II SA/Gl 112/08
WyrokWSA w Gliwicach2008-07-16
Skład orzekający: Ewa Krawczyk, Łucja Franiczek, Maria Taniewska-Banacka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy instalacja wolno stojącej tablicy reklamowej, trwale związanej z gruntem poprzez wykonanie fundamentu, stanowi robotę budowlaną wymagającą pozwolenia na budowę, czy też jedynie instalację podlegającą zgłoszeniu?Ratio decidendi
Instalacja wolno stojącej tablicy reklamowej, która jest trwale związana z gruntem poprzez wykonanie fundamentu na głębokości kilku metrów, stanowi budowę obiektu budowlanego wymagającego pozwolenia na budowę, a nie jedynie instalację podlegającą zgłoszeniu. W związku z tym, organ administracji architektoniczno-budowlanej jest uprawniony do wniesienia sprzeciwu wobec takiego zgłoszenia. Jednakże, nałożenie przez organ obowiązku uzyskania decyzji o warunkach zabudowy oraz decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę w ramach sprzeciwu było wadliwe, gdyż stanowiło to naruszenie przepisów Prawa budowlanego.Stan faktyczny
Skarżąca spółka dokonała zgłoszenia zamiaru zainstalowania tablicy informacyjnej. Organ I instancji wniósł sprzeciw, nakładając obowiązek uzyskania decyzji o warunkach zabudowy oraz pozwolenia na budowę, uznając inwestycję za budowlę trwale związaną z gruntem. Organ II instancji utrzymał decyzję w mocy, uznając sprzeciw za wniesiony w terminie. Skarżąca wniosła skargę, zarzucając m.in. wniesienie sprzeciwu po terminie oraz błędną kwalifikację inwestycji jako wymagającej pozwolenia na budowę.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji Wojewody oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Prezydenta Miasta B. w części dotyczącej nałożenia obowiązku uzyskania decyzji o warunkach zabudowy oraz decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę. Orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w tej części do czasu uprawomocnienia się wyroku. Oddalił skargę w pozostałej części i zasądził od Wojewody na rzecz skarżącej zwrot części kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Krawczyk, Sędziowie Sędzia NSA Łucja Franiczek (spr.), Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka, Protokolant Referent Anna Cyganek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 lipca 2008 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o. o. w W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie sprzeciwu wobec zgłoszenia robót budowlanych 1) stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji i utrzymanej nią w mocy decyzji Prezydenta Miasta B. z dnia [...] r. nr [...]- w części dotyczącej nałożenia obowiązku uzyskania decyzji o warunkach zabudowy oraz decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę, 2) orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w powyższym zakresie do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, 3) oddala skargę w pozostałej części, 4) zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącej kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu części kosztów postępowania.
Pismem z daty [...] r., które upłynęło do Urzędu Miejskiego w B. w dniu [...]r. [...] SA w W., dokonała zgłoszenia zamiaru zainstalowania tablicy informacyjnej "[...]" o wymiarach [...] x [...] m na terenie działki nr [...] obręb [...] w B. przy ul. [...] (poza pasem drogowym).
Do zgłoszenia dołączono m.in. projekt budowlany, w którym podano, że głębokość posadowienia wynosi – [...] m, zaś przed wykonaniem fundamentów należy przeprowadzić badania gruntowe i porównać wyniki z założeniami przyjętymi do obliczeń, zawartych w projekcie, a w przypadku różnic należy zweryfikować obliczone wymiary fundamentu (stopa fundamentowa o wymiarach [...] x [...] m i wysokości [...] m z cokołem [...] x [...] x [...] m z betonu [...], zbrojona prętami ze stali, w której zakotwiony będzie słup z rury stalowej z dwiema tablicami reklamowymi o wymiarach [...] x [...] m).
Decyzją z dnia [...]r. nr [...], wysłaną za pośrednictwem poczty w tym dniu, a podjętą z up. Prezydenta B., orzeczono o wniesieniu sprzeciwu w sprawie zamiaru budowy oraz nałożono obowiązek uzyskania decyzji o warunkach zabudowy oraz decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę stopy fundamentowej oraz konstrukcji nośnej tablicy reklamowej. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ I instancji powołał przepis art. 30 ust. 6 pkt 1 w zw. z art. 3 pkt 3 i art. 30 ust. 7 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.). W uzasadnieniu podano, że planowana inwestycja dotyczy budowli wolno stojącej trwale związanej z gruntem, jako że z uwagi na wymiary tablicy reklamowej, ma charakter robót budowlanych, polegających na wykonaniu fundamentu i konstrukcji nośnej. Nadto, montaż budowli może spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia.
W odwołaniu od decyzji, doręczonej w dniu [...]r., [...] SA w W., wniosła o jej uchylenie z powodu rażącego naruszenia art. 30 ust. 7 pkt 1 ustawy – Prawo budowlane oraz art. 107 § 3 kpa. Odwołująca zarzuciła, że skoro ustawodawca zezwolił na przystąpienie do wykonywania robót po upływie 30 dni od doręczenia zgłoszenia organowi, to w tym też terminie winna być doręczona decyzja o wniesieniu sprzeciwu wobec zgłoszenia robót. Tymczasem w niniejszej sprawie rozstrzygnięcie organu I instancji zostało doręczone po tym terminie. Nadto, organ ten dokonał błędnej wykładni stanu faktycznego i prawnego, niewłaściwie kwalifikując przedmiotowe urządzenie reklamowe jako wymagające uzyskania pozwolenia na budowę. Wskazany obiekt może być przeniesiony w inne miejsce lub rozebrany bez zniszczenia z uwagi na posiadany fundament (prefabrykowany lub murowany), a więc nie jest obiektem trwale związanym z gruntem. Co więcej, instalacja urządzeń reklamowych nawet jako samodzielnych obiektów, jest zwolniona od obowiązku pozwolenia na budowę zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego. W tym względzie odwołująca się powołała orzecznictwo sądowoadministracyjne (wyroki WSA z dnia 14 października 2004 r. sygn. akt 7/IV 1435/03, z dnia 30 maja 2005 r. sygn. akt VII SA/Wa 1311/04, z dnia 24 maja 2005 r. sygn. akt IV SA 903/04) oraz poglądu w literaturze (Z. Kostka, Komentarz do Prawa budowlanego, Gdańsk 2004 r. str. 84).
Wreszcie, z naruszeniem wymogów uzasadnienia decyzji, organ I instancji powołał się na możliwość spowodowania zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub mienia, zaś mając na uwadze fakt przygotowania projektu przedmiotowej tablicy przez osobę o odpowiednich umiejętnościach i kwalifikacjach, nie powinno budzić wątpliwości, że instalacja objęta zgłoszeniem tablicy informacyjnej, nie wymaga uzyskania pozwolenia na budowę.
Zaskarżoną decyzją, podjętą z up. Wojewody [...], orzeczono o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji. Zdaniem organu odwoławczego, przy uwzględnieniu faktu, iż przesyłka organu I instancji, była dwukrotnie awizowana w dniach [...]r. i [...] r., zaś jej odbiór nastąpił dopiero w dniu [...]r., należy przyjąć, iż jej skuteczne doręczenie nastąpiło już w dniu [...]r. tj. po upływie 7 dni zgodnie z art. 44 kpa. Zatem sprzeciw został wniesiony w terminie określonym w art. 30 ust. 5 ustawy – Prawo budowlane. Nadto, mając na uwadze stwierdzenia autora projektu budowlanego, w ocenie organu II instancji zamierzenie inwestycyjne należy zakwalifikować jako wolno stojące trwale związane z gruntem urządzenie reklamowe, gdy zostało posadowione na stopie fundamentowej na głębokości [...] m, realizowanej na miejscu budowy i obejmuje roboty budowlane – wykop, zbrojenie, deskowanie, wypełnienie betonem, izolacje przeciwwilgociowe, które to roboty wymagają pozwolenia na budowę zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy – Prawo budowlane. Nadto, zgłoszenia nie poprzedzono wymaganym uzgodnieniem z zarządcą drogi, tj. MZD w B. Stąd też podzielając stanowisko organu I instancji i uzupełniając braki jego uzasadnienia, odwołania nie uwzględniono.
W skardze do sądu administracyjnego [...] SA w W. wniosła o uchylenie decyzji organów obydwu instancji i obciążenie organu kosztami postępowania. W uzasadnieniu skarżąca ponowiła zarzut wniesienia sprzeciwu po terminie z art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego, który to termin upłynął w dniu [...]r., podczas gdy doręczenie decyzji organu I instancji nastąpiło w dniu [...]r. Zdaniem skarżącej, termin ten ma zaś charakter materialnoprawny i jeżeli w tym terminie organ nie doręczy sprzeciwu, traci kompetencje do działania w sprawie. W tym względzie skarżąca odwołała się do stanowiska, zawartego w wyroku NSA z dnia 11 grudnia 2002 r. sygn. akt II SA/Kr 965/02 (ONSA 2003/4/147) i wyroku WSA w Warszawie z dnia 6 listopada 2007 r. sygn. akt VII SA/WA 1136/07. Nadto, wbrew twierdzeniom organu odwoławczego, doręczenie zastępcze przesyłki awizowanej następuje w 14-tym dniu.
Skarżąca podtrzymała też stanowisko, iż montaż reklam wolno stojących na terenie zabudowanym następuje na podstawie zgłoszenia, zaś jedynie urządzenia świetle i podświetlane usytuowane poza obszarem zabudowanym, podlegają obowiązkowi pozwolenia na budowę zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 6 w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 6 Prawa budowlanego. Nie ma też prawnego znaczenia fakt trwałego związania z gruntem, ani też czy chodzi o urządzenia zainstalowane na obiektach budowlanych, czy też wolno stojące, zaś do zakresu pojęcia "urządzenie reklamowe" należy zaliczyć wszystkie elementy składowe, a jego instalowanie polega na wykonywaniu szeregu czynności montażowych, prowadzących do umieszczania urządzenia reklamowego w określonym miejscu (vide: wyroki WSA w Warszawie z dnia 12 stycznia 2006 r. sygn. akt VII SA/Wa 1087/05, z dnia 22 października 2004 r. sygn. akt IV SA 1535/03, z dnia 28 lipca 2004 r. sygn. akt IV SA 4013/02, z dnia 28 lutego 2005 r. sygn. akt IV SA 3662/03). Nadto skarżąca zarzuciła naruszenie art. 6, 7, 8, 9, 11 i 107 kpa.
Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko i argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga musiała odnieść częściowo skutek, aczkolwiek z innych przyczyn, niż w niej zawartych.
Z mocy art. 29 ust. 2 pkt 6 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.), pozwolenia na budowę nie wymaga wykonywanie robót budowlanych polegających na instalowaniu tablic i urządzeń reklamowych, z wyjątkiem usytuowanych na obiektach wpisanych do rejestru zabytków w rozumieniu przepisów o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz z wyjątkiem reklam świetlnych i podświetlanych usytuowanych poza obszarem zabudowanym w rozumieniu przepisów o ruchu drogowym. Wykonywanie takich robót budowlanych podlega natomiast zgłoszeniu właściwemu organowi (art. 30 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego). Zauważyć przyjdzie, iż w przypadku tablic i urządzeń reklamowych ustawodawca nie wprowadził ograniczenia, iż chodzi o instalowanie na obiektach budowlanych, jak to uczynił w pkt 15 ust. 2 art. 29 ustawy. Jednak istotna jest kwestia, że pojęcie "instalowanie tablic i urządzeń reklamowych" odnosi się do wykonywania robót budowlanych innych niż budowa obiektu budowlanego. Przypadki zwolnienia budów od wymogu uzyskania pozwolenia na budowę wymienia bowiem przepis art. 29 ust. 1 Prawa budowlanego. Stąd też niezbędne jest odesłanie do definicji pojęć ustawowych, zawartej w art. 3 ustawy.
I tak, w świetle art. 3 pkt 1 lit. b i pkt 3, obiektem budowlanym jest m.in. budowla stanowiąca całość techniczno-użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami, zaś pojęcie budowli obejmuje także wolno stojące trwale związane z gruntem urządzenia reklamowe. Z kolei z mocy art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego, przez budowę należy rozumieć wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę, nadbudowę obiektu budowlanego. Wreszcie, zgodnie z art. 3 pkt 7 ustawy, szerszym pojęciem jest określenie "roboty budowlane", gdyż obejmuje nie tylko budowę, a także prace polegające na przebudowie, montażu, remoncie lub rozbiórce obiektu budowlanego. Jednocześnie ustawodawca nie zdefiniował pojęcia "montaż". Jednak mając na uwadze treść art. 3 pkt 13 ustawy, należy stwierdzić, że obiekty budowlane mogą być realizowane metodą montażu. Stąd też istotne jest rozważenie, czy określenie "instalowanie tablic i urządzeń reklamowych" podpada pod pojęcie "montaż". Zdaniem składu orzekającego, instalowanie stanowi niewątpliwie rodzaj robót budowlanych i jest rodzajem montażu. W tym względzie odwołać się należy do Słownika języka polskiego pod red. prof. S. Dubisza, tom II, Wyd. Naukowe PWN, W-wa 2003, str. 1221. "Instalowanie" jest "montowaniem urządzenia technicznego" i może polegać zarówno na przyłączeniu różnych elementów w jedną całość użytkową, umożliwiającą wykorzystanie konstrukcji zgodnie z jej przeznaczeniem, jak i zamontowaniu całej konstrukcji na obiekcie budowlanym (vide m.in. wyrok tut. Sądu w sprawie II SA/Gl 796/07, niepubl.).
Jednakże zakładając racjonalność działania ustawodawcy, należy zastanowić się nad wyodrębnieniem kategorii budowli w postaci wolno stojących trwale związanych z gruntem urządzeń reklamowych. Niewątpliwie oznacza to, że urządzenia takie mogą nie być trwale związane z gruntem. Gdyby uznać, że w takim wypadku chodzi o tymczasowe obiekty budowlane w rozumieniu art. 3 pkt 5 ustawy, wówczas zwolnione byłyby od obowiązku uzyskania pozwolenia jedynie wówczas, gdyby stanowiły eksponaty wystawowe, niepełniące jakichkolwiek funkcji użytkowych i usytuowane na terenach przeznaczonych na ten cel (art. 29 ust. 1 pkt 25 Prawa budowlanego). Wówczas też nie podlegałyby nawet obowiązkowi zgłoszenia. Nie budzi jednak żadnych wątpliwości, iż sporne zamierzenie inwestycyjne nie ma takiego charakteru.
Zatem dla oceny, czy przedmiotowe roboty mieściły się w pojęciu instalowania tablic i urządzeń reklamowych w rozumieniu art. 29 ust. 2 pkt 6 ustawy, niezbędne jest rozważenie rodzaju prac, przewidzianych celem realizacji tegoż zamierzenia. Godzi się w tym miejscu zauważyć, iż skarżąca Spółka jako inwestor do zgłoszenia dołączyła projekt budowlany. W dokumencie tym jednoznacznie odróżniono roboty związane z montażem konstrukcji stalowej od prac związanych z wykonaniem fundamentu, opisanych szczegółowo w motywach zaskarżonej decyzji.
Mając na uwadze tak określony zakres prac, podzielić należy pogląd organów obydwu instancji, iż roboty te nie polegają na instalowaniu, lecz obejmują wykonanie obiektu budowlanego w postaci wolno stojącego trwale związanego z gruntem urządzenia reklamowego. Nie mieszczą się one w kategorii montażu lecz budowy, bowiem niezbędne jest wykonanie robót ziemnych w postaci głębokiego wykopu oraz podkładu z betonu. Nie jest to więc przyłączenie różnych elementów w jedną całość użytkową, bo dopiero po wykonaniu wykopu, wylewki betonowej i posadowieniu stopy fundamentowej, przewidziano montaż konstrukcji. Nawet przy uwzględnieniu postępu technicznego i nowoczesnych technologii budowy, całości wykonanej budowli nie da się w tym wypadku odłączyć od podłoża przez proste podniesienie z uwagi na trwałe połączenie z gruntem przez zalanie wykopu warstwą betonu i posadowienie fundamentu na głębokości – [...] m. Stąd rozbiórka budowli wymagać będzie nie tylko demontażu konstrukcji, lecz robót ziemnych (wykopania stopy i usunięcia warstwy betonu).
Z tych też względów skład orzekający nie podzielił odmiennych poglądów, prezentowanych w judykaturze i przytoczonych w skardze, iż nie ma prawnego znaczenia fakt, czy chodzi o urządzenia trwale związane z gruntem (wkopane w ziemię). Gdyby taka była wola ustawodawcy, wyodrębnienie takiej kategorii budowli w treści art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego, byłoby zupełnie niezrozumiałe i zbędne, zaś zwolnienie od obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, musiałoby wynikać z ustępu 1 art. 29 ustawy, który to przepis wymienia przypadki budowy obiektu budowlanego, podczas gdy inne roboty (montaż, instalacja), wymienia ust. 2 tegoż artykułu.
Skoro w niniejszej sprawie integralną częścią dokonanego zgłoszenia jest dołączony przez inwestora projekt budowlany, z którego jednoznacznie wynika, że oprócz robót montażowych samej konstrukcji, niezbędne jest wykonanie dalszych prac budowlanych związanych z wykonaniem fundamentu (stopy fundamentowej posadowionej na głębokości – [...] m na podkładzie z betonu), które nie mieszczą się w określeniu "instalowanie", realizacja przedmiotowego obiektu budowlanego nie jest przypadkiem zwolnienia od wymogu uzyskania pozwolenia na budowę, wymienionym w art. 29 ust. 3 pkt 6 Prawa budowlanego. Prawidłowo w takim wypadku organy architektoniczno-budowlane uznały, że realizacja obiektu wymaga pozwolenia na budowę zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy, co winno stanowić podstawę wniesienia sprzeciwu wobec dokonanego zgłoszenia z mocy art. 30 ust. 6 pkt 1.
Dla poparcia powyższego stanowiska należy też odwołać się do orzecznictwa NSA. Jak wyjaśniono w wyrokach z dnia 28 czerwca 2006 r. sygn. akt II OSK 931/05, LEX nr 266955, z dnia 23 czerwca 2006 r. II OSK 923/05 i z dnia 10 marca 2008 r. II OSK 186/07 (niepubl.), roboty związane z urządzeniem reklamowym nie wymagają pozwolenia na budowę jedynie wówczas, gdy polegają jedynie na "instalowaniu" (montażu), zwolnienie nie obejmuje natomiast budowy nośnika wolno stojącego trwale związanego z gruntem, Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 25 maja 2007 r. sygn. akt II OSK 1509/06, LEX nr 337411, wyjaśnił że nie jest istotna ani technika ani technologia, lecz wielkość urządzenia reklamowego, konstrukcja i sposób osadzenia w gruncie.
Przychylając się do powyższego poglądu, skład orzekający nie podzielił zarzutów skargi co do naruszenia art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego, jak i art. 6, 7, 8, 9, 11 i 107 kpa. W tym względzie organ odwoławczy należycie umotywował swoje stanowisko, opierając się na złożonym przez inwestora projekcie budowlanym z dnia 2 lipca 2007 r. (k. 8 akt adm.), zaś wbrew zarzutom skargi, wykładnia prawa materialnego, dokonana w przywołanych orzeczeniach WSA w Warszawie, nie wiązała ani organów administracji, ani składu orzekającego w niniejszej sprawie, a co więcej orzecznictwo na tym tle jest rozbieżne, zaś strona skarżąca posługuje się nim jedynie wybiórczo, nie podejmując polemiki z innymi poglądami.
Prawidłowo zatem uznały organy obydwu instancji, że zgłoszenie dotyczy budowy, objętej obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę zgodnie z regułą zawartą w art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego. Taki stan rzeczy obliguje zaś organ administracji architektoniczno-budowlanej do wniesienia sprzeciwu z mocy art. 30 ust. 6 pkt 1 ustawy, powołanego przez organ I instancji w podstawie prawnej decyzji. Zdaniem sądu administracyjnego, został też dochowany termin do wniesienia sprzeciwu, określony w art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 12 grudnia 2006 r. sygn. akt II OSK 79/06, LEX nr 319177, termin do wniesienia sprzeciwu do zgłoszenia budowy jest zachowany, o ile w terminie 30 dni od daty przyjętej za początek biegu tego terminu, nastąpi wniesienie sprzeciwu zgodnie z zasadą przewidzianą w art. 57 § 5 kpa. Jak bowiem zauważono w motywach tego wyroku, ustawodawca połączył sprzeciw z taką czynnością, jaką jest wniesienie, natomiast zgłoszenie połączono w art. 30 ustawy – Prawo budowlane, z taką czynnością, jak "doręczenie". Już ta okoliczność wskazuje na to, że ustawodawca przyjął, iż określona czynność przypisana każdemu z podmiotów ją realizujących ma być dopełniona w określony sposób. Tak jak dla zgłoszenia nie będzie wystarczające jego "wniesienie", ale musi nastąpić to przez doręczenie organowi tego zgłoszenia, tak nie można oczekiwać, że "wniesienie" sprzeciwu przez organ nastąpi z datą jego doręczenia inwestorowi. Nie znajduje też zastosowania art. 110 kpa, bowiem ustawodawca nie uzależnił skuteczności sprzeciwu od jego doręczenia lub ogłoszenia. Zatem termin do wniesienia sprzeciwu będzie zachowany, jeżeli przed jego upływem, decyzja wnosząca sprzeciw będzie np. nadana w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego.
Analogiczny pogląd wyrażono też w wyroku NSA z dnia 13 marca 2007 r. sygn. akt II OSK 445/06, LEX nr 341353, gdy idzie o termin, o którym mowa w art. 54 ustawy – Prawo budowlane. Skład orzekający w pełni aprobuje przyjęte stanowisko, iż decydujące dla oceny zachowania 30-dniowego terminu do wniesienia sprzeciwu jest data wprowadzenia decyzji do obrotu prawnego. Taka wykładnia ma także znaczenie dla ochrony interesów samego inwestora. Wszak nawet niewniesienie sprzeciwu, mimo ustawowych podstaw do wydania decyzji w tym przedmiocie, nie pozbawia uprawnień organów nadzoru budowlanego do podjęcia działań w stosunku zrealizowanych robót, które w istocie wymagały pozwolenia. Wreszcie, podnieść należy, że inwestor działała na własne ryzyko, podejmując roboty budowlane bez upewnienia się, czy organ wydał decyzję o sprzeciwie i wprowadził ją do obrotu prawnego. Jedynie w razie osobistego dokonania zgłoszenia robót budowlanych w siedzibie organu administracji inwestorowi znana jest bowiem data doręczenia zgłoszenia jako początkowy termin do wniesienia sprzeciwu. Zatem w sytuacji dokonania zgłoszenia za pośrednictwem poczty, inwestor nie wie, kiedy pismo zostanie doręczone organowi i kiedy może rozpocząć roboty budowlane zgodnie z art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego. Wreszcie, wbrew twierdzeniom skargi, po wydaniu decyzji i jej nadaniu w trybie art. 39 kpa, organ administracji nie może już utracić żadnych kompetencji do działania w sprawie, bo kompetencje organu nie dotyczą czynności doręczenia decyzji za pośrednictwem poczty, czy pracownika.
Tymczasem w niniejszej sprawie decyzja organu I instancji z dnia [...]r. została wprowadzona do obrotu prawnego w dniu [...]r. poprzez jej nadanie w Urzędzie Pocztowym B. [...] na adres pełnomocnika inwestora (k. 16 akt adm.). Co więcej, już w dniu [...]r. doręczyciel podjął próbę jej doręczenia, lecz faktyczny odbiór nastąpił dopiero w dniu [...]r. po uprzednim dwukrotnym awizowaniu przesyłki (vide: k. 32 akt adm.). Skoro doręczenie zgłoszenia organowi nastąpiło w dniu [...]r., termin do wniesienia sprzeciwu został w niniejszej sprawie dochowany – przez fakt wysłania decyzji inwestorowi w dniu [...]r.
Dla zachowania terminu nie jest zaś istotna data odbioru przesyłki pocztowej przez pełnomocnika inwestora, a przy tym wadliwie organ odwoławczy zinterpretował przepis art. 44 § 4 kpa, nie uwzględniając zmiany stanu prawnego dokonanego ustawą z dnia 11 marca 2005 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 682), co jednak nie miało wpływu na wynik sprawy.
Reasumując, w niniejszej sprawie spełnione zostały ustawowe przesłanki do wniesienia sprzeciwu na podstawie art. 30 ust. 6 pkt 1 Prawa budowlanego, zaś wniesienie przez organ tego sprzeciwu nastąpiło w ustawowym terminie, określonym w art. 30 ust. 5 ustawy. Jednakże działając z urzędu, stwierdzić przyjdzie, iż decyzje organów obydwu instancji zapadły bez podstawy prawnej, gdy idzie o część rozstrzygnięcia w przedmiocie równoczesnego nałożenia obowiązku uzyskania decyzji o warunkach zabudowy oraz decyzji o pozwoleniu na budowę. W tym zakresie jako podstawę prawną decyzji organ I instancji powołał przepis art. 30 ust. 7 pkt 1 Prawa budowlanego. Tymczasem regulacja z art. 30 ust. 7 Prawa budowlanego dotyczy innych przypadków niż wynikających z art. 30 ust. 6 ustawy. O ile w drugim przypadku chodzi o roboty budowlane, objęte ustawowym obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę, to pierwsza sytuacja stanowi podstawę do nałożenia przez organ administracji takiego obowiązku, mimo że ustawodawca zwolnił roboty od wymogu pozwolenia na budowę i obwarował je jedynie wymogiem zgłoszenia. Są to jednak przypadki wzajemnie wykluczające się. Organ administracji nie jest uprawniony do nałożenia obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, w sytuacji gdy wymóg taki wynika z ustawy – Prawo budowlane. Skoro zatem organy obydwu instancji prawidłowo uznały, iż przedmiotowe roboty nie stanowią montażu z art. 29 ust. 2 pkt 6 ustawy, a więc z mocy prawa wymagają pozwolenia na budowę, bez podstawy prawnej przy wniesieniu sprzeciwu w trybie art. 30 ust. 6 pkt 1, nałożono taki obowiązek na podstawie art. 30 ust. 7 pkt 1. Co więcej, przepis ten w ogóle nie przewiduje możliwości nałożenia na inwestora obowiązku uzyskania decyzji o warunkach zabudowy. Kwestia ta pozostawiona jest na etap pozwolenia na budowę, o ile na danym terenie brak jest planu miejscowego.
Z tych też względów decyzje organów obydwu instancji jako obarczone w tej części wadą kwalifikowaną z art. 156 § 1 pkt 2 kpa, podlegały wyeliminowaniu w tym zakresie z obrotu prawnego w drodze stwierdzenia nieważności na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Orzeczenie o niewykonalności zaskarżonej decyzji w tej części do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku oparto na przepisie art. 152 tej ustawy.
Skarga w pozostałym zakresie, a mianowicie gdy idzie o rozstrzygnięcie w przedmiocie wniesienia sprzeciwu, podlegała zaś oddaleniu jako nieuzasadniona na podstawie art. 151 cyt. ustawy.
O kosztach postępowania, obejmujących wpis sądowy rozstrzygnięto na wniosek skarżącej po myśli art. 200, art. 205 § 1, art. 206 i art. 209 tej ustawy. Skoro skarga podlegała jedynie częściowemu uwzględnieniu i to jedynie z przyczyn branych pod uwagę z urzędu, zachodziła podstawa do miarkowania kosztów postępowania i zasądzenia na rzecz skarżącej połowy wpisu, tj. kwoty [...] zł. Jak bowiem wyjaśniono w literaturze, przepis art. 206 ustawy, dotyczy także przypadku, gdy koszty postępowania obejmowały wpis stały, jak to miało miejsce w niniejszej sprawie (vide: B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabak, M. Niezgódka–Medek – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Wyd. Zakamycze 2005, str. 522).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło