II SA/Gl 1607/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski, Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska, Sędzia WSA Stanisław Nitecki (spr.), Protokolant Monika Rał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 maja 2025 r. sprawy ze skargi U. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 25 października 2024 r. nr SKO.PS/41.5/894/2024/16634 w przedmiocie odmowy przyznania pomocy w formie schronienia w schronisku dla bezdomnych oddala skargę. Decyzją z 29 sierpnia 2024 r. nr [...] wydaną na podstawie art. 6 pkt 8, art. 8 ust. 1 pkt 1 i ust. 3, art. 14, art. 25 ust. 1, art. 48 , art. 48a ust. 1, art. 97 ust. 1 oraz art. 106 ust. 4 ustawy z 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2024 r., poz. 1283 ze zm.) Prezydent Miasta D. odmówił przyznania U.P. (dalej jako strona lub skarżąca) pomocy w formie schronienia w Schronisku dla Osób Bezdomnych [...] w O. W uzasadnieniu tej decyzji wskazano, że strona złożyła wniosek o pomoc w przedmiotowej formie 4 lipca 2024 r., a ponieważ aktualnie przebywa w wyżej wymienionej placówce znajdującej się na terenie gminy W., zwrócono się do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w tamtej miejscowości o przeprowadzenie wywiadu środowiskowego, w toku którego ustalono, że gospodaruje ona samotnie, w czerwcu 2024 r. osiągnęła dochód w ramach zasiłku stałego, w kwocie 1.000 zł, (przekraczającej kryterium określone w art. 8 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej w wysokości 776 zł) i obecnie nie posiada stałego ani czasowego zameldowania, a zatem jest osobą bezdomną w rozumieniu art. 6 pkt 8 powołanej ustawy. Ostatnim miejscem jej zameldowania był przy tym adres w D. ul. [...] (skąd wymeldowano ją na mocy stosownej decyzji administracyjnej wydanej 1 października 2004 r.), a w rezultacie z mocy art. 101 ust. 2 wspomnianej ustawy, właściwą miejscowo jest w niniejszej sprawie ta ostatnia Gmina. W dalszej części uzasadnienia organ pierwszej instancji przywołał treść art. 48 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, zgodnie z którym osoba lub rodzina ma prawo do schronienia, posiłku i niezbędnego ubrania, jeżeli jest tego pozbawiona, jednakże zaznaczył, że w świetle art. 25 ust. 1 wskazanej regulacji, gmina może kierować osoby bezdomne do placówek znajdujących się na terenie innych gmin (prowadzonych przez te gminy lub na ich zlecenie) tylko wówczas, gdy ma z nimi zawarte odpowiednie porozumienia. W tym kontekście wyjaśniono, że Miasto D. zawarło umowę o prowadzenie placówek dla bezdomnych jedynie z C., która prowadzi na terenie rzeczonego miasta dwie placówki (Schronisko dla Bezdomnych oraz Noclegownię dla Bezdomnych), przy czym każda z nich dysponuje wolnymi miejscami, a skoro tak, nie ma zasadności zawierania kolejnych porozumień celem utworzenia dodatkowych miejsc. Wobec powyższego zaznaczono, że uwzględnienie żądania strony nie jest możliwe, gdyż pozostawałoby w kolizji z art. 3 ustawy o pomocy społecznej, zgodniez którym rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy. Zwrócono bowiem uwagę, że w ośrodku, który wskazała w swoim wniosku przebywa już od [...] 1998 r. a decyzję o pobycie podjęła samodzielnie, zaś Miasto D. z uwagi na brak stosownej umowy nie ma możliwości do skierowania jej do rzeczonego ośrodka, który położony jest poza jego terenem. Końcowo organ pierwszej instancji zaakcentował, że skarżąca w przeszłości, a mianowicie na przestrzeni lat 2017 - 2024 już czterokrotnie wstępowała doń o udzielenie pomocy poprzez przyznanie schronienia w powyższej placówce i każdorazowo jej żądania były załatwiane odmownie o czym rozstrzygano decyzjami: z 22 maja 2017 r., z 15 marca 2018 r., z 15 lipca 2022 r. oraz z 11 marca 2024 r. Podkreślił również, że zarówno w treści tamtych decyzji jak i w toku prowadzonych postępowań administracyjnych wyżej wymienioną wielokrotnie informowano o możliwości skorzystania z pomocy w placówce położonej na terenie D., z którą rzeczone Miasto ma zawartą umowę. Nadto dodał, że stronę powiadomiono także o możliwości wystąpienia z wnioskiem o zapewnienie schronienia we wskazanym przez nią Ośrodku w trybie art. 101 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej do Gminy W. będącej miejscem jej aktualnego pobytu i że to ta Gmina może ją tam skierować, a wówczas Miasto D. będzie obowiązane do zwrotu rzeczonej Gminie wydatków poniesionych z niniejszego tytułu na zasadzie art. 101 ust. 7 powołanej ustawy. Niezadowolona z powyższej decyzji skarżąca złożyła odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach wskazując na krzywdzący charakter tego rozstrzygnięcia. Zaznaczyła bowiem, że w miejscowości O. uzyskała stabilizację i wsparcie i przebywa tam już od ponad dwudziestu lat, z kolei w D. od dawna nie była i nie ma z tym Miastem żadnych związków, a w rezultacie skorzystanie ze schronienia w placówce znajdującej się na jego terenie spowodowałoby przerwanie więzi społecznych, jakie łączą ją z miejscowością, w której aktualnie przebywa oraz pozbawiłoby ją pomocy zdrowotnej, którą tam otrzymuje a w konsekwencji pogorszyłoby oraz w znacznym stopniu zdestabilizowałoby jej sytuację życiową. Decyzją z 7 czerwca 2024 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach utrzymało w mocy akt organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu Kolegium wpierw przedstawiło dotychczasowy przebieg postępowania podzielając ustalenia co do tego, że strona jest osobą bezdomną w rozumieniu art. 6 pkt 8 ustawy o pomocy społecznej, w związku z czym na mocy art. 48 tej regulacji przysługuje jej prawo do schronienia w formie określonej w art. 48a ust. 1, to jest poprzez przyznanie tymczasowego schronienia w noclegowni, schronisku dla osób bezdomnych albo schronisku dla osób bezdomnych z usługami opiekuńczymi. Równocześnie przyznano, że jej ostatnim miejscem zameldowania na pobyt stały była D. i dlatego w świetle art. 101 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej właśnie ta Gmina jest w sprawie właściwa miejscowo. Organ odwoławczy podkreślił, że udzielenie schronienia, obok zapewnienia posiłku, jest świadczeniem odnoszącym się do podstawowych potrzeb egzystencjalnych człowieka i dlatego należy do obowiązkowych zadań własnych gminy, co wynika z art. 17 ust. 1 pkt 3 powołanej ustawy. Przepisy nie nakładają przy tym na gminy obowiązku prowadzenia schronisk czy noclegowani, a jedynie obligują je do udzielenia schronienia pozostawiając im tym samym wybór, w jakiej formie wywiążą się z tego zadania i dopuszczają w przedmiotowym zakresie prowadzenie noclegowni przez gminę we własnym zakresie, zlecenie jej prowadzenia innemu podmiotowi ewentualnie zakup świadczenia takiej usługi w placówce prowadzonej przez podmiot niepubliczny. Możliwe jest nadto zlecenie realizacji tego zadania w trybie art. 25 ust. 1 cytowanej ustawy, z udzieleniem na jego finansowanie dotacji organizacjom pozarządowym, o których mowa w art. 3 ust. 2 ustawy z 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (Dz. U. z 2024 r., poz. 1491). Zważywszy powyższe wskazano, że Gmina D. ma zawartą umowę z C., która prowadzi na jej terenie Noclegownię dla Bezdomnych oraz działające całodobowo Schronisko dla Bezdomnych. W konsekwencji, za zgodne z prawem należy uznać rozstrzygnięcie odmawiające udzielenia skarżącej schronienia we wskazanej przez nią innej placówce, z którą porozumienia takiego rzeczone Miasto nie zawarło. W tym miejscu podkreślono, że organ pierwszej instancji wielokrotnie informował stronę o możliwości ubiegania się o schronienie w jednej z dwóch wspomnianych, zakontraktowanych przez Miasto D. placówek, jak również o tym, że jeśli chce uzyskać taką pomoc w położonym na terenie Gminy W. Schronisku dla Osób bezdomnych [...], powinna wystąpić z wnioskiem do tej Gminy, będącej zarazem miejscem jej aktualnego pobytu i to ta Gmina - o ile ma z przedmiotową placówką zawarte odpowiednie porozumienie - może przyznać jej wsparcie, poprzez udzielenie schronienia w tamtej instytucji, a wtedy Miasto D. będzie zobowiązane do zwrotu związanych z przyznaniem świadczenia wydatków. Niezadowolona z powyższej decyzji strona, reprezentowana przez adwokata, wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach domagając się uchylenia tego aktu jak również poprzedzającej go decyzji organu pierwszej instancji, a także dopuszczenia dowodu z dwóch (dołączonych do skargi) pism Ministerstwa Rodziny i Polityki Społecznej (nr [...] z 5 sierpnia 2022 r. oraz nr [...] - bez daty) - na okoliczność stanowiska tej instytucji odnośnie do zagadnienia problemowego tożsamego ze stanowiącym przedmiot skargi. Równocześnie zażądała przedstawienia Trybunałowi Konstytucyjnemu pytania prawnego co do zgodności art. 101 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej w zakresie, w jakim posługuje się kryterium miejsca ostatniego stałego zameldowania osoby bezdomnej, a nie kryterium jej miejsca pobytu, z art. 2, art. 31 ust. 1, art. 32 ust. 1, art.40, art. 47, art. 52, art. 65 ust. 1, art. 71 ust. 1 Konstytucji RP. Skarżąca podniosła zarzut naruszenia norm prawa materialnego, a mianowicie: art. 101 ust. 2 w związku z art. 48 ustawy o pomocy społecznej oraz w związku z art. 2, art. 30, art. 31 ust. 2, art. 32 ust. 1, art.40, art. 52 i art. 61 ust. 1 Konstytucji RP, poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, że zawarta w pierwszym z wymienionych przepisów norma wyłącza możliwość przyznania osobie bezdomnej schronienia w placówce położonej w miejscu jej pobytu przez organ właściwy według jej ostatniego miejsca zameldowania ora wadliwe uznanie, że osoba bezdomna, celem skorzystania z pomocy udzielanej przez wspomniany organ obowiązana jest zmienić miejsce swojego pobytu na miejsce ostatniego zameldowania. Zdaniem strony taka wykładnia nie znajduje oparcia w przepisach ustawy o pomocy społecznej i pozostaje tym samym w kolizji z zasadą demokratycznego państwa prawa oraz z uregulowanymi w ustawie zasadniczej prawami i wolnościami obywatelskimi, a mianowicie z przysługującą każdemu wolnością poruszania się po terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (art. 52), zakazem zmuszania do czynienia tego, czego prawo nie nakazuje (art. 31 ust. 2), prawem do równego traktowania (art. 32 ust. 1), zakazem poddawania nieludzkiemu traktowaniu (art. 40), prawem każdego do ochrony życia prywatnego, rodzinnego i decydowania o swoim życiu osobistym (art. 47), prawem każdego do wyboru miejsca pracy (art. 65 ust. 1) oraz przysługującym każdemu prawem do ochrony dobra rodziny (art. 71 ust. 1). W uzasadnieniu skarżąca zakwestionowała stanowisko, jakoby organ gminy właściwy ze względu na ostatnie miejsce zameldowania osoby bezdomnej nie mógł udzielić jej schronienia we wskazanej przez nią placówce położonej poza taką gminą. Jej zdaniem wniosek taki nie wynika z art. 101 ust. 7 ustawy o pomocy społecznej, gdyż przepis ten wskazuje jedynie gminę obowiązaną do ponoszenia kosztów udzielenia schronienia osobie bezdomnej, co należy odnieść nie tylko w sytuacji udzielenia tego schronienia przez organ innej gminy, właściwy z na mocy art. 101 ust. 3 tej ustawy, lecz także do przypadku, gdy pomoc w takiej formie zostaje udzielona przez organ tej samej gminy, właściwy na podstawie art. 101 ust. 2. Konkluzja taka nie wynika w jej ocenie również z treści tego ostatniego przepisu, jako że wyznacza on właściwość miejscową gminy, do której należy orzekanie w przedmiocie przyznania osobie bezdomnej schronienia i nie ogranicza lokalizacji placówki, w której mogłaby ona skorzystać z pomocy. Równocześnie wskazała na iluzoryczny charakter alternatywnej właściwości organu, uregulowanej w art. 101 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej wywodząc, że to od uznania organu właściwego ze względu na miejsce aktualnego pobytu osoby bezdomnej zależy, czy uzna się on za właściwy na takiej zasadzie, co w praktyce oznacza, że należy się spodziewać, iż będzie z powrotem kierował stronę do organu właściwego z mocy art. 101 ust. 2 cytowanej ustawy. W dalszej części skargi strona powtórnie zaakcentowała, że od 20 lat nie ma żadnych związków z Miastem D. i faktycznym miejscem jej szeroko rozumianych interesów życiowych jest od dawna oddalony o 270 km O., a w rezultacie stanowisko orzekających w sprawie organów będące w istocie próbą doprowadzenia do zmiany miejsca zamieszkania godzi w jej godność oraz podstawowe prawa i wolności uregulowane w Konstytucji RP. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach wniosło o jej oddalenie nie znajdując podstaw do zmiany zajętego w sprawie stanowiska oraz wywodząc, że podniesione w skardze okoliczności nie zasługują na uwzględnienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy podnieść, że po myśli art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.) sądy administracyjne w zakresie swojej właściwości sprawują kontrolę działalności administracji publicznej stosując środki określone w ustawie. Zgodnie zaś z treścią art. 134 § 1 przywołanej ustawy, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Z brzmienia art. 145 § 1 powyższej ustawy wynika natomiast, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą zatem ulec uchyleniu wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy też procesowego, jeżeli miało ono, bądź mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie może natomiast kierować się względami słuszności czy zasadami współżycia społecznego. W tym kontekście nie stwierdzono podstaw do uwzględnienia skargi. Sądowa kontrola legalności, przeprowadzona stosownie do wskazań zawartych w art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) wykazała bowiem, że zaskarżony akt odpowiada wymogom prawa, gdyż nie narusza obowiązujących przepisów w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Mocą zaskarżonej decyzji stronie odmówiono udzielenia pomocy zgodnie z jej wnioskiem, w którym zażądała udzielenia schronienia w Schronisku dla Osób bezdomnych [...] w O., położonym na terenie gminy W. (Województwo [...]). Dokonując oceny legalności powyższego rozstrzygnięcia w pierwszej kolejności przyjdzie podnieść, że zgodnie z art. 36 pkt 2 lit. i w związku z art. 48 ustawy o pomocy społecznej, pomoc społeczna o charakterze niepieniężnym może przybrać formę świadczenia w postaci udzielenia schronienia, które następuje między innymi poprzez przyznanie tymczasowego schronienia w noclegowni, schronisku dla osób bezdomnych albo schronisku dla osób bezdomnych z usługami opiekuńczymi (art. 48a ust. 1). Realizacja pomocy społecznej w przedmiotowej formie należy do obowiązkowych zadań własnych gminy, co wynika z art. 17 ust. 1 pkt 3 powołanej ustawy, które - jak trafnie zauważył organ odwoławczy - gmina może wykonywać prowadząc tego rodzaju placówkę we własnym zakresie względnie zlecać jej realizację na zasadzie art. 25 ust. 1 tej regulacji, udzielając dotacji na finansowanie lub dofinansowanie realizacji zleconego zadania organizacjom pozarządowym, o których mowa w art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie. W rozpoznanej sprawie pozostaje poza sporem, że żądanie skarżącej o przyznanie wsparcia w formie schronienia było kolejnym już wnioskiem, jaki zgłosiła do Prezydenta Miasta D., przy czym każdorazowo domagała się wyraźnie umieszczenia w konkretnym, wyżej wzmiankowanym Schronisku nie wyrażając zainteresowania schronieniem w placówkach funkcjonujących na terenie tego Miasta. Jest także bezspornym, że wyżej wymieniona spełnia ustawowe kryteria pozwalające uznać ją za osobę bezdomną, określone w art. 6 pkt 8 ustawy o pomocy społecznej bowiem aktualnym miejscem jej pobytu jest [...] w O. (zatem ta sama placówka, do której chciała, aby ją skierowano w trybie art. 48 wskazanej ustawy), a Schroniska tego nie można uznać za lokal mieszkalny w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2023 r., poz. 725). Odmawiając przyznania skarżącej pomocy w formie tymczasowego schronienia w wyraźnie wskazanej przez nią placówce organ pierwszej instancji miał na uwadze posiadane możliwości organizacyjne, a w szczególności fakt, że Miasto D. nie miało zawartej umowy, która pozwalałaby skierować ją do tego Schroniska, lecz realizowała swój obowiązek zapewnienia wsparcia osobom bezdomnym na zasadzie porozumień zawartych z C. prowadzącym na terenie tego Miasta dwie odpowiednie placówki (Schronisko oraz Noclegownię) i wyłącznie tam kierowała wszystkich bezdomnych potrzebujących schronienia. Zdaniem Sądu rozstrzygnięcie takie należy uznać za prawidłowe. Wymaga bowiem podkreślenia, że stosownie do treści art. 3 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej, potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej, tymczasem wbrew zarzutom skargi nie budzi wątpliwości, że organ pierwszej instancji nie miał możliwości skierowania skarżącej do placówki, z którą nie zawarł stosownej umowy czy porozumienia w trybie art. 25 ust. 1 cytowanej ustawy. Co więcej, chodzi tu nie tylko o brak możliwości w znaczeniu faktycznym ale także w znaczeniu prawnym, gdyż w sytuacji, kiedy nie doszło do nawiązania takiego stosunku prawnego pomiędzy gminą a daną placówką, obowiązujące przepisy nie przewidują podstawy do przyznania schronienia w tej placówce, a w rezultacie do finansowania przedmiotowego świadczenia przy wykorzystaniu pozostających w dyspozycji rzeczonej jednostki samorządu terytorialnego środków publicznych. Organ pomocy społecznej nie ma zatem możliwości dowolnej lokacji miejsca udzielania pomocy społecznej wedle potrzeb beneficjentów zaś osoba ubiegająca się o wsparcie wymienione w art. 48 ustawy z 12 marca 2004 r. ma niewątpliwie prawo żądać udzielenia koniecznego schronienia, jednak nie może oczekiwać od tego organu, aby przyznał jej pomoc akurat w tym ośrodku, jaki jej odpowiada, gdyż żądanie takie co do zasady wykracza poza cel pomocy społecznej sformułowany w art. 3 ust. 1, którym jest wspieranie osób i rodzin w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwienie im życia w warunkach odpowiadających godności człowieka (por. wyrok WSA w Rzeszowie z 14 listopada 2018 r., sygn. akt II SA/Rz 1060/18, publ. CBOSA). Niezależnie od powyższego przyjdzie zaakcentować, że skarżąca (jak wywodziły orzekające w sprawie organy, a czego ona sama nie kwestionowała), była kilkukrotnie informowana o możliwości wystąpienia z wnioskiem o udzielenie schronienia we wskazanej przez nią placówce do organu właściwego dla Gminy W., na terenie której owo Schronisko się znajduje. Wymaga w tym miejscu podkreślenia, żen w aktach administracyjnych zalega decyzja Burmistrza Miasta i Gminy W. z 29 listopada 2024 r., mocą której udzielono skarżącej wsparcia w postaci umieszczenia jej we wskazanym Schronisku. W tym miejscu niezbędne jest rozważenie zagadnienia właściwości organów w sprawach z zakresu pomocy społecznej. Stosownie zatem do treści art. 101 ust. 1 ustawy z 12 marca 2004 r., właściwość miejscową gminy ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie, przy czym zgodnie z ust. 2 wspomnianego przepisu, w przypadku osoby bezdomnej właściwą miejscowo jest gmina ostatniego miejsca zameldowania tej osoby na pobyt stały. W konsekwencji, zgodnie z wyrażoną w tym ostatnim unormowaniu zasadą ogólną, gminą właściwą miejscowo do rozpoznania wniosku skarżącej o udzielenie pomocy w formie schronienia jest gmina jej ostatniego miejsca zameldowania na pobyt stały, czyli w przypadku skarżącej - co jest poza sporem - Miasto D.. Powyższa reguła, jak trafnie zauważyła strona, w istocie nacechowana jest pewnymi mankamentami zwłaszcza w sytuacji, gdy - jak ma to miejsce w niniejszej sprawie - osoba ubiegająca się o schronienie nie ma jakichkolwiek związków społecznych z gminą, na terenie której była wprawdzie ostatnio zameldowania, jednak w której od dawna nie przebywa, lecz jej miejscem pobytu jest inna miejscowość, gdzie zdążyła nawiązać określone relacje społeczne czy ekonomiczne umożliwiające jej odpowiednie funkcjonowanie. Wspomniane mankamenty nie kolidują jednak, wbrew jej wywodom, z konstytucyjnymi prawami i wolnościami, a co za tym idzie, nie stanowią, zdaniem Sądu, dostatecznej podstawy uzasadniającej wystąpienie do Trybunału Konstytucyjnego z zapytaniem o zgodność powołanego art. 101 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej z wymienionymi w skardze postanowieniami ustawy zasadniczej. Podnoszone w niniejszych ramach przez stronę zarzuty mogłyby zostać uznane za zasadne, gdyby reguła wyrażona w tym ostatnim przepisie miała charakter bezwzględny a ustawodawca nie przewidział od niej odstępstw. Tak jednak nie jest, gdyż wyjątek od powyższej zasady został wskazany w art. 101 ust. 3 cytowanej ustawy, po myśli którego, w przypadkach szczególnie uzasadnionych sytuacją osobistą osoby ubiegającej się o świadczenie, w sprawach niecierpiących zwłoki oraz w sprawach cudzoziemców, którym udzielono zgody na pobyt ze względów humanitarnych lub zgody na pobyt tolerowany, i cudzoziemców, o których mowa w art. 5a, właściwa miejscowo jest gmina miejsca pobytu osoby ubiegającej się o świadczenie. W świetle poglądu wyrażonego w judykaturze, powołany art. 101 ust. 3 ustawy z 12 marca 2004 r. pozwala na ustalenie innej właściwości miejscowej organu tylko wówczas, gdy sytuacja osobista strony odbiega od powszechnie występującego w tego rodzaju sprawach niedostatku środków utrzymania lub trudnej sytuacji materialnej ubiegającego się oświadczenie, w tym gdy wnioskodawca z obiektywnych przyczyn nie ma możliwości ubiegać się o przyznanie świadczenia w organie, którego właściwość wynikałaby z przepisu art. 101 ust. 1 lub ust. 2 (vide postanowienia NSA: z 20 listopada 2020 r., sygn. akt I OW 140/20, publ. Lex nr 3086146, z 23 lutego 2011 r., sygn. akt I OW 186/10, publ. Lex nr 1070880 oraz z 29 kwietnia 2020 r., sygn. akt I OW 261/19, publ. Lex nr 3009439). Warto przy tym zaznaczyć, że o przypadkach szczególnie uzasadnionych sytuacją osobistą strony w rozumieniu wskazanego przepisu można też mówić w razie podjęcia przez nią działań zmierzających do związania swojego ośrodka życia z danym miejscem pobytu w celu stabilizacji życiowej (patrz postanowienia NSA: z 27 lipca 2021 r., sygn. akt I OSK 815/19, publ. Lex nr 3205509 oraz z 19 lipca 2017 r., sygn. akt I OW 77/17, publ. Lex nr 2408909). W tym zaś kontekście przyjdzie zauważyć, że skoro strona - jak wyraźnie i konsekwentnie wywodzi - jest osobą bezdomną, której nie łączą jakiekolwiek więzi z Miastem D., ze znajdującego się tam lokalu mieszkalnego wymeldowano ją ponad 20 lat temu (październik 2004 r.), przy czym już wcześniej, bo od 1998 roku, a więc od 27 lat aż do chwili obecnej przebywa w [...] w O. na terenie Gminy W. (czyli w tej samej placówce, do której skierowania w trybie art. 48 ustawy o pomocy społecznej domagała się od Prezydenta Miasta D.). Równocześnie należy mieć w polu widzenia, że jest osobą w podeszłym wieku (76 lat) i - jak podkreślała - uzyskuje we tamtej placówce odpowiednie wsparcie zdrowotne, a także jest silnie związana emocjonalnie ze środowiskiem społecznym Gminy, w której obecnie przebywa. Zdaniem składu orzekającego, wszystkie te okoliczności mogą w świetle art. 16 ust. 1 i 2 i art. 166 ust. 1 Konstytucji RP oraz art. 1 ust. 1, art. 6 ust. 1 i art. 7 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2024 r., poz. 1465) w związku z art. 17 ust. 1 pkt 3 ustawy o pomocy społecznej przemawiać za zasadnością zastosowania art. 101 ust. 3 tej ostatniej ustawy, jako że należy przychylić się do stanowiska, iż w takich warunkach zachodzi przypadek szczególnie uzasadniony sytuacją osobistą strony przemawiający za uznaniem właściwości miejscowej organu według jej miejsca pobytu. Analogiczny pogląd na gruncie podobnych spraw został wyrażony przez NSA w postanowieniach: z 22 lutego 2022 r., sygn. akt I OW 170/21, publ. Lex nr 3333601, z 20 kwietnia 2018 r., sygn. akt I OW 346/17, publ. Lex nr 2592489 oraz z 28 maja 2014 r., sygn. akt I OW 19/14, publ. Lex nr 1561220). W świetle powyższego trzeba podkreślić, że skarżąca miała (i ma nadal) możliwość złożenia wniosku o udzielenie schronienia w Schronisku dla Osób Bezdomnych [...] w O. do Wójta Gminy W. Wbrew wywodom strony uprawnienie to nie jest iluzoryczne, gdyż wspomniany organ rozpoznając taki wniosek byłby obowiązany do rozważenia jej sytuacji osobistej w kontekście uznania się za właściwy na zasadzie art. 101 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej i w tym zakresie - co należy z całą mocą podkreślić - do uwzględnienia jasnego stanowiska sformułowanego w powołanych wyżej orzeczeniach NSA. W przypadku zaś przyznania jej wsparcia w żądanej formie mógłby następnie wystąpić do Prezydenta Miasta D. o stosowną refundację w trybie art. 101 ust. 7 tej ustawy. Wypada tu wyjaśnić, że zaprezentowany w skardze wywód dotyczący tego ostatniego przepisu jest chybiony. Reguluje on zwrot wydatków związanych z udzieleniem świadczeń z pomocy społecznej pomiędzy dwiema różnymi gminami, przy czym jego wykładnia systemowa dokonana przez pryzmat treści całego art. 101 powołanej ustawy oraz z uwzględnieniem zasad logiki prowadzi zdaniem Sądu do wniosku, że odnosi się właśnie do sytuacji, w której organ właściwy ze względu na miejsce ostatniego zameldowania (zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 101 ust. 2) obciążony jest obowiązkiem zwrotu wydatków innemu organowi, w sytuacji, gdy ten udzielił świadczenia w miejscu pobytu (czyli właściwemu na mocy art. 101 ust. 3). Za konkluzją taką przemawia już choćby sam fakt, że ustawa o pomocy społecznej nie przewiduje innych zasad ustalania właściwości organu do udzielania świadczeń osobom bezdomnym niż określone w tych dwóch ostatnich unormowaniach, tymczasem, gdyby przyjąć tok rozumowania strony, należałoby uznać, że schronienia w miejscu pobytu może udzielić osobie bezdomnej organ jakiejkolwiek gminy na terenie Polski, co niewątpliwie rażąco kolidowałoby z określonymi w powyższym unormowaniu regułami. W podsumowaniu powyższych rozważań przyjdzie zauważyć, że w rozpoznawanej sprawie mają one jedynie walor zmierzający do wyjaśnienia stanu prawnego, ponieważ jak już zostało to zasygnalizowane Burmistrz Miasta i Gminy W. wydał stosowną decyzję administracyjną. Tym samym wniosek o pytanie prawne do Trybunału Konstytucyjnego uznać należy za bezzasadny, a prawidłowa wykładnia obowiązujących regulacji prawnych daje możliwość podjęcia rozstrzygnięcia oczekiwanego przez skarżącą. O ile zatem strona stanowczo wyraża chęć uzyskania wsparcia w postaci schronienia we wskazanym Schronisku, miała prawo skorzystania z możliwości złożenia wniosku o taką pomoc do Wójta Gminy W. powołując się na art. 101 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej, jednak chociaż (czego nie kwestionowała) wielokrotnie ją o tym informowano, z treści skargi jak również z wywodów podnoszonych przez nią w toku postępowania nie wynika, aby podjęła taką próbę. Wypada dodać, że może ona to uczynić nadal w każdym czasie podpierając swoje żądanie poglądem sformułowanym w powyższych orzeczeniach. W konsekwencji trudno uznać za zasadną podniesioną w skardze argumentację o tym, jakoby zmuszano ją do przyjęcia takiego schronienia na terenie D., czy też, by ograniczone zostało jej prawo wyboru miejsca zamieszkania i pobytu, wolność poruszania się, prawo decydowania o życiu osobistym oraz inne akcentowane w skardze wartości konstytucyjne, w tym zwłaszcza zakaz poddawaniu nieludzkiemu traktowaniu tym bardziej, że - co należy raz jeszcze zaznaczyć - Prezydent Miasta D. z uwagi na zaprezentowane wyżej przyczyny nie miał możliwości realizacji jej wniosku w sposób zgodny z wyrażonym w nim żądaniem, czyli do zapewnienia jej schronienia w Schronisku, z którym nie zawarł umowy bądź porozumienia mogącego stanowić podstawę do finansowania udzielanych przez nie świadczeń. Zważywszy wszystkie powołane wyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach stwierdza, że kwestionowany przez skarżącą akt nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jego wzruszenie i został poprzedzony prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem, w toku którego spełniono wymogi wynikające z zasad procesowych wyrażonych w Kodeksie postępowania administracyjnego jak również prawidłowo zastosowano przepisy prawa materialnego. Dlatego działając na podstawie art. 132 oraz art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono o oddaleniu skargi.