III SA/Gl 21/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym Przewodniczący Sędzia WSA Marzanna Sałuda na posiedzeniu niejawnym po rozpoznaniu w dniu 15 lutego 2016 r. na posiedzeniu niejawnym ze skargi G. J. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług w kwestii wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Pismem z dnia 4 grudnia 2015 r. Strona skarżąca – G. J. reprezentowana przez radcę prawnego L.K. złożyła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r., nr [...], w której zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu stwierdzono, że opisany wniosek podyktowany jest ochroną interesów Strony skarżącej, gdyż zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, albowiem zaskarżona decyzja podlega wykonaniu, właściwy organ wydał tytuły wykonawcze, na podstawie których wszczął postępowanie egzekucyjne. Pełnomocnik Strony skarżąca stwierdził, iż w sprawie tej postępowanie egzekucyjne może spowodować ustanie bytu prawnego przedsiębiorcy i zwolnienie zatrudnionych pracowników. Do akt sprawy przedłożono: tytuły wykonawcze, zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego, zawiadomienia o zajęciu pozostałych praw majątkowych, zawiadomienia o zajęciu praw z instrumentów finansowych oraz informację z centralnej ewidencji i informacji o działalności gospodarczej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz.270 ze zmianami) – zwanej dalej "P.p.s.a." – wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Na mocy art. 61 § 3 P.p.s.a. po przekazaniu skargi sądowi, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przepis ten wymienia dwie przesłanki pozytywne, których wystąpienie może uzasadniać wydanie orzeczenia w sprawie wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie poglądem przesłankę wyrządzenia znacznej szkody należy interpretować jako szkodę (majątkową, a także niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Sytuacja taka wystąpi w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość pieniężna nie miałaby znaczenia dla skarżącego lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu. (post. NSA z dnia 20.12. 2004r., GZ 138/04, CBOSA; post. NSA z 20.01.2012, II FZ 819/11 CBOSA; post. NSA z 06.03.2014r., I OZ 150/14 CBOSA). Z kolei trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. Orzecznictwo podkreśla, że uiszczenie kwoty pieniężnej ma charakter odwracalny (post. NSA z 31.03.2009r., I OZ 271/09, CBOSA; post. NSA z 05.03.2014r., I FZ 37/14, CBOSA ). Rozpoznając wniosek sąd nie ocenia legalności zaskarżonej decyzji ( post. NSA z 25.10.2011r., II OZ 1019/11, CBOSA ). Warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest wykazanie przez stronę we wniosku konkretnych okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, bowiem brak uzasadnienia wniosku uniemożliwia jego merytoryczna ocenę (post. NSA z 04.03. 2010r., II OZ 178/10, CBOSA; post. NSA z 18.05.2004r., FZ 65/04, CBOSA). Przy czym przepis art. 61 § 3 p.p.s.a. nakłada na stronę ciężar uprawdopodobnienia przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, a nie ich udowodnienia. Odnosząc powyższe rozważania do rozpatrywanej sprawy Sąd stwierdza, że złożony przez Stronę skarżącego wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie może zostać uwzględniony. Podkreślić trzeba, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny nie jest władny wstrzymać prowadzonych wobec skarżącego egzekucji administracyjnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny jest natomiast uprawniony do wstrzymania zaskarżonej decyzji na zasadach określonych w powołanym wyżej art. 61 § 3 p.p.s.a. Sąd stanął na stanowisko, iż Strona skarżąca nie uprawdopodobniła przesłanek wstrzymania zaskarżonej decyzji. Nie wskazała konkretnych, zindywidualizowanych okoliczności uzasadniających wydanie orzeczenia o wstrzymaniu zaskarżonej decyzji. Sąd uznał, iż dokumenty źródłowe przedłożone wraz z skargą nie obrazują w sposób wystarczający sytuacji finansowej Strony skarżącej, nie wystarczają one do przyjęcia, że wykonanie skarżonej decyzji pociągnie za sobą trudne do odwrócenia skutki lub niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody. Jak bowiem należy domniemywać, to właśnie zła kondycja finansowa G.J. prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwą "A" miałaby stanowić podstawę uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Poza tym z zasady sama szkoda mogąca powstać z tytułu czynności egzekucyjnych ma charakter restytucyjny, ponieważ wiąże się świadczeniem pieniężnym, które ze swej natury jest świadczeniem odwracalnym. Oznacza to, że w razie ewentualnego prawomocnego uwzględnienia skargi, po merytorycznym rozpoznaniu sprawy, jeśli Strona poniesie szkodę z powodu niezgodnego z prawem działania organu, to przysługuje jej roszczenie o naprawienie szkody. Podkreślić należy, iż sama możliwość uchylenia zaskarżonej decyzji przez Sąd, a także prowadzenie egzekucji nie stanowi podstawy do wstrzymania zaskarżonej decyzji, gdyż na tym etapie postępowania Sąd nie bada zasadności samej skargi. Sąd rozpatrujący niniejszą sprawę podziela w pełni pogląd wyrażony w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 października 2010 r. (I FZ 389/10, CBOSA), w którym stwierdzono, iż wywieranie skutków finansowych dla strony jest normalną konsekwencją egzekucji administracyjnej. Nie jest to więc sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym, bowiem wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie służy zabezpieczeniu strony przed jakimikolwiek skutkami egzekucji, lecz jedynie przed takimi, których ewentualne wygranie sporu sądowego by nie naprawiło. Natomiast samo przekonanie o zasadności podniesionych w skardze zarzutów nie jest wystarczającym argumentem, aby uznać, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zgodnie z wyrażonym przez Naczelny Sąd Administracyjny poglądem, który Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela, subiektywne przeświadczenie wnioskodawcy jakoby skarżone orzeczenie było merytorycznie niesłuszne i naruszało prawo, nie stanowi przesłanki do wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu na podstawie art. 61 § 3 ustawy p.p.s.a. (post. NSA z 09.09. 2004 r. sygn. akt FZ 358/04, CBOSA). W niniejszym postępowaniu sąd nie może badać zasadności samej skargi (post. NSA z 21.01.2015r., II OZ 19/15, CBOSA). Należy dodać, że odmowa wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie tworzy powagi rzeczy osądzonej i nie uniemożliwia ponowienia wniosku. Zgodnie z art. 61 § 4 p.p.s.a. tego rodzaju postanowienie może zostać zmienione i uchylone w każdym czasie w razie zmiany okoliczności. W tym stanie rzeczy, Sąd na mocy art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.