IV SA/Gl 1028/14

WyrokWSA w Gliwicach2015-06-09

Skład orzekający: Tadeusz Michalik, Beata Kozicka, Stanisław Nitecki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego w sprawie zwolnienia ze służby w Policji, złożony na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 Kpa (strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu), został złożony z zachowaniem miesięcznego terminu, liczonego od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że wniosek o wznowienie postępowania został złożony z uchybieniem miesięcznego terminu. Kluczowe dla biegu terminu jest powzięcie przez stronę wiadomości o wydaniu decyzji i jej rozstrzygnięciu, niezależnie od źródła tej informacji, a nie samo doręczenie decyzji. W niniejszej sprawie strona posiadała wiedzę o decyzji o zwolnieniu ze służby najpóźniej od daty pisma z dnia [...], co oznaczało przekroczenie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania.
Stan faktyczny
A.O. został zwolniony ze służby w Policji na mocy Rozkazu Personalnego z dnia [...], który nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Decyzja ta stała się ostateczna, ponieważ nie została zaskarżona. A.O. złożył wniosek o wznowienie postępowania, twierdząc, że bez własnej winy nie brał udziału w postępowaniu z powodu błędnego doręczania pism na nieprawidłowy adres. Organ pierwszej instancji odmówił wznowienia postępowania, uznając, że wniosek został złożony z uchybieniem miesięcznego terminu. Komendant Wojewódzki Policji utrzymał tę decyzję w mocy po rozpatrzeniu zażalenia.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik Sędziowie Sędzia WSA Beata Kozicka (spr.) Sędzia WSA Stanisław Nitecki Protokolant specjalista Magdalena Nowacka-Brzeźniak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 czerwca 2015 r. sprawy ze skargi A. O. na postanowienie [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie zwolnienia ze służby w Policji oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...], Nr [...] ([...]) [...] Komendant Wojewódzki Policji, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., dalej: Kpa) — po rozpatrzeniu zażalenia A.O. na postanowienie Komendanta Miejskiego Policji w C. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia, na wniosek strony, postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej ostateczną decyzją własną — Rozkazem Personalnym z dnia [...] Nr [...] o zwolnieniu tego funkcjonariusza Policji ze służby z dniem [...] — zaskarżone orzeczenie utrzymał w mocy. Uzasadniając rozstrzygnięcie, organ odwoławczy przybliżył dotychczasowy przebieg postępowania, według chronologii zdarzeń, wskazując przy tym prawne regulacje przedmiotu. W tych ramach odnotował, że organ pierwszoinstancyjny – Komendant Miejski Policji w C., przytoczonym powyżej, Rozkazem Personalnym z dnia [...], Nr [...] działając na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (tekst jedn. Dz.U. z 2011 r., Nr 287, poz. 1687 ze zm.) zwolnił A.O., dzielnicowego Rewiru Dzielnicowych Komisariatu Policji w C. ze służby w Policji z dniem [...]. Decyzji mocą art. 108 § 1 Kpa nadał rygor natychmiastowej wykonalności. W uzasadnieniu tego orzeczenia Komendant Miejski Policji w C. powołał się na przesłankę skazania policjanta prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w C. z dnia [...] za sygn. akt [...] za przestępstwa z art. 228 § 3 Kk i art. 231 § 1 Kk w zw. z art. 271 § 1 Kk przy zast. art. 11 § 2 Kk. Zaakcentował, że okoliczność ta stanowiła przesłankę do obligatoryjnego zwolnienia tego funkcjonariusza ze służby w Policji. Doręczenie A.O. przedmiotowej decyzji w trybie art. 44 Kpa uznano za skuteczne dokonane z dniem [...]. Wobec niezaskarżenia przez stronę tej decyzji (o rozwiązaniu stosunku służby), stała się ona ostateczna i weszła, jako obowiązująca, do obrotu prawnego. W dniu [...] pismem skierowanym do Komendanta Miejskiego Policji w C. a zatytułowanym "odwołanie" A.O. wniósł o uchylenie Rozkazu Personalnego Nr [...] skutkującego zwolnieniem go ze służby w Policji oraz o wznowienie postępowania w opisanej sprawie z powodu pozbawienia go możności obrony swoich praw w tym postępowaniu. W uzasadnieniu wniosku podał, że bez własnej winy nie brał udziału w charakterze strony w postępowaniu administracyjnym zakończonym przywołaną powyżej decyzją przełożonego, bowiem – jak stwierdził – pisma w postępowaniu były mu doręczane w trybie zastępczym na nieprawidłowy adres: “[...]", podczas gdy właściwy do korespondencji był adres: “[...]". Oceniając wniosek A.O. organ pierwszej instancji uznał, że przywołane w nim okoliczności odpowiadają podstawie wznowienia postępowania, określonej w art. 145 § 1 pkt 4 Kpa. W związku z tym pismem z dnia [...] zwrócił się się do wnioskodawcy o przedstawienie informacji na okoliczność wykazania zachowania terminu do wystąpienia z wnioskiem o wznowienie postępowania. Następnie, po uzyskaniu od strony odpowiedzi na to wezwanie –wskazujacej, że "termin wynika z niedoręczenia decyzji zwolnienia ze służby" — postanowieniem z dnia [...] Nr [...] organ odmówił wznowienia postępowania zakończonego ostateczną własną decyzją z dnia [...] w przedmiocie zwolnienia A.O. ze służby w Policji. Organ uznał, że upłynął ustawowy termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, ponieważ strona dowiedziała się o decyzji wcześniej, aniżeli w terminie jednego miesiąca od dnia wniesienia podania. W zażaleniu na powyższe postanowienie skierowanym do [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji A.O. powtórzył argumentację przedstawioną w podaniu z dnia [...] o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją Komendanta Miejskiego Policji w C., czyli Rozkazem Personalnym z dnia [...] Nr [...] o zwolnieniu go ze służby z dniem [...]. Ponownie wskazał, że w okresie toczenia się sprawy o rozwiązanie z nim stosunku służbowego nie zamieszkiwał pod adresem [...] oraz że korespondencja wysyłana przez organ na ten adres nie została mu skutecznie doręczona, przez co pozbawiono go możliwości obrony w postępowaniu zakończonym rozkazem personalnym o zwolnieniu ze służby. Następnie podniósł także, że zaskarżone postanowienie Nr [...] zawiera błędnie ustalony stan faktyczny w zakresie momentu, w którym zainicjował przedmiotowe postępowanie. Zaakcentował, że już jego pismo z dnia [...] wniesione do Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. zawierało jasno wyrażone żądanie wznowienia postępowania w sprawie zakończonej wydaniem przez Komendanta Miejskiego Policji w C. Rozkazu Personalnego z dnia [...], i za taki wniosek powinno być przez organ administracji uznane, a nie jak wynika z treści zaskarżonego postanowienia, że postępowanie w sprawie wznowienia postępowania dotyczącego zwolnienia ze służby w Policji zostało przez wnioskodawcę zainicjowane podaniem z dnia [...]. Jego zdaniem błędne ustalenie momentu zainicjowania postępowania wznowieniowego doprowadziło organ pierwszej instancji do nieuzasadnionego wniosku, że podanie zostało złożone z uchybieniem terminu określonego w art. 148 § 2 Kpa, co skutkowało odmową wznowienia postępowania. Ustosunkowując się do zarzutów zawartych w zażaleniu [...] Komendant Wojewódzki Policji stwierdził, iż nie zasługują one na uwzględnienie, bowiem – w jego ocenie – zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Na wstępie wskazał, że wznowienie postępowania stanowi instytucję procesową mającą na celu stworzenie prawnej możliwości przeprowadzenia ponownego postępowania wyjaśniającego i ponownego rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, w której została już wydana decyzja ostateczna. Potrzeba stosowania tego rodzaju instytucji zachodzi w sytuacjach, kiedy to po wydaniu decyzji ostatecznej ujawnia się wadliwość postępowania dowodowego, na którym oparto ostateczne rozstrzygniecie sprawy administracyjnej albo też gdy wystąpiły później okoliczności, które pozbawiają znaczenia przesłanki, na jakich oparto rozstrzygniecie sprawy. W dalszej kolejności wyjaśnił, że samo wniesienie podania o wznowienie postępowania przez stronę nie wszczyna automatycznie postępowania. O wznowieniu postępowania bądź odmowie wznowienia postępowania rozstrzyga bowiem, stosownie do art. 149 Kpa, właściwy organ. Podanie takie, na co także zwrócił uwagę, uruchamia jedynie fazę wstępną postępowania, której celem jest ustalenie przez organ: po pierwsze – czy nie zachodzą przedmiotowe bądź podmiotowe przesłanki niedopuszczalności wznowienia oraz po drugie – czy zachowany został wymóg terminowości podania. Zaznaczył, że organ po otrzymaniu podania jest zatem zobligowany do zbadania: a) czy wniesione ono zostało przez uprawniony podmiot, b) czy strona domaga się wzruszenia w trybie nadzwyczajnym decyzji istniejącej w obrocie prawnym, c) czy strona przywołała w podaniu okoliczności faktyczne odpowiadające ustawowym przesłankom wznowienia, enumeratywnie wyliczonym w art. 145 § 1 Kpa oraz d) czy podanie zostało wniesione z zachowaniem terminu. Odnosząc się do poszczególnych wymogów wyeksponował, że termin do wniesienia podania o wznowienie postępowania, jako zasada, określony jest w art. 148 § 1 Kpa. Zgodnie z tym przepisem, podanie wnosi się w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Stosownie natomiast do treści art. 148 § 2 Kpa termin do wniesienia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 Kpa – a więc z przyczyny, którą A.O. zgłosił, jako podstawę swojego wniosku – liczy się od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Tym samym w ocenie organu odwoławczego kontrolę zaskarżonego postanowienia należało rozpocząć od ustalenia daty powzięcia przez stronę informacji o wydanym przez Komendanta Miejskiego Policji w C. Rozkazie Personalnym Nr [...] w sprawie zwolnienia go ze służby w Policji. Zaznaczył, że A.O., ani w piśmie z dnia [...], ani w odpowiedzi na wezwanie organu z dnia [...], nie wskazał jednoznacznie daty, w której powziął informację o fakcie wydania tej decyzji. Jednocześnie podał, Komendant Miejski Policji w C. przyjął, że strona dowiedziała się o decyzji ostatecznej wydanej w postępowaniu, którego wznowienia się domaga, najpóźniej w dacie [...], ponieważ w tym dniu strona skierowała do Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. pismo, z którego treści wprost wynika, że wiedziała o decyzji przełożonego z dnia [...], skutkującej zwolnieniem go ze służy w policji. W ocenie [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji prawidłowe jest ustalenie organu pierwszej instancji wiedzy strony o objetej wnioskiem o wznowineie postępowania decyzji w dacie [...]. Zwrócił uwagę, że w piśmie strony z tego dnia, adresowanym do Komendanta Wojewódzkiego Policji w K., zawarte są sformułowania niepozostawiające wątpliwości, iż autor pisma wiedział o decyzji Komendanta Miejskiego Policji w C. z dnia [...], i znał treść zawartego w niej rozstrzygnięcia. W tych okolicznościach jego zdaniem słusznie organ pierwszoinstancyjny przyjął, że najpóźniej od tej daty należało liczyć bieg miesięcznego terminu do złożenia podania o wznowienie postępowania w przedmiocie zwolnienia ze służby. Odwołujac się do wiedzy znanej mu, jako organowi odwoławczemu z urzędu, zaznaczył także, że istnieje nawet wcześniejsza korespondencja z A.O., na której podstawie mógł on powziąć wiadomość o wydaniu przez Komendanta Miejskiego Policji w C. rozkazu personalnego skutkującego zwolnieniem go ze służby w Policji oraz o treści tego rozkazu. Na poparcie wyrażonego stanowiko podniósł, że w dniu [...] Zastępca Naczelnika Wydziału Kadr i Szkolenia KWP w K. skierował do A.O. pismo, w którym szczegółowo opisał okoliczności postępowania w sprawie jego zwolnienia ze służby, przytaczając decyzję kończącą to postępowanie. Wspomniane pismo doręczono adresatowi w dniu [...]. Dlatego też w jego opinii istnieją podstawy do przyjęcia, że już w roku [...] strona miała wiedzę o treści decyzji, w wyniku której rozwiązano z nią stosunek służbowy. W tej sytuacji podzielił stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu pierwszoinstancyjnym, iż wniosek A.O. z dnia [...] o wznowienie postępowania został złożony z przekroczeniem miesięcznego terminu liczonego od daty w której strona dowiedziała się o decyzji – Rozkazie Personalnym Nr [...] Komendanta Miejskiego Policji w C. Argumentując podał także, że z przyczyn formalnych, związanych z niezachowaniem terminu do złożenia wniosku, należało w drodze postanowienia odmówić wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną o zwolnieniu ze służby A.O. na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 4 ustawy o Policji. Nie zgodził się z twierdzeniami strony, że za wniosek inicjujący postępowanie w przedmiocie wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie zwolnienia ze służby należało uznać podanie skierowane w dniu [...] do Komendanta Wojewódzkiego Policji w K., gdyż pismo to zawierało jedynie żądanie uchylenia decyzji z dnia [...] skutkującej zwolnieniem ze służby. Z uwagi na sposób sformułowania podania organ wezwał wnoszącego do sprecyzowania żądania poprzez jednoznaczne wskazanie w jakim trybie domaga się uchylenia Rozkazu Personalnego Nr [...] Komendanta Miejskiego Policji w C. Ponieważ w zakreślonym terminie A.O. tego nie uczynił, podanie z dnia [...] pozostawiono bez rozpoznania na podstawie art. 64 § 2 Kpa, o czym poinformowano go pismem z dnia [...]. W konsekwencji, nie stwierdzając podstaw prawnych do wyeliminowania z obrotu prawnego postanowienia organu pierwszej instancji z dnia [...] (Nr [...]), [...] Komendant Wojewódzki Policji na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa utrzymał je w mocy. Na powyższe postanowienie pismem z dnia [...] strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, mianowicie: a) art. 156 § 1 pkt 1 Kpa poprzez wydanie w pierwszej instancji postanowienia w przedmiocie wznowienia postępowania przez Komendanta Miejskiego Policji w C., tj organ niewłaściwy rzeczowo; b) art. 150 § 1 i 2 Kpa poprzez rozstrzygnięcie w przedmiocie wznowienia postępowania przez organ który wydał decyzję ostateczną pomimo, iż podstawą wznowienia był zarzut dotyczący działania tegoż organu polegającego na błędnym doręczeniu decyzji ostatecznej przez Komendanta Miejskiego Policji. Autor skargi dodatkowo wskazał, że postanowienie nie odpowiada prawu, a to z uwagi, iż zostało wydane z rażącym naruszeniem przepisów o właściwości przez organ pierwszej instancji. W jej motywach wskazał, że zgodnie z art. 150 § 1 Kpa organem właściwym do wydania rozstrzygnięcia w przedmiocie wznowienia postępowania jest organ który wydał w sprawie decyzję w ostatniej instancji. W sprawie decyzji ostatecznej Rozkazu personalnego z dnia [...] nr [...], która była przedmiotem wniosku o wznowienie organem wydającym decyzję w ostatniej instancji był Komendant Miejski Policji w C. albowiem tenże organ nie doręczył w sposób prawidłowy decyzji skarżącemu, wskazując błędny adres do doręczeń i w konsekwencji przyjmując, iż decyzję doręczono A.O. poprzez doręczenie zastępcze w trybie art. 44 Kpa. W wyniku braku doręczenia decyzja organu pierwszej instancji stała się ostateczna, albowiem skarżący nie mając świadomości o jej istnieniu nie złożył od niej odwołania. Podkreśłił, że jedynie decyzja ostateczna z [...], jest adresowana i kierowana pod błędny adres. Zaznaczył także, że pozostała korespondencja organu pierwszej instancji kierowana była pod prawidłowy adres i zawsze była skutecznie doręczana. W uzasadnieniu strona skarżąca opisała przebieg sprawy i stwierdziła, że wnosząc podanie do organu wskazała, iż przesłanką wznowienia jest art. 145 § 1 pkt 4 Kpa, czyli okoliczność, iż strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu a to w wyniku sytuacji, iż organ pierwszej instancji błędnie adresując decyzję z dnia [...] pozbawił stronę nie tylko możliwości zapoznania się z decyzją ale również możliwości zaskarżenia jej do organu wyższej instancji, poprzez niesłuszne przyjęcie, iż doręczenie nastąpiło w trybie art. 44 Kpa. Sformułowała w jej uzasadnieniu pogląd, że organ, który wydał decyzję ostateczną po otrzymaniu żądania wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia obowiązany jest z urzędu zbadać swoją właściwość w sprawie (art. 19 Kpa). Wymaga to, jak stwierdziła, rozważenia wskazanych w podaniu przyczyn (podstaw) wznowienia, przy czym na tym etapie nie jest dopuszczalne badanie ich prawdziwości, a zatem rozstrzygnięcie, czy przesłanki wznowieniowe w rzeczywistości istnieją. Ustosunkowując się do zarzutów skargi, organ odwoławczy na wstępie podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia a nadto wskazał, że organy prawidłowo zastosowały art. 149 § 3 Kpa, odmawiając skarżącemu wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego Rozkazem Personalnym Komendanta Miejskiego Policji w C. z dnia [...] (Nr [...]) w sprawie zwolnienia go ze służby w Policji. Powtarzając argumenty zawarte w objetym skargą orzeczeniu, skonstatował, że "skoro organ I instancji, po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego stwierdził, że wnioskodawca powziął informację o fakcie wydania powyższej decyzji najpóźniej w dniu [...] (gdyż powołał się na nią w piśmie skierowanym w tym dniu do [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji), zaś organ odwoławczy – na podstawie ustaleń własnych – przyjął nawet wcześniejszą datę dowiedzenia się przez A.O. o istnieniu w obrocie prawnym ww. decyzji i zawartym w niej rozstrzygnięciu (tj. [...]), to wniesienie podania o wznowienie w dniu [...] nastąpiło z przekroczeniem ustawowego miesięcznego terminu". Odwołując się do orzecznictwa sądowoadministarcyjnego podniósł, że wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia postępowania administracyjnego na wniosek pomimo uchybienia terminowi stanowi rażące naruszenia prawa i godzi w zasadę ogólną trwałości decyzji administracyjnych – tak wyrok NSA z dnia 6 lipca 2006 r. sygn. akt II OSK 976/05. Odnosząc się z kolei do zarzutów skargi, jakoby zostały naruszone przepisy o właściwości organów, a dokładnie art. 150 § 1 i § 2 Kpa, w sprawie dotyczącej wniosku A.O. o wznowienie postępowania administracyjnego, także uznał je za nieuzasadnione. Nie zgodził się z poglądem, że postanowienia w pierwszej i drugiej instancjach zostały wydane z naruszeniem przytoczonych powyżej przepisów, a w konsekwencji, że są dotknięte wadą kwalifikowaną, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 1 Kpa. Następnie przytoczył brzmienie art. 150 § 1 i § 2 Kpa, po czym na zakończenie wskazał, że w aktach postępowania administracyjnego zarejestrowanego za numerem [...] znajduje się przedmiotowa decyzja, na kopercie, której wskazany został prawidłowy adres dla doręczeń strony, tj. "[...]", o czym świadczy pozostawiona w aktach koperta (karta 81 akt). W jego ocenie "nie sposób więc dopatrzeć się jakichkolwiek okoliczności, które uzasadniałyby właściwość [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji do rozpatrzenia wniosku o wznowienie postępowania w pierwszej instancji". Nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi wniósł o jej oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone postanowienie nie zostało wydane z naruszeniem prawa. Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1259 z późn. zm.), sąd administracyjny sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm., dalej: P.p.s.a.) wynika, że w przypadku gdy Sąd stwierdzi, bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas – w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub części, albo stwierdza ich nieważność bądź też stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom podatkowym można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Ustalając istotny dla sprawy stan faktyczny Sąd stwierdza, iż jest on po części sporny i został nakreślony powyżej przy omawianiu stanowiska organów policji jak i strony skarżącej. Punktem wyjścia dla uznania zaskarżonego postanowienia za zgodne z prawem było przyjęcie przez Sąd stanu faktycznego sprawy, który organ drugiej instancji przedstawił w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Spór w przedmiotowej sprawie w głównej mierze dotyczy tego, czy wniosek o wznowienie postępowania został złożony w terminie – jak wywodzi strona skarżąca, czy też z uchybieniem terminu, przewidzianego w art. 148 § 2 Kpa – jak twierdzi organ. Tym samym spór w pierwszej kolejności koncentruje się wokół ustalenia terminu a następnie zaistnienia i ziszczenia się w przedmiotowej sprawie okoliczności dającej podstawę do subsumcji pod normę prawną "termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji", a zatem określenia przesłanki "dowiedzenia się" o wydaniu przez Komendanta Miejskiego Policji w C. rozkazu personalnego z dnia [...] Nr [...] o zwolnieniu go ze służby z dniem [...]. Z kolei w drugiej kolejności wokół określenia właściwości rzeczowej organu rozpoznającego to podanie. Dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia należy w punkcie wyjścia przypomnieć, iż kontrolowane postanowienia wydane zostały na podstawie art. 149 § 3 kpa, zgodnie z którym odmowa wznowienia postępowania następuje w drodze postanowienia. Wydanie postanowienia odmawiającego wznowienia postępowania jest możliwe tylko w razie, gdy wznowienie postępowania z przyczyn przedmiotowych lub podmiotowych jest niedopuszczalne oraz gdy strona złożyła żądanie wznowienia postępowania z uchybieniem ustawowego terminu określonego w art. 148 § 1 i 2 kpa lub art. 145a § 2 a w zakresie żądania wznowienia postępowania opartego na przesłance naruszenia równego traktowania w terminie określonym w art. 145b § 2 a nie ma podstaw do jego przywrócenia (zob. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wydawnictwo C.H.BECK, Warszawa 2011 r., str. 575). Tylko gdy w świetle twierdzeń wynikających już z samego wniosku o wznowienie wynika, że brak jest ustawowych podstaw do wznowienia, wniosek składa podmiot niebędący stroną albo termin do jego złożenia nie został zachowany, organ wydaje postanowienie o odmowie wznowienia postępowania (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 marca 2014 r., sygn. akt VIII SA/Wa 1008/13, LEX nr 1468414). Pierwsza faza postępowania o wznowienie polega więc na zbadaniu, czy wniosek o wznowienie postępowania opiera się na podstawach wymienionych w art. 145 § 1 kpa i czy został zachowany termin do złożenia wniosku przewidziany w art. 148 kpa. Skarżący – co z uwagi na zarzuty zawarte w skardze w zakresie niewłaściwości organu orzekającego wymaga podkreślenia – domagał się wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją Komendanta Miejskiego Policji w C., tj. rozkazem personalnym z dnia [...] Nr [...] o zwolnieniu go ze służby z dniem [...], na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 Kpa, wskazując na brak udziału w nim, polegające de facto na jego nie doręczeniu mu. Mając na uwadze zakreślony w sprawie spór przypomnieć należy, że art. 145 § 1 pkt 4 Kpa stanowi, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Z kolei, art. 148 § 1 Kpa stanowi, że podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Zaś jego § 2 normuje, że – termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. W ocenie Sądu, orzekające w sprawie organy, słusznie uznały, że skarżący nie dochował miesięcznego terminu do wystąpienia z wnioskiem o wszczęcie postępowania wznowieniowego z powołaniem się brak wiedzy o decyzji, rozkazie personalnym, objętym wnioskiem o wznowienie postępowania. Organy pierwszej i drugiej instancji prawidłowo ustaliły na wstępnym etapie badania podania o wznowienie postępowania, że zostało ono wniesione z uchybieniem terminu. Postępowanie wznowione na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 Kpa, może być wznowione – zgodnie z art. 148 § 2 Kpa – wyłącznie gdy spełnione zostaną łącznie dwie przesłanki: pierwsza – strona z własnej winy nie brała udziału w postępowaniu i druga – strona złoży wniosek w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym dowiedziała się o wydaniu decyzji. Jak wskazuje się w ugruntowanym na tym tle orzecznictwie sądowym nie ma znaczenia, od kogo strona powzięła wiadomość o treści decyzji. Informacja ta może więc pochodzić zarówno od organu, który decyzję wydał, jak również z dowolnego innego źródła, aby tylko wskazywała na treść rozstrzygnięcia w danej sprawie – tak NSA w wyroku z dnia 6 października 2000 r., sygn. akt I SA 855/99. Przedstawione powyżej wnioski wzmacnia także stanowisko judykatury i orzecznictwa, gdzie zgodnie podkreśla się, że w art. 148 § 2 Kpa jest mowa o dniu, w którym strona dowiedziała się o decyzji, a więc o dacie powzięcia przez nią wiadomości o jej istnieniu, a nie o jej doręczeniu stronie – jak błędnie wywodzi strona skarżąca, (por. Z.R. Kmiecik, Uruchomienie nadzwyczajnego postępowania administracyjnego ze względów prawnych, Sam. Teryt. 2009, nr 7–8, s. 125 i n., czy tenże, Wszczęcie ogólnego postępowania administracyjnego, Warszawa 2014, s. 417, a także przytoczonej powyżej i poniżej orzecznictwo sądowoadministracyjne). Ponadto na potwierdzenie przytoczonych twierdzeń należy wskazać na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 września 2014 r., sygn. akt I OSK 247/13, w którym Sąd ten stwierdził, że "okoliczności dowiedzenia się o decyzji, istotnej z punktu widzenia zachowania terminu do żądania wznowienia postępowania, nie można łączyć ze zdolnością strony do czynności prawnych. Dowiedzenie się nie jest wszak typowym elementem działań procesowych. Dowiedzenie się oznacza powzięcie wiadomości o wydaniu rozstrzygnięcia, jest to pewne zdarzenie określane jako akt wiedzy". W wyroku tym Sąd wyjaśnił także, że "chodzi tu o powzięcie wiadomości o wydaniu decyzji, a niekoniecznie o zapoznanie się z jej treścią". Stanowisko to znajduje także akceptację w orzecznictwie Sądu Najwyższego, który w wyroku z dnia 6 sierpnia 2014 r., sygn. akt II UK 525/13 orzekł, że "powzięcie wiadomości o wydaniu decyzji nie jest pojęciem tożsamym z zawiadomieniem o pełnej treści decyzji, co mogłoby nastąpić dopiero po doręczeniu decyzji. W pierwszym przypadku chodzi tylko o informację o wydaniu decyzji, w drugim o czynność jej doręczenia". Sąd Najwyższy wyraźnie wskazał, że "artykuł 148 § 2 Kpa nie wymaga dla otwarcia biegu terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 Kpa dopełnienia wymogu doręczenia decyzji, której dotyczy żądanie wznowienia. Bieg tego terminu rozpoczyna się w dacie powzięcia przez stronę wiadomości o istnieniu danej decyzji. Istotne jest to, aby do strony dotarła wiadomość o wydaniu decyzji i o zawartym w niej rozstrzygnięciu, niezależnie od źródła, z którego pochodzi informacja". Sądy, zarówno Naczelny Sąd Administracyjny, jak i Sąd Najwyższy – w przywołanych powyżej ale i poniżej orzeczeniach – zgodne są, że w przypadku niezachowania terminu określonego w art. 148 § 2 Kpa prowadzenie dalszego postępowania zmierzającego do merytorycznego rozpatrzenia sprawy jest niedopuszczalne w odniesieniu do tych przesłanek, które pozwalają na wznowienie postępowania tylko na wniosek strony, a taki przypadek zachodzi właśnie, między innymi, gdy podstawę wznowienia postępowania ma stanowić art. 145 § 1 pkt 4 Kpa. Resumując, powzięcie wiadomości o wydaniu decyzji nie jest zatem pojęciem tożsamym z zawiadomieniem o pełnej treści decyzji, co mogłoby nastąpić dopiero po doręczeniu decyzji. W pierwszym przypadku chodzi tylko o informację o wydaniu decyzji, w drugim o czynność jej doręczenia. Artykuł 148 § 2 Kpa nie wymaga dla otwarcia biegu terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 Kpa dopełnienia wymogu doręczenia decyzji, której dotyczy żądanie wznowienia. Bieg tego terminu rozpoczyna się w dacie powzięcia przez stronę wiadomości o istnieniu danej decyzji. Istotne jest to, aby do strony dotarła wiadomość o wydaniu decyzji i o zawartym w niej rozstrzygnięciu, niezależnie od źródła, z którego pochodzi informacja – vide: wyrok WSA w Poznaniu z dnia 27 stycznia 2010 r., sygn. akt IV SA/Po 506/09, wszystkie orzeczenia sądów administracyjnych publikowane są w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych. Jednomiesięczny termin do żądania wznowienia postępowania administracyjnego biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się w jakikolwiek sposób o istnieniu decyzji. Informacja o wydanej decyzji wcale nie musi pochodzić od organu wydającego decyzję, lecz także z innych źródeł, byleby wskazywała na treść rozstrzygnięcia w danej sprawie – por. też wyrok NSA z dnia 26 marca 2010 r., sygn. akt I OSK 99/09 oraz wyrok NSA z dnia 7 sierpnia 2008 r., sygn. akt II OSK 931/07. W ocenie Sądu zasadnie orzekające w sprawie organy uznały, że w okolicznościach faktycznych przedmiotowej sprawy na podstawie art. 149 § 3 Kpa, prawidłowym jest wydanie postanowienia o odmowie wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego Rozkazem Personalnym Komendanta Miejskiego Policji w C. z dnia [...] Nr [...] w sprawie zwolnienia strony ze służby w Policji. Zadnim Sądu organy rzetelnie i prawidłowo przeprowadziły postępowanie wyjaśniające stwierdzając, że "wnioskodawca powziął informację o fakcie wydania powyższej decyzji najpóźniej w dniu [...] (gdyż powołał się na nią w piśmie skierowanym w tym dniu do [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji), zaś organ odwoławczy, na podstawie ustaleń własnych, przyjął nawet wcześniejszą datę dowiedzenia się przez A.O. o istnieniu w obrocie prawnym ww. decyzji i zawartym w niej rozstrzygnięciu (tj. [...]), to wniesienie podania o wznowienie w dniu [...] nastąpiło z przekroczeniem ustawowego miesięcznego terminu". Toteż za Naczelnym Sądem Administracyjnym, jak najbardziej słusznie zatem wskazały, że "wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia postępowania administracyjnego na wniosek pomimo uchybienia terminowi stanowi rażące naruszenia prawa i godzi w zasadę ogólną trwałości decyzji administracyjnych" – tak wyrok NSA z dnia 06 lipca 2006 roku sygn. akt II OSK 976/05. W tym miejscu Sąd nadto wskazuje, że w sprawie w świetle – jak to należy określić z uwagi na zakres dokumentów objętych badaniem – "bardzo bogatej" korespondencji organów policji ze stroną skarżącą prowadzoną od co najmniej [...] jednoznacznie jawi się wiedza A.O. o wydaniu przez Komendanta Miejskiego Policji rozkazu personalnego z dnia [...] Nr [...] o zwolnieniu go ze służby z dniem [...]. I tak, chociażby w piśmie znajdującym się w aktach sprawy adresowanym do strony skarżącej w dacie [...] Zastępca Naczelnika Wydziału Kadr i Szkolenia KWP w K. expressis verbis wskazał, że "nie potwierdziły, aby miały miejsce sygnalizowane przez Pana nieprawidłowości w sposobie zwolnienia go ze służby". Następne pismo dowodzące wiedzy strony o zwolnieniu jej ze służby to pismo już autorstwa strony w dacie [...], w którym także expressis verbis stwierdza, że "a mnie zwolniono administracyjnie", czy też będące odpowiedzią na nie pismo organu z dnia [...]. Niemniej jednak także w świetle wiedzy i doświadczenia zawodowego oraz życiowego, już tylko na marginesie, wobec zarzutów strony skarżącej, należy wskazać, że samo chociażby nie stawianie się do służby, nie pobieranie wynagrodzenia w aspekcie bezspornej z kolei wiedzy o toczącym się postępowaniu dyscyplinarnym, a także zainicjowanym przez stronę postępowaniu sądowoadministracyjnym przed tut. Sądem zakończonym postanowieniem tegoż Sądu z dnia 4 marca 2014 r., sygn. akt IV SA/Gl 180/14 – dowodzi uchybienia terminu określonego w art. 148 § 2 Kpa. Jednocześnie z uwagi na stanowisko strony skarżącej, jawi się przy tym potrzeba wskazania, że art. 148 § 2 Kpa jest klarowny i jasny – ustawodawca liczy bieg terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania nie od daty doręczenia decyzji, lecz od dnia, w którym strona dowiedziała się o danej decyzji, tj. powzięła wiadomość o istnieniu decyzji i zawartym w niej rozstrzygnięciu. Powzięcie wiadomości o wydaniu decyzji, jak wskazano powyżej, nie jest przy tym pojęciem tożsamym z zawiadomieniem o pełnej treści decyzji, co mogłoby nastąpić dopiero po doręczeniu decyzji – por. także wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 5 grudnia 2012 r., sygn. akt II SA/Rz 768/12, a także wyrok NSA z 5 marca 2014 r., sygn. akt I OSK 1941/12. Odnosząc się z kolei do zarzutów skargi, dotyczących naruszenia przepisów o właściwości organów, tj. art. 150 § 1 i § 2 Kpa, to należy je uznać za nieuzasadnione. W pierwszej kolejności wskazać należy, że zgodnie z art. 150 § 1 Kpa organem administracji publicznej właściwym w sprawie wznowienia postępowania jest ten organ, który wydał decyzję w ostatniej instancji. Zasadą jest więc, że postępowanie wznawia organ ostatniej instancji, w postępowaniu przed którym zostały popełnione błędy w sposobie procedowania, powstałe z winy tego organu lub zaistniały inne okoliczności wymienione w art. 145 i 145a, które miały wpływ na wynik sprawy. Skoro w rozpatrywanym przypadku przedmiotem wznowienia była ostateczna decyzja Komendanta Miejskiego Policji w C. z dnia [...] wydana w pierwszej instancji, to właściwy do rozpatrzenia wniosku skarżącego był ten właśnie organ. W związku z tym [...] Komendant Wojewódzki Policji był również właściwy, do przeprowadzenia postępowania odwoławczego. Od powyższej reguły istnieje wyjątek, według którego organ właściwy do wznowienia traci swoje uprawnienia w tym zakresie na rzecz organu wyższego stopnia, ale jedynie w przypadku, gdy przyczyną wznowienia postępowania jest działalność organu, który wydał w sprawie decyzję ostateczną, art. 150 § 2 Kpa – co jednak w sparwie nie wystąpiło. Ponadto odwołując się do – i w tej materii ugruntowanego – stanowiska sądów administracyjnych podkreślenia wymaga, że jeżeli strona żąda wznowienia postępowania z tej przyczyny, że bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 4 Kpa), to organem właściwym do rozstrzygnięcia o tym żądaniu, w myśl art. 150 § 2 Kpa, jest organ wyższego stopnia tylko wówczas, gdy było to wynikiem zamierzonego działania organu prowadzącego poprzednie postępowanie w celu uniemożliwienia tei stronie wzięcia udziału w postępowaniu. Dewolucja kompetencji na organ wyższego stopnia nad organem, który orzekał w ostatniej instancji winna mieć miejsce, gdy wykazane zostanie, że organ ten w sposób świadomy, zamierzony, dopuścił się wydania swojej decyzji z wadą uzasadniającą wznowienie postępowania. Sytuacja taka nie miała jednak miejsca w rozpoznawanej sprawie. Na żadnym też etapie postępowań zwiazanych z przedmiotową sprawą, ale i w niej, A.O. nie podnosił wymaganego prawem – do uznania właściowści rzeczonej organu – zamierzonego świadomego bezprawnego czy celowego, gdyż ukierunkowanego na pozbawienie strony możliwości skorzystania ze zwykłego środka zaskarżenia, działania Komendanta Miejskiego Policji w C. Naczelny Sąd Administarcyjny w wyroku z dnia 20 czerwca 2012 r., sygn. akt II OSK 524/11 wyjaśnił – z czym trudno polemizować – że przez działalność organu, o której mowa w art. 150 § 2 Kpa, należy rozumieć takie właściwości i zachowanie się tego organu w toku prowadzonego postępowania administracyjnego, które mogłyby godzić w zasadę obiektywizmu i być wyrazem stronniczego stanowiska tego organu przy wydaniu decyzji ostatecznej. Stanowisko takie wyraził także NSA w wyroku z dnia 10 sierpnia 2011 r., sygn. Akt I OSK 1401/10. Ponadto nie sposób także nie wskazać, jak przyjmuje się w judykaturze, że słowa "przyczyną wznowienia postępowania jest działalność organu" zawarte w art. 150 § 1 Kpa należy interpretować jako odesłanie do przepisu art. 145 § 1 pkt 2 i 3 Kpa – tak NSA w wyroku z dnia 22 lutego 2011 r., sygn. Akt I OSK 1857/10. Mając powyższe na względzie jawi się uwaga, że strona skarżąca formułuje zarzuty nie popierajac ich argumentami, li tylko lakonicznymi stwierdzeniami, które nadto pozostają w opozycji do zebranego w sparwie materiału dowodowego, ale i rażąco odbiegają od rzeczywistego biegu zdarzeń. Na zakończenie podkreślenia wymaga także, na co wskazywał organ odowławczy, że "wręcz przeciwnie decyzja będąca przedmiotem niniejszego postępowania, tj. Komendanta Miejskiego Policji w C. z dnia [...], została prawidłowo zaadresowana i doręczona w sposób prawnie skuteczny w dniu [...], choć nie było to doręczenie właściwe (do rąk adresata), ale zastępcze. Akta postępowania administracyjnego prowadzonego za numerem [...] nie pozostawiają wątpliwości, że przedmiotowa decyzja została doręczona pod prawidłowy adres – "[...]", o czym świadczy pozostawiona w aktach koperta (karta 81 akt). Nie, sposób więc dopatrzeć się jakichkolwiek okoliczności, które uzasadniałyby właściwość [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji do rozpatrzenia wniosku o wznowienie postępowania w pierwszej instancji". Wobec powyższego zarzuty podnoszone skardze uznać przyjdzie za nieuzasadnione. Organ odwoławczy, podobnie jak i organ pierwszej instancji, prawidłowo zastosował regulacje prawne przedmiotu rozpanania. Sąd stwierdza, że w wyniku przeprowadzonego w sprawie postępowania organy, przy całej złożoności problematyki i zebranego materiału dowodowego, dokonały prawidłowych ustaleń a następnie dokonały ich subsumcji pod normy prawne będące podstawą rozstrzygnięcia. Nie może przy tym budzić wątpliwości, wbrew stanowisku strony skarżącej, że w sprawie zebrano pełny materiał dowodowy i prawidłwo go oceniono. Zresztą strona skarżąca na poparcie stawianych zarzutów nie przedstawiła żadnych przeciwnych dowodów ani też nie podważyła tych znajdujących się w aktach sprawy Z tych też względów Sąd, dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia, nie dopatrzył się naruszeń w tym zakresie i działając na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło