I SA/Gl 957/25

WyrokWSA w Gliwicach2026-02-05

Skład orzekający: Piotr Pyszny, Mikołaj Darmosz, Anna Tyszkiewicz-Ziętek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy termin do złożenia zgłoszenia nabycia spadku w celu skorzystania ze zwolnienia podatkowego (art. 4a u.p.s.d.) jest terminem prawa materialnego, który nie podlega przywróceniu na podstawie art. 162 o.p.?
Ratio decidendi
Termin do złożenia zgłoszenia nabycia spadku w celu skorzystania ze zwolnienia podatkowego (art. 4a u.p.s.d.) jest terminem prawa materialnego, który nie podlega przywróceniu na podstawie art. 162 o.p. Uchybienie temu terminowi powoduje utratę prawa do skorzystania ze zwolnienia. Przepis art. 165a § 1 o.p. stanowi podstawę do odmowy wszczęcia postępowania w sprawie przywrócenia terminu, gdy brak jest podstaw prawnych do jego prowadzenia.
Stan faktyczny
Skarżący złożył zgłoszenie SD-Z2 o nabyciu spadku po ojcu po upływie ustawowego terminu. Wniósł o przywrócenie terminu, powołując się na błędną informację co do terminu złożenia zgłoszenia, którą miał uzyskać od pracownika sądu. Organy podatkowe odmówiły wszczęcia postępowania w sprawie przywrócenia terminu, uznając, że termin ten jest nieprzywracalny. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Pyszny, Sędziowie Asesor WSA Mikołaj Darmosz (spr.), Sędzia WSA Anna Tyszkiewicz-Ziętek, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 5 lutego 2026 r. sprawy ze skargi J. W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 12 maja 2025 r. nr 2401-IOD-2.4104.25.2025 UNP: 2401-25-126754 w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie przywrócenia terminu do złożenia zgłoszenia SD-Z2 o nabyciu własności rzeczy lub praw majątkowych oddala skargę. Przedmiot kontroli Sądu stanowiło postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach (dalej: "DIAS", "Dyrektor", "organ odwoławczy") z 12 maja 2025 r. nr 2401-IOD-2.4104.25.2025 UNP: 2401-25-126754 wydane na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm. - dalej: "o.p.") po rozpoznaniu zażalenia J. W. (dalej: "Skarżący", "Podatnik", "strona", "wnioskodawca") na postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w B. (dalej: "Naczelnik", "organ podatkowy I instancji") z 28 stycznia 2025 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie przywrócenia terminu do złożenia zgłoszenia o nabyciu rzeczy lub praw majątkowych. Zaskarżone postanowienie zapadło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych. Podatnik 9 grudnia 2024 r. złożył w [...] Urzędzie Skarbowym w B. zgłoszenie SD-Z2 o nabyciu własności rzeczy lub praw majątkowych po zmarłym 11 marca 2019 r. ojcu – J1. W. Naczelnik pismem z 19 grudnia 2024 r. wezwał stronę do złożenia deklaracji SD-3. Organ podatkowy I instancji wskazał na braki zgłoszenia polegające na błędnym PESEL zmarłego oraz pominięciu wskazania numeru księgi wieczystej nieruchomości objętej spadkobraniem. Organ wyjaśnił, że postanowienie Sądu Rejonowego w B. z 12 kwietnia 2022 r. sygn. akt [...] w sprawie stwierdzenia nabycia spadku po zmarłym uprawomocniło się 20 kwietnia. Spadek nabył z mocy ustawy Skarżący wraz z trzema braćmi, każdy w ¼ części. Zaznaczono również, że termin do złożenia zgłoszenia SD-Z2 upłynął 20 października 2022 r. Wobec czego złożone przez stronę 9 grudnia 2024 r. zgłoszenie, z uwagi na upływ terminu 6 miesięcy od uprawomocnienia się orzeczenia sądu, jest bezskuteczne. Podatnik pismem z 13 stycznia 2025 r. wniósł do organu o przywrócenie terminu na złożenie zgłoszenia z uwagi na mylną informację co do terminu udzieloną przez pracownika Sądu. Naczelnik postanowieniem z 28 stycznia 2025 r. nr [...] na podstawie art. 165a § 1 o.p. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie przywrócenia terminu do złożenia zgłoszenia SD-Z2 o nabyciu własności rzeczy lub praw majątkowych tytułem dziedziczenia po zmarłym 11 marca 2019 r. J1. W. Podatnik pismem z 13 stycznia 2025 r. wniósł do organu o przywrócenie terminu na złożenie zgłoszenia z uwagi na mylną informację co do terminu udzieloną przez pracownika Sądu. Naczelnik postanowieniem z 28 stycznia 2025 r. na podstawie art. 165a § 1 o.p. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie przywrócenia terminu do złożenia zgłoszenia SD-Z2 o nabyciu własności rzeczy lub praw majątkowych tytułem dziedziczenia po zmarłym 11 marca 2019 r. J1. W. W uzasadnieniu do ww. postanowienia organ powołał się na przepis art. 4a ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1837 ze zm. – dalej: "u.p.s.d."). Organ podatkowy wskazał, że termin przewidziany dla podatników na złożenie zgłoszenia od którego uzależnione jest zastosowanie zwolnienia z podatku od spadków i darowizn jest nieprzywracalnym terminem prawa materialnego. Ponadto z ust. 3 wynika, że gdy niespełnione zostaną warunki ust. 1 i 2 podatnik podlega ogólnym ustawowym zasadom opodatkowania. Naczelnik powołując się na art. 165a o.p. wskazał, że odmowa wszczęcia postępowania zachodzi, gdy żądanie wszczęcie wniesie podmiot niebędący stroną lub gdy nie może być ono wszczęte z innych przyczyn. Organ przytoczył treść art. 162 § 1 o.p. oraz zaznaczył, że zgodnie § 4 tego artykułu ma on zastosowanie wyłącznie do terminów procesowych a przywołany termin z art. 4a u.p.s.d. jest terminem prawa materialnego, wobec czego art. 162 § 4 nie znajduje zastosowania. Uchybienie terminu przez stronę wiąże się z całkowitą utratą prawa do skorzystania ze zwolnienia podatkowego określonego w art. 4a u.p.s.d. Podatnik na powyższe postanowienie pismem z 3 marca 2025 r. wniósł zażalenie zaskarżając je w całości oraz zarzucając mu naruszenie przepisów tj.: art. 165a i 165 oraz art. 121 § 1 o.p. w związku z art. 4a ust. 1 u.p.s.d. poprzez uznanie, że przywrócenie terminu jest niedopuszczalne. Strona wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przywrócenie terminu, w razie nieuwzględnienia tego wniosku o uchylenie postanowienia i przekazania sprawy organowi podatkowemu I instancji do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu podniesiono, że termin został uchybiony z powodu błędnego pouczenia przez pracownika sądu, że powinno się zaczekać na rozpatrzenie sprawy po zmarłej żonie spadkodawcy. Wnioskodawca twierdzi, że Naczelnik najpierw odmówił przyjęcia zgłoszenia a następnie pouczył go o możliwości wniesienia o przywrócenie terminu. Podatnik jest zdania, iż takie działanie jest niezgodne z obowiązującym prawem i zasadą prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów. Dyrektor postanowieniem z 12 maja 2025 r. utrzymał w mocy postanowienie organu podatkowego I instancji. Organ odwoławczy podzielił argumentację zaprezentowaną przez Naczelnika w zakresie stwierdzenia, że termin art. 4a u.p.s.d. jest terminem prawa materialnego, a co za tym idzie nie podlega on możliwości przywrócenia. Powołując się na art. 162 o.p. organ stwierdził, że instytucja przywrócenia terminu odnosi się zgodnie z § 4 wyłącznie do terminów procesowych a nie materialnych. Dyrektor zaznaczył, że bez wpływu na rozstrzygnięcie jest fakt z jakiego powodu strona uchybiła terminowi, wobec czego analiza okoliczności uzasadniających uchybienie jest bezzasadna i nie podlega ocenie organu. Ponadto nie uwzględniono zarzutu, że organ I instancji pouczył stronę o możliwości złożenia wniosku o przywrócenie terminu. Z akt sprawy wynikało, że w siedzibie organu podatkowego zjawił się nie podatnik a jego brat, w efekcie czego udzielenie takiego pouczenia samemu podatnikowi było niemożliwe. Podatnik pismem z 30 czerwca 2025 r. złożył skargę do tutejszego Sądu zaskarżając postanowienie organu II instancji w całości. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie art. 4a ust. 1 pkt 1 u.p.s.d. i art. 165a o.p. Strona wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia organu podatkowego I instancji, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Uzasadniając skargę strona nawiązała do okoliczności jakie podnosiła we wcześniejszych pismach w sprawie. Wskazano, że przyczyną niezłożenia zgłoszenia było błędne pouczenie (przez Skarb Państwa – Sąd Rejonowy w B.) o braku konieczności złożenia takiego zgłoszenia, co miało nastąpić dopiero po zakończeniu obu spraw spadkowych. Według strony nie może ona ponosić konsekwencji prawnych "nie wykonania obowiązku" z przyczyn od siebie niezależnych. W odpowiedzi na skargę udzielonej pismem z 24 lipca 2025 r. DIAS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga wniesiona została na postanowienie wymienione w art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 – dalej: "p.p.s.a.") podlegające kontroli sprawowanej przez właściwy sąd administracyjny. Wspomniana kontrola wykonywana jest pod względem zgodności z prawem poddanych jej działań administracji publicznej – art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267). Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. rozpoznając skargę sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a. (skarga na interpretację indywidualną przepisów prawa podatkowego). Spór w sprawie dotyczy dopuszczalności oraz zasadności przywrócenia 6 miesięcznego terminu do złożenia oświadczenia na potrzeby zastosowania zwolnienia z podatku od spadków i darowizn w związku z nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych przez osoby wymienione w art. art. 4a ust. 1 u.p.s.d. Strona powołując się na art. 162 o.p. domaga się przywrócenia wspomnianego terminu, wskazując że nie ponosi winy w jego uchybieniu. Organy podatkowe natomiast wykluczają możliwość prowadzenia postępowania zmierzającego do przywrócenia terminu z wniosku strony, gdyż wniosek dotyczy nieprzywracalnego terminu prawa materialnego. Zgodnie zaś z art. 162 o.p. przywrócenie terminu w postępowaniu podatkowym następuje: § 1. W razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. § 2. Podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Jednocześnie z wniesieniem podania należy dopełnić czynności, dla której był określony termin. § 3. Przywrócenie terminu do złożenia podania przewidzianego w § 2 jest niedopuszczalne. § 4. Przepisy § 1-3 stosuje się do terminów procesowych. Dla przywrócenia terminu wymagane jest aby podatnik złożył stosowny wniosek, uprawdopodobnił, że uchybienie terminu nie nastąpiło z jego winy oraz zgodnie z art. 162 § 4 musi dotyczyć ten wniosek terminu o charakterze procesowym. Wyjaśnić należy, że zarówno w nauce prawa, jak też w orzecznictwie sądów (administracyjnych oraz powszechnych) wyodrębnia się terminy prawa materialnego i prawa procesowego. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 25 stycznia 2011 r. sygn. akt I OSK 1919/10 wskazał, że kryterium odróżnienia tych terminów stanowi to, w jakiej sferze wywołują skutek, a także do kogo zostały skierowane, przy czym nie zawsze rozróżnienie to pokrywa się z charakterem aktu prawnego, w jakim terminy zostały uregulowane (powołane orzeczenia dostępne poprzez Centralną Bazę Orzeczeń Sądów Administracyjnych www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Termin materialny z reguły skierowany jest do danego podmiotu, zaś termin procesowy do strony i (albo) organu. Uchybienie terminowi prawa materialnego powoduje wygaśnięcie praw lub obowiązków o tym charakterze, zaś niezachowanie terminu procesowego wywołuje skutki w sferze procesowej, najczęściej bezskuteczność dokonanej czynności. Jedynie termin procesowy może być przywrócony (np. termin do wniesienia odwołania, termin dla usunięcia braków formalnych podania). Natomiast terminy materialnoprawne mają charakter prekluzyjny, co oznacza że wraz z bezskutecznym upływem określonego czasu dany podmiot traci definitywnie możliwość ukształtowania swojej sytuacji prawnej. Terminy materialne są nieprzywracalne, w przeciwieństwie do terminów procesowych. Zgodnie z art. 4a ust. 1 pkt 1 w brzmieniu obowiązującym w 2022 r. – tj. w czasie w którym doszło do uzyskania przez wnioskodawcę prawomocnego postanowienia sądu o stwierdzeniu nabycia spadku – zwalnia się od podatku nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych przez małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, rodzeństwo, ojczyma i macochę, jeżeli zgłoszą nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego w terminie 6 miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego powstałego na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 2-5, 7 i 8 oraz ust. 2, a w przypadku nabycia w drodze dziedziczenia - w terminie 6 miesięcy od dnia uprawomocnienia się orzeczenia sądu stwierdzającego nabycie spadku, z zastrzeżeniem art. 4 ust. 2 i 4 u.p.s.d. Stosownie do art. 4a ust. 1 u.p.s.d. jeżeli dokumentem potwierdzającym nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych jest akt poświadczenia dziedziczenia lub europejskie poświadczenie spadkowe, termin 6 miesięcy, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, do zgłoszenia tego nabycia właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego liczy się od dnia zarejestrowania aktu poświadczenia dziedziczenia lub wydania europejskiego poświadczenia spadkowego, z zastrzeżeniem ust. 2 i 4. W art. 4a ust. 2 przewidziano szczególny przypadek "późniejszego dowiedzenia się" o nabyciu rzeczy lub praw. Terminie liczony jest wówczas na 6 miesięcy od dnia, w którym dowiedział się o ich nabyciu (w przypadku określonym w art. 4a ust. 1a u.p.s.d. od dnia), oraz uprawdopodobni fakt późniejszego powzięcia wiadomości o ich nabyciu. Z kolei w art. 4a ust. 4 u.p.s.d. wrodzono próg wartości majątku (nabytego w ciągu 5 lat od tej samej osoby) poniżej której nie ma obowiązku składania zgłoszenia oraz przypadku nabycia w drodze umowy zawartej w formie aktu notarialnego albo oświadczenia jednej ze stron zawartego w tej formie (dla czynności inter vivos tj. pomiędzy osobami żyjącymi). Z okoliczności sprawy wynika, że powołane art. 4a ust. 2 i ust. 4 u.p.s.d. nie mają istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia. Sąd wyjaśnia, że w orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że art. 4a ust. 2 u.p.s.d, ma zastosowanie wówczas, gdy spadkobierca z przyczyn od siebie niezależnych nie wie o nabyciu spadku i uprawomocnieniu się postanowienia o stwierdzeniu jego nabycia bądź nie wie, jaki faktycznie majątek był przedmiotem dziedziczenia (por. wyrok NSA z 11 stycznia 2017 r. sygn. akt II FSK 3748/14). Tryb z art. 4a ust. 2 u.p.s.d. nie znajduje zastosowania w sytuacji, w której uchybienie 6-miesięcznemu terminowi jest rezultatem zaniedbania czy braku wiedzy podatnika o konieczności dokonania zgłoszenia (por. wyrok NSA z dnia 1 września 2016 r. sygn. akt II FSK 2141/14). Z okoliczności sprawy wynika, że wnioskodawca wraz z innymi spadkobiercami brał udział w postępowaniu przed Sądem powszechnym w przedmiocie stwierdzenia nabycia spadku po zmarłym ojcu (postanowienie [...] – akta administracyjne I instancji poz. 2). Skarżący powołuje się wprost na błędną informację jaką miał uzyskać w toku tego postępowania, co do konieczności i terminu złożenia zgłoszenia. Zaznaczenia wymaga, że twierdzenia strony są w tym zakresie ogólnikowe i gołosłowne. Skarżący nie wykazał ani nie skonkretyzował w jaki sposób wprowadzić miały go w błąd czy to Sąd Rejonowy w B., czy też ewentualnie organy podatkowe. Samo niczym nie poparte twierdzenie, że został pouczony o braku konieczności złożenia zgłoszenia podatkowego do czasu zakończenia postępowań spadkowych jest w tej mierze dalece niewystarczające. Przyjąć zatem należało, że w sprawie nie mógł zostać zastosowany art. 4a ust. 2 u.p.s.d., bowiem będąc uczestnikiem postępowania w sprawie stwierdzenia nabycia spadku zakończonym prawomocnym postanowieniem Sądu Rejonowego wiedział o nabyciu przedmiotu spadkobrania. W sprawie nie zaszły okoliczności o charakterze wyjątkowym lecz sytuacja gdy spadkobiercę nie złożył zgłoszenia, na skutek własnych zaniechań czy zaniedbań. Rację mają organy podatkowe, w tym że terminy uregulowane w art. 4a ust. 1 w zw. z art. 4a ust. 1a u.p.s.d. mają charakter materialny. Stanowisko takie ma szerokie oparcie w orzecznictwie sądów administracyjnych np. wyroki NSA: z 27 listopada 2025 r. sygn. akt III FSK 418/24, z 31 października 2024 r., sygn. akt III FSK 28/24; z 6 maja 2014 r., sygn. akt II FSK 1255/12 i sygn. akt II FSK 1254/12; z 3 listopada 2010 r., sygn. akt II FSK 1171/09; z 21 września 2010 r., sygn. akt II FSK 685/09 oraz z 12 kwietnia 2017 r., sygn. akt II FSK 631/15, z 12 stycznia 2011 r., sygn. akt II FSK 1648/09; z 7 lipca 2011 r., sygn. akt II FSK 377/10; z 27 września 2019 r., sygn. akt II FSK 694/17. Termin z art. 4a ust. 1 w zw. z art. 4a ust. 1 u.p.s.d. nie jest terminem procesowym, a w konsekwencji nie podlega on przywróceniu w oparciu o art. 162 o.p. W sprawie nie miał też zastosowania art. 15 zzzzzn2 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem CO\/ID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 2095 ze zm. - dalej: "u.spec. COVID-19"), dodany ustawą z 9 grudnia 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r. poz. 2255), który wszedł w życie dnia 16 grudnia 2020 r. i który stanowił, że w przypadku stwierdzenia uchybienia przez stronę w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów: 1) od zachowania których jest uzależnione udzielenie ochrony prawnej przed organem administracji publicznej, 2) do dokonania przez stronę czynności kształtujących jej prawa i obowiązki, 3) przedawnienia, 4) których niezachowanie powoduje wygaśnięcie lub zmianę praw rzeczowych oraz roszczeń i wierzytelności, a także popadnięcie w opóźnienie, 5) zawitych, z niezachowaniem których ustawa wiąże ujemne skutki dla strony, 6) do dokonania przez podmioty lub jednostki organizacyjne podlegające wpisowi do właściwego rejestru czynności, które powodują obowiązek zgłoszenia do tego rejestru, a także terminów na wykonanie przez te podmioty obowiązków wynikających z przepisów o ich ustroju - organ administracji publicznej zawiadamia stronę o uchybieniu terminu (ust. 1). Przepis art. 15zzzzzn2 ustawy specjalnej w odróżnieniu od art. 15zzr nadal obowiązuje. Jednakże może być stosowany jedynie do zdarzeń (przypadków uchybienia terminom), które wystąpiły w czasie trwania stanu epidemii, co wprost wynika z jego treści. Rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 12 maja 2022 r. w sprawie odwołania na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz. U. poz. 1027) ze skutkiem od 16 maja 2022 r. odwołano stan epidemii na terenie RP. W rezultacie granice czasowe stosowania art. 15zzzzzn2 ustawy specjalnej wyznaczają daty: początkowa wejścia w życie przepisu tj. 16 grudnia 2020 r. oraz końcowa 16 maja 2022 r. czyli dzień odwołania stanu epidemii. Z akty sprawy wynika, że postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku w związku, z którym Skarżący domagał się przywrócenia terminu do złożenia zgłoszenia SD-Z2 uprawomocniło się 20 kwietnia 2022 r. Wynoszący 6 miesięcy termin o jakim mowa w art. 4a ust. 1a u.p.s.d. upływał w tej sytuacji z dniem 20 października 2022 r., a zatem już po okresie obowiązywania stanu epidemii na terenie RP. W niniejszej sprawie nie mogła mieć zastosowania regulacja szczególna art. 15zzzzzn2 u.spec.COVID-19 (współstosowane ust. 1 pkt 2 i pkt 5) wprowadzająca wyjątek umożliwiający przywrócenie również terminów prawa materialnego, co w świetle orzecznictwa sądów administracyjnych obejmuje terminy materialnego prawa podatkowego. Organy podatkowe, stwierdzając uchybienie terminu określonego w art. 4a ust. 1 pkt 1 u.p.s.d., mają obowiązek zastosowania art. 15zzzzzn2 ust. 1 u.spec. COVID-19, a zatem zawiadomienia strony o uchybieniu terminu i w zawiadomieniu wyznaczenia jej terminu 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu (por. wyrok NSA z 9 kwietnia 2025 r., sygn. akt III FSK 100/24). Warunkiem dopuszczalności przywrócenia terminu prawa materialnego w oparciu o art. 15zzzzzn2 ust. 1 u.spec. COVID-19 jest jednak to, aby do uchybienia terminu doszło w takcie stanu epidemii albo zagrożenia epidemią. Jeżeli zatem upływ terminu przewidzianego dla dokonania czynności prawokształtującej nastąpił, po czasie w jakim obowiązywały te stany, to nie będzie on mieć zastosowania. Organy podatkowe odnosząc się do wniosku strony o przywrócenie terminu do złożenia oświadczenia o zgłoszeniu spadku (SD-Z2) prawidłowo zastosowały art. 165a § 1 o.p. i odmówiły wszczęcia postępowania w przedmiocie przywrócenia terminu do złożenia zgłoszenia o nabyciu rzeczy lub praw majątkowych. Przepis art. 165a § 1 o.p. stanowi, ze gdy żądanie, o którym mowa w art. 165 o.p. (żądanie wszczęcia postępowania), zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z jakichkolwiek innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ podatkowy wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Przepis art. 165 § 9 stosuje się odpowiednio. Brak podstaw prawnych do prowadzenia postępowania i wydania rozstrzygnięcia w przedmiocie przywrócenia terminu stanowi wspomnianą w art. 165a § 1 o.p. "inną przyczynę" uzasadniającą odmowę wszczęcia postępowania. W tym stanie rzeczy skarga okazała się bezzasadna i jako taka została oddalona na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło