II SA/Gl 126/15

WyrokWSA w Gliwicach2015-07-09

Skład orzekający: Bonifacy Bronkowski, Piotr Broda, Elżbieta Kaznowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy infrastruktura techniczna i zieleń miejska stanowią realizację celu wywłaszczenia nieruchomości pod budowę osiedla mieszkaniowego, co uniemożliwiałoby zwrot tej nieruchomości?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że budowa infrastruktury technicznej (sieci elektrycznej, cieplnej, kanalizacyjnej) oraz zieleń miejska mogą stanowić realizację celu wywłaszczenia pod budowę osiedla mieszkaniowego, ale tylko pod warunkiem, że są one ściśle z tym osiedlem i jego funkcjami związane, zamierzone i zgodne z celem wywłaszczenia, a nie powstały "przy okazji". Samo istnienie infrastruktury technicznej nie jest przeszkodą do zwrotu nieruchomości, jeśli nie stanowiła ona celu wywłaszczenia, a jedynie była związana z realizacją innej inwestycji. Organy administracji miały obowiązek szczegółowo zbadać te kwestie, co nie zostało uczynione, co skutkowało uchyleniem decyzji.
Stan faktyczny
Gmina C. wniosła skargę na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Starosty o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości na rzecz E. A. i M. Z. Nieruchomość została wywłaszczona pod budowę osiedla mieszkaniowego. Organy administracji uznały, że cel wywłaszczenia nie został zrealizowany, mimo istnienia infrastruktury technicznej i zieleni na działce. Gmina C. podnosiła, że cel wywłaszczenia został zrealizowany poprzez budowę infrastruktury technicznej i zieleń, a także kwestionowała sposób ustalenia odszkodowania.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Wojewody i orzeka, że nie podlega ona wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Zasądza od Wojewody na rzecz Gminy C. zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski, Sędziowie Sędzia WSA Piotr Broda (spr.), Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska, Protokolant specjalista Anna Trzuskowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 lipca 2015 r. sprawy ze skargi Gminy C. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości 1. uchyla zaskarżoną decyzję i orzeka, że nie podlega ona wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, 2. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącej Gminy C. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Aktem notarialnym z dnia [...]r., Rep. [...] M. B., M. Z. oraz K. B. zbyli na rzecz Skarbu Państwa – Urzędu Miejskiego – Zarządu Gospodarki Terenami w C. nieruchomość położoną w C. przy ulicy [...], oznaczoną jako działka nr "1" o powierzchni 2378 m2, dla której prowadzony był zbiór dokumentów nr [...]. Powyższa umowa została zawarta w oparciu o art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, zaś w jej treści wskazano, że działka zostaje nabyta pod budowę osiedla mieszkaniowego. Wnioskami z dnia [...]r. M. Z. i z dnia [...]r. E. A. wystąpiły do Prezydenta Miasta C. o zwrot wywłaszczonej nieruchomości. Wniosek dotyczący dawnej działki nr "1" został sprecyzowany poprzez wskazanie, że żądanie zwrotu dotyczy w istocie projektowanej do wydzielenia działki nr "2" o powierzchni 1246 m2. Postanowieniem z dnia [...]r., nr [...] Wojewoda [...], wyznaczył jako organ właściwy do załatwienia sprawy Starostę [...], wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej. Decyzją z dnia [...]r., nr [...] Starosta [...] orzekł o zwrocie na rzecz E. A. i M. Z. nieruchomości położonej w C., oznaczonej geodezyjnie jako działka nr "2", stanowiącej własność Miasta C. Jednocześnie ustalił, iż zwrot nieruchomości nastąpi bez dokonywania rozliczeń. W wyniku wniesionego przez Gminę C. odwołania Wojewoda [...], decyzją z dnia [...]r., nr [...] uchylił w całości zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Wojewoda wskazał, że w ponownym postępowaniu Starosta [...] powinien uzupełnić akta administracyjne o mapę z nakładką ewidencyjną pozwalającą na jednoznaczne ustalenie granic wywłaszczonej nieruchomości i tym samym objętej wnioskiem o zwrot działki numer "2". Dodatkowo nakazał ustalić cel wywłaszczenia oraz ocenić jego realizację na nieruchomości objętej żądaniem zwrotu, a w przypadku orzeczenia o zwrocie – rozstrzygnąć w przedmiocie rozliczeń w oparciu o aktualny operat szacunkowy. Decyzją z dnia [...]r., nr [...] Starosta [...], wykonujący zadanie z zakresu administracji publicznej, kolejny raz orzekł o zwrocie na rzecz E. A. i M. Z. wnioskowanej nieruchomości. Jednocześnie ustalił, kwotę odszkodowania za objętą żądaniem zwrotu nieruchomość na kwotę 0 zł. W uzasadnieniu wydanej decyzji wskazał, że z zebranych w sprawie dokumentów wynika, iż na przedmiotowej nieruchomości planowana była budowa 400 boksów w garażach zbiorowych oraz 50 boksów indywidualnych, która do chwili obecnej nie została zrealizowana. Nadto sporządzona na potrzeby niniejszego postępowania opinii geodezyjna pozwala na jednoznaczne ustalenie granic zarówno wywłaszczonej nieruchomości jak i objętej wnioskiem o zwrot oraz projektowanej do wydzielenia działki nr "2" w obecnym stanie geodezyjnym. Wskazał również, że sporządzona przez geodetę mapa została naniesiona na szczegółowy plan zagospodarowania przestrzennego Osiedla [...] i na jej podstawie ustalono, że nowo wydzielona działka w części odpowiada pierwotnej działce nr "1", pozostała część działki nr "1" leży w pasie drogowym ulicy [...]. Zdaniem organu samo umieszczenie pod powierzchnią działek urządzeń infrastruktury technicznej, nie koliduje ze zwrotem przedmiotowej nieruchomości. Wskazał także, że wyliczona wartość nieruchomości wywłaszczonej była znacznie wyższa od wartości nowo wydzielonej działki z uwagi na zabudowanie budynkami. Od powyższej decyzji odwołanie wniosła Gmina C., reprezentowana przez Prezydenta Miasta podnosząc, że jej zdaniem cel wywłaszczenia został na przedmiotowej nieruchomości zrealizowany. Dodatkowo wskazała, że przez działkę "2" przebiega sieć infrastruktury technicznej zabezpieczająca potrzeby energetyczne i wodnokanalizacyjne osiedla mieszkaniowego, a nieruchomość oznaczona do zwrotu porośnięta jest roślinnością przyuliczną, tzn. drzewami i trawnikiem, co stanowi realizację celu wywłaszczenia. Strona zakwestionowała również sposób ustalenia odszkodowania z uwagi na nieuwzględnienie faktu, że większość zabudowań znajdujących się na wywłaszczonej nieruchomości, usytuowana byłaby obecnie na tej jej części, na której cel wywłaszczenia został zrealizowany, z uwagi na wybudowanie ulicy [...]. Decyzją z dnia [...]r., nr [...] Wojewoda [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W treści uzasadnienia wskazał, że objęta wnioskiem nieruchomość stała się własnością Miasta C. na podstawie decyzji Wojewody [...] z dnia [...]r., nr [...], tzn. działki nr "3" oraz "4". Działki te, wskutek kolejnych podziałów i zmian zostały oznaczone numerami: "5", "6" oraz "7", natomiast działka nr "8" została podzielona na działki o nr "9’ oraz "2". Organ podkreślił, że na rozprawie administracyjnej pełnomocnik stron wskazał, że żądanie zwrotu obejmuje projektowaną działkę nr "2". Wojewoda wskazał, że kwestią kluczową w przypadku wniosku o zwrot wywłaszczonej nieruchomości jest ustalenie celu na jaki została ona wywłaszczona, gdyż jedynie wówczas jest możliwe dokonanie oceny jej ewentualnej zbędności na cel wywłaszczenia. Zdaniem organu zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego miasta C. oraz decyzją o lokalizacji z dnia [...]r., nr [...] wydaną przez Wydział Budownictwa, Urbanistyki i Architektury Urzędu Miejskiego w C., działka nr "1" została przeznaczona pod budowę osiedla mieszkaniowego "[...]". Nadto Wojewoda wskazał, że w opinii z dnia [...]r. uprawniony geodeta stwierdził, że wnioskowana działka stanowi niewątpliwie część działki wywłaszczonej i jest ona położona na obszarze oznaczonym 35K – garaże 400 boksów w garażach zbiorowych i 50 boksów indywidualnych oraz obszarze oznaczonym 58KNIV – ulica [...] i [...], natomiast podczas przeprowadzonych oględzin potwierdzono, że przedmiotowa działka to niezagospodarowany teren, na którym znajdują się ogrodzone siatką dwie drewniane szopy na kółkach (gołębniki), utwardzony przejazd do sąsiedniej działki i drzewa. W związku z powyższym, zdaniem organu, cel wywłaszczenia nie został zrealizowany i z całą pewnością obecna na działce infrastruktura techniczna oraz drzewa i trawa, nie stanowią realizacji celu wywłaszczenia. Dodatkowo zdaniem organu na podstawie opinii geodety można stwierdzić, że zwracana nieruchomość nie leży w pasie drogowym ul. [...] oraz [...] i w związku z tym nie ma przeszkód do jej zwrotu. Wojewoda [...] stwierdził nadto, że organ I instancji słusznie uznał, na podstawie sporządzonego przez biegłego operatu szacunkowego, że wnioskodawcy nie są zobowiązani również do zwrotu zwaloryzowanego odszkodowania otrzymanego w wyniku wywłaszczenia nieruchomości, z uwagi na zmniejszenie jej wartości. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wniosła Gmina C. wskazując, że zgodnie z aktem notarialnym Rep. [...] z dnia [...]r. nieruchomość oznaczona jako działka nr "1", obręb 250 została nabyta na rzecz Skarbu Państwa pod budowę osiedla mieszkaniowego, natomiast ze zgromadzonych przez organ dokumentów nie wynika wprost co zostało zaplanowane na wywłaszczonym terenie. Skarżąca gmina wskazała, że powyższy teren został zaznaczony na planie układu komunikacyjnego pionowymi kreskami i symbolem 35K, jednakże z dokumentu tego wynika, że nie cała wnioskowana do zwrotu nieruchomość została objęta zakresem, który wskazywałby na budowę garaży, gdyż część nieruchomości została przewidziana pod budowę ulicy [...] i na tej części znajdowała się większość zabudowań. Skarżąca Gmina wskazała, że ze wspomnianego planu komunikacyjnego nie wynika w którym dokładnie miejscu garaże te miałyby powstać, natomiast z ugruntowanego orzecznictwa wynika, że budowa osiedla to także budowa infrastruktury technicznej, co świadczy o realizacji celu wywłaszczenia na nieruchomości oznaczonej jako działka nr "2". Strona skarżąca zakwestionowała również sposób obliczenia odszkodowania przez organy I i II instancji wskazując, że w zaskarżonej decyzji nie uwzględniono zwiększenia wartości zwracanej części nieruchomości spowodowanej wybudowaniem infrastruktury technicznej. Nadto zdaniem skarżącej Gminy organ I instancji dokonał waloryzacji wypłaconego odszkodowania nie uwzględniając, że część nieruchomości, na której znajdowały się zabudowania, została wykorzystana pod budowę układu komunikacyjnego, co niewątpliwie miało wpływ na wysokość zwracanego odszkodowania. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał twierdzenia i wnioski zawarte w zaskarżonej decyzji oraz wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga jest zasadna, chociaż nie wszystkie zawarte w niej zarzuty zasługują na uwzględnienie. W sprawie bezsporne jest, że aktem notarialnym z dnia [...]r., Rep. [...] doszło do wywłaszczenia części nieruchomości oznaczonej aktualnie jako działka nr "2", powstałej z podziału wywłaszczonej działki oznaczonej nr "1", położonej w C. przy ulicy [...]. Umowa została zawarta w oparciu o ustawę z dnia [...]r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości. Z jej uzasadnienia wynika, że działka została nabyta pod budowę osiedla mieszkaniowego, natomiast powyższa nieruchomość stała się własnością Miasta C. na podstawie decyzji Wojewody [...] nr [...] z dnia [...]r. Bezspornym jest także fakt wystąpienia o zwrot wywłaszczonej części nieruchomości oznaczonej obecnie "2" przez M. Z. oraz E. A. W świetle powyższych uwag podstawowym obowiązkiem organu dla rozstrzygnięcia żądania w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości było dokonanie ustalenia, na jaki cel przedmiotowa nieruchomość została wywłaszczona oraz czy nastąpiło użycie wywłaszczonej nieruchomości na cel określony w akcie o jej wywłaszczeniu. Omówienie regulacji prawnych znajdujących zastosowanie w niniejszej sprawie w kwestii zwrotu nieruchomości należy rozpocząć od treści art. 216 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, dalej zwaną u.g.n., zgodnie z którym przepisy rozdziału 6 działu III ustawy (tzn. art. 136-142) stosuje się odpowiednio do nieruchomości przejętych lub nabytych na rzecz Skarbu Państwa m.in. na podstawie ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1974 r. Nr 10, poz. 64 oraz z 1982 r. Nr 11, poz. 79). W art. 137 ust. 1 u.g.n. przyjęto normatywną definicję pojęcia zbędności nieruchomości na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Oparte ono zostało na dwóch kryteriach: faktycznym oraz prawnym. Przesłanka faktyczna występuje wtedy, gdy cel wywłaszczenia nie został zrealizowany albo gdy nieruchomość w rzeczywistości wykorzystana została na cele inne niż określone w decyzji wywłaszczeniowej. Z kolei przesłanka prawna to powstanie takiego stanu prawnego, w świetle którego nieruchomość nie może być użyta na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Należy wyraźnie zaznaczyć, iż chodzi o dwie charakterystyki tej samej podstawy dokonywania zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. Orzeczenie zwrotu nieruchomości zasądzić zatem można po wykazaniu zbędności nieruchomości w jednym i drugim znaczeniu (por. wyrok NSA z dnia 28 maja 2002r., sygn. akt I SA 2743/00, Lex nr 82658 oraz wyrok NSA z 17 grudnia 1999 r. IV SA 2070/97 nie publ.). O ile w akcie o wywłaszczeniu cel wywłaszczenia powinien być precyzyjnie określony, o tyle w niniejszej sprawie cel wywłaszczenia został określony ogólnikowo, jako budowa osiedla mieszkaniowego. W takim przypadku ocena zbędności nieruchomości na cel wywłaszczenia powinna być dokonana na podstawie wszelkich dokumentów dotyczących realizacji celu wywłaszczenia. Pamiętać przy tym należy, że celu wywłaszczenia określonego w decyzji wywłaszczeniowej nie należy interpretować rozszerzająco. Zbędność na cele określone w decyzji wywłaszczeniowej trzeba oceniać przez pryzmat sposobu korzystania z wywłaszczonej nieruchomości, bowiem cel wywłaszczenia powinien być identyczny ze sposobem dalszego korzystania z tej nieruchomości ( por. wyrok NSA z dnia 5 lutego 2013r., sygn. akt OSK 2955/12). W niniejszej sprawie organy prawidłowo ustaliły cel wywłaszczenia na podstawie treści archiwalnych dokumentów przyjmując, że była nim budowa osiedla mieszkaniowego, dodatkowo wskazując, że na działce objętej wnioskiem o zwrot planowana była budowa boksów garażowych, co potwierdza również treść sporządzonej na potrzeby niniejszego postępowania opinii geodezyjnej, zgodnie z którą wydzielona działka nr "2" położona jest na obszarze oznaczonym symbolem 35K- garaże 400 boksów w garażach zbiorowych i 50 boksów indywidualnych. Poza sporem pozostaje fakt, że boksów tych na przedmiotowej działce nie wybudowano. Natomiast sporna pozostaje kwestia czy wybudowanie na działce infrastruktury technicznej w postaci sieci elektrycznej, cieplnej i kanalizacyjnej służącej zabezpieczeniu potrzeb istniejącego osiedla mieszkaniowego oraz posadzenie zieleni, stanowi realizację celu wywłaszczenia wskazanego w decyzji o wywłaszczeniu. W tym miejscu wskazać należy, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym powszechnie akceptowany jest pogląd, że w przypadku wywłaszczenia nieruchomości pod osiedle mieszkaniowe cel wywłaszczenia uznaje się za zrealizowany nie tylko w razie wybudowania na objętych wywłaszczeniem nieruchomościach budynków mieszkalnych, ale również obiektów handlowych, ulic i ciągów pieszych, a także infrastruktury towarzyszącej. W każdym jednak wypadku należy szczegółowo odnieść istniejące aktualnie na poszczególnych działkach urządzenia do urządzeń planowanych przy wywłaszczeniu. Nie każda bowiem infrastruktura czy tereny zielone będą mogły być uznane za realizację celu wywłaszczenia polegającego na budowie osiedla mieszkaniowego, jeśli nie są one ściśle z tym osiedlem i jego funkcjami związane (por. wyrok WSA w Lublinie z dnia 12 lipca 2012 r., sygn. akt II SA/Lu 450/12, LEX Nr 1228992 oraz wyrok WSA w Krakowie z dnia 5 listopada 2013 r., II SA/Kr 958/13, LEX Nr 1398417). Jak słusznie wskazał WSA w Lublinie w powołanym wyroku - w odniesieniu do infrastruktury towarzyszącej czy zieleni miejskiej istotne jest przede wszystkim powiązanie tych urządzeń z innymi istniejącymi obiektami oraz ich przeznaczeniem - ważny jest również stopień zorganizowania tych urządzeń. Infrastruktura musi być bowiem również zamierzona i zgodna z celem wywłaszczenia, a nie powstała jedynie "przy okazji". Sąd jednocześnie podziela pogląd zgodnie z którym posadowienie w gruncie podziemnej infrastruktury, samo w sobie, nie stanowi przeszkody do zwrotu nieruchomości na rzecz uprawnionego ( por. wyroki sądów administracyjnych wydane w sprawach: sygn. akt I SA 1088/99, sygn. akt I OSK 1088/08, sygn. akt I OSK 128/09 , sygn. akt I OSK 1172/10 ), z tym zastrzeżeniem, że infrastruktura techniczna nie stanowi celu wywłaszczenia, a związana jest jedynie z realizacją innej inwestycji będącej celem wywłaszczenia ( por. wyrok NSA z dnia 20 września 2013r., sygn. akt I OSK 643/12, LEX nr 1375587). Przenosząc te rozważania na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, że sieci: elektryczna, cieplna i kanalizacyjna być może stanowią infrastrukturę osiedla mieszkaniowego na budowę którego wywłaszczona została nieruchomość objęta wnioskiem o zwrot i z całą pewnością są niezbędne do jego funkcjonowania, to jednak wskazać należy, że okoliczność ta nie została jednoznacznie w sprawie wykazana. Natomiast przytaczane przez organy poglądy orzecznictwa sprowadzające się do uznania, że samo istnienie infrastruktury technicznej nie stanowi przeszkody do zwrotu nieruchomości, mogą być odnoszone do rozpoznawanej sprawy, ale tylko i wyłącznie z zasadniczym zastrzeżeniem, że budowa przedmiotowej infrastruktury technicznej nie stanowiła celu wywłaszczenia, a związana jest jedynie z realizacją innej inwestycji będącej celem wywłaszczenia. Nadto dla przyjęcia, że cel wywłaszczenia został zrealizowany wymagane byłoby wskazanie w istniejących dokumentach, że przez przedmiotową działkę planowany był przebieg infrastruktury technicznej gwarantującej zabezpieczenie potrzeb projektowanego osiedla w zakresie dostaw energii elektrycznej, ciepła oraz odprowadzania nieczystości. Niewątpliwie istotne byłoby również ustalenie daty powstania urządzeń oraz precyzyjnego wskazania ich przebiegu, co wiązać się też może z ustaleniem na jakiej części nieruchomości cel wywłaszczenia został ewentualnie zrealizowany i jaka wówczas może podlegać zwrotowi. W toku całego postępowania skarżąca gmina podnosiła zarzut, że wydzielona działka przeznaczona do zwrotu, nie była w całości zabudowana budynkami jak w dacie wywłaszczenia, ponieważ stanowi ona jedynie fragment wywłaszczonej nieruchomości. Faktem jest, że w operacie szacunkowym biegły przyjął do ustalenia stanu nieruchomości z dnia wywłaszczenia łączną powierzchnie zabudowy ( podłóg) – 420,43m2, przy czym nie wskazał których budynków dotyczy wyliczona powierzchnia, podczas gdy w opisie nieruchomości wskazał całą zabudowę, która znajdowała się na wywłaszczonej nieruchomości. Wojewoda rozpoznając odwołanie skarżącej gminy nie odniósł się w ogóle do tych zarzutów, a wskazać należy, że kompetencja organu odwoławczego nie polega jedynie na kontroli decyzji organu pierwszej instancji. Przeciwnie, istotą postępowania przed tym organem jest ponowne merytoryczne rozpatrzenie i rozstrzygnięcie sprawy uprzednio rozpoznanej przez organ pierwszej instancji z uwzględnieniem wszystkich zarzutów zawartych w treści odwołania. Nadto należy wskazać, że operat szacunkowy, którego zawartość kwestionuje skarżąca, stanowi jeden z najważniejszy dowód w postępowaniu o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, przy czym nie ma on charakteru wiążącego. Z uwagi na jego wagę musi zostać więc poddany wnikliwej ocenie przez organy administracyjne, przy zapewnieniu stronom możliwości pełnego i wyczerpującego ustosunkowania się do takiego dowodu. Organ orzekający o ustaleniu odszkodowania jest zobowiązany ocenić przydatność dowodową opinii o wartości nieruchomości w ramach art. 80 k.p.a., zwłaszcza w przypadku kwestionowania jej przez stronę postępowania. Ocena organu poprawności opinii nie może sprowadzać się do lakonicznego stwierdzenia jej zgodności z przepisami prawa, lecz musi wskazywać, czy przyjęte w tej opinii ustalenia zostały prawidłowo wyjaśnione, uzasadnione i udokumentowane. O ile organ orzekający i strony postępowania nie mogą narzucać rzeczoznawcy majątkowemu przyjęcia określonej metodologii wyceny, to jednak rzeczoznawca majątkowy zobowiązany jest wyjaśnić i uzasadnić ustalenia przyjęte w opinii o wartości nieruchomości ( por. wyrok NSA z dnia 6 września 2011r., sygn. akt I OSK 1510/10, LEX nr 898076). Sąd nie podzielił natomiast zarzutu skargi jakoby biegły nie uwzględnił wzrostu wartości nieruchomości w związku z przebiegiem pod nią infrastruktury technicznej. Wskazać należy, że nie zawsze przebieg tego typu instalacji będzie powodował wzrost wartości nieruchomości, bowiem wiąże się on również z ograniczeniami w zakresie korzystania z przedmiotowej nieruchomości np. przy zabudowie. Ponadto fakt, że przez działkę przebiegają sieci elektryczna, ciepłownicza i kanalizacyjna nie oznacza, że możliwe będzie korzystanie z tych sieci i podłączenie się do nich, ponieważ uzależnione to jest od możliwości technicznych oraz zgody właścicieli tych sieci. Tym niemniej w niniejszej sprawie biegły uwzględnił ten fakt opisując stan nieruchomości z daty zwrotu nieruchomości, jako obciążające podziemne sieci infrastruktury technicznej ograniczające wykorzystanie nieruchomości. Wskazać nadto należy, że dokonując wykładni systemowej i jednocześnie prokonstytucyjnej art. 140 ust. 4 u.g.n., brak jest podstaw do tego, aby przy obliczaniu wysokości odszkodowania uwzględniać wzrost wartości nieruchomości spowodowany innymi działaniami niż te, które zmierzały do realizacji celu wywłaszczenia. Dopuszczenie natomiast do sytuacji w której wszelkie nakłady poczynione na nieruchomości nawet nie mające związku z realizacją celu wywłaszczenia oraz dokonane po upływie terminów wynikających z art.137 u.g.n. mają wpływ na wzrost wartości nieruchomości, stanowiłoby zaprzeczenie instytucji zwrotu wywłaszczonej nieruchomości i prowadziłoby do rezultatów sprzecznych z ideą sprawiedliwości społecznej (art. 2 Konstytucji RP). (por. wyroki NSA z dnia 9 listopada 2011 r., sygn. akt I OSK 1971/10, NSA z dnia 30 maja 2012 r. sygn. akt I OSK 816/11 oraz WSA Rzeszowie z dnia 11 marca 2010 r., sygn. akt II SA/Rz 904/09 dostępne na orzeczenia.nsa.gov.pl). Wadliwa w części ocena przeprowadzonych dowodów, połączona z uznaniem, że budowa infrastruktury technicznej w każdym przypadku nie stanowi przeszkody do zwrotu wywłaszczonej nieruchomości oraz konieczność uzupełnienia postępowania administarcyjnego w ww. zakresie wskazują, że wydana w sprawie przez organ odwoławczy decyzja, była co najmniej przedwczesna i zapadła z naruszeniem przepisów art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a., które nakazują organom administracji publicznej podejmowanie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy zgodnego z rzeczywistością, a w szczególności zobowiązują do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego oraz oceny tego materiału na podstawie jego całokształtu. Reasumując, Sąd uznał, że w prowadzonym postępowaniu organ odwoławczy dopuścił się naruszenia przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy i w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit c) p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję. W związku z uwzględnieniem skargi Sąd zastosował art. 152 p.p.s.a. i określił, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. O kosztach Sąd orzekł w oparciu o przepis art. 200 p.p.s.a. Wskazania co do dalszego postępowania wynikają wprost z treści niniejszego uzasadnienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło