak nadal nie jest to ugoda sądowa, a tylko odszkodowania i zadośćuczynienia wynikające z ugód zawartych przed sądem korzystają z omawianego zwolnienia podatkowego. Już ta okoliczność – spełnienie przesłanki negatywnej powoduje, że skarżący nie może skorzystać ze zwolnienia podatkowego, uregulowanego w art. 21 ust. 1 pkt 3 lit. a)-g) u.p.d.o.f. W świetle powyższych rozważań niezasadny okazał się zarzut naruszenia art. 21 ust. 1 pkt 3 u.p.d.o.f. Należy także zgodzić się z organami podatkowymi, że w stanie faktycznym sprawy podstawą wypłaty zadośćuczynienia była zawarta ugoda pozasądowa, a nie konkretny przepis prawa (w tym wypadku K.c.), który stanowiłby o jego wysokości lub zasadzie ustalania. Natomiast treść art. 444 § 1 K.c., na który powołuje się strona skarżąca określa zakres i sposób naprawienia szkody w postaci uszkodzenia ciała lub rozstroju zdrowia, pozostawiając bez zmian przesłanki odpowiedzialności odszkodowawczej. Dochodzenie przez poszkodowanego roszczeń z art. 444 K.c. zależy więc od przypisania określonej osobie odpowiedzialności za zdarzenie szkodzące (na wskazanej przez ustawodawcę zasadzie winy, ryzyka lub słuszności) oraz ustalenia szkody, pozostającej w adekwatnym związku przyczynowym z tym zdarzeniem. Na podstawie art. 444 K.c. kompensowana jest wyłącznie szkoda majątkowa w postaci uszkodzenia ciała lub rozstroju zdrowia (tak Adam Olejniczak Komentarz do art. 444 Kodeksu cywilnego – LEX 2014). Natomiast skarżący, co wynika z treści zawartej przez niego ugody pozasądowej z pracodawcą otrzymał zadośćuczynienie, zatem nie została mu zrekompensowana szkoda majątkowa. Wszystkie powołane przez pełnomocnika skarżącego wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 26 maja 2017 r. o sygn. akt: II FSK 1197/15, II FSK 1198/15, II FSK 1277/15, II FSK 1278/15, II FSK 1349/15, II FSK 1350/15, II FSK 1535/15, II FSK 1536/15, II FSK 1537/15, II FSK 1538/15 (wszystkie wyroki wskazane w uzasadnieniu dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych) dotyczą tego samego zagadnienia prawnego a mianowicie naprawienia szkody w razie uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia. Niemniej w sprawach tych pracodawca zwracał poszkodowanym w wyniku wypadku przy pracy pracownikom (byłym pracownikom) udokumentowane koszy: leczenia, rehabilitacji, przedmiotów ortopedycznych lub bezpośrednio finansował te koszty. Wyroki, które zapadły w powołanych wyżej sprawach dotyczą więc zupełnie odmiennego stanu faktycznego i prawnego, niż w rozpoznawanej sprawie. Nie można zatem zgodzić się z pełnomocnikiem skarżącego, że doszło do naruszenia prawa materialnego – art. 444 § 1 K.c. Natomiast stanowisko Sądu rozpoznającego sprawę jest zbieżne z poglądami Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonymi np. w wyrokach: z dnia 7 marca 2018 r., sygn. akt II FSK 573/16; z dnia 21 lutego 2017 r., sygn. akt II FSK 50/50 Nie zasługują na uwzględnienie także podniesione w skardze zarzuty naruszenia prawa procesowego i to w stopniu, mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Organy podatkowe nie naruszyły art. 122 O.p. W toku postępowania podjęły wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Zasadnie także organ pierwszej instancji postanowieniem z dnia 25 sierpnia 2017 r. odmówił przeprowadzenia dowodu z dokumentów lekarskich na okoliczność doznanego przez skarżącego trwałego uszczerbku na zdrowiu jak i faktu, iż uszczerbek ten oraz wypłacone zadośćuczynienie nastąpiły wskutek wypadku przy pracy. Istotnie bowiem dokumenty te nie miały znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Organy podatkowe nie naruszyły także zasady czynnego udziału stron w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwiły stronie wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. (art. 123 O.p.) Skarżący na etapie postępowania przed organem pierwszej instancji wypowiedział się w sprawie zebranego w piśmie z dnia 21 sierpnia 2017 r. (k. 43-44 akt administracyjnych). Natomiast na etapie postępowania odwoławczego nie skorzystał ze swojego uprawnienia, pomimo prawidłowego zawiadomienia (k. 69-70 akt administracyjnych). Organy podatkowe oceniły także zgromadzony w sprawie materiał dowodowy zgodnie z treścią art. 191 O.p., nie przekraczając zasady swobodnej oceny dowodów. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 1369),oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło