II SA/Gl 1477/24
WyrokWSA w Gliwicach2025-03-11
Skład orzekający: Beata Kalaga-Gajewska, Aneta Majowska, Krzysztof Nowak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji o pozwoleniu na budowę, gdy strona twierdziła, że decyzja została jej doręczona na nieaktualny adres, mimo pouczenia o obowiązku informowania o zmianie adresu?Ratio decidendi
Organ odwoławczy prawidłowo odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, ponieważ strona skarżąca, mimo otrzymania zawiadomienia o wszczęciu postępowania wraz z pouczeniem o obowiązku informowania o zmianie adresu, nie zawiadomiła organu o zmianie swojego adresu zamieszkania. W związku z tym, doręczenie decyzji na dotychczasowy adres, nawet w trybie zastępczym, było skuteczne, a uchybienie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło z winy strony.Stan faktyczny
Skarżący M. H. wniósł skargę na postanowienie Wojewody Śląskiego odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji o pozwoleniu na budowę. Skarżący twierdził, że decyzja została mu doręczona na nieaktualny adres, mimo że poinformował Urząd Miasta o zmianie zameldowania. Organ odwoławczy uznał, że skarżący nie wykazał braku winy w uchybieniu terminu, ponieważ został pouczony o obowiązku informowania o zmianie adresu, a mimo to nie dopełnił tego obowiązku.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska, Sędziowie Asesor WSA Aneta Majowska (spr.), Sędzia WSA Krzysztof Nowak, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 11 marca 2025 r. sprawy ze skargi M. H. (H.) na postanowienie Wojewody Śląskiego z dnia 19 września 2024 r. nr IFXIV.7840.7.26.2024 w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji w sprawie pozwolenia na budowę oddala skargę.
Pismem z dnia 21 października 2024 r. M. H. (dalej: Strona, Skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na postanowienie Wojewody Śląskiego (dalej: organ odwoławczy) z dnia 19 września 2024 r. nr IFXIV.7840.7.26.2024 w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.
Zaskarżone postanowienie zapadło w następującym stanie faktycznym.
Decyzją z dnia 16 lipca 2024 r. Nr [...] Starosta M. (dalej: organ pierwszej instancji), działając na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 oraz art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 725 z późn. zm.), zatwierdził projekt zagospodarowania działki oraz projekt architektoniczno-budowlany i udzielił N. P. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego i budynku garażowego wraz z infrastrukturą towarzyszącą w O. przy ul. [...], na działce o nr [...]
Decyzja zawierała pouczenie o prawie do złożenia odwołania do Wojewody za pośrednictwem Starosty M. w terminie 14 dni od dnia jej doręczenia.
W dniu 20 sierpnia 2024 r. odwołanie od powyższej decyzji wniósł obecnie Skarżący (następnie uzupełnione pismami z dnia 20 sierpnia 2024 r. oraz z dnia 26 sierpnia 2024 r.). W odwołaniu Skarżący zawarł wniosek o przywrócenie terminu do jego wniesienia wskazując, że zaskarżona decyzja została wysłana na jego nieaktualny adres, "pod którym nie zamieszkuje od [...] 2024 r." Wskazał na brak winy w odbiorze korespondencji, ponieważ pod adresem w R. "od marca 2024 r. nikt nie zamieszkuje" i nie miał możliwości stałego monitorowana korespondencji kierowanej na ten adres. Skarżący podkreślił, że w maju 2024 r. informował Urząd Miasta O. o zmianie swojego miejsca zameldowania. Dodatkowo Skarżący wskazał, że w dniu 14 sierpnia 2024 r. w skrzynce pocztowej pod nieaktualnym adresem znalazł jedynie jedno awizo, mimo że zgodnie z procedurą powinny być dwa odrębne awiza. Niezwłocznie podjął też działania zmierzające do uzyskania informacji, czego dotyczyła przesyłka, ale dopiero w dniu 20 sierpnia 2024 r. uzyskał pełną informację o sprawie, w tym, że wskazana wyżej decyzja Starosty stała się ostateczna z dniem 19 sierpnia 2024 r. W dalszej części odwołania Skarżący zaprezentował swoje stanowisko w sprawie pozwolenia na budowę.
Przywołanym na wstępie postanowieniem z dnia 19 września 2024 r. nr IFXIV.7840.7.26.2024 organ odwoławczy, działając w oparciu o art. 59 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 572 z późn. zm., dalej: k.p.a.), odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu pierwszej instancji.
Uzasadniając to rozstrzygnięcie organ odwoławczy przywołał warunki formalne złożenia wniosku o przywrócenie terminu i przesłanki, których zaistnienie umożliwia pozytywne ustosunkowanie się do tego wniosku. W pierwszej kolejności Wojewoda zauważył, że w sprawie niewątpliwie doszło do uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Jak wynika z akt organu pierwszej instancji, zaskarżoną decyzję doręczono Skarżącemu w drodze tzw. doręczenia zastępczego w dniu 2 sierpnia 2024 r., przesyłka została zwrócona do nadawcy w dniu 5 sierpnia 2024 r. Termin na wniesienie odwołania upływał zatem dla Skarżącego w dniu 16 sierpnia 2024 r., a odwołanie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu zostało wniesione w dniu 20 sierpnia 2024 r. Oceniając przywołane w treści wniosku o przywrócenie terminu okoliczności Wojewoda stwierdził, że nie są one wystarczające do uznania niezawinionego uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Zdaniem organu odwoławczego Skarżący nie wykazał, że z przyczyn obiektywnych, od niego niezależnych i przez niego niezawinionych nie był w stanie złożyć odwołania w terminie. Z wniosku o przywrócenie terminu nie wynika bowiem, aby w okresie od 16 do 20 sierpnia 2024 r. istniała obiektywna przyczyna, uniemożliwiająca Skarżącemu zachowanie terminu do wniesienia odwołania. Fakt, że Skarżący nie odebrał decyzji (nastąpiła fikcja doręczenia) i nie zapoznał się z treścią tego rozstrzygnięcia przed upływem terminu do wniesienia odwołania nie usprawiedliwia uchybienia terminu do jego wniesienia. Organ odwoławczy podkreślił, że dla przyjęcia fikcji doręczenia na nieaktualny adres w przypadku niepoinformowania przez stronę organu, nawet o czasowej zmianie adresu w toku postępowania, konieczne jest faktyczne doręczenie stronie pouczenia o skutkach zaniechania powiadomienia o zmianie adresu. Z akt sprawy wynika, że o wszczęciu postępowania w przedmiotowej sprawie Skarżący został zawiadomiony pismem z dnia 20 maja 2024 r., w którym został pouczony o treści art. 41 § 1 i 2 k.p.a., tj. o obowiązku zawiadamiania organu o każdej zmianie swojego adresu oraz skutkach zaniedbania tego obowiązku. Skarżący natomiast dopiero w dniu 20 sierpnia 2024 r. wskazał organowi aktualny adres zamieszkania. W związku z tym, zdaniem organu odwoławczego, twierdzenie Skarżącego, że nie doręczono mu decyzji bez jego winy, z powodu zmiany adresu zamieszkania i zameldowania, jest nieuprawnione. Stanowi to bowiem kwestię subiektywną i zależną od strony, nieuzasadnioną zewnętrznymi okolicznościami, takimi jak nagła choroba, przerwa w komunikacji, pożar lub powódź. W rozpoznawanej sprawie, jak wynika z wyjaśnień skarżącego - uchybienie terminu było skutkiem doręczenia decyzji na nieaktualny adres, obowiązek natomiast wskazania poprawnego adresu, z uwagi na doręczenie zawiadomienia o wszczęciu postępowania wraz ze stosownym pouczeniem, spoczywał na Skarżącym, zatem, okoliczność ta nie uzasadniała w ocenie Wojewody przywrócenia terminu.
Postanowienie zostało doręczone Skarżącemu w dniu 3 października 2024 r.
Z powyższym rozstrzygnięciem nie zgodził się Skarżący wnosząc o jego uchylenie. W skardze sformułował zarzuty naruszenia:
1. art. 39 k.p.a. poprzez przyjęcie, że decyzja została skutecznie doręczona Skarżącemu, podczas gdy w dacie jej przesłania Skarżący już nie zamieszkiwał pod adresem wysłania decyzji,
2. art. 129 § 2 k.p.a. poprzez przyjęcie, że termin do odwołania od decyzji rozpoczął bieg od daty awizowania przesyłki, podczas gdy odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od daty doręczenia stronie decyzji, a doręczenie nie nastąpiło,
3. art. 42 § 1 k.p.a. poprzez niezastosowanie i kierowanie korespondencji do Skarżącego z naruszeniem zasad wynikających przepisów, w tym ignorowanie przez organ faktycznego miejsca zamieszkania,
4. art. 44 k.p.a. poprzez przyjmowanie za skuteczną tzw. fikcję doręczenia, podczas gdy nie doszło do wypełnienia wymogów wynikających z tego przepisu,
5. art. 41 § 1 i § 2 k.p.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że Skarżący powinienem ponosić skutki niezawiadomienia organu o zmianie adresu, po otrzymaniu takiego pouczenia w dniu 20 maja 2024 r., gdy tymczasem po tym dniu nie zmieniał swojego adresu,
6. art. 10 § 1 k.p.a. w związku z ww. naruszeniami oraz brakiem przedstawienia informacji na temat aktualnego stanu sprawy, mimo licznych telefonicznych zapytań, oraz przedstawienie Skarżącemu informacji dopiero dzień po ostateczności decyzji,
7. art. 41 ust. 1 i ust. 2 lit. a Karty Praw Podstawowych poprzez pozbawienie Skarżącego prawa do bycia wysłuchanym przed wydaniem decyzji wpływającej niekorzystnie na nieruchomość Skarżącego.
W uzasadnieniu skargi Skarżący podkreślił, że organ w sposób nieuprawniony kierował korespondencję na adres w R., podczas gdy Skarżący, dopełniając wszelkich formalności meldunkowych, od dnia [...] 2024 r. był zameldowany pod innym adresem, tj. w O., doręczenie powinno zatem nastąpić na aktualny adres. Skarżący zauważył, że organ pierwszej instancji nie poczynił żadnych ustaleń w tym zakresie, m.in. w bazie Pesel, która zawiera informacje o adresie zamieszkania. Wskazał też, że organ nie odniósł się do prawidłowości dokonania czynności związanych z dwukrotnym awizowaniem przesyłki w sytuacji, gdy pozostawienie tylko jednego awiza zamiast dwóch ograniczało możliwość powzięcia informacji o oczekującej przesyłce, nie doszło zatem do spełnienia wymogów tzw. fikcji doręczenia. Nadto zdaniem Skarżącego, pouczenie zawarte w piśmie z dnia 20 maja 2024 r. nie mogło wywołać skutków prawnych, ponieważ po otrzymaniu zawiadomienia Skarżący nie zmieniał swojego adresu, mieszka pod tym adresem od [...] 2024 r., zatem w sprawie nie ma zastosowania przepis art. 41 § 2 k.p.a. Bezpodstawnie w ocenie Skarżącego organ odwoławczy uznał zatem, że nie wykazał on braku winy w uchybieniu terminu w sytuacji, gdy od dnia [...] 2024 r. Skarżący jest zameldowany pod nowym adresem, organ nie podjął próby doręczenia w pierwszej kolejności w miejscu zamieszkania, bezzasadnie zastosował art. 41 k.p.a., nadto Skarżący wielokrotnie telefonicznie podejmował próby uzyskania informacji o stanie postępowania. Powyższe uchybienia powodują zdaniem Skarżącego, że w sprawie naruszono jego podstawowe gwarancje procesowe, w tym dotyczące informowania o sprawie, a także prawo do tzw. dobrej administracji oraz do bycia wysłuchanym. Końcowo Skarżący wskazał także merytoryczne zarzuty względem decyzji organu pierwszej instancji.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie wskazując, że zarzuty skargi nie wnoszą do sprawy nowych okoliczności mogących mieć wpływ na podjęte rozstrzygnięcie.
Postanowieniem z dnia 12 grudnia 2024 r. sygn. akt II SA/Gl 1477/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odmówił wstrzymania wykonania decyzji organu pierwszej instancji z dnia 16 lipca 2024 r.
W dniu 17 grudnia 2024 r. do akt wpłynęło pismo uczestniczki postępowania - N. P., w którym wniosła o oddalenie skargi. Uczestnika uznała w pełni za trafną argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Podała też, że inwestycja została już zrealizowana a aktualnie trwają prace wykończeniowe, odniosła się również do zarzutów stawianych decyzji organu pierwszej instancji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje.
Zgodnie z regulacją art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 z późn. zm., dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
W świetle art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty (pkt 2). W myśl art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W przypadku nieuwzględnienia skargi sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części - art. 151 p.p.s.a.
Przedmiotem kontroli rozpoznawanej sprawy, w oparciu o wymienione powyżej kryteria, stało się postanowienie Wojewody o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Przeprowadzona zgodnie z kryterium legalności sądowoadministracyjna kontrola zaskarżonego rozstrzygnięcia organu administracji publicznej wykazała, że jest ono zgodne z prawem.
Brak było podstaw do uwzględnienia skargi.
Podstawę prawną wydanego w sprawie rozstrzygnięcia stanowił przepis art. 58 k.p.a., w myśl którego w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy (§ 1). Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin (§ 2). W przywołanym przepisie zamieszczono przesłanki przywrócenia terminu, które muszą wystąpić łącznie, żeby wniosek mógł zostać uwzględniony. Osoba zainteresowana powinna uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna i istniała przez cały czas, aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu (por. B. Adamiak (w:) B. Adamiak, J. Borkowski. Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. C.H. Beck, Warszawa 2004, s. 331).
Zgodnie z przedłożonymi aktami administracyjnymi w dniu 30 kwietnia 2024 r. do organu wpłynął wniosek N. P. o pozwolenie na budowę dla ww. zamierzenia.
Zawiadomieniem Nr [...] z dnia 20 maja 2024 r. organ pierwszej instancji poinformował o wszczęciu postępowania w sprawie wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Zawiadomienie zawierało również pouczenie o treści: "stosownie do art. 41 § 1 k.p.a. w toku postępowania, strony oraz ich przedstawiciele i pełnomocnicy mają obowiązek zawiadomić organ administracji publicznej o każdej zmianie swojego adresu, w tym adresu elektronicznego. Zgodnie z art. 41 § 2 k.p.a. w razie zaniedbania obowiązku określonego w § 1 doręczenie pism pod dotychczasowym adresem ma skutek prawny."
Zawiadomienie zostało skierowane na adres "ul. [...], [...]" i zostało odebrane osobiście przez Skarżącego w dniu 27 maja 2024 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru pisma w aktach sprawy). W tej sytuacji, na Skarżącym spoczywał obowiązek poinformowania o zmianie swojego adresu, skoro jak podnosi w skardze pod tym adresem już nie zamieszkiwał.
Następnie decyzja organu pierwszej instancji z dnia 16 lipca 2024 r. o zatwierdzeniu projektu zagospodarowania działki oraz projektu architektoniczno-budowlanego została skierowana do Skarżącego pod ten sam adres, pod który skierowano zawiadomienie o wszczęciu postępowania, doręczone do rąk Skarżącego (tj. ul. [...], [...]). Decyzja zawierała pouczenie o prawie wniesienia odwołania Wojewody Śląskiego za pośrednictwem Starosty M. w terminie 14 dni od dnia jej doręczenia. Zgodnie z adnotacją na kopercie: "zwrot nie podjęto w terminie 05.08.24". Pierwsze awizowanie korespondencji - 19 lipca 2024 r., powtórne - 29 lipca 2024 r., zwrot korespondencji w dniu 5 sierpnia 2024 r. (wydruk śledzenia przesyłki tracking Poczta Polska). Przesyłka została uznana za doręczoną w trybie doręczenia zastępczego w dniu 2 sierpnia 2024 r., zatem termin do wniesienia odwołania upływał w dniu 16 sierpnia 2024 r. (nie był dniem wolnym od pracy).
Wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania został złożony w dniu 20 sierpnia 2024 r., zatem po upływie terminu do wniesienia odwołania. Wraz z wnioskiem Skarżący dopełnił czynności, dla której określony był termin, wnosząc odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji. Jednocześnie, zatem dopiero w dniu 20 sierpnia 2024 r., Skarżący zawiadomił organ o aktualnym adresie. Do tego dnia Skarżący nie informował o innym adresie zamieszkania, czy adresie dla doręczeń.
Jak wynika z powyższego, Skarżący po odebraniu osobiście zawiadomienia Nr [...] z dnia 20 maja 2024 r. nie zastosował się do treści art. 41 k.p.a. stanowiącego o obowiązku zawiadomienia o zmianie adresu. Zgodne z brzmieniem tej regulacji, w toku postępowania strony oraz ich przedstawiciele i pełnomocnicy mają obowiązek zawiadomić organ administracji publicznej o każdej zmianie swojego adresu (§ 1). W razie zaniedbania obowiązku doręczenie pisma pod dotychczasowym adresem ma skutek prawny (§ 2). Organ administracji publicznej nie jest zatem obowiązany w toku postępowania badać z urzędu, czy znany mu adres strony jest adresem aktualnym. Przepis art. 41 § 2 k.p.a. ustanawia domniemanie prawidłowości doręczenia pod dotychczasowym adresem, jeżeli strona, jej przedstawiciel lub pełnomocnik zaniedbali obowiązek zawiadomienia organu administracji publicznej prowadzącego postępowanie o zmianie adresu w toku postępowania. Wszczynając postępowanie organ administracji publicznej obowiązany jest m.in. pouczyć stronę o obowiązku poinformowania o zmianie adresu i o konsekwencjach prawnych określonych w art. 41 § 2 k.p.a. W przypadku, gdy to uczynił, tak jak w niniejszej sprawie (zawiadomienie z dnia 20 maja 2024 r.), może zastosować skutki prawne z powołanego przepisu.
Skoro Skarżący we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania podaje, że nie zamieszkuje pod adresem w R. już od [...] 2024 r., zatem po otrzymaniu pod tym adresem w dniu 27 maja 2024 r. korespondencji wraz z pouczeniem, zobowiązany był do powiadomienia o powyższym organu. Skarżący tego nie uczynił.
Bez wpływu na rozstrzygnięcie rozpoznawanej sprawy pozostaje to, że w sprawie decyzja organu pierwszej instancji zostały doręczone w trybie art. 44 k.p.a., skoro procedura doręczenia zastępczego w tej sprawie w trybie art. 44 k.p.a. została zachowana. W myśl tego przepisu w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43 - operator pocztowy w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego, bądź pismo składa się na okres czternastu dni w urzędzie właściwej gminy (miasta) - w przypadku doręczania pisma przez pracownika urzędu gminy (miasta) lub upoważnioną osobę lub organ (§ 1 pkt 1 i 2). Zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata (§ 2). W przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty zawiadomienia (§ 3). Zgodnie z § 4 art. 44 k.p.a. doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy.
Przepis art. 44 k.p.a. ustanawiając zastępczy tryb doręczenia korespondencji umożliwia przyjęcie fikcji prawnej, że pismo, którego adresat nie odebrał z placówki pocztowej lub z urzędu gminy (miasta) w określonym terminie, zostało doręczone z upływem ostatniego dnia terminu. Innymi słowy, zastępcza forma doręczenia pism przewidziana w art. 44 k.p.a. rodzi domniemanie prawne, że pismo zostało doręczone adresatowi. W świetle brzmienia art. 44 § 4 i § 1 k.p.a. nie budzi wątpliwości, że skutek w postaci rozpoczęcia biegu terminu do wniesienia odwołania należy wiązać z upływem 14 dni od dnia pozostawienia w skrzynce odbiorczej strony pierwszego zawiadomienia o możliwości odbioru przesyłki.
Taki skutek zastępczego doręczenia Skarżącemu decyzji organu pierwszej instancji z dnia 16 lipca 2024 r. o pozwoleniu na budowę, w trybie art. 44 § 4 k.p.a. można przyjąć w niniejszej sprawie. Zwrotne potwierdzenie odbioru zostało prawidłowo wypełnione, znajduje się na nim informacja o miejscu pozostawienia przesyłki listowej oraz zawiadomienie o tym strony. Brak jest natomiast informacji, by Skarżący w momencie próby doręczenia korespondencji nie zamieszkiwał pod wskazanym adresem. Na kopercie znajdują się m.in. informacja "nie podjęto w terminie", a także znajdują się podpisy doręczyciela.
Mając powyższe na uwadze, brak było podstaw do podważenia skuteczności doręczenia przesyłki w trybie art. 44 k.p.a. Skarżący również nie wskazywał, żeby rozpoczął procedurę reklamacji co do podnoszonych w skardze uchybień w doręczeniu korespondencji.
Zdaniem Sądu, decyzja organu pierwszej instancji została skutecznie doręczona Skarżącemu w trybie doręczenia zastępczego.
Przechodząc zatem do oceny spełnienia przesłanek z art. 58 k.p.a., którymi są: wystąpienie z wnioskiem o przywrócenie terminu; wniesienie tego wniosku z ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi; jednoczesne z wniesieniem wniosku dopełnienie czynności, dla której określony był termin oraz uprawdopodobnienie przez osobę zainteresowaną, że uchybienie nastąpiło bez jej winy, organ odwoławczy stwierdził, że Skarżący nie spełnił warunku uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu. Zdaniem Sądu, w okolicznościach przedmiotowej sprawy, stanowisko to jest prawidłowe. Z wniosku o przywrócenie terminu wynika, że Skarżący jako okoliczność mającą uprawdopodobnić brak winy w uchybieniu terminu powołał doręczenie korespondencji na nieprawidłowy adres.
Uzasadnione jest więc stanowisko Wojewody wyrażone w zaskarżonym postanowieniu, że wskazane przez stronę okoliczności dotyczące braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania nie były spowodowane zdarzeniami obiektywnymi niezależnymi od jej woli.
Należy przypomnieć, że instytucja przywrócenia terminu jest stosowana w wyjątkowych sytuacjach. Jak wskazuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych, przy ocenie, czy uchybienie terminu było zawinione, należy brać pod uwagę obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. Przywrócenie terminu może mieć miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy po stronie zainteresowanego przywróceniem terminu należy zaliczyć np. przerwę w komunikacji, powódź, pożar czy nagłą chorobę, która nie pozwala na wyręczenie się inną osobą (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 28 lipca 2011 r. sygn. akt II OSK 1096/11; z dnia 7 września 2010 r. sygn. akt I OSK 1459/09; z dnia 10 września 2010 r. sygn. akt II OZ 849/10, z dnia 30 listopada 2006 r. sygn. akt II OSK 1397/05).
Przywrócenie terminu jest więc dopuszczalne wyłącznie w przypadku zaistnienia obiektywnych, występujących bez woli strony, okoliczności, które mimo dołożenia przez stronę odpowiedniej staranności w prowadzeniu własnych spraw udaremniły dokonanie czynności w terminie (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 lutego 2015 r. sygn. akt I OZ 91/15). W skardze jednak nie wykazano, aby tego rodzaju okoliczności wystąpiły.
Jednocześnie odnotowania wymaga, iż przy ocenie winy strony lub jej braku w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej należy brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub nie podjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 6 października 1998 r., sygn. akt II CKN 8/98, także m.in.: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 sierpnia 2017 r. sygn. akt II GZ 599/17, postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 stycznia 2014 r. sygn. akt II OZ 10/14). Tymczasem Skarżący nie dopełnił spoczywającego na nim obowiązku poinformowania organu o zmianie adresu, pomimo skutecznego doręczenia pouczenia, co nie było w sprawie kwestionowane. W ocenie Sądu, w okolicznościach sprawy, słusznie organ przyjął, że Skarżący nie wykazał, że dochował należytej staranności, a dopełnienie czynności wniesienia odwołania w terminie stało się niemożliwe z powodu trudnej do przezwyciężenia przeszkody, niezależnej od strony i istniejącej przez cały czas, aż do wniesienia wniosku. Nie sposób dopatrzyć się w sprawie zaistnienia obiektywnych przeszkód w uchybieniu terminu. W konsekwencji zasadnie organ przyjął, że nie zachodzi w omawianym przypadku sytuacja braku winy.
Skarżący w toku postępowania o przywrócenie uchybionego terminu nie wskazał w zasadzie żadnych okoliczności wskazujących na brak jego winy w uchybieniu terminu poza nieprawidłowym, w jego ocenie, doręczeniem decyzji organu pierwszej instancji poprzez wysłanie jej na niewłaściwy adres jego zamieszkania. Sąd stwierdził, że uzasadnienie Skarżącego, co do przesłania przesyłki na niewłaściwy adres nie zasługuje na uwzględnienie.
Niezasadne wobec powyższego pozostają zarzuty skargi w tym zakresie (zarzut nr 1 i 5 petitum skargi). Procedura doręczenia zastępczego została zachowana (zarzut nr 4 petitum skargi). Na skutek skutecznego doręczenia decyzji, rozpoczął bieg termin do wniesienia odwołania (zarzut nr 2 petitum skargi). Wobec domniemania prawidłowości doręczenia pod dotychczasowym adresem, jak już wyjaśniono, organ nie był zobowiązany do badania - jak wskazano w skardze -"faktycznego" miejsca zamieszkania strony, danych wynikających ze zgłoszenia meldunkowego, czy też poszukiwanie adresu w bazie Pesel (zarzut nr 3 petitum skargi, str. 2 uzasadnienia skargi). Sąd nie dopatrzył się również naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. mogącego mieć wpływ na rozstrzygnięcie (zarzut nr 6 petitum skargi), ani też naruszenia wskazanego w skardze przepisu Karty Praw Podstawowych (zarzut nr 7 petitum skargi). W kwestii pozostałej argumentacji skargi, wyjaśnienia wymaga, że Sąd w rozpoznawanej sprawie nie dokonuje rozpoznania sprawy w zakresie zarzutów odnoszących się do decyzji organu pierwszej instancji.
Odnotować także należy, że w sytuacji, w której strona kwestionuje prawidłowość dokonanego doręczenia decyzji w istocie twierdzi, że termin do złożenia odwołania nie rozpoczął swojego biegu. Instytucja przywrócenia terminu ma natomiast zastosowanie do sytuacji, gdy strona nie kwestionuje tego, że nie dopełniła czynności procesowej w ustawowym terminie, a twierdzi jedynie, że uchybienie to nastąpiło z powodu zaistnienia okoliczności faktycznych niezawinionych przez nią.
Reasumując Sąd uznał, że organ w sposób prawidłowy odmówił przywrócenia terminu. W sprawie nie doszło do naruszenia art. 58 § 1 k.p.a.
Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło z uwagi na treść art. 119 pkt 3 p.p.s.a., stosownie do którego sprawa może zostać rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.).
Orzeczenia przywołane w treści niniejszego uzasadnienia dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło