II SA/Gl 1347/24

WyrokWSA w Gliwicach2024-11-25

Skład orzekający: Agnieszka Kręcisz - Sarna

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Sąd Administracyjny powinien uwzględnić sprzeciw od decyzji organu odwoławczego uchylającej decyzję organu pierwszej instancji i przekazującej sprawę do ponownego rozpoznania na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., gdy organ odwoławczy nie wykazał, że naruszenie przepisów postępowania przez organ pierwszej instancji miało istotny wpływ na wynik sprawy i nie uzasadnił braku możliwości uzupełnienia postępowania dowodowego w trybie art. 136 k.p.a.?
Ratio decidendi
Wojewódzki Sąd Administracyjny uwzględnił sprzeciw, uchylając decyzję organu odwoławczego. Sąd uznał, że organ odwoławczy wadliwie zastosował art. 138 § 2 k.p.a., ponieważ nie wykazał, że naruszenia przepisów postępowania przez organ pierwszej instancji miały istotny wpływ na wynik sprawy, ani nie uzasadnił braku możliwości uzupełnienia materiału dowodowego w trybie art. 136 k.p.a. W takich przypadkach organ odwoławczy powinien sam ocenić zebrany materiał dowodowy lub uzupełnić postępowanie.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego budynku usługowo-mieszkalnego. Organ pierwszej instancji (PINB) zatwierdził projekt, jednak organ odwoławczy (ŚWINB) uchylił tę decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na braki formalne projektu (mapa do celów projektowych) oraz niezgodność z decyzją o warunkach zabudowy. Strony postępowania (inwestorzy oraz sąsiedzi) wniosły sprzeciwy od decyzji organu odwoławczego, które sąd połączył do wspólnego rozpoznania.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił zaskarżoną decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach i zasądził zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Asesor WSA Agnieszka Kręcisz - Sarna (spr.), po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 25 listopada 2024 r. sprawy ze sprzeciwów J. S., S. S., J. Z., J. Z. od decyzji Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia 8 sierpnia 2024 r. nr WINB-WOA.7721.129.2024.AS w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach na rzecz skarżących J. S. i S. S. solidarnie kwotę 614 (sześćset czternaście) złotych oraz na rzecz skarżących J. Z. i J. Z. solidarnie kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżoną decyzją z 8 sierpnia 2024 r., nr WINB-WOA.7721.129.2024.AS Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Katowicach (dalej "ŚWINB" lub "Organ odwoławczy") uchylił w całości decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. (dalej "PINB" lub "Organ I instancji") z 29 lutego 2024 r., nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie sprawy. Organ I instancji zatwierdził projekt budowlany zamienny budynku usługowo-mieszkalnego i zbiornika na wody deszczowe w B. przy ul. [...], na działce nr [...], opracowany w październiku 2023 r., udzielił J. Z (dalej "Inwestorka") pozwolenia na wznowienie robót budowlanych i nałożył na Inwestorkę obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. Podstawę prawną decyzji stanowiły przepisy art. 51 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (powołany tekst jednolity: Dz. U. z 2023 r. poz. 682 z późn. zm.; dalej "p.b.") oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (powołany tekst jednolity: Dz. U. z 2023 r. poz. 775 z późn. zm.; dalej "k.p.a."). W uzasadnieniu decyzji PINB wskazał, że postanowieniem z 22 lipca 2020 r., nr [...], wstrzymał prowadzenie robót budowlanych w B. przy ul. [...] na działce nr [...] W postanowieniu tym nałożył także obowiązek przedstawienia określonych dokumentów dotyczących wykonanego muru oporowego. Decyzją z 23 lipca 2020 r., nr [...], PINB nałożył na Inwestorkę obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego budynku usługowo-mieszkalnego oraz związanych z nim urządzeń budowlanych na działce [...] Projekt zamienny został złożony w sierpniu 2020 r. Decyzją z 5 listopada 2020 r., nr [...], PINB zatwierdził projekt budowlany zamienny, udzielił Inwestorce pozwolenia na wznowienie robót budowlanych oraz nałożył na nią obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie. Decyzja ta została jednak uchylona decyzją ŚWINB z 30 marca 2021 r., nr [...] i sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania. Wobec uchylenia decyzji z 5 listopada 2020 r, w której PINB zatwierdził projekt zamienny, podlega on ponownemu sprawdzeniu. Przy czym w sprawie mają zastosowanie przepisy p.b. w brzmieniu obowiązującym do wejścia w życie ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r. poz. 471). Zgodnie zaś z wytycznymi ŚWINB sprawa budowy, bez wymaganego pozwolenia na budowę, muru oporowego została wyłączona z niniejszej sprawy i objęta odrębnym postępowaniem prowadzonym w trybie art. 48 p.b. Projekt budowlany, po usunięciu braków i uzupełnieniu dokumentacji, Inwestorka ponownie złożyła w październiku 2023 r. W wyniku sprawdzenia projektu budowlanego zamiennego w zakresie określonym w art. 35 ust. 1 p.b. PINB stwierdził, że jego faktyczny zakres rzeczowy wyszczególnia zaistniałe zmiany w stosunku do projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją o pozwoleniu na budowę z [...] nr [...] Przyjęte rozwiązania projektowe obejmujące gospodarkę wodami opadowymi będą wspierać stan obecny gospodarki wodami opadowymi. W rozwiązaniach projektowych i zgodnie ze złożonymi oświadczeniami projektantów wypełnione są wymogi m. in. w zakresie zgodności projektu zagospodarowania działki z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, w szczególności w odniesieniu do możliwej zmiany naturalnego spływu wód i zgodności rozwiązań projektowych z § 29 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2022 poz. 1225; dalej "rozporządzenie w sprawie warunków technicznych"). Decyzja PINB z 29 lutego 2024 r. została zaskarżona w całości przez J. S. i S. S. ŚWINB, po rozpatrzeniu odwołania, działając na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., obecnie zaskarżoną decyzją uchylił decyzję PINB w całości i przekazał mu sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Organ odwoławczy przedstawił chronologiczne przebieg postępowania administracyjnego oraz przytoczył regulacje prawne mające zastosowanie w sprawie. Organ odwoławczy wyjaśnił, że w rozpatrywanej sprawie zachodzą przesłanki do zastosowania art. 138 § 2 k.p.a. ŚWINB wskazał, że przedmiotem postępowania jest kwestia zgodności przedłożonego projektu budowlanego zamiennego z wymogami określonymi w przepisach prawa. W trakcie procedury zatwierdzającej projekt budowlany zamienny, zadaniem organu nadzoru budowlanego jest skontrolowanie zgodności przedłożonego projektu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi i przepisami prawa miejscowego, a nie tylko sprawdzenie jego kompletności. Projekt budowlany zamienny podlega merytorycznej ocenie organu dokładnie w taki sam sposób, jak projekt pierwotny, tj. zatwierdzony przy wydawaniu pozwolenia na budowę. PINB winien był zatem dokonać merytorycznej oceny złożonego projektu zamiennego pod kątem wymogów wskazanych w art. 35 ust. 1 p.b. W ocenie ŚWINB wydana przez Organ I instancji decyzja zatwierdzająca przedłożony projekt zamienny jest przedwczesna. ŚWINB wskazał, że do projektu budowlanego zamiennego załączono decyzję ustalającą warunki zabudowy wydaną przez Wójta Gminy B. z 26 maja 2014 r., nr [...] oraz decyzje zmieniające z 24 maja 2016 r., nr [...] oraz z 8 września 2016 r., nr [...] W zakresie zgodności projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi w ocenie ŚWINB przedłożony projekt budowlany jest zgodny z przepisami rozporządzenia w sprawie warunków technicznych. Odnosząc się do oceny kompletności projektu budowlanego i posiadania wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń to w projekcie budowlanym mapa do celów projektowych sporządzona została przez geodetę uprawnionego w dniu 5 października 2023 r. Zgodnie z art. 34b p.b. mapy do celów projektowych wykorzystywane w procesie budowlanym powinny być opatrzone klauzulą urzędową określoną w przepisach prawa geodezyjnego i kartograficznego stanowiącą potwierdzenie przyjęcia materiałów lub zbiorów danych, w oparciu o które mapy te zostały sporządzone do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego albo oświadczeniem wykonawcy prac geodezyjnych o uzyskaniu pozytywnego wyniku weryfikacji. Natomiast na załączonej do akt sprawy mapie do celów projektowych znajduje się jedynie pieczątka uprawnionego geodety. ŚWINB stwierdził także, że załączone do projektu budowlanego zaświadczenia, o których mowa w art. 12 ust. 7 p.b., mające potwierdzić, że projekt budowlany sporządzony został przez osoby posiadające wymagane uprawnienia budowlane, były aktualne na dzień opracowania ww. projektu. Należy zatem stwierdzić, że dokumentacja została złożona z naruszeniem art. 51 ust. 4 p.b. w związku z art. 51 ust. 1 pkt 3 p.b., co uniemożliwia zatwierdzenie przedłożonego projektu budowlanego, a po stronie Organu odwoławczego rodzi konieczność uchylenia decyzji PINB i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania celem podjęcia przez Organ I instancji prawem przewidzianych kroków. ŚWINB wskazał również, że PINB powinien uzupełnić materiał dowodowy, tj. akta sprawy o wydane w trakcie postępowania postanowienia nr [...] z 7 lutego 2023 r., nr [...] z 21 października 2022 r., nr [...] z 9 grudnia 2022 r. oraz nr [...] z 26 kwietnia 2023 r. Pismem z 30 września 2024 r. J. S. i S. S. (dalej "Skarżący nr 1"), reprezentowani przez fachowego pełnomocnika, wnieśli skargę na ww. decyzję ŚWINB zaskarżając ją w całości (sprawa została zarejestrowana pod sygn. akt II SA/Gl 1347/24). Skarżący nr 1 wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o zasądzenie od ŚWINB na ich rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie: 1) art. 15, art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 140 k.p.a. poprzez zaniechanie odniesienia się do zarzutów i wniosków odwołania; 2) art. 7 k.p.a. w związku z art. 75 § 1 k.p.a. w związku z art. 77 § 1 k.p.a. w związku z art. 78 § 1 k.p.a. w związku z art. 80 k.p.a. poprzez ich błędne zastosowanie w drodze nieuwzględnienia wniosku dowodowego zgłoszonego w piśmie z 13 czerwca 2024 r. Z ostrożności procesowej podniesiono również te same zarzuty co w odwołaniu od decyzji pierwoszinstancyjnej, tj. naruszenie prawa materialnego, a to art. 48 ust. 1 pkt 1 p.b. oraz przepisów postępowania, a to art. 7, art. 10 § 1, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 78 § 1, art. 80, art. 85 § 1 i § 2 i art. 107 § 3 k.p.a. W uzasadnieniu skargi Skarżący nr 1 przedstawili argumenty na poparcie swoich zarzutów. Podkreślili, że pomimo, że zaskarżona decyzja uchyla niekorzystną dla nich decyzję pierwszoinstancyjną to ŚWINB podzielił w istocie argumentację PINB w kwestiach objętych odwołaniem, a uchybień PINB dopatrzył się jedynie w brakach formalnych przedłożonej przez Inwestorkę dokumentacji. Brak odniesienia się przez ŚWINB do zarzutów odwołania, jak też wskazanie w zaskarżonej decyzji jedynie na braki formalne projektu budowlanego zamiennego jako powodów uchylenia decyzji Organu I instancji rodzi domniemanie, że ŚWINB zarzuty odwołania uznał za chybione. Pismem z 11 września 2024 r. J. Z. i J. Z. (dalej "Skarżący nr 2"), reprezentowani przez fachowego pełnomocnika, wnieśli skargę na ww. decyzję ŚWINB zaskarżając ją w całości (sprawa została zarejestrowana pod sygn. akt II SA/Gl 1348/24). Skarżący nr 2 wnieśli o zmianę zaskarżonej decyzji i wydanie decyzji w przedmiocie zatwierdzenia "projektu budowlanego zamiennego budynku usługowo-mieszkaniowego i zbiornika na wody deszczowe" oraz o zasądzenie od ŚWINB na ich rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na zebraniu, rozpatrzeniu i dokonaniu przez organ oceny materiału dowodowego wbrew regułom wynikającym z art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. oraz niepodjęcie czynności zmierzających do dokładnego i wyczerpującego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz niedostatecznego zbadania przesłanek, którymi kierował się organ wydając zaskarżoną decyzję. Ponadto zarzucono naruszenie art. 138 § 2 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w sytuacji, gdy brak jest konieczności dodatkowego wyjaśnienia sprawy z uwagi na możliwość wydania rozstrzygnięcia na obecnym etapie. Sformułowano także zarzut naruszenia art. 136 § 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie za czym przemawiają zasady ekonomiki postępowania. Jednocześnie Skarżący nr 2 wnieśli o przeprowadzenie dowodu z dokumentów w postaci map dla celów projektowych, które to znajdują się w aktach sprawy, a dodatkowo stanowią załącznik do skargi. W uzasadnieniu skargi Skarżący nr 2 podnieśli m. in., że nawet gdyby uznać, że Organ I instancji dopuścił się uchybień w zakresie materiału dowodowego to ŚWINB miał możliwość takowe postępowanie uzupełnić. Wszelkie dokumenty znajdujące się w aktach sprawy spełniają wymogi przewidziane w art. 2 pkt 7a i w art. 12b ust. 5a, ust. 5b i ust. 5c ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne. Decyzja kasacyjna może zostać wydana wyłącznie w sytuacji, gdy wątpliwości Organu odwoławczego co do stanu faktycznego nie da się wyeliminować w trybie art. 136 k.p.a. W odpowiedziach na skargi Organ odwoławczy wniósł o ich oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 30 października 2024 roku, II SA/Gl 1348/24 ww. sprawy zostały połączone do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia. W piśmie procesowym z 20 listopada 2024 r. pełnomocnik Skarżących nr 1 podtrzymał zarzuty skargi. Podkreślił, że ŚWINB w zaskarżonej decyzji wskazał okoliczności, które Organ I instancji powinien wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, ale nie uwzględniają one w ogóle naruszeń przepisów, wskazanych w odwołaniu i następnie w skardze. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Zgodnie z art. 64a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935; dalej "p.p.s.a.") od decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. skarga nie przysługuje, jednakże strona niezadowolona z treści decyzji może wnieść od niej sprzeciw. Stosownie zaś do art. 3 § 2a w zw. z art. 64a p.p.s.a. sądy administracyjne orzekają w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. Skoro zaskarżona decyzja została wydana na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., to Skarżącym nr 1 i nr 2 przysługiwał środek zaskarżenia w postaci sprzeciwu. Jednakże w zaskarżonej decyzji ŚWINB zawarł błędne pouczenie, zgodnie z którym na decyzję służy skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach w terminie 30 dni od daty doręczenia, za pośrednictwem ŚWINB. Stosownie do tego pouczenia Skarżący nr 1 i nr 2 złożyli do Sądu pisma zatytułowane "skarga". Wobec brzmienia art. 64a p.p.s.a. złożone skargi należało zakwalifikować jako sprzeciwy od decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. Zgodnie z art. 64c § 1 p.p.s.a. sprzeciw od decyzji wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skarżącemu decyzji. Skarżący nr 1 i nr 2 złożyli środek zaskarżenia z zachowaniem terminu wskazanego w błędnym pouczeniu, jednakże z przekroczeniem terminu określonego w art. 64c § 1 p.p.s.a. Sąd uznał sprzeciwy za złożone w ustawowym terminie biorąc pod uwagę treść art. 112 k.p.a., zgodnie z którym błędne pouczenie w decyzji co do prawa odwołania lub skutków zrzeczenia się odwołania albo wniesienia powództwa do sądu powszechnego lub skargi do sądu administracyjnego nie może szkodzić stronie, która zastosowała się do tego pouczenia. Zgodnie bowiem z utrwalonym w orzecznictwie poglądem, w przypadku wniesienia spóźnionego środka zaskarżenia do sądu, który wpłynął z zachowaniem terminu błędnie podanego w pouczeniu, istnieje obowiązek wojewódzkiego sądu administracyjnego rozpatrzenia go bez potrzeby wnoszenia przez stronę wniosku o przywrócenie terminu (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z: 26 października 2017 r., II OZ 1206/17; 10 listopada 2017 r., II OZ 1382/17; 6 grudnia 2017 r., II OZ 1483/17; 10 stycznia 2018 r., II OZ 1592/17; 27 lutego 2018 r., I OZ 164/18; 17 października 2023 r., III OZ 476/23 - opubl. w internetowej bazie: orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej "CBOSA"). Wobec powyższego Sąd zakwalifikował złożone w niniejszej sprawie środki zaskarżenia jako prawidłowo wniesione sprzeciwy od decyzji. Taka kwalifikacja determinuje jednakże zakres kontroli legalności zaskarżonej decyzji. Stosownie do art. 64e p.p.s.a. rozpoznając sprzeciw od decyzji, sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. Sąd, uwzględniając sprzeciw od decyzji uchyla decyzję w całości, jeżeli stwierdzi naruszenie art. 138 § 2 k.p.a. (art. 151a § 1 p.p.s.a.). Natomiast w przypadku nieuwzględnienia sprzeciwu od decyzji, sąd oddala sprzeciw (art. 151a § 2 p.p.s.a.). Przedmiotem postępowania sądowoadministracyjnego zainicjowanego sprzeciwem jest kontrola decyzji administracyjnej z uwzględnieniem tylko przesłanek określonych w art. 138 § 2 k.p.a. Sąd ocenia wyłącznie czy organ odwoławczy zasadnie wydał decyzję kasatoryjną, nie rozstrzyga zaś sprawy merytorycznie. Określony w art. 64e p.p.s.a. oraz art. 151a § 1 p.p.s.a. zakres rozpoznania sprawy nie obejmuje bowiem oceny decyzji administracyjnej w takim zakresie, w jakim przesądzałoby to o prawach podmiotów, które z uwagi na art. 64b § 3 p.p.s.a. nie mogą brać udziału w postępowaniu przed sądem administracyjnym (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z: 5 listopada 2019 r., II OSK 3238/19 i 7 czerwca 2018 r., II OSK1319/18 - opubl. w CBOSA). Tym niemniej, w świetle art. 138 § 2 k.p.a. konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy, mający istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie, należy oceniać przez pryzmat przepisów prawa materialnego mogących mieć zastosowanie w danej sprawie. Zgodnie z art. 138 § 2 k.p.a. organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Organ odwoławczy może wydać decyzję kasacyjną wówczas, gdy organ pierwszej instancji przy rozpatrywaniu sprawy nie przeprowadził w ogóle postępowania wyjaśniającego lub naruszył przepisy postępowania w stopniu uzasadniającym uznanie sprawy za niewyjaśnioną i przez to nie kwalifikującą się do merytorycznego rozstrzygnięcia przez organ drugiej instancji (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 lutego 2017 r., II OSK 1386/15, opubl. w CBOSA). Chodzi zatem o taki stopień zaniechania wyjaśnienia przez organ pierwszej instancji okoliczności faktycznych sprawy, który wykracza poza kompetencje organu odwoławczego z art. 136 k.p.a. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji według kryteriów określonych w art. 64e p.p.s.a. Sąd doszedł do przekonania, że została ona wydana z naruszeniem art. 138 § 2 k.p.a. Sprzeciwy zasługiwały zatem na uwzględnienie. W rozpoznawanej sprawie PINB zatwierdził projekt budowlany zamienny, zezwolił na wznowienie robót budowlanych oraz nałożył obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie obiektu. PINB zatwierdzając projekt budowlany wskazał, że uczynił to w wyniku sprawdzenia w zakresie określonym w art. 35 ust. 1 p.b. ŚWINB, pomimo zaakceptowania prawidłowych ustaleń faktycznych dokonanych przez PINB w zakresie okoliczności mających istotny wpływ na wynik sprawy uznał, że Organ I instancji zatwierdził projekt budowlany zamienny przedwcześnie. Mianowicie nie dokonał sprawdzenia jego zgodności z decyzją Wójta Gminy B. z 26 maja 2014 r. o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu (wraz ze zmianami). Ponadto przedłożona przez Inwestorkę mapa do celów projektowych nie spełniała wymogów z art. 34b p.b. ŚWINB uchylając w całości decyzję PINB nie wskazał żadnego przepisu prawa procesowego z zakresu postępowania wyjaśniającego, którego naruszenia miałby się dopuścić PINB pomimo, że stanowi to warunek konieczny do zastosowania art. 138 § 2 k.p.a. Zdaniem Sądu konieczność wyjaśnienia kwestii zgodności projektu budowlanego zamiennego z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy nie stanowi o wystąpieniu przesłanek określonych w art. 138 § 2 k.p.a. i nie uzasadnia zastosowania tego przepisu. Także wadliwość mapy do celów projektowych, o której wspomina ŚWINB, nie świadczy o spełnieniu przesłanek z art. 138 § 2 k.p.a. Organ odwoławczy nie wskazał na żadne braki dowodowe ani na wątpliwości dotyczące stanu faktycznego sprawy. Z akt postępowania administracyjnego wynika zaś, że do projektu budowlanego zamiennego Inwestorka załączyła i decyzje w przedmiocie warunków zabudowy i mapę dla celów projektowych. Natomiast brak podpisu uprawnionego geodety bezpośrednio pod oświadczeniem o uzyskaniu pozytywnego wyniku weryfikacji mógł być uzupełniony w postępowaniu odwoławczym. Trzeba bowiem podkreślić, że w toku postępowania odwoławczego organ II instancji dokonuje samodzielnej oceny sprawy w jej całokształcie. Działanie organu II instancji nie ma bowiem charakteru kontrolnego, lecz jest działaniem merytorycznym, równoważnym działaniu organu I instancji. Organ odwoławczy nie jest uprawniony do wydania kasacyjnego rozstrzygnięcia, jeśli organ pierwszej instancji nieprawidłowo ocenił zebrany w sprawie materiał dowodowy (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 11 stycznia 2007 r., II SA/GI 439/06, opubl. w CBOSA). W sprzeczności z art. 138 § 2 k.p.a. pozostaje wydanie decyzji kasacyjnej zarówno w przypadku, gdy zaskarżona decyzja była dotknięta jedynie błędami natury prawnej, jak i w przypadku, gdy postępowanie wyjaśniające przeprowadzone przez organ pierwszej instancji jest dotknięte niewielkimi brakami, które z powodzeniem można uzupełnić w postępowaniu odwoławczym, na podstawie art. 136 k.p.a. (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 10 października 2013 r., II SA/Kr 997/13; wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 września 1981 r., II SA 400/81 i 25 listopada 2003 r., IV SA 1496/02 – opubl. w CBOSA). Ponadto warunkiem niezbędnym do zastosowania art. 138 § 2 k.p.a., jest wskazanie przez organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji okoliczności, które stanowią przeszkodę do zastosowania art. 136 k.p.a. ŚWINB zaś całkowicie pominął kwestię możliwości przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego w trybie art. 136 k.p.a. Wydając decyzję kasacyjną, organ odwoławczy powinien w jej uzasadnieniu nie tylko przekonująco uzasadnić istnienie przesłanek wymienionych w przepisie art. 138 § 2 k.p.a., lecz także wskazać, z jakich przyczyn nie zastosował art. 136 k.p.a. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 lipca 2020 r., II OSK 1166/20, opubl. w CBOSA). Mając na uwadze powyższe należy stwierdzić, że zastosowanie przez ŚWINB art. 138 § 2 k.p.a. jest wadliwe, bowiem organ powinien był we własnym zakresie ocenić zebrany materiał dowodowy, ewentualnie dopuszczając uzupełniający dowód w postępowaniu odwoławczym. W sprzeciwach nie sformułowano żądania wymierzenia ŚWINB grzywny. Sąd z urzędu rozważył zastosowanie tego środka przewidzianego w art. 151a § 1 p.p.s.a. uznając, że w okolicznościach faktycznych sprawy nie ma żadnych podstaw do jego użycia. W ocenie Sądu dla orzeczenia grzywny nie jest wystarczające tylko uwzględnienie sprzeciwu, ale konieczne jest zaistnienie rażącego naruszenia art. 138 § 2 k.p.a. W okolicznościach niniejszej sprawy nie miało miejsca zamierzone przewlekanie postępowania i uchylanie się od wydania rozstrzygnięcia przez ŚWINB. Nie zachodzi także obawa, że bez tej dodatkowej sankcji Organ odwoławczy nie będzie respektować obowiązków wynikających z przepisów prawa. Z tego względu Sąd nie orzekł o wymierzeniu ŚWINB grzywny. Z uwagi na granice rozpoznania sprawy wynikające z art. 64e i art. 151a § 1 p.p.s.a. Sąd nie ma podstaw prawnych, aby odnosić się do podnoszonych przez Skarżących nr 1 i nr 2 zarzutów merytorycznych. Wyjaśnić także należy, że sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 64d § 1 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151a § 1 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie I sentencji wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł jak w punkcie II sentencji wyroku, działając na podstawie art. 200 w zw. z art. 202 § 2 i art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1964 z późn. zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło